Shëmbëlltyra e Rrjetës (Mateu 13:47–50)

Komente Patristike në Zotërim Publik

Mbretëria e qiejve, thotë Krishti, i ngjan një rrjete të hedhur në det, që mbledh peshq të çdo lloji; kur ajo mbushet, peshkatarët e nxjerrin në breg, ulen, mbledhin të mirat në enë dhe i hedhin tej të këqijat. Kështu do të ndodhë në mbarimin e botës: do të vijnë engjëjt, do t'i ndajnë të mbrapshtit nga të drejtët dhe do t'i hedhin në furrën e zjarrit, ku do të ketë qarje dhe kërcëllim dhëmbësh. E gjetur vetëm te Mateu, kjo është e fundit nga shtatë shëmbëlltyrat e Mateut 13, dhe, ashtu si egjra, drejton vëmendjen te gjyqi i fundit.

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë. Një shënim mbi burimet vjen në fund.

---

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimi 47 (mbi Mateun 13:44–52) Ashtu siç ruhet në Catena Aurea, përkth. J. H. Newman, 1841. Në zotërim publik. Predikimi i plotë gjendet te Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 10: https://www.newadvent.org/fathers/200147.htm

Mbi arsyen pse kjo shëmbëlltyrë e frikshme vjen pas të tjerave, që të mos mbështetemi te predikimi ose te besimi i vetëm:

Në shëmbëlltyrat e mëparshme Ai e ka lavdëruar predikimin e Ungjillit; tani, që të mos mbështetemi vetëm te predikimi, as të mendojmë se besimi i vetëm na mjafton për shpëtim, Ai shton një shëmbëlltyrë tjetër të frikshme, duke thënë: Përsëri, mbretëria e qiejve i ngjan një rrjete të hedhur në det.

Mbi mënyrën se si rrjeta ndryshon nga mbjellësi dhe nga egjra, ku peshqit e këqij janë ata të jetës së ligë:

Në çfarë ndryshon kjo shëmbëlltyrë nga ajo e egjrës? Atje, si edhe këtu, disa humbasin e disa shpëtohen; por atje, për shkak të herezisë së dogmave të liga; në shëmbëlltyrën e parë, atë të mbjellësit, për shkak se nuk i kushtuan vëmendje asaj që u tha; këtu, për shkak të jetës së tyre të ligë, për të cilën, ndonëse u tërhoqën nga rrjeta, domethënë gëzuan njohjen e Perëndisë, prapë nuk mund të shpëtohen.

Mbi ashpërsinë e dënimit, dhe se këtu engjëjt e bëjnë ndarjen:

Dhe kur dëgjon se të ligjtë hidhen tej, që të mos mendosh se mund të rrezikosh ta pësosh këtë ndëshkim, Ai shton një shtjellim që tregon ashpërsinë e tij, duke thënë: Kështu do të ndodhë në mbarimin e botës; do të vijnë engjëjt, do t'i ndajnë të mbrapshtit nga të drejtët dhe do t'i hedhin në furrën e zjarrit; atje do të ketë qarje dhe kërcëllim dhëmbësh. Ndonëse Ai gjetkë thotë se do t'i ndajë ashtu si bariu ndan delet nga cjeptë, këtu thotë se engjëjt do ta bëjnë këtë, ashtu si edhe në shëmbëlltyrën e egjrës.

---

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Komentar mbi Mateun (mbi Mateun 13:47–50) Burimi: ashtu siç e ruan Catena Aurea e Shën Thoma Akuinit, përkth. J. H. Newman, 1841. Në zotërim publik.

Mbi rrjetën si Dhiata e Vjetër dhe e Re, e hedhur nga apostujt-peshkatarë në detin e botës:

Në përmbushje të asaj profecie të Jeremisë, që tha: Do t'ju dërgoj shumë peshkatarë, kur Pjetri dhe Andrea, Jakovi dhe Joani dëgjuan fjalët: Ejani pas meje, do t'ju bëj peshkatarë njerëzish, ata thurën për vete një rrjetë të bërë nga Dhiata e Vjetër dhe e Re dhe e hodhën në detin e kësaj bote. Dhe ajo mbetet e shtrirë deri më sot, duke nxjerrë nga kripa, nga hidhësia e nga vorbullat çdo gjë që bie në të, domethënë njerëz të mirë e të këqij.

Mbi ndarjen që pret mbarimin e botës:

Sepse, kur të vijë mbarimi i botës, atëherë do të tregohet prova e vërtetë e ndarjes së peshqve, dhe, si në një liman të mbrojtur, të mirët do të dërgohen në enët e banesave qiellore, por flaka e ferrit do t'i kapë të ligjtë, që të thahen e të fishken.

---

Shënim mbi burimet dhe Etër të tjerë

Të dy leximet shkojnë mirë bashkë. Gojarti kujdeset ta dallojë këtë shëmbëlltyrë nga egjra dhe nga mbjellësi: atje njerëzit humbasin për mësim të rremë ose se nuk i kushtuan vëmendje fjalës, por këtu për një jetë të ligë, dhe këta janë më të mjerët nga të gjithë, sepse u "tërhoqën nga rrjeta", u afruan pranë njohjes së Perëndisë, e prapë nuk shpëtohen. Kështu rrjeta është paralajmërim kundër mbështetjes te besimi ose te anëtarësia pa një jetë që i përgjigjet. Jeronimi jep pamjen: rrjeta është thurur nga dy Dhiatat dhe është hedhur nga peshkatarët që Krishti thirri; ajo rri ende e shtrirë mbi detin e kësaj bote dhe mbledh të mirë e të këqij njëlloj, derisa të arrihet limani i fundit, kur të mirët shkojnë në "enët e banesave qiellore" e të tjerët në flakë.

Meqë rrjeta gjendet vetëm te Mateu, Komentari mbi Llukën i Shën Kirilit të Aleksandrisë nuk e trajton. Shën Grigori i Madh, gjithashtu përmes Catena Aurea në zotërim publik, nuk pranon ta zgjerojë paralajmërimin dhe vetëm e thellon: "Këtu na ka hije të kemi frikë, më shumë se të shtjellojmë; sepse mundimet e mëkatarëve shpallen me fjalë të qarta, që askush të mos shfajësohet me padijen e tij." Pasazhet e Jeronimit e të Grigorit vijnë përmes Catena Aurea, sepse ato vepra nuk kanë botime më vete në zotërim publik; predikimi i Shën Joan Gojartit është burimi parësor në zotërim publik. Edhe Shën Agustini, Beda i Nderuari e të tjerë e komentojnë, në përkthime moderne nën të drejtën e autorit.