Bijat e Jerusalemit Qajnë (Lluka 23:27–31)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

---

Shën Kirili i Aleksandrisë (rreth 376–444)

Komente mbi Ungjillin sipas Llukës, Predikimi 152 (mbi Llukën 23:27–31), përkth. R. Payne Smith, Oxford, 1859. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.tertullian.org/fathers/cyril_on_luke_14_sermons_146_156.htm

Mbi gratë që e ndiqnin duke qarë dhe mbi butësinë e gjinisë së tyre:

e ndiqnin gra që qanin, si edhe shumë të tjerë. Sepse gjinia femërore, si të thuash, është përherë e dhënë pas lotëve dhe ka një natyrë të gatshme të ligështohet sapo afrohet ndonjë gjë e trishtueshme.

Mbi "mos qani për mua, por qani për veten tuaj dhe për fëmijët tuaj":

Por, o bija të Jerusalemit, thotë ai, ndalini ata lot për mua, pushoni vajtimet tuaja dhe qani më mirë për veten tuaj e për fëmijët tuaj; sepse do të vijnë ditët, thotë ai, kur për gratë shterpësia do të jetë më e parapëlqyeshme sesa të kenë lindur fëmijë.

Mbi arsyen pse rrënimi që po i vjen qytetit peshon më shumë se vetë Mundimi i tij:

Sepse, kur lufta ra mbi vendin e judenjve, ata të gjithë u shkatërruan krejtësisht, të vegjël e të mëdhenj, dhe foshnjat bashkë me nënat e tyre, e bijtë bashkë me etërit e tyre, u zhdukën pa dallim. Atëherë, thotë ai, njerëzit do ta çmojnë mbi çdo gjë tjetër të shtypen nën kodra e male; sepse në mjerimet e skajshme, ato fatkeqësi që janë më pak të egra bëhen, si të thuash, të dëshirueshme.

Mbi "Nëse i bëjnë këto në drurin e njomë", ku ai e quan veten pemën e frytshme:

Ai e quan veten drurin e njomë, domethënë atë që ka gjethe, fryte dhe lule. Por frytet e tij ishin mësimet, nxitjet dhe shfaqja e një fuqie hyjnore në mrekullitë e tij hyjnore e të patregueshme.

Mbi "ç'do të bëhet me të thatin?":

Kur pra, thotë ai, komandantët romakë më kanë shkaktuar mua të tilla gjëra, ndonëse më shohin të stolisur me lavdi dhe lëvdim kaq të madh, ç'do t'i bëjnë Izraelit, duke e parë atë si një trung të thatë e të pafrytshëm?

Teofilakti i Ohrit (rreth 1055–1107)

Shpjegim mbi Ungjillin sipas Llukës (mbi Llukën 23:28–31), siç ruhet në Catena Aurea mbi Llukën. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/CALuke.htm

Mbi "mos qani për mua, por qani për veten tuaj":

Ai i porosit ata që qajnë për të që t'i kthejnë sytë përpara nga të këqijat që po vinin dhe të qajnë për veten e tyre.

Mbi "Lum shterpat":

Sepse vërtet gratë do t'i pjekin mizorisht fëmijët e tyre, dhe barku që i kishte pjellë do të marrë sërish, me mjerim, atë që kishte lindur.

Mbi "Nëse i bëjnë këto në drurin e njomë, ç'do të bëhet me të thatin?":

Sikur t'u thoshte judenjve: Nëse pra romakët u tërbuan kaq shumë kundër meje, që jam pemë frytdhënëse dhe përherë e lulëzuar, çfarë nuk do të guxojnë kundër jush, o popull, që jeni një pemë e thatë, e zhveshur nga çdo virtyt jetëdhënës dhe pa asnjë fryt?

Shën Grigori i Madh (rreth 540–604)

Moralia in Job (mbi Llukën 23:31), siç ruhet në Catena Aurea mbi Llukën. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/CALuke.htm

Mbi drurin e njomë dhe të thatin:

Ai e ka quajtur veten jetën dhe fuqinë e natyrës hyjnore; kurse ne, që jemi thjesht njerëz, quhemi druri i thatë.

Shën Beda i Nderuar (rreth 673–735)

Komente mbi Ungjillin sipas Llukës (mbi Llukën 23:27–30), siç ruhet në Catena Aurea mbi Llukën. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/CALuke.htm

Mbi turmën e madhe që ndoqi, dhe pse vetëm gratë qanin me zë:

Vërtet një turmë e madhe ndoqi kryqin e Krishtit, por me ndjenja shumë të ndryshme. Sepse populli që kishte kërkuar vdekjen e tij gëzohej se do ta shihte duke vdekur, kurse gratë qanin se ai po vdiste. Por atë e ndoqën me vajtim vetëm gratë. Jo se ajo turmë e madhe burrash nuk ishte edhe ajo e hidhëruar për Mundimin e tij, por sepse gjinia femërore, më pak e çmuar, mund të shprehte më lirshëm atë që mendonte.

Mbi "Atëherë do të fillojnë t'u thonë maleve: Bini mbi ne":

Me këto ditë ai nënkupton kohën e rrethimit dhe të robërisë që po u vinte nga romakët, për të cilën kishte thënë më parë: Mjerë ato që janë me barrë dhe ato që u japin gji në ato ditë. ... Dhe kështu vijon: Atëherë do të fillojnë t'u thonë maleve: Bini mbi ne; dhe kodrave: Na mbuloni. Sepse Josifi tregon se, kur romakët i shtrënguan fort, judenjtë kërkuan me nxitim shpellat e maleve dhe fshehtoret nëpër kodra.