← Të gjitha leximetshëmbëlltyrë

Gruri dhe egjra

Matt 13:24–30, 36–43 · Shërbesa e mëvonshme në Galile

Draft në shqip, në pritje të rishikimit.

Shkrimi i Shenjtë

Matthew 13:24–30, 36–43

nother parable put he forth unto them, saying, The kingdom of heaven is likened unto a man which sowed good seed in his field: 25But while men slept, his enemy came and sowed tares among the wheat, and went his way. 26But when the blade was sprung up, and brought forth fruit, then appeared the tares also. 27So the servants of the householder came and said unto him, Sir, didst not thou sow good seed in thy field? from whence then hath it tares? 28He said unto them, An enemy hath done this. The servants said unto him, Wilt thou then that we go and gather them up? 29But he said, Nay; lest while ye gather up the tares, ye root up also the wheat with them. 30Let both grow together until the harvest: and in the time of harvest I will say to the reapers, Gather ye together first the tares, and bind them in bundles to burn them: but gather the wheat into my barn. 36Then Jesus sent the multitude away, and went into the house: and his disciples came unto him, saying, Declare unto us the parable of the tares of the field. 37He answered and said unto them, He that soweth the good seed is the Son of man; 38The field is the world; the good seed are the children of the kingdom; but the tares are the children of the wicked one; 39The enemy that sowed them is the devil; the harvest is the end of the world; and the reapers are the angels. 40As therefore the tares are gathered and burned in the fire; so shall it be in the end of this world. 41The Son of man shall send forth his angels, and they shall gather out of his kingdom all things that offend, and them which do iniquity; 42And shall cast them into a furnace of fire: there shall be wailing and gnashing of teeth. 43Then shall the righteous shine forth as the sun in the kingdom of their Father. Who hath ears to hear, let him hear.

King James Version · public domain

Mateu 13:24–30, 36–43

jë tjatërë paravoli u pruri atyre, dyke thënë, Mbretëri’ e qiejvet gjan me një njeri që mbolli farë të-mirë nd’arët të ti; 25po tek flininë njerëzitë, erdhi armiku i ati, e mbolli egjër ndë mest të grurit, edhe iku. 26Edhe kur mbiu bari e bëri pemë, atëhere uduk edhe egjëri. 27Edhe shërbëtorët’ erthnë përanë të-zotit të shtëpisë, e i thanë, Zot, nukë mbolle ti farë të-mirë ndë arët t’ënde? nga dolli pra egjëri? 28Po ay u tha atyre, Ndonjë njeri armik e ka bërë këtë. Edhe shërbëtorët’ i than’ ati, Do pra të vemi e t’a mbledhëm atë? 29Po ay tha, Jo; sepse dyke mbledhurë egjërinë, mos çkulni edhe grurëtë bashkë me atë. 30Lër-i-ni të rritenë të dy bashkë gjer mbë të-korrët edhe ndë kohët të të-korrit dot’ u them korrësvet, Mblithni më përpara egjërinë, edhe e lithni dorëza, për të djegur’ atë; po grurët’ e mblithni ndë grunart t’im. 36Atëhere Jisuj la gjindjen’ e erdhi ndë shtëpit, edhe nxënësit’ e ati i erthnë përanë e i thanë, sgjith-na paravolin’ e egjërit t’arësë. 37Edhe ay upërgjeq e u tha atyre: Ay që mbjell farën’ e-mirë ësht’ i Bir’ i njeriut; 38edhe ara është bota; edhe far’ e-mirë, këta janë të bijt’ e mbretërisë; edhe egjëri janë të bijt’ e të-ligut; 39Edhe armiku që mbolli ata, është djalli; edhe të-korrëtë është të-mbaruarët’ e jetësë; edhe korrësitë janë ëngjëjtë. 40Sindëkur pra mblidhetë egjëri, edhe digjetë ndë zjarr, kështu dotë jetë mbë të-mbaruarët të kësaj jetë. 41I Bir’ i njeriut dotë dërgonjë ëngjëjt’ e ti, edhe dotë mbledhënë nga mbretëri’ e ati gjithë skan-dhalitë, edhe ata që punojnë paudhërinë; 42Edhe dot’i hedhën ata ndë furrët të zjarrit; atje dotë jetë të-qarët’ e të-kërcëlliturit’ e dhëmbëvet. 43Atëhere të-drejtëtë dotë ndritnjënë si djelli ndë mbretërit t’Atit të tyre. Ay që ka veshë për të dëgjuar letë dëgjonjë.

Kristoforidhi, Dhiata e Re Toskërisht 1879 · zotërim publik

Përmbledhje

Armiku që mbjell egjër midis grurit është djalli, që përhap herezi e ligësi midis besimtarëve; urdhri për të mos e shkulur egjrën para korrjes mëson durim, sepse, po të shkulej tani, do të shkulej bashkë me të edhe gruri. Shën Agustini e bëri këtë shëmbëlltyrë qendrore kundër donatistëve: Kisha në këtë epokë është një trup i përzier, një arë ku gruri dhe egjra qëndrojnë bashkë, jo një shoqëri e pastër. Ndarja u përket engjëjve në fund, jo neve tani. Shën Joan Gojarti shton se ndalesa ndalon vrasjen e heretikëve, por jo frenimin a kundërshtimin e tyre.

