← Të gjitha leximetngjarje

Pendimi dhe Vdekja e Judës

Matt 27:3–10 · Java e Pësimeve në Jerusalem

Shkrimi i Shenjtë

Matthew 27:3–10

hen Judas, which had betrayed him, when he saw that he was condemned, repented himself, and brought again the thirty pieces of silver to the chief priests and elders, 4Saying, I have sinned in that I have betrayed the innocent blood. And they said, What is that to us? see thou to that. 5And he cast down the pieces of silver in the temple, and departed, and went and hanged himself. 6And the chief priests took the silver pieces, and said, It is not lawful for to put them into the treasury, because it is the price of blood. 7And they took counsel, and bought with them the potter’s field, to bury strangers in. 8Wherefore that field was called, The field of blood, unto this day. 9Then was fulfilled that which was spoken by Jeremy the prophet, saying, And they took the thirty pieces of silver, the price of him that was valued, whom they of the children of Israel did value; 10And gave them for the potter’s field, as the Lord appointed me.

King James Version · public domain

Mateu 27:3–10

tëhere kur pa Judha, ay që e trathëtoj, se ugjykua për vdekje, upendua, edhe ktheu prapë të tri-dhjetë argjëndatë te krye-priftërit’ edhe te pleqtë, dyke thënë, Fëjeva që dhashë ndër duar gjak të-pafajm. 4Edhe ata thanë, Ç’punë kemi neve? ti ke për të parë. 5Edhe ay si hodhi argjëndatë ndë tempullt, iku, edhe vate e uvar. 6Edhe krye-priftëritë si muarnë argjëndatë, thanë, Nuk’ ësht’ e udhësë t’i vëm’ ato ndë thesart të tempullit, sepse janë çëmim gjaku. 7Edhe si dhan’ e muarnë këshillë, blenë arën’ e shtëmbarit me ato, për të kallurë ndë varr atje të-huajtë. 8Përandaj ajo arë uquajt Arë gjaku, gjer mbë ditët të-sotme. 9Atëhere umbush ç’është thënë me anë të profitit Jeremi, që thotë, “Edhe muarnë të tri-dhjet’ argjëndatë, çëmimn’ e të çëmuarit nga të bijt’ e Israilit, 10edhe i dhanë ndë arët të shtëmbarit, sikundrë më porositi Zoti”.

Kristoforidhi, Dhiata e Re Toskërisht 1879 · zotërim publik

Me fjalët e tyre

Sepse ta dënonte këtë, të hidhte copat e argjendit dhe të mos përfillte popullin hebre, ishin të gjitha gjëra të pranueshme; por të varej vetë, kjo përsëri ishte e pafalshme dhe vepër e një fryme të ligë.

Shën Joan Gojarti, Predikime mbi Mateun, Predikimi 85 (mbi Mateun 27:3–10)

Pendimi dhe Vdekja e Judës (Mateu 27:3–10)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimi 85 (mbi Mateun 27:3–10) Burimi: përkth. në Nicene and Post-Nicene Fathers, First Series, Vol. 10. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf110.iii.LXXXI.html

Mbi akuzën e dyfishtë, kundër Judës që u pendua tepër vonë dhe kundër priftërinjve që nuk u penduan aspak:

Kjo ishte një akuzë si kundër tij, ashtu edhe kundër këtyre njerëzve. Kundër tij, jo sepse u pendua, po sepse u pendua vonë e ngadalë dhe e dënoi veten ... kurse kundër atyre, sepse, ndonëse kishin fuqi ta prapësonin, nuk u penduan. ... Por vër re kur i vjen pendesa. Atëherë kur mëkati i tij ishte kryer dhe kishte marrë fund.

Mbi arsyen pse hedhja e argjendit qe e pranueshme, kurse vetëvarja jo:

Sepse ta dënonte veprën, të flakte monedhat e argjendta dhe të mos përfillte hebrenjtë, të gjitha ishin gjëra të pranueshme; po të varej, kjo përsëri ishte e pafalshme dhe vepër e një fryme të ligë. Sepse djalli e nxori nga pendimi tepër shpejt, që të mos korrte asnjë fryt prej andej, dhe e merr me vete me një vdekje krejt të turpshme e të dukshme për të gjithë, pasi ia mbushi mendjen të vriste veten.

Mbi vendimin që tradhtari shqiptoi kundër vetes si dëshmi kundër atyre që dënuan Krishtin:

Sepse vetë fundi i tradhtarit ua mbyll gojën atyre që e kishin dënuar dhe s'i lë të kenë as edhe hijen e një shfajësimi ... Sepse ç'do të kishin për të thënë, kur tradhtari del se shqiptoi një dënim të tillë kundër vetes?

Mbi tiraninë e lakmisë:

Dëgjoni, o lakmitarë, mendoni se ç'e gjeti: si njëherësh e humbi paranë, kreu mëkatin dhe shkatërroi shpirtin e vet. E tillë është tirania e lakmisë. Nuk e gëzoi paranë, as jetën e tanishme, as atë që vjen, po i humbi të gjitha përnjëherë; dhe, pasi nxori nam të keq edhe te po ata njerëz, kështu u var.

Mbi arën e gjakut si dëshmi e përhershme e tradhtisë:

Edhe kjo u bë dëshmi kundër tyre dhe provë e tradhtisë së tyre. ... Sepse, po ta kishin hedhur në thesar, gjëja nuk do të ishte zbuluar aq qartë; kurse tani, pasi blenë një copë tokë, e bënë të gjithën të dukshme edhe për brezat që erdhën më pas.

