← Të gjitha leximetshëmbëlltyrë

Ndërtuesit e mençur dhe të marrë

Matt 7:24–27; Luke 6:46–49 · Shërbesa e hershme në Galile

Draft në shqip, në pritje të rishikimit.

Shkrimi i Shenjtë

Matthew 7:24–27

herefore whosoever heareth these sayings of mine, and doeth them, I will liken him unto a wise man, which built his house upon a rock: 25And the rain descended, and the floods came, and the winds blew, and beat upon that house; and it fell not: for it was founded upon a rock. 26And every one that heareth these sayings of mine, and doeth them not, shall be likened unto a foolish man, which built his house upon the sand: 27And the rain descended, and the floods came, and the winds blew, and beat upon that house; and it fell: and great was the fall of it.

King James Version · public domain

Mateu 7:24–27

ushdo pra që dëgjon këto fjalët’ e mia, edhe i bën ato, dot’a përgjanj atë me një njeri të-mënçim që ndërtoj shtëpin’ e ti mbi shkëmpt; 25Edhe zbriti shiu, e erdhë lumënjtë, e frynë erëratë, edhe upërpoqnë pas asaj shtëpie, po nuk’ urrëzua; sepse ishte themelosurë mbi shkëmpt. 26Po kushdo që dëgjon këto fjalët’ e mia, edhe nuk’i bën, dot’i gjanjë një njeriu të-marrë, që ndërtoj shtëpin’ e ti mbi rërët; 27edhe sbriti shiu, e erdhë lumënjtë, e frynë erëratë, edhe upërpoqnë pas asaj shtëpie, edhe urrëzua; edhe të-rrëzuarit’ e asaj ishte të-madh.

Kristoforidhi, Dhiata e Re Toskërisht 1879 · zotërim publik

Përmbledhje

Shkëmbi është vetë Krishti dhe, bashkë me Të, vënia në vepër e fjalëve të Tij; rëra është dëgjimi pa vepruar. Shën Joan Gojarti e thekson fort këtë: nuk mjafton ta admirosh mësimin — stuhitë e tundimit dhe përmbytja e gjyqit të fundit provojnë nëse një jetë u ndërtua vërtet mbi bindjen. Shën Agustini, në shtjellimin e tij të Predikimit në Mal, e bën këtë kulmin e gjithë predikimit: fjalët sapo të thëna duhet të zbatohen, përndryshe nuk vlejnë asgjë.

Me fjalët e tyre

asnjë prej të cilave nuk e tremb atë që e ka shtëpinë e tij të themeluar mbi shkëmb, domethënë atë që jo vetëm dëgjon, por edhe i zbaton urdhërimet e Zotit. Kurse njeriu që i dëgjon dhe nuk i zbaton ndodhet në një afërsi të rrezikshme me të gjitha këto, sepse nuk ka themel të qëndrueshëm; por duke dëgjuar e duke mos zbatuar, ai ndërton një gërmadhë.

Shën Agustini, Mbi Predikimin në Mal, Libri 2, Kapitulli 25, seksioni 87 (NPNF1, Vëll. 6)

Ndërtuesit e Mençur dhe të Marrë (Mateu 7:24–27; Lluka 6:46–49)

Komente Patristike në Zotërim Publik

Në mbyllje të Predikimit në Mal (te Mateu) dhe të Predikimit në Fushë (te Lluka), Krishti e krahason atë që i dëgjon fjalët e Tij dhe i bën me një njeri të mençur që e ndërton shtëpinë mbi shkëmb, dhe atë që i dëgjon e nuk i bën me një njeri të marrë që ndërton mbi rërë. Kur shiu, përmbytja dhe erërat përplasen mbi to, vetëm shtëpia e themeluar mbi shkëmb qëndron.

