Pendimi dhe Vdekja e Judës (Mateu 27:3–10)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

---

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimi 85 (mbi Mateun 27:3–10) Burimi: përkth. në Nicene and Post-Nicene Fathers, First Series, Vol. 10. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf110.iii.LXXXI.html

Mbi akuzën e dyfishtë, kundër Judës që u pendua tepër vonë dhe kundër priftërinjve që nuk u penduan aspak:

Kjo ishte një akuzë edhe kundër tij, edhe kundër këtyre njerëzve; kundër tij, jo sepse u pendua, por sepse e bëri këtë vonë e ngadalë, dhe u bë dënues i vetvetes ... kurse kundër tyre, sepse, ndonëse kishin fuqinë ta kthenin mbrapsht, nuk u penduan. Por vër re kur e ndien pendimin. Kur mëkati i tij ishte kryer dhe kishte marrë plotësimin e vet.

Mbi arsyen pse hedhja e argjendit qe e pranueshme, kurse vetëvarja jo:

Sepse ta dënonte këtë, të hidhte copat e argjendit dhe të mos përfillte popullin hebre, ishin të gjitha gjëra të pranueshme; por të varej vetë, kjo përsëri ishte e pafalshme dhe vepër e një fryme të ligë. Sepse djalli e nxori nga pendimi tepër shpejt, që të mos korrte prej tij asnjë fryt; dhe e merr me vete, me një vdekje tejet të turpshme e të dukshme për të gjithë, pasi e bindi të shkatërronte veten.

Mbi vendimin që tradhtari shqiptoi kundër vetes si dëshmi kundër atyre që dënuan Krishtin:

Sepse në të vërtetë vetë fundi i tradhtarit ua mbyll gojën atyre që e kishin dënuar, dhe nuk i lë të kenë qoftë edhe hijen e një shfajësimi ... Sepse çfarë do të kishin për të thënë, kur tregohet se tradhtari shqipton një vendim të tillë kundër vetes.

Mbi tiraninë e lakmisë:

Dëgjoni, o lakmitarë, vështroni se ç'i ra mbi kokë; si humbi njëkohësisht paratë, bëri mëkatin dhe shkatërroi shpirtin e vet. E tillë është tirania e lakmisë. Nuk i gëzoi as paratë, as jetën e tashme, as atë që vjen, por i humbi të gjitha përnjëherë, dhe, pasi fitoi një emër të keq edhe te po ata njerëz, kështu u var.

Mbi arën e gjakut si dëshmi e përhershme e tradhtisë:

Edhe kjo u bë dëshmi kundër tyre dhe provë e tradhtisë së tyre. ... Sepse, po ta kishin hedhur në thesar, gjëja nuk do të ishte zbuluar kaq qartë; por tani, pasi blenë një copë toke, e bënë të gjithën të dukshme edhe për brezat që erdhën më pas.

---

Origjeni (rreth 185–254)

Komente mbi Ungjillin sipas Mateut (mbi Mateun 27:3–5) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvii.html

(Origjeni citohet këtu siç ruhet në Catena; disa nga hamendjet e tij u dënuan më vonë në vitin 553, dhe shënimi që vijon, mbi një farë virtyti në çdo shpirt, pasqyron mendimin e tij vetjak.)

Mbi farën e virtytit nga e cila edhe tradhtari erdhi të rrëfente mëkatin e vet:

Le të më përgjigjen këtu ata që shpikin ato përralla për natyra thelbësisht të liga: nga erdhi Juda te njohja e mëkatit të tij, "Mëkatova, sepse tradhtova gjak të drejtë," veçse nëpërmjet mendjes së mirë të mbjellë fillimisht në të, dhe asaj fare virtyti që mbillet në çdo shpirt të arsyeshëm? Por Juda nuk e ushqeu këtë, dhe kështu ra në këtë mëkat.

