Unë Jam Drita e Botës

John 8:12–30 · Udhëtimi për në Jerusalem

Shkrimi i Shenjtë

John 8:12–30

hen spake Jesus again unto them, saying, I am the light of the world: he that followeth me shall not walk in darkness, but shall have the light of life. ¹³The Pharisees therefore said unto him, Thou bearest record of thyself; thy record is not true. ¹⁴Jesus answered and said unto them, Though I bear record of myself, yet my record is true: for I know whence I came, and whither I go; but ye cannot tell whence I come, and whither I go. ¹⁵Ye judge after the flesh; I judge no man. ¹⁶And yet if I judge, my judgment is true: for I am not alone, but I and the Father that sent me. ¹⁷It is also written in your law, that the testimony of two men is true. ¹⁸I am one that bear witness of myself, and the Father that sent me beareth witness of me. ¹⁹Then said they unto him, Where is thy Father? Jesus answered, Ye neither know me, nor my Father: if ye had known me, ye should have known my Father also. ²⁰These words spake Jesus in the treasury, as he taught in the temple: and no man laid hands on him; for his hour was not yet come. ²¹Then said Jesus again unto them, I go my way, and ye shall seek me, and shall die in your sins: whither I go, ye cannot come. ²²Then said the Jews, Will he kill himself? because he saith, Whither I go, ye cannot come. ²³And he said unto them, Ye are from beneath; I am from above: ye are of this world; I am not of this world. ²⁴I said therefore unto you, that ye shall die in your sins: for if ye believe not that I am he, ye shall die in your sins. ²⁵Then said they unto him, Who art thou? And Jesus saith unto them, Even the same that I said unto you from the beginning. ²⁶I have many things to say and to judge of you: but he that sent me is true; and I speak to the world those things which I have heard of him. ²⁷They understood not that he spake to them of the Father. ²⁸Then said Jesus unto them, When ye have lifted up the Son of man, then shall ye know that I am he, and that I do nothing of myself; but as my Father hath taught me, I speak these things. ²⁹And he that sent me is with me: the Father hath not left me alone; for I do always those things that please him. ³⁰As he spake these words, many believed on him.

King James Version · public domain

Joani 8:12–30

isuj pra përsëri u foli atyre, dyke thënë, Unë jam drit’ e botësë; ay që më vjen pas, nukë dot’ ecënjë nd’errësirët, po dotë ketë dritën’ e jetësë. ¹³Farisenjtë pra i thanë, Ti dëshmon për vetëhenë t’ënde; dëshmimi yt nuk’ ësht’ i-vërtetë. ¹⁴Jisuj upërgjeq e u tha atyre, Edhe ndë dëshmofsha unë për vetëhenë t’ime, dëshmimi im ësht’ i-vërtetë, sepse e di nga erdha, e ku vete; po ju s’e dini nga erdha, e ku vete. ¹⁵Ju gjykoni pas mishit; unë nukë gjykonj asnjeri. ¹⁶Po edhe ndë gjukofsha unë, gjyqi im ësht’ i-vërtetë; sepse nukë jam vetëmë, po unë edhe Ati që më dërgoj. ¹⁷Edhe ndë nomt t’uaj është shkruarë, Se dëshmimi i dy njerësve ësht’ i-vërtetë. ¹⁸Unë jam ay që dëshmonj për vetëhenë t’ime, edhe Ati që më dërgoj dëshmon për mua. ¹⁹I thoshinë pra, Ku është yt Atë? Jisuj upërgjeq, As mua s’më dini, as t’im Atë; po të më dinitë mua, dotë dinit’ edhe t’im Atë. ²⁰Këto fjalë i foli Jisuj ndë vëntt të thesarit, dyke mësuarë ndë hieroret; edhe asndonjë nuk’ e zuri, sepse edhe s’i kishte ardhur’ ora. ²¹Jisuj pra përsëri u tha atyre, Unë po vete, edhe dotë më kërkoni, edhe dotë vdisni ndë fajt t’uaj. Ku vete unë, ju nukë munt të vini. ²²Judhenjtë pra thoshinë, Mos dotë vrasë vetëhen e ti, e përandaj thotë, Atje ku vete unë, ju s’munt të vini? ²³Edhe ay u tha atyre, Ju jeni prej atyre që janë poshtë, unë jam prej atyre që janë lart. Ju jeni prej kësaj bote; unë nuk jam prej kësaj bote. ²⁴U thashë pra juve, se dotë vdisni ndë fajet t’uaj; sepse ndë mos besofshi se unë jam, dotë vdisni ndë fajet t’uaj. ²⁵I thoshinë pra, Cili je ti? Edhe Jisuj u tha atyre, Unë jam ay që u thashë juve që ndë kryet. ²⁶Shumë kam për të thënë, e për të gjykuarë për ju; po ay që më dërgoj ësht’ i-vërtetë; edhe unë sa dëgjova prej ati, këto i them botësë. - ²⁷Nukë kupëtuanë, se u thoshte për Atinë. ²⁸Jisuj pra u tha atyre, Kur të ngrini lart të Birin’ e njeriut, atëhere dotë njihni se unë jam, edhe nukë bënj asgjë prej vetëhesë s’ime, po sikundrë më mësoj im Atë, këto flas. ²⁹Edhe ay që më dërgoj është bashkë me mua; Ati nukë më la vetëmë; sepse unë bënj përherë ato që i pëlqenjënë. ³⁰Ay tek ishte dyke folurë këto, shumë veta i besuanë.

