← Të gjitha leximetshëmbëlltyrë

Punëtorët e Vreshtit

Matt 20:1–16 · Udhëtimi për në Jerusalem

Shkrimi i Shenjtë

Matthew 20:1–16

or the kingdom of heaven is like unto a man that is an householder, which went out early in the morning to hire labourers into his vineyard. 2And when he had agreed with the labourers for a penny a day, he sent them into his vineyard. 3And he went out about the third hour, and saw others standing idle in the marketplace, 4And said unto them; Go ye also into the vineyard, and whatsoever is right I will give you. And they went their way. 5Again he went out about the sixth and ninth hour, and did likewise. 6And about the eleventh hour he went out, and found others standing idle, and saith unto them, Why stand ye here all the day idle? 7They say unto him, Because no man hath hired us. He saith unto them, Go ye also into the vineyard; and whatsoever is right, that shall ye receive. 8So when even was come, the lord of the vineyard saith unto his steward, Call the labourers, and give them their hire, beginning from the last unto the first. 9And when they came that were hired about the eleventh hour, they received every man a penny. 10But when the first came, they supposed that they should have received more; and they likewise received every man a penny. 11And when they had received it, they murmured against the goodman of the house, 12Saying, These last have wrought but one hour, and thou hast made them equal unto us, which have borne the burden and heat of the day. 13But he answered one of them, and said, Friend, I do thee no wrong: didst not thou agree with me for a penny? 14Take that thine is, and go thy way: I will give unto this last, even as unto thee. 15Is it not lawful for me to do what I will with mine own? Is thine eye evil, because I am good? 16So the last shall be first, and the first last: for many be called, but few chosen.

King James Version · public domain

Mateu 20:1–16

epse mbretëri’ e qiejvet gjan me një njeri zot shtëpie, i-cili dolli që me natë të pajtonjë punëtorë për veshtin’ e ti; 2Edhe si pajtoj punëtorëtë nga një dinar ndë ditët, i dërgoj ndë veshtët të ti. 3Pastaj dolli ndaj të-tretënë orë, e pa të-tjerë dyke ndënjurë ndë trekt pa punë. 4U thot’ edhe atyre, Shkoni edhe ju ndë veshtët, edhe dot’u ap ç’të jet’ e udhësë. Edhe ata vanë. 5Përsëri dolli ndaj të-gjashtëtën’ edhe të-nëntëtën’ orë, edhe bëri po ashtu. 6Edhe si dolli ndaj të-një-mbë-dhjetëtën’ orë, gjeti të-tjerë dyke ndënjurë pa punë; u thot’ edhe atyre, Përse rrini këtu tërë ditënë pa punë? 7I thon’ ati, Sepse asndonjë s’na pajtoj. U thot’ atyre, Shkoni edhe ju ndë veshtët, edhe dotë merni ç’të jet’ e udhësë. 8Edhe si u ngrys, i zot’ i veshtit i thotë kujdestarit të ti, Thirrë punëtorëtë, edhe laj-u pagënë atyre, dyke zënë nga të-prapësmitë gjer mbë të parët. 9Edhe erthnë ata që ishinë pajtuarë ndaj të-një-mbë-dhjettënë orë, edhe muarnë nga një dinar. 10Edhe kur erthnë të-parëtë, pandehnë se dotë marrënë më shumë; po edhe ata muarnë nga një dinar. 11Edhe si muarnë, qaheshinë mbë të zon’ e shtëpisë, dyke thënë, 12Se këta të-prapësmitë bënë një orë, edhe i bëre si-një-një me ne që mbajtmë të-rëndit’ e ditës’ edhe vapënë. 13Po ay upërgjeq e i tha njerit nga ata, Mik, nukë të bënj keq; a nukë bëre fjalë me mua një dinar? 14Merr t’ëndinë edhe ikë; edhe këti të-prapësmit dot’i ap si edhe ty; 15Apo s’munt unë të bënj ç’të dua ndë punët t’ime? apo syri yt ësht’ i-lik, sepse unë jam i-mirë? 16Kështu dotë jenë të-prapësmitë të-parë, edhe të-parëtë të prapësm; sepse shumë veta janë të-thirrurë, po të-pakë të-sgjedhurë.

