Engjëlli i shfaqet Josifit në ëndërr (Mateu 1:18–25)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

---

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimet IV–V (mbi Mateun 1:18–25) Burimi: përkth. në Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 10. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf110.iii.IV_1.html

Mbi atë që Shkrimi do të thotë kur e quan Josifin "njeri të drejtë":

Me shprehjen "njeri i drejtë" këtu ai nënkupton atë që është i virtytshëm në çdo gjë. ... Duke qenë pra "i drejtë", domethënë i mirë dhe i matur, "kishte ndër mend ta ndante fshehurazi".

Mbi butësinë e Josifit, që nuk donte ta hidhëronte Virgjëreshën as në gjërat më të vogla:

Por megjithatë ai ishte aq i çliruar nga pasioni, sa nuk pranonte ta hidhëronte Virgjëreshën as në gjërat më të vogla. Kështu, ndërsa mbajtja e saj në shtëpi dukej si shkelje e ligjit, kurse nxjerrja e saj në shesh dhe çuarja e saj në gjyq do ta detyronin ta dorëzonte për vdekje, ai nuk bën asnjë nga këto, por tashmë sillet sipas një rregulli më të lartë se ligji.

Mbi çlirimin që tregon emri Jisu, "sepse ai do të shpëtojë popullin e vet nga mëkatet e tyre":

Sepse jo nga luftëra të dukshme, as nga barbarë, por nga diçka shumë më e madhe se këto, nga mëkatet, ai shpall lajmin e gëzuar të çlirimit – një vepër që kurrë më parë nuk kishte qenë e mundur për askënd.

Mbi arsyen përse Ungjillori shkroi se Josifi "nuk e njohu derisa ajo lindi" Birin e saj:

Ai e ka përdorur këtu fjalën "derisa", jo që të dyshosh se më pas ai e njohu, por që të të mësojë se para lindjes Virgjëresha ishte krejtësisht e paprekur nga njeri.

Mbi bindjen e Josifit, kur u ngrit nga gjumi:

A e sheh bindjen dhe një mendje të nënshtruar? A e sheh një shpirt vërtet të zgjuar dhe të pakorruptueshëm në çdo gjë?

Origjeni (rreth 185–254)

Komente mbi Mateun (mbi Mateun 1:19) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.i.html

(Shtjellimi i Origjenit mbi Mateun 1 ka mbijetuar vetëm në copëza; ky lexim i drejtësisë së Josifit ruhet përmes Catena-s.) Mbi arsyen përse Josifi kërkoi ta ndante Marinë, jo nga dyshimi, por nga druajtja e shenjtë:

Por, po të mos kishte asnjë dyshim për të, si mund të ishte njeri i drejtë e prapëseprapë të kërkonte ta ndante, kur ajo ishte e panjollë? Ai kërkoi ta ndante, sepse pa tek ajo një mister të madh, të cilit mendonte se s'ishte i denjë t'i afrohej.

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Predikime dhe Enkiridioni (mbi Mateun 1:19–20) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.i.html

Mbi mëshirën e njeriut të drejtë, që kërkonte më tepër të mirën se ndëshkimin e asaj që e dyshonte:

Por Josifi, "duke qenë njeri i drejtë", me mëshirë të madhe e kurseu gruan e vet për këtë krim të rëndë për të cilin e dyshonte. Siguria e dukshme e pandershmërisë së saj e mundonte, e megjithatë, meqë vetëm ai e dinte, pranoi të mos e bënte të ditur, por ta ndante fshehurazi, duke kërkuar më tepër të mirën se ndëshkimin e mëkatares.

Mbi kuptimin e shprehjes "u ngjiz nga Fryma e Shenjtë", se Fryma nuk është për këtë arsye Ati i njerëzisë së Krishtit:

Por a do të themi, pra, se Fryma e Shenjtë është Ati i njeriut Krisht, se ashtu si Perëndia Atë lindi Fjalën, po ashtu Fryma e Shenjtë lindi njeriun? Kjo është një marrëzi aq e madhe, sa veshët e besimtarëve nuk e durojnë dot.