Kristoforidhi, Dhiata e Re Toskërisht 1879 · zotërim publik

Me fjalët e tyre

Zoti Krisht nuk është dielli që u bë, po Ai me anë të të Cilit u bë dielli.
Shën Agustini i Hiponit, Traktate mbi Joanin, Traktati 34 (mbi Joanin 8:12)

Unë Jam Drita e Botës (Joani 8:12–30)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Joanit, Predikimet LII–LIII (mbi Joanin 8:12–28) Burimi: përkth. në Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 14. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf114.iv.liv.html

Mbi "Unë jam drita e botës" (Joani 8:12), nga Predikimi LII:

Një gjë e madhe për t'u thënë, e madhe vërtet, por nuk i mahniti fort, sepse Ai nuk e bënte tani veten të barabartë me Atin, as nuk pohonte se ishte Biri i Tij, as se ishte Perëndi, por për një kohë e quan veten "dritë".

Mbi "Kur ta ngrini lart Birin e njeriut, atëherë do ta njihni se unë jam ai" (Joani 8:28), nga Predikimi LIII:

A nuk prisni ju se atëherë me siguri do të çliroheni prej Meje dhe do të më vritni? Por unë po ju them se atëherë do ta njihni më së miri se Unë Jam, për shkak të mrekullive, të ngjalljes dhe të shkatërrimit (të Jerusalemit). Sepse të gjitha këto ishin të mjaftueshme për të treguar fuqinë e Tij.

Shën Kirili i Aleksandrisë (rreth 376–444)

Komente mbi Ungjillin sipas Joanit, Libri V (mbi Joanin 8:12) Burimi: përkth. P. E. Pusey, Library of Fathers, 1874. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.tertullian.org/fathers/cyril_on_john_05_book5.htm

Mbi errësirën që duhet të bjerë mbi ata që s'e kanë Dritën e brendshme:

Dhe s'është për t'u çuditur: sepse nuk është në ju Ai që zbulon misteret dhe ndriçon gjithë botën, dhe si një diell shkëlqen në zemrat e atyre që e presin. Dhe medoemos ai që s'e ka brenda vetes Dritën Hyjnore e shpirtërore, do të ecë patjetër në errësirë dhe do të pengohet nga shumë marrëzira që rrjedhin prej saj.

