Etërit mbi Ungjijtë

Një koment patristik ortodoks mbi mrekullitë e shëmbëlltyrat e Krishtit

English·Shqip
Rreth këtyre leximeve e burimeve

Çdo zë hapet me një lexim të shkurtër me fjalë të thjeshta — një përmbledhje besnike se si e kuptuan Etërit pjesën, jo një citim. Aty ku tradita e lejon, zëri u lë vend edhe vetë Etërve të flasin: fragmente të shkurtra te Me fjalët e tyre, dhe, për një numër gjithnjë e më të madh pjesësh, një koment të plotë patristik. Çdo citim i tillë është marrë fjalë për fjalë nga një përkthim në zotërim publik — asgjë nuk është parafrazuar, dhe çdo heqje brenda një citimi shënohet me tri pika.

Këto përkthime para vitit 1900 janë në zotërim publik dhe lexohen falas në internet: Etërit e Nikesë e Pas-Nikesë (Seria e Parë dhe e Dytë) dhe Etërit Para-Nikesë te CCEL e New Advent; Komentet mbi Llukën i Shën Kirilit të Aleksandrisë, përkthyer nga R. Payne Smith, te Tertullian.org; dhe Catena Aurea, “Zinxhiri i Artë” i përpiluar nga Shën Thoma Akuini në përkthimin e J. H. Newman të vitit 1841, aty ku një Atë mbijeton vetëm përmes saj.

Faqja është dygjuhëshe. Çdo zë hapet me vetë pjesën e Ungjillit, në të dy gjuhët: në anglisht me përkthimin King James, dhe në shqip me Dhiatën e Re në zotërim publik të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879) — ortodokse, dhe ende në përdorim në Kishën e Shqipërisë. Komenti shqip është një përkthim i ri — në shumë raste përkthimi i parë i këtyre Etërve në shqip — dhe emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

Disa Etër mbijetojnë vetëm në botime moderne me të drejta autori, të cilat citohen por nuk riprodhohen: Shpjegimi i Ungjijve të Shenjtë i Theofilaktit të Lumtur (Chrysostom Press).

Ekzegjeza e Origjenit është themelore dhe citohet në të gjitha katenat bizantine, edhe pse disa nga mendimet e tij spekulative u dënuan në Koncilin e Pestë Ekumenik (553); tradita e lexon atë me atë kujdes.

