Dhjetë Virgjëreshat (Mateu 25:1–13)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

---

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)lexo homilinë e plotë ›

Nga Predikimet e tij mbi Ungjillin e Mateut (Predikimi 78, mbi Mateun 25:1–30), përkthim NPNF. Në zotërim publik.

Mbi atë që shenjojnë llambat dhe vaji:

Me llambat këtu Ai nënkupton vetë dhuratën e virgjërisë, dëlirësinë e shenjtërisë; kurse me vajin, dashamirësinë, lëmoshën, ndihmën ndaj atyre që janë në nevojë.

Mbi virgjërinë e zhveshur nga mëshira:

Ai e sjell këtë shëmbëlltyrë, të mjaftueshme për t'i bindur se virgjëria, edhe sikur t'i ketë të gjitha të tjerat, po qe se s'ka të mirat që lindin nga lëmosha, hidhet jashtë bashkë me të përdalat

Mbi vonesën, dhe se vdekja është një gjumë:

«Dhe, ndërsa dhëndri po vonohej, të gjitha dremitën dhe i zuri gjumi.» Ai tregon se koha që do të kalonte nuk do të ishte e shkurtër, duke i larguar nxënësit nga pritja se mbretëria e tij do të dukej menjëherë. ... Dhe njëkohësisht lë të kuptohet edhe kjo, se vdekja është një gjumë. Sepse fjetën, thotë Ai.

Mbi marrëzinë e kërkimit të vajit jashtë kohe:

Përsëri i quan të marra, duke treguar se s'ka njeri më të marrë se ata që këtu janë të pasur, e shkojnë atje lakuriq, ku më së shumti kemi nevojë për dashamirësi, ku na duhet shumë vaj. Po jo vetëm nga kjo anë ishin të marra, po edhe sepse shpresuan të merrnin vaj atje, dhe e kërkuan pa kohë

Mbi pse askush nuk mund të na japë vaj në atë orë:

Se atje askush s'mund të na mbrojë, po qe se na tradhtojnë veprat tona; jo se nuk do, po se nuk mundet. ... Këtë e tregoi edhe i lumturi Abraham, kur tha: «Midis nesh dhe jush është një humnerë e madhe»,

Mbi atë që e shet vajin:

«Po shkoni te ata që shesin, dhe blini». E kush janë ata që shesin? Të varfrit. Dhe ku janë këta? Këtu; dhe atëherë duhej t'i kishin kërkuar, jo në atë çast. ... Prandaj këtu duhet ta mbledhim vajin, që të na hyjë në punë atje,

Mbi derën e mbyllur dhe fjalën e tmerrshme:

Sepse s'ka gjë më të njollosur se virgjëria pa mëshirë ... As kur trokitën nuk fituan gjë, po dëgjuan atë fjalë të tmerrshme: «Largohuni, nuk ju njoh».

---

Origjeni (rreth 185–254)

Nga Komentet e tij mbi Mateun, siç përmblidhen në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik.

Mbi virgjëreshat dhe llambat e tyre:

Mendjet e të gjithë atyre që kanë marrë fjalën e Perëndisë janë virgjëresha ... Ato marrin "llambat e tyre," domethënë aftësitë e tyre të natyrshme, dalin prej botës e gabimeve të saj dhe i dalin para Shpëtimtarit, që është gjithnjë gati të vijë.

Pse të gjitha duhet të jenë të mençura ose të gjitha budallaçka:

Dhe meqenëse virtytet janë aq të lidhura bashkë, sa ai që ka njërin i ka të gjithë, kështu të gjitha shqisat ndjekin njëra-tjetrën, sa të gjitha duhet të jenë të mençura, ose të gjitha budallaçka.

---

Shën Grigori i Madh (rreth 540–604)

Nga Predikimet e tij mbi Ungjijtë, siç përmblidhen në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik.

Mbi të vetmen gjë që u mungon budallaçkave:

Duhet vënë re, se të gjitha kanë llamba, por jo të gjitha kanë vaj.

Mbi pse fiken llambat e budallaçkave:

Llambat e virgjëreshave budallaçka fiken, sepse veprat që dukeshin nga jashtë të ndritshme para njerëzve, zbehen përbrenda në ardhjen e Gjykatësit. Që ato pastaj u lypin vaj virgjëreshave të mençura, ç'është kjo veçse që, në ardhjen e Gjykatësit, kur e gjejnë veten të zbrazëta përbrenda, kërkojnë dëshmi nga jashtë?

---

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Nga Komentet e tij mbi Mateun, siç përmblidhen në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik.

Cilat janë virgjëreshat me vaj:

Virgjëreshat që kanë vaj janë ato që, përveç besimit, kanë stolinë e veprave të mira; ato që nuk kanë vaj, janë ato që duket sikur rrëfejnë me të njëjtin besim, por i lënë pas dore veprat e virtytit.

Mbi pse të mençurat përgjigjen prej frike, dhe pse asnjë virtyt nuk mund të huazohet:

Sepse këto virgjëresha të mençura nuk përgjigjen kështu prej lakmie, por prej frike. Prandaj, secili do të marrë shpërblimin e veprave të veta, dhe virtytet e njërit nuk mund të shlyejnë veset e tjetrit në ditën e gjykimit.

---

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Nga Pyetjet mbi Ungjijtë, siç përmblidhen në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik.

Mbi pse të mençurat dhe budallaçkat të dyja quhen virgjëresha:

Dhe meqenëse kjo vetëpërmbajtje mund të ushtrohet përpara Perëndisë, për t'i pëlqyer Atij në gëzimin e brendshëm të ndërgjegjes, ose përpara njerëzve vetëm për të fituar duartrokitjet, pesë quhen të mençura e pesë budallaçka. Të dyja janë virgjëresha, sepse të dyja ushtrojnë vetëpërmbajtje, ndonëse prej motivesh të ndryshme.

Mbi zakonin që i tradhton budallaçkat:

Prej zakonit, mendja kërkon atë që e ka zakon t'i japë kënaqësi. Dhe këto tani kërkojnë prej njerëzve, që nuk e shohin zemrën, dëshmi përpara Perëndisë, që e sheh zemrën.