Mbi Djallin që e ktheu një pendim të vërtetë në një dëshpërim vdekjeprurës:

Diçka e tillë ndodhi te Juda, që pas pendimit nuk e ruajti zemrën e vet, por mori atë hidhërim më të tepërt që ia dha Djalli, i cili kërkonte ta gëlltiste ... Por, po të kishte dashur e po të kishte kërkuar vend e kohë për pendim, ndoshta do të kishte gjetur Atë që ka thënë: "Nuk kënaqem me vdekjen e të paudhit."

Mbi arsyen pse shërbëtori i Perëndisë nuk duhet t'ia marrë jetën vetes, por të presë vendimin e Perëndisë:

Ose, ndoshta, ai dëshironte të vdiste para Mësuesit të tij, që po shkonte drejt vdekjes, dhe ta takonte me një shpirt të patrupëzuar, që me rrëfim e me lutje të merrte mëshirë; dhe nuk e pa se nuk i ka hije një shërbëtori të Perëndisë të largohet vetë nga jeta, por duhet të presë vendimin e Perëndisë.

---

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Komente mbi Ungjillin sipas Mateut (mbi Mateun 27:3–10) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvii.html

Mbi Judën që i ktheu paratë sikur të mund t'i ndryshonte përndjekësit e tij:

Juda, kur pa se Zoti u dënua me vdekje, ua ktheu paratë priftërinjve, sikur të kishte qenë në dorën e tij t'ua ndryshonte mendjen përndjekësve të tij.

Mbi priftërinjtë që ngurruan për çmimin, e megjithatë derdhën gjakun:

Vërtet, kullojnë mushkonjën e gëlltisin devenë; sepse, po të mos i vinin paratë në thesar, ngaqë ishin çmim gjaku, pse e derdhën fare gjakun?

Mbi profecinë që gjendet te Zakaria, jo te Jeremia:

Kjo nuk gjendet aspak te Jeremia; por te Zakaria ... që është i parafundit nga të dymbëdhjetë profetët, tregohet diçka e ngjashme, dhe, ndonëse kuptimi nuk ndryshon shumë, prapëseprapë renditja dhe fjalët janë të ndryshme.

---

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Harmonia e Ungjijve, Libri III (mbi Mateun 27:9–10) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvii.html

Mbi arsyen pse emri Jeremia qëndroi në tekst me caktimin e vetë Zotit:

Mund të ketë ndodhur, pra, që emri Jeremia t'i vinte në mendje Mateut ndërsa shkruante, në vend të emrit Zakaria, siç ndodh kaq shpesh ... po të mos kishte menduar se kujtesa e tij, duke u udhëhequr nga Fryma e Shenjtë, nuk do t'i kishte sjellë kështu në mendje një emër në vend të një tjetri, po të mos kishte caktuar Zoti që kështu duhej shkruar.

Mbi pajtimin e mrekullueshëm të profetëve, që të gjithë folën me një Frymë të vetme:

Dhe përse Ai e caktoi kështu, arsyeja e parë është se kjo do të përcillte pajtimin e mrekullueshëm të profetëve, që të gjithë folën me një Frymë të vetme, gjë që është shumë më e madhe nga sa po të ishin thënë të gjitha fjalët e të gjithë profetëve nëpërmjet gojës së një njeriu të vetëm; kështu që ne e marrim pa dyshim gjithçka që Fryma e Shenjtë foli nëpërmjet tyre, çdo fjalë u përket të gjithëve bashkë, dhe e tëra është thënia e secilit.

---

Shën Leoni i Madh (rreth 400–461)

Predikimi 52, Mbi Mundimin (mbi Mateun 27:4) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvii.html

Mbi rrëfimin që nuk qe besim, dhe mbi mëshirën që Juda mund të kishte marrë:

Kur thotë: "Mëkatova, sepse tradhtova gjak të pafajshëm," ai ngul këmbë në tradhtinë e vet të ligë, sepse edhe në mundimet e fundit të vdekjes nuk besoi se Jisui ishte Biri i Perëndisë, por thjesht njeri i radhës sonë; sepse, po të mos e kishte mohuar kështu plotfuqinë e tij, do të kishte marrë mëshirën e tij.