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik, secili Atë nga vepra e vet, disa siç ruhen në Catena Aurea mbi Mateun (Shën Thoma Akuini, përkth. J. H. Newman, 1841); asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

Shën Kirili i Aleksandrisë (rreth 376–444)

Komentet mbi Ungjillin sipas Llukës, Predikimi 34 (mbi Llukën 6:46–49) Burimi: përkth. R. Payne Smith, 1859. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.tertullian.org/fathers/cyril_on_luke_03_sermons_26_38.htm

Kirili e jep fjalën e Zotit si tekstin e tij:

Kushdo që vjen tek unë e dëgjon fjalët e mia dhe i bën, do t'ju tregoj kujt i ngjan. Ai i ngjan një njeriu që ndërton një shtëpi, i cili gërmoi dhe e bëri të thellë, dhe vuri një themel mbi shkëmb: dhe kur erdhi një vërshim, lumi u përplas mbi atë shtëpi, dhe nuk mundi ta tundte, sepse ishte ndërtuar mirë.

Mbi thirrjen e Krishtit "Zot" që duhet të bëhet bindje:

Në qoftë se, pra, Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve, e quajmë Zot, le t'i bëjmë gjërat që Ai thotë. Sepse Ai vetë na mëson se cila është dobia e gatishmërisë sonë për të bërë atë që urdhërohet dhe cili është dëmi i refuzimit tonë për t'u bindur. Sepse Ai thotë: "Çdo njeri që dëgjon fjalët e mia dhe i bën...", i ngjan një njeriu që ndërton një shtëpi, dhe i vendos themelet fort mbi shkëmb: kurse ai që nuk bindet, edhe ai i ngjan një njeriu që ndërton një shtëpi, por që nuk është kujdesur fare për qëndrueshmërinë e saj.

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimi 24 (mbi Mateun 7:21–27) Burimi: përkth. te Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 10. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.newadvent.org/fathers/200124.htm

Mbi shpërblimin që ndërtuesi i mençur e merr që në këtë jetë, jo vetëm në tjetrën:

Çfarë do të vuajnë ata që nuk i bëjnë (ndonëse bëjnë mrekulli), e keni dëgjuar; por duhet të dini edhe se çfarë do të gëzojnë ata që u binden të gjitha këtyre fjalëve; jo vetëm në botën që vjen, por edhe këtu. Sepse "kushdo", thotë Ai, "që i dëgjon këto fjalë të mia dhe i bën, do të krahasohet me një njeri të mençur."

Mbi shkëmbin si qëndrueshmëria e mësimit të Krishtit, dhe mbi stuhitë si mundimet e jetës:

Me "shiun", "përmbytjet" dhe "erërat" këtu, Ai shpreh në mënyrë të figurshme fatkeqësitë dhe mundimet që i bien njeriut; si akuzat e rreme, kurthet, humbjet e të dashurve, vdekjet, humbja e miqve, shqetësimet nga të huajt, të gjitha të këqijat e jetës sonë që mund të përmendë kushdo. Por asnjërës prej tyre, thotë Ai, nuk i dorëzohet një shpirt i tillë; dhe shkaku është se është themeluar mbi shkëmb. Qëndrueshmërinë e mësimit të Tij e quan shkëmb; sepse vërtet urdhërimet e Tij janë më të forta se çdo shkëmb, duke e ngritur njeriun mbi të gjitha valët e punëve njerëzore.

Mbi dëgjimin si të pamjaftueshëm pa bindjen:

Ndonëse gjërat e thëna janë të mira, dëgjimi nuk mjafton për siguri, por duhet edhe bindja në vepra, dhe e gjitha qëndron kryesisht në këtë.

Mbi marrëzinë e atij që ndërton mbi rërë:

Dhe me të drejtë e quajti këtë njeri "të marrë": sepse çfarë mund të jetë më e marrë se të ndërtosh një shtëpi mbi rërë, dhe, ndërsa i nënshtrohesh mundimit, ta privosh veten nga fryti dhe prehja, e në vend të tyre të pësosh ndëshkim? Sepse që edhe ata që ndjekin ligësinë mundohen, kjo është e qartë për këdo.

Mbi madhësinë e rrënimit:

Dhe nuk bie thjesht, por me fatkeqësi të madhe: sepse "i madh me të vërtetë", thotë Ai, "qe rrënimi i saj." Rreziku nuk është për gjëra të vogla, por për shpirtin, për humbjen e Qiellit dhe e atyre bekimeve të pavdekshme.

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik.