Mbi "dritën e botës" si Dritën e gjithë njerëzimit, jo vetëm të Izraelit:

Por duhet të vëmë re përsëri se Ai thotë se është Drita jo veçanërisht a vetëm e atyre të Izraelit, po e gjithë botës. Dhe këtu Ai thotë një gjë shumë të vërtetë: sepse thotë se është Ai që i derdhi gjithë natyrës dritën e të kuptuarit dhe, si të linte njëfarë fare, mbolli te secili që thirret në jetë të kuptuarit që i ka hije njeriut, sipas asaj që thuhet për Të: Ai ishte Drita e Vërtetë që ndriçon çdo njeri që vjen në botë.

Teofilakti i Ohrit (rreth 1055–1107)

Shpjegim i Ungjillit sipas Joanit (mbi Joanin 8:12) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Joanin. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/english/CAJohn.htm

Mbi "Unë jam drita e botës", kundër atyre që e ndajnë Birin e Perëndisë nga njeriu:

Këto fjalë mund t'i sjellësh kundër Nestorit: sepse Zoti ynë nuk thotë "Në Mua është drita e botës", por "Unë jam Drita e botës"; Ai që u shfaq njeri, ishte edhe Biri i Perëndisë, edhe Drita e botës; jo, siç pandeh më kot Nestori, Biri i Perëndisë që banon në një njeri të thjeshtë.

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Traktate mbi Ungjillin sipas Joanit, Traktati XXXIV (mbi Joanin 8:12) Burimi: përkth. në Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 7. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf107.iii.xxxv.html

Mbi Dritën me anë të së cilës u bë vetë dielli:

Zoti Krisht nuk është dielli që u bë, po Ai me anë të të Cilit u bë dielli. ... Ka pra një Dritë që e bëri këtë dritë të diellit: le ta duam këtë Dritë, le të dëshirojmë ta kuptojmë, le të kemi etje për të; që, me vetë atë si udhërrëfyese, të arrijmë më në fund tek ajo, dhe të jetojmë kështu në të, sa të mos vdesim kurrë.

Mbi "ai që më ndjek nuk do të ecë në errësirë", nga sytë e mishit te sytë e zemrës:

Ajo Dritë e pashuar, Drita e urtësisë, duke folur nëpërmjet resë së mishit, u thotë njerëzve, ... Si të ka tërhequr nga sytë e mishit dhe të ka rithirrur te sytë e zemrës!

Shën Beda i Nderuari (rreth 673–735)

Predikime mbi Ungjijtë (mbi Joanin 8:12) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Joanin. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://isidore.co/aquinas/english/CAJohn.htm

Mbi përse e quan veten Dritën e botës, e jo të Engjëjve a të qiellit:

Këtu vlen të vihet re se Ai nuk thotë "Unë jam drita e Engjëjve" a "e qiellit", por "Drita e botës", domethënë e njerëzimit që jeton në errësirë, siç lexojmë: Për t'u dhënë dritë atyre që rrinë në errësirë dhe në hijen e vdekjes.

Burimet patristike

St. John Chrysostom
- Homilies on John, Hom. 52
- Homilies on John, Hom. 53
St. Cyril of Alexandria
- Commentary on John, Book V
Theophylact of Ohrid
- Explanation of John
His Gospel exegesis survives in public-domain English only through the Catena Aurea.
Blessed Augustine of Hippo
- Tractates on John, Tractate 34
Venerated in the East as Blessed; his Johannine tractates are cited in later Byzantine catenae.
St. Bede the Venerable
- Homilies on the Gospels
His Gospel material is preserved in public-domain English only through the Catena Aurea.

Lexo burimet: Chrysostom on John, Homily LII (CCEL) · Chrysostom on John, Homily LIII (CCEL) · Cyril on John, Book V (tertullian.org) · Augustine, Tractate 34 on John (CCEL) · Catena Aurea on John (isidore.co)