Ankthi në Gjetsemani (Mateu 26:36–46)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

---

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimi 83 (mbi Mateun 26:36–46) Burimi: përkth. në Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 10. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf110/npnf110.iii.LXXIX.html

Mbi: "Rrini këtu, ndërsa unë shkoj të lutem atje tej":

Ngaqë i rrinin ngjitur pandashmërisht, prandaj Ai thotë: "Rrini këtu, ndërsa unë po largohem e po lutem." Sepse e kishte zakon të lutej veç tyre. Dhe këtë e bëri duke na mësuar që, në lutjet tona, të përgatisim heshtje për veten dhe një veçim të madh.

Mbi: përse janë vënë djersa dhe engjëlli, që askush të mos e quajë ankthin të shtirur:

Dhe Ai lutet me zjarr, që gjëja të mos dukej sikur ishte shtirje. Dhe djersët i rrjedhin sërish për të njëjtën arsye, që heretikët të mos thoshin këtë, se Ai po e shtirte ankthin. Prandaj ka një djersë si pika gjaku, dhe u shfaq një engjëll që e forconte, dhe një mijë shenja të sigurta frike, që askush të mos pohonte se fjalët ishin të shtirura.

Mbi: "jo si dua unë, por si do ti":

Kur tha: "Në qoftë e mundur, le të largohet prej meje", tregoi natyrën e tij njerëzore; por kur tha: "Megjithatë, jo si dua unë, por si do ti", tregoi virtytin dhe vetëpërmbajtjen e tij, duke na mësuar që ta ndjekim Perëndinë edhe kur natyra na tërheq mbrapa.

Mbi: provat e shumta të mishërimit të mbledhura këtu:

Shih me sa gjëra e tregon Ai vërtetësinë e mishërimit: me atë që flet, me atë që pëson.

Shën Joan Damaskini (rreth 676–749)

Besimi Orthodhoks, Libri III (mbi Mateun 26:38–39) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvi.html

Mbi: frikën e natyrshme me të cilën shpirti tërhiqet para vdekjes, të cilën Ai e duroi me vullnet:

Prandaj, në kohën e Pësimit të Tij, të cilin e duroi me vullnet, Ai kishte frikën dhe hidhërimin e natyrshëm për vdekjen. Sepse ka një frikë të natyrshme me të cilën shpirti tërhiqet para ndarjes nga trupi, për shkak të asaj afrie të ngushtë të mbjellë që në fillim nga Bërësi i të gjitha gjërave.

Mbi: pësimet që ishin te Krishti si sipas natyrës ashtu edhe përtej natyrës, kurrë prej detyrimi:

Prandaj pësimet e natyrës sonë ishin te Krishti si sipas natyrës ashtu edhe përtej natyrës. Sipas natyrës, sepse e la mishin e Tij të pësonte gjërat që i takonin; përtej natyrës, sepse këto ndjenja të natyrshme nuk i paraprinin te Ai vullnetit. Sepse te Krishti asgjë nuk ndodhi prej detyrimi, por gjithçka ishte me vullnet; me vullnetin e Vet pati uri, me vullnetin e Vet pati frikë, ose u hidhërua.

Shën Hilari i Puatjesë (rreth 310–367)

Komente mbi Mateun (mbi Mateun 26:37–38) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvi.html

Mbi: se e kujt ishte kjo frikë, se ankthi i Tij nuk ishte për veten, por për dishepujt që kishte marrë:

Meqë, pra, lexojmë se Zoti u trishtua, le të zbulojmë shkaqet e ankthit të Tij. Ai i kishte paralajmëruar të gjithë se do të skandalizoheshin, dhe Pjetrin se do ta mohonte tri herë Zotin e vet; dhe, duke marrë atë e Jakovin e Joanin, filloi të trishtohej. Prandaj Ai nuk u trishtua derisa i mori ata, por gjithë frika e Tij filloi pasi i kishte marrë; kështu që ankthi i Tij nuk ishte për veten, por për ata që kishte marrë.

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Komente mbi Mateun (mbi Mateun 26:37–41) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvi.html

Mbi: trishtimin që provon vërtetësinë e natyrës njerëzore, të ndier përmes para-pësimit:

Zoti ynë, pra, u trishtua për të provuar vërtetësinë e Njeriut që kishte marrë mbi Vete; por, që pësimi të mos kishte asnjë pushtet mbi mendjen e Tij, "filloi të trishtohej" përmes para-pësimit ... sepse një gjë është të jesh i trishtuar, e tjetër të jesh fort i trishtuar.

Mbi: "fryma është gati, por mishi është i dobët":

Kjo është kundër atyre njerëzve të nxituar që mendojnë se mund të kryejnë çdo gjë që besojnë. Sa më të sigurt të jemi për zellin tonë, aq më mosbesues duhet të jemi ndaj brishtësisë së mishit.

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Shtjellime mbi Psalmet, Psalmi 32 (mbi Mateun 26:39) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvi.html

Mbi: vullnetin vetjak njerëzor që Kreu e paraqet për ne, dhe nënshtrimin e tij ndaj Perëndisë:

Kështu Krishti, si njeri, shfaq njëfarë vullneti vetjak njerëzor, në të cilin Ai që është kreu ynë paraqet edhe vullnetin e Vet edhe tonin, kur thotë: "Le të largohet prej meje." Sepse ky ishte vullneti i Tij njerëzor që zgjidhte diçka veçmas për Vete. Por, ngaqë si njeri donte të ishte i drejtë dhe të udhëhiqej nga vullneti i Perëndisë, shton: "Megjithatë, jo si dua unë, por si do ti"; thua se na thotë: O njeri, shihe veten te Unë, se mund të duash diçka veçmas nga vetja jote, dhe ndonëse vullneti i Perëndisë është tjetër, kjo i lejohet brishtësisë njerëzore.

Shën Leoni i Madh (rreth 400–461)

Predikimi 58 (mbi Mateun 26:42) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvi.html

Mbi: "U bëftë vullneti yt" si shëndeti i gjithë trupit:

Kjo fjalë e Kreut është shëndeti i gjithë trupit, kjo thënie është mësim për besimtarët, i jep shpirt rrëfimtarit, kurorëzon dëshmorin. Sepse kush do të mund ta mundte urrejtjen e botës, ose shakullinën e tundimeve, ose tmerret e përndjekësve, po të mos i thoshte Krishti Atit, në gjithçka dhe për të gjithë: "U bëftë vullneti yt." Le ta thonë, pra, të gjithë bijtë e Kishës këtë lutje, që, kur t'u rëndojë trysnia e ndonjë tundimi të fuqishëm, të përqafojnë durimin e vuajtjes, duke shpërfillur tmerret e saj.