Mbi rërën si themeli i paqëndrueshëm i mësimit të rremë:

Mbi rërën, e cila është e shkrifët dhe nuk mund të lidhet në një masë të vetme, ndërtohet gjithë mësimi i heretikëve, që të bjerë.

Shën Hilari i Puatjesë (rreth 310–367)

siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik.

Mbi sulmin gjithnjë e më të fortë të stuhisë si shkallët e tundimit:

Me rrebeshet Ai nënkupton joshjet e kënaqësive të buta që hyjnë butësisht, me të cilat besimi në fillim ujitet si me rrëke të përhapura. Pastaj zbret vërshimi i përmbytjeve të rrëmbyera, domethënë lëvizjet e dëshirës më të egër. Dhe së fundi gjithë forca e stuhive shkatërrimtare tërbohet kundër besimit, domethënë e sulmojnë gjithë shpirtrat e mbretërisë së Djallit.

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Nga Predikimi i tij në Mal, siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik.

Mbi stuhitë që lexohen si të këqijat që e sulmojnë shpirtin:

Shiu, kur vihet të shënojë ndonjë të keqe, kuptohet si errësira e bestytnisë; thashethemet e njerëzve krahasohen me erërat; përmbytja shënon epshin e mishit, sikur të vërshonte mbi tokë, dhe sepse ajo që sillet nga begatia thyhet nga fatkeqësia.

Mbi atë që vetëm ai që vepron qëndron i patundur:

Asnjërën prej këtyre gjërave nuk e ka frikë ai që e ka shtëpinë të themeluar mbi shkëmb, domethënë ai që jo vetëm e dëgjon urdhrin e Zotit, por edhe e bën. Dhe në të gjitha këto i nënshtrohet rrezikut ai që dëgjon dhe nuk bën. Sepse askush nuk e ngulit në vetvete atë që urdhëron Zoti, ose atë që vetë dëgjon, veçse duke e bërë.

Mbi gjithë Predikimin si shkëmbi i jetës së krishterë:

Ai e tregon mjaft qartë se ky predikim plotësohet nga të gjitha ato urdhërime me të cilat formohet jeta e krishterë, kështu që me të drejtë ata që dëshirojnë të jetojnë sipas tyre mund të krahasohen me atë që ndërton mbi shkëmb.

Shënim mbi Etër të tjerë

Kirili dhe Joan Gojarti janë në një mendje për thelbin e shëmbëlltyrës: dëgjimi duhet të bëhet vepër, dhe shkëmbi mbi të cilin një jetë qëndron e patundur është bindja ndaj fjalëve të Krishtit (për Joan Gojartin, "qëndrueshmëria e mësimit të Tij"; për Kirilin, të bësh "gjërat që Ai thotë"). Etërit latinë të pranuar në Lindje e pohojnë dhe e thellojnë këtë: Jeronimi e lexon rërën si tokën e paqëndrueshme të herezisë, Hilari e shpalos stuhinë si shkallët gjithnjë e më të forta të tundimit, dhe Shën Agustini, në veprën e tij mbi Predikimin në Mal, i lexon shiun, erërat dhe përmbytjen si të këqijat që e sulmojnë shpirtin, duke këmbëngulur se shtëpia qëndron vetëm po të bëhet ajo që dëgjohet. Catena Aurea mbi Mateun (Shën Thoma Akuini, përkth. J. H. Newman, 1841), nga e cila janë marrë këto fragmente latine, mban gjithashtu komente nën emrat e Raban Maurit dhe të tjerëve që nuk citohen këtu, si dhe material që i atribuohet gabimisht Joan Gojartit (i ashtuquajturi Opus Imperfectum), i cili nuk është i vetë shenjtorit dhe prandaj nuk përdoret. Beda i Nderuari e lexon shkëmbin si Krishtin dhe gërmimin thellë si urdhërimet e përulësisë që i shkulin gjërat tokësore nga zemra; Komentet e tij ruhen në anglisht kryesisht në botime moderne nën të drejtën e autorit dhe te Catena Aurea në zotërim publik.

Burimet patristike

Lexo burimet: Augustine, On the Sermon on the Mount (CCEL)