Origjeni (rreth 185–254)

Komente mbi Ungjillin sipas Mateut (mbi Mateun 27:3–5) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvii.html

(Origjeni citohet këtu siç ruhet në Catena; disa nga hamendjet e tij u dënuan më vonë në vitin 553, dhe shënimi që vijon, mbi një farë virtyti në çdo shpirt, pasqyron mendimin e tij vetjak.)

Mbi farën e virtytit nga e cila edhe tradhtari erdhi të rrëfente mëkatin e vet:

Le të më përgjigjen këtu ata që shpikin ato përralla për natyra thelbësisht të liga: nga erdhi Juda te njohja e mëkatit të tij, "Mëkatova, sepse tradhtova gjak të drejtë," veçse nëpërmjet mendjes së mirë të mbjellë fillimisht në të, dhe asaj fare virtyti që mbillet në çdo shpirt të arsyeshëm? Por Juda nuk e ushqeu këtë, dhe kështu ra në këtë mëkat.

Mbi Djallin që e ktheu një pendim të vërtetë në një dëshpërim vdekjeprurës:

Diçka e tillë ndodhi te Juda, që pas pendimit nuk e ruajti zemrën e vet, por mori atë hidhërim më të tepërt që ia dha Djalli, i cili kërkonte ta gëlltiste ... Por, po të kishte dashur e po të kishte kërkuar vend e kohë për pendim, ndoshta do të kishte gjetur Atë që ka thënë: "Nuk kënaqem me vdekjen e të paudhit."

Mbi arsyen pse shërbëtori i Perëndisë nuk duhet t'ia marrë jetën vetes, por të presë vendimin e Perëndisë:

Ose, ndoshta, ai dëshironte të vdiste para Mësuesit të tij, që po shkonte drejt vdekjes, dhe ta takonte me një shpirt të patrupëzuar, që me rrëfim e me lutje të merrte mëshirë; dhe nuk e pa se nuk i ka hije një shërbëtori të Perëndisë të largohet vetë nga jeta, por duhet të presë vendimin e Perëndisë.

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Komente mbi Ungjillin sipas Mateut (mbi Mateun 27:3–10) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvii.html

Mbi Judën që i ktheu paratë sikur të mund t'i ndryshonte përndjekësit e tij:

Juda, kur pa se Zoti u dënua me vdekje, ua ktheu paratë priftërinjve, sikur të kishte qenë në dorën e tij t'ua ndryshonte mendjen përndjekësve të tij.

Mbi priftërinjtë që ngurruan për çmimin, e megjithatë derdhën gjakun:

Vërtet, kullojnë mushkonjën e gëlltisin devenë; sepse, po të mos i vinin paratë në thesar, ngaqë ishin çmim gjaku, pse e derdhën fare gjakun?

Mbi profecinë që gjendet te Zakaria, jo te Jeremia:

Kjo nuk gjendet aspak te Jeremia; por te Zakaria ... që është i parafundit nga të dymbëdhjetë profetët, tregohet diçka e ngjashme, dhe, ndonëse kuptimi nuk ndryshon shumë, prapëseprapë renditja dhe fjalët janë të ndryshme.

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Harmonia e Ungjijve, Libri III (mbi Mateun 27:9–10) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvii.html

Mbi arsyen pse emri Jeremia qëndroi në tekst me caktimin e vetë Zotit:

Mund të ketë ndodhur, pra, që emri Jeremia t'i vinte në mendje Mateut ndërsa shkruante, në vend të emrit Zakaria, siç ndodh kaq shpesh ... po të mos kishte menduar se kujtesa e tij, duke u udhëhequr nga Fryma e Shenjtë, nuk do t'i kishte sjellë kështu në mendje një emër në vend të një tjetri, po të mos kishte caktuar Zoti që kështu duhej shkruar.

Mbi pajtimin e mrekullueshëm të profetëve, që të gjithë folën me një Frymë të vetme:

Dhe përse Ai e caktoi kështu, arsyeja e parë është se kjo do të përcillte pajtimin e mrekullueshëm të profetëve, që të gjithë folën me një Frymë të vetme, gjë që është shumë më e madhe nga sa po të ishin thënë të gjitha fjalët e të gjithë profetëve nëpërmjet gojës së një njeriu të vetëm; kështu që ne e marrim pa dyshim gjithçka që Fryma e Shenjtë foli nëpërmjet tyre, çdo fjalë u përket të gjithëve bashkë, dhe e tëra është thënia e secilit.

Shën Leoni i Madh (rreth 400–461)

Predikimi 52, Mbi Mundimin (mbi Mateun 27:4) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xxvii.html

Mbi rrëfimin që nuk qe besim, dhe mbi mëshirën që Juda mund të kishte marrë:

Kur thotë: "Mëkatova, sepse tradhtova gjak të pafajshëm," ai ngul këmbë në tradhtinë e vet të ligë, sepse edhe në mundimet e fundit të vdekjes nuk besoi se Jisui ishte Biri i Perëndisë, por thjesht njeri i radhës sonë; sepse, po të mos e kishte mohuar kështu plotfuqinë e tij, do të kishte marrë mëshirën e tij.

Burimet patristike

Lexo burimet: Chrysostom on Matthew, Homily 85 (CCEL) · Catena Aurea on Matthew 27 (CCEL)