Kristoforidhi, Dhiata e Re Toskërisht 1879 · zotërim publik

Me fjalët e tyre

Shumë veta vijnë në besim, e megjithatë pak veta arrijnë në mbretërinë qiellore; shumë e ndjekin Perëndinë me fjalë, por e shmangin me jetën e tyre.

Shën Grigori i Madh, Dyzet Predikime mbi Ungjijtë, Predikimi 19 (mbi Mateun 20:1–16) (Catena Aurea)

Punëtorët e Vreshtit (Mateu 20:1–16)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimi 64 (mbi Mateun 20:1–16) Burimi: përkth. në Nicene and Post-Nicene Fathers, First Series, Vol. 10. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf110/npnf110.iii.LXI.html

Mbi kuptimin e shëmbëlltyrës — vreshtin, ditën, punëtorët dhe orët:

Cili është, pra, kuptimi i shëmbëlltyrës? Sepse duhet ta bëjmë së pari të qartë këtë, e mandej do të ndriçojmë atë pikën tjetër. Me vresht ai nënkupton porositë e Perëndisë dhe urdhërimet e tij; me kohën e punës, jetën e tanishme; me punëtorët, ata që në mënyra të ndryshme thirren për të përmbushur porositë; me herët në mëngjes e rreth orës së tretë, të nëntë e të njëmbëdhjetë, ata që në mosha të ndryshme iu afruan Perëndisë dhe u treguan të denjë.

Mbi qëllimin që u hartua për të arritur shëmbëlltyra:

Përse, pra, u hartua kështu kjo shëmbëlltyrë? Cili është qëllimi që synon të arrijë? Të bëjë më të zellshëm ata që kthehen e bëhen njerëz më të mirë në pleqëri të thellë, dhe të mos i lërë të mendojnë se kanë një pjesë më të vogël.

Mbi arsyen përse i zoti i shtëpisë nuk i pajtoi të gjithë njëherësh:

Po përse vallë nuk i pajtoi të gjithë njëherësh? Për sa i takonte atij, ai i pajtoi të gjithë; por, në qoftë se jo të gjithë e dëgjuan njëherësh, ndryshimin e bëri prirja e atyre që u thirrën. Për këtë arsye, disa thirren herët në mëngjes, disa në orën e tretë, disa në të gjashtën, disa në të nëntën, disa në të njëmbëdhjetën, kur ishin gati të bindeshin.

Origjeni (rreth 185–254)

Komente mbi Mateun (mbi Mateun 20:1–16) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xx.html (Disa nga hamendësimet e mëvonshme të Origjenit u dënuan në vitin 553; leximet e cituara këtu janë shënimet e tij të thjeshta mbi shëmbëlltyrën.)

Mbi tërë ditën si kjo jetë e tanishme:

Sepse tërë kjo jetë e tanishme mund të quhet një ditë e vetme, e gjatë për ne, e shkurtër përballë qenies së Perëndisë.

Mbi dinarin:

Me dinarin, këtu, mendoj se nënkuptohet shpëtimi.

Mbi atë që mund të jetë punëtori i fundit:

Dikush mund të mendojë, jo pa arsye, se ky i fundit qe apostulli Pavël, i cili punoi vetëm një orë, dhe u bë i barabartë me të gjithë ata që kishin qenë para tij.

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Mbi Virgjërinë e Shenjtë dhe Mbi Frymën e Shkronjën (mbi Mateun 20:1–16) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xx.html

Mbi dinarin e vetëm që u jepet të gjithëve, dhe banesat me shkëlqim të ndryshëm:

Ngaqë ajo jetë e përjetshme do të jetë e njëjtë për të gjithë shenjtorët, të gjithëve u jepet një dinar; por, meqë në atë jetë të përjetshme drita e meritave do të shkëlqejë ndryshe, pranë Atit ka shumë banesa; kështu që, nën këtë dinar të vetëm të dhënë në mënyrë të pabarabartë, njëri nuk do të jetojë më gjatë se tjetri, por në banesat e shumta njëri do të shndritë me më tepër shkëlqim se tjetri.