64 lexime

Shërbesa e hershme në Galile
mrekulliUji i kthyer në verë në KanaJohn 2:1–11mrekulliPeshkimi i parë i mrekullueshëmLuke 5:1–11mrekulliShërimi në sinagogën e KapernaumitMark 1:21–28; Luke 4:31–37mrekulliShërimi i vjehrrës së PjetritMatt 8:14–15; Mark 1:29–31; Luke 4:38–39mrekulliShërimi i një lebroziMatt 8:1–4; Mark 1:40–45; Luke 5:12–16mrekulliShërimi i të paralizuarit të lëshuar nga çatiaMatt 9:1–8; Mark 2:1–12; Luke 5:17–26mrekulliNjeriu te pellgu i BetesdësJohn 5:1–15mrekulliNjeriu me dorën e tharëMatt 12:9–14; Mark 3:1–6; Luke 6:6–11shëmbëlltyrëNdërtuesit e mençur dhe të marrëMatt 7:24–27; Luke 6:46–49mrekulliShërimi i shërbëtorit të centurionitMatt 8:5–13; Luke 7:1–10mrekulliNgjallja e birit të vejushës në NainLuke 7:11–17shëmbëlltyrëDy borxhlinjtëLuke 7:41–43
Shërbesa e mëvonshme në Galile
shëmbëlltyrëMbjellësi dhe tokatMatt 13:1–23; Mark 4:1–20; Luke 8:4–15shëmbëlltyrëGruri dhe egjraMatt 13:24–30, 36–43shëmbëlltyrëKokrra e sinapitMatt 13:31–32; Mark 4:30–32; Luke 13:18–19shëmbëlltyrëMaja (tharmi)Matt 13:33; Luke 13:20–21shëmbëlltyrëThesari i fshehurMatt 13:44shëmbëlltyrëMargaritari shumë i çmuarMatt 13:45–46shëmbëlltyrëRrjetaMatt 13:47–50mrekulliQetësimi i stuhisëMatt 8:23–27; Mark 4:35–41; Luke 8:22–25mrekulliI demonizuari (të demonizuarit) i GadarësMatt 8:28–34; Mark 5:1–20; Luke 8:26–39mrekulliNgjallja e vajzës së JairitMatt 9:18–26; Mark 5:21–43; Luke 8:40–56mrekulliGruaja me rrjedhje gjakuMatt 9:20–22; Mark 5:25–34; Luke 8:43–48mrekulliShërimi i dy të verbërveMatt 9:27–31mrekulliShërimi i një memeci të demonizuarMatt 9:32–34mrekulliUshqimi i 5.000-veMatt 14:13–21; Mark 6:30–44; Luke 9:10–17; John 6:1–15mrekulliEcja mbi ujëMatt 14:22–33; Mark 6:45–52; John 6:16–21mrekulliBija e gruas siro-fenicianeMatt 15:21–28; Mark 7:24–30mrekulliNjeriu shurdhmemec (Effata)Mark 7:31–37mrekulliUshqimi i 4.000-veMatt 15:32–39; Mark 8:1–10mrekulliI verbri në BetsaidaMark 8:22–26mrekulliMetamorfozaMatt 17:1–9; Mark 9:2–9; Luke 9:28–36mrekulliDjali epileptik (i pushtuar nga demoni)Matt 17:14–21; Mark 9:14–29; Luke 9:37–43
Udhëtimi për në Jerusalem
shëmbëlltyrëShërbëtori i pamëshirshëmMatt 18:21–35mrekulliMonedha në gojën e peshkutMatt 17:24–27shëmbëlltyrëSamaritani i mirëLuke 10:25–37shëmbëlltyrëMiku në mesnatëLuke 11:5–13shëmbëlltyrëI pasuri i marrëLuke 12:16–21shëmbëlltyrëShërbëtorët vigjilentëLuke 12:35–40shëmbëlltyrëFiku i shterpëLuke 13:6–9mrekulliGruaja e kërrusur e shëruar të shtunënLuke 13:10–17mrekulliNjeriu me hidropiziLuke 14:1–6shëmbëlltyrëGostia e madheLuke 14:15–24shëmbëlltyrëDelja e humburMatt 18:10–14; Luke 15:3–7shëmbëlltyrëMonedha e humburLuke 15:8–10shëmbëlltyrëBiri plëngprishësLuke 15:11–32shëmbëlltyrëKujdestari i pandershëm (i mençur)Luke 16:1–13shëmbëlltyrëPasaniku dhe LlazariLuke 16:19–31mrekulliShërimi i dhjetë lebrozëveLuke 17:11–19shëmbëlltyrëE veja këmbëngulëseLuke 18:1–8shëmbëlltyrëFariseu dhe tagrambledhësiLuke 18:9–14mrekulliNgjallja e LlazaritJohn 11:1–44mrekulliShërimi i Bartimeut të verbërMatt 20:29–34; Mark 10:46–52; Luke 18:35–43
Java e Pësimeve në Jerusalem
mrekulliMallkimi i fikutMatt 21:18–22; Mark 11:12–14, 20–26shëmbëlltyrëTë dy bijtëMatt 21:28–32shëmbëlltyrëVreshtarët e ligjMatt 21:33–46; Mark 12:1–12; Luke 20:9–19shëmbëlltyrëGostia e dasmësMatt 22:1–14shëmbëlltyrëDhjetë virgjëreshatMatt 25:1–13shëmbëlltyrëTalentet (minat)Matt 25:14–30; Luke 19:11–27ligjëratëDelet dhe cjeptëMatt 25:31–46mrekulliShërimi i veshit të MalkutLuke 22:49–51; John 18:10–11
Pas Ngjalljes
mrekulliNgjalljaMatt 28; Mark 16; Luke 24; John 20mrekulliPeshkimi i dytë i mrekullueshëmJohn 21:1–14ligjëratëNgjitjaLuke 24:50–53; Acts 1:9–11