Llogaritja e Çmimit (Lluka 14:28–33)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

---

Shën Kirili i Aleksandrisë (rreth 376–444)

Komente mbi Ungjillin sipas Llukës, Predikimi 105 (mbi Llukën 14:28–33) Burimi: përkth. R. Payne Smith, Library of Fathers, 1859. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.tertullian.org/fathers/cyril_on_luke_10_sermons_99_109.htm

Mbi të dy shembujt me anë të të cilëve Shpëtimtari i stërvit ndjekësit e tij në guximin shpirtëror:

Dhe Shpëtimtari i të gjithëve, duke imituar mjeshtërinë e atyre që u përmendën këtu, ua tregon fare qartë rrugën e trimërisë shpirtërore të gjithë atyre që duan ta ndjekin: që, duke ecur përpara me një vrull të papërmbajtshëm drejt çdo fitoreje të përshpirtshmërisë dhe duke ushtruar një vendosmëri të rreptë e të papërballueshme, të fitojnë, me një vendim të drejtë, të drejtën për të qenë me të dhe për ta ndjekur.

Mbi kullën dhe zellin që duhet llogaritur para se të nisë vepra:

Dhe më pas ai përdor dy shembuj, për t'i nxitur drejt një qëndrese të pamposhtur ata që janë miqtë e tij, dhe për t'i forcuar në një zell të palëkundur ata që dëshirojnë të arrijnë nderime me anë të durimit e të ngulmimit.

Duke e zbatuar shëmbëlltyrën te shpirti që dëshiron të ndërtojë një jetë të paqortueshme:

Sepse ata që zgjedhin të bëjnë një jetë të lavdishme e të paqortueshme duhet të grumbullojnë që më parë në mendjen e tyre një zell të mjaftueshëm për këtë ... Kurse ata që s'kanë një zell të tillë, si do të mund ta arrijnë shenjën që u është vënë përpara?

Mbi mbretin që shkon të bëjë luftë, të lexuar si lufta e shpirtit kundër pasioneve:

"Beteja jonë nuk është kundër gjakut dhe mishit, por kundër qeverive; kundër perandorive; kundër botëmbajtësve të kësaj errësire; kundër frymëve të liga në vendet qiellore." Kemi edhe, si të thuash, një turmë armiqsh të tjerë: mendjen mishtore, ligjin që tërbohet në gjymtyrët tona, pasione të shumëllojshme, epshin e kënaqësisë, epshin e mishit, epshin e pasurisë e të tjera; me këta duhet të përleshemi; kjo është çeta jonë e egër e armiqve.

Shën Vasili i Madh (rreth 330–379)

Mbi kullën si vrojtorja e mendjes (mbi Llukën 14:28) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Llukën. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/english/CALuke.htm

Mbi kullën si një vrojtore e dhënë për ruajtjen e shpirtit:

Ose kulla është një vrojtore e lartë, e përshtatshme për mbrojtjen e qytetit dhe për zbulimin e afrimit të armikut. Po kështu mendja na u dha që të ruajmë të mirën e të mbrohemi nga e keqja. Për ndërtimin e së cilës Zoti na porosit të ulemi e të llogarisim mjetet tona, nëse kemi aq sa duhet për ta përfunduar.

Shën Grigori i Nisës (rreth 335–395)

Mbi ndërtimin sipas urdhërimeve të Perëndisë (mbi Llukën 14:28–29) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Llukën. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/english/CALuke.htm

Mbi kullën që ngrihet gur pas guri me anë të urdhërimeve të njëpasnjëshme, mbi një themel të vetëm:

Sepse ne duhet të ecim gjithnjë përpara, që të arrijmë fundin e çdo ndërmarrjeje të vështirë me anë të shtesave të njëpasnjëshme të urdhërimeve të Perëndisë, e kështu deri në përmbushjen e veprës hyjnore. Sepse as një gur i vetëm nuk është gjithë ndërtesa e kullës, as një urdhërim i vetëm nuk të çon në përsosjen e shpirtit. Përkundrazi, duhet të vëmë themelin, dhe, sipas Apostullit, mbi të duhet të vendoset një thesar prej ari, argjendi e gurësh të çmuar.