Mbi arsyen përse të vegjlit paguhen të parët:

Të vegjlit, pra, merren si të parët, sepse të vegjlit duhet të bëhen të pasur.

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Komente mbi Mateun (mbi Mateun 20:1–16) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xx.html

Mbi dinarin që mban figurën e Mbretit:

Një dinar mban figurën e mbretit. Ke marrë, pra, shpërblimin që të premtova, domethënë shëmbëllesën time dhe përngjasimin tim; ç'kërkon më tepër? E megjithatë, ajo që kërkon nuk është të kesh ti më shumë, por një tjetër të ketë më pak.

Mbi murmuritjen e atyre që u thirrën qëmoti:

Ose, të gjithë ata që u thirrën qëmoti kanë smirë johebrenjtë, dhe hidhërohen për hirin e Ungjillit.

Shën Hilari i Puatjesë (rreth 310–367)

Komente mbi Mateun (mbi Mateun 20:1–16) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xx.html

Mbi atë, me kryeneçësinë e të cilit përputhet murmuritja e punëtorëve:

Dhe kjo murmuritje e punëtorëve përputhet me kryeneçësinë e këtij kombi, i cili qysh në kohën e Moisiut ishte qafëfortë.

Shën Grigori i Madh (rreth 540–604)

Dyzet Predikime mbi Ungjijtë, Predikimi 19 (mbi Mateun 20:1–16) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.xx.html

Mbi vreshtin si Kishën e mbarë, dhe punëtorët e dërguar në çdo epokë, prej Abelit e deri në fund të botës:

Ose: I zoti i shtëpisë, domethënë Krijuesi ynë, ka një vresht, domethënë Kishën e mbarë, e cila ka nxjerrë aq hardhi sa shenjtorë ka lëshuar prej Abelit të drejtë e deri te shenjtori i fundit që do të lindë në mbarim të botës. Për ta mësuar këtë popull të tijin, si për punimin e një vreshti, Zoti nuk pushoi kurrë së dërguari punëtorët e tij; së pari me anë të Patriarkëve, mandej me anë të mësuesve të Ligjit, pastaj me anë të Profetëve, e në fund me anë të Apostujve, ai u mundua në lëvrimin e vreshtit të tij; ndonëse çdo njeri që, në çfarëdo mase a shkalle ka bashkuar veprën e mirë me besimin e drejtë, ka qenë një punëtor në vresht.

Mbi orët si epokat e botës, populli hebre që nga mëngjesi dhe johebrenjtë në orën e njëmbëdhjetë:

Ora e njëmbëdhjetë është ajo që shkon prej ardhjes së Zotit e deri në fund të botës. Punëtori në mëngjes, në orën e tretë, të gjashtë e të nëntë, tregon popullin e lashtë hebre ... Por në të njëmbëdhjetën thirren johebrenjtë. Sepse ata që përgjatë kaq shumë epokash të botës kishin shpërfillur të punonin për jetesën, ishin pikërisht ata që kishin ndenjur tërë ditën duarkryq.

Mbi po ato orë, të lexuara si moshat e një jete të vetme:

Ose ndryshe. Mëngjesi është fëmijëria jonë; ora e tretë mund të kuptohet si rinia jonë ... ora e gjashtë është burrëria, kur dielli qëndron i patundur në kulmin e mesditës, duke përfaqësuar si të thuash pjekurinë e fuqisë; me të nëntën kuptohet pleqëria ... ora e njëmbëdhjetë është ajo moshë që quhet e rrënuar dhe fëminore.

Mbi të shumtët e thirrur dhe të paktët e zgjedhur:

Shumë veta vijnë në besim, e megjithatë pak veta arrijnë në mbretërinë qiellore; shumë e ndjekin Perëndinë me fjalë, por e shmangin me jetën e tyre.

Burimet patristike

Lexo burimet: Chrysostom on Matthew, Homily 64 (CCEL) · Catena Aurea on Matthew, ch. 20 (CCEL)