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Komente mbi Mateun dhe Kundër Helvidit (mbi Mateun 1:19–25) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.i.html

Mbi heshtjen e Josifit si dëshmi për dëlirësinë e Marisë:

Ose kjo mund të merret si dëshmi për Marinë, se Josifi, i bindur për dëlirësinë e saj dhe i habitur nga ç'kishte ndodhur, mbuloi me heshtje atë mister që nuk mund ta shpjegonte.

Mbi shenjën e Isaisë, që duhet të jetë diçka e re dhe e mrekullueshme:

Meqë te Profeti ajo paraprihet nga fjalët "Vetë Zoti do t'ju japë një shenjë", ajo duhet të jetë diçka e re dhe e mrekullueshme. Por, në qoftë se do të lindë, siç pretendojnë judenjtë, një grua e re ose një vajzë, e jo një virgjëreshë, çfarë mrekullie është kjo, kur këto janë fjalë që tregojnë moshë dhe jo dëlirësi?

Mbi dy emrat, Emanueli dhe Jisui:

Ky Fëmijë, që do të lindë prej një Virgjëreshe nga shtëpia e Davidit, tani do të quhet Emanuel, domethënë "Perëndia me ne" ... Por më pas do të quhet Jisu, domethënë Shpëtimtar, sepse do të shpëtojë tërë gjininë njerëzore.

Mbi fjalën "derisa", që nuk nënkupton ndonjë ndryshim më pas:

Po kështu, "derisa", siç e ka treguar, në Shkrim shpesh shënon një periudhë të caktuar, por shpesh edhe një kohë të pafund, si në atë vargun "Deri në pleqërinë tuaj Unë jam Ai". A do të pushojë atëherë Perëndia së qenuri, kur ata të plaken?

Shën Ambrozi i Milanos (rreth 339–397)

Shtjellim i Ungjillit sipas Llukës (mbi Mateun 1:19–20) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.i.html

Mbi mënyrën se si duhet të veprojë një njeri i drejtë përballë turpit të dyshuar të gruas së tij:

Shën Mateu ka mësuar bukur se si duhet të veprojë një njeri i drejtë që ka zbuluar turpin e gruas së vet: kështu që njëkohësisht të mbetet i pafajshëm nga gjaku i saj, e megjithatë i pastër nga ndotjet e saj; prandaj thotë "Duke qenë njeri i drejtë".

Mbi atë që pohon vetë synimi i Josifit për ta ndarë:

Por, ashtu si askush nuk ndan atë që nuk e ka marrë, po ashtu, ngaqë kishte ndër mend ta ndante, ai pranon se e kishte marrë.

Mbi atë që engjëlli e quan Marinë grua të tij:

Mos u shqetëso që e quan grua të tij; sepse me këtë asaj nuk i hiqet virgjëria, por dëshmohet lidhja e saj martesore dhe shpallet kremtimi i martesës së saj.

Shën Pjetër Krizologu (rreth 380–450)

Predikime (mbi Mateun 1:20–21) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.i.html

Mbi arsyen përse burrit të fejuar i thuhet "mos ki frikë":

Si burri i saj i fejuar, ai këshillohet gjithashtu të mos ketë frikë; sepse mendja që dhembshuron ka frikën më të madhe; sikur t'i thoshte: Këtu s'ka shkak vdekjeje, por jete; ajo që lind jetën nuk meriton vdekje.

Mbi atë që lindi Maria dhe nga çfarë shpëton ai:

Le të afrohen ta dëgjojnë këtë ata që pyesin: Kush është Ai që lindi Maria? "Ai do të shpëtojë popullin e vet"; jo popullin e ndonjë njeriu tjetër; nga se? "nga mëkatet e tyre".