Teofilakti i Ohrit (rreth 1055–1107)

Shpjegim i Ungjillit sipas Llukës (mbi Llukën 14:29–31) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Llukën. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/english/CALuke.htm

Mbi atë se s'duhet ta vëmë themelin e nxënësisë e pastaj ta lëmë veprën pa e mbaruar:

Sepse ne s'duhet ta vëmë një themel, domethënë të nisim ta ndjekim Krishtin, dhe të mos e çojmë veprën në fund, si ata për të cilët shkruan Shën Joani, se shumë nga nxënësit e tij u kthyen prapa. ... Prandaj nevojitet themeli i sipërpërmendur, që të qëndrojë ndërtesa e veprave tona, një kullë e fortë përballë fytyrës së armikut.

Mbi dy mbretërit, të lexuar si mendja që lufton kundër mëkatit që mbretëron:

Mbreti është mëkati që mbretëron në trupin tonë të vdekshëm; por edhe mendja jonë u krijua mbret. Nëse pra ajo dëshiron të luftojë kundër mëkatit, le ta shqyrtojë me gjithë mendjen e vet. Sepse djajtë janë përcjellësit e mëkatit, të cilët, duke qenë njëzet mijë, duket sikur i kalojnë në numër dhjetë mijët tanë, sepse, duke qenë shpirtërorë krahasuar me ne që jemi truporë, kanë arritur të kenë forcë shumë më të madhe.

Shën Grigori i Madh (rreth 540–604)

Mbi llogaritjen e çmimit para se të nisë vepra (mbi Llukën 14:28) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Llukën. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/english/CALuke.htm

Mbi shqyrtimin e menduar që duhet t'i paraprijë çdo vepre të mirë:

Ngaqë ai kishte dhënë porosi të larta e madhështore, menjëherë vjen krahasimi i ndërtimit të një kulle ... Sepse çdo gjë që bëjmë duhet të paraprihet nga një shqyrtim i kujdesshëm. Nëse pra dëshirojmë të ndërtojmë një kullë përulësie, duhet së pari të forcohemi kundër të këqijave të kësaj bote.

Mbi tallësit që e rrethojnë veprën e papërfunduar:

Sepse, kur merremi me vepra të mira, po të mos ruhemi me kujdes nga frymët e liga, i gjejmë si tallësit tanë ata që po na nxitin drejt së keqes.

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Mbi atë që tregojnë të dy krahasimet (mbi Llukën 14:33) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Llukën. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/english/CALuke.htm

Mbi të dyja shëmbëlltyrat të mbledhura në një kërkesë të vetme, që njeriu të lërë gjithçka që ka:

Tani, se ç'kuptim kanë këto krahasime, ai vetë e shpjegoi mjaftueshëm në po atë rast, kur tha: Kështu, pra, kushdo nga ju që nuk lë gjithçka që ka, s'mund të jetë nxënësi im. Prandaj çmimi i ndërtimit të kullës dhe forca e dhjetë mijëve kundër mbretit që ka njëzet mijë, s'do të thonë gjë tjetër veçse që secili duhet të lërë gjithçka që ka.

Mbi mënyrën se si lënia e të gjitha gjërave përfshin edhe lidhjet familjare të përmendura më parë në këtë pjesë:

Sepse në thënien që njeriu lë gjithçka që ka, përmbahet edhe kjo: se ai urren të atin e të ëmën, gruan dhe fëmijët, vëllezërit e motrat, po edhe gruan e vet. Sepse të gjitha këto janë gjërat e vetë njeriut, të cilat e ngatërrojnë dhe e pengojnë të arrijë jo ato zotërime të veçanta që do të kalojnë me kohën, por ato bekime të përbashkëta që do të mbeten përgjithmonë.