Me fjalët e tyre

Madje edhe nga vetë egjrat ka gjasa që shumë të ndryshojnë e të bëhen grurë. Nëse pra i shkulni ato më parë, dëmtoni atë që do të bëhet grurë, duke vrarë disa, te të cilët ka ende vend për ndryshim e përmirësim.

Shën Joan Gojarti, Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimi 46 (mbi Mateun 13:24–30), seksioni 1 (NPNF1, Vëll. 10)

Shëmbëlltyra e Grurit dhe e Egjrës (Mateu 13:24–30)

Komente Patristike në Zotërim Publik

Një njeri mbjell farë të mirë në arën e vet, por, ndërsa njerëzit po flinin, armiku i tij mbjell midis grurit egjër, një bar që i ngjan grurit, dhe largohet. Kur egjra duket, shërbëtorët e padronit ofrohen ta shkulin, por ai i ndalon: "Jo, se mos, duke shkulur egjrën, shkulni bashkë me të edhe grurin. I lini të rriten bashkë deri në të korra." Në kohën e korrjes, korrësit do të mbledhin më parë egjrën për ta djegur, dhe pastaj grurin në hambar. Krishti vetë e shpjegon shëmbëlltyrën: mbjellësi është Biri i njeriut, ara është bota, fara e mirë janë bijtë e mbretërisë, egjra janë bijtë e të ligut, armiku është djalli, korrja është fundi i botës, dhe korrësit janë engjëjt.

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik, secili Atë nga vepra e vet ose siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun (Shën Thoma Akuini, përkth. J. H. Newman, 1841); asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimet 46 dhe 47 (mbi Mateun 13:24–30 dhe 13:36–43) Burimi: përkth. te Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 10. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.newadvent.org/fathers/200146.htm dhe https://www.newadvent.org/fathers/200147.htm

Mbi egjrën si falsifikimi i djallit, i mbjellë ndërsa njerëzit flinin:

Sepse, vërtet, edhe kjo është pjesë e dredhisë së djallit, që pranë së vërtetës të sjellë gjithmonë gabimin, duke pikturuar mbi të shumë ngjashmëri, që të mashtrojë lehtë ata që mashtrohen lehtë. Prandaj Ai nuk e quan farë tjetër, por egjër; e cila në pamje i ngjan disi grurit. Pastaj Ai përmend edhe mënyrën e dredhisë së tij. Sepse "ndërsa njerëzit po flinin", thotë Ai. S'është rrezik i vogël ky që Ai vë këtu mbi krerët tanë, të cilëve u është besuar veçanërisht ruajtja e arës — dhe jo vetëm mbi krerët, por edhe mbi të nënshtruarit.

Mbi arsyen pse padroni i ndalon shërbëtorët ta shkulin egjrën:

Ai i ndalon, duke thënë: "Që të mos shkulni bashkë me të edhe grurin." Këtë e tha për të penguar që të lindnin luftëra, gjak e kërdi. Sepse nuk është e drejtë të vritet një heretik, sepse një luftë e papajtueshme do të sillej në botë.

Mbi dy arsyet pas asaj vetëpërmbajtjeje, përfshirë shpresën se egjra mund të bëhet ende grurë:

Ose Ai nënkupton këtë: Po të merrni armët, dhe të vrisni heretikët, edhe shumë nga shenjtorët do të rrëzohen bashkë me ta; ose se prej vetë egjrës ka gjasa që shumë të ndryshojnë e të bëhen grurë. Po t'i shkulni që më parë, dëmtoni atë që ka për t'u bërë grurë, duke vrarë disa që ende kanë mundësi të ndryshojnë e të përmirësohen. Ai, pra, nuk ndalon që ne t'i frenojmë heretikët, t'ua mbyllim gojët, t'ua heqim lirinë e fjalës, dhe t'ua prishim tubimet e lidhjet, por që t'i vrasim e t'i therim.

Mbi arën si bota, që i përket Krishtit:

Sepse, ngaqë Ai Vetë është mbjellësi, mbjell në arën e Vet e mbledh nga mbretëria e Vet, është krejt e qartë se edhe bota e tashme është e Tij.

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Predikime mbi Leksione të Zgjedhura të Dhiatës së Re, Predikimi 23 (mbi egjrën) Burimi: përkth. te Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 6. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.newadvent.org/fathers/160323.htm

Mbi mënyrën se si egjra u duk vetëm kur gruri nisi të jepte fryt:

Sot Zoti foli sërish një shëmbëlltyrë tjetër për mbjellësin, që mbolli farë të mirë në arën e vet. Ndërsa njerëzit po flinin, erdhi armiku e mbolli egjër mbi të. Përderisa ishte vetëm në fije, nuk dukej; por kur fryti i farës së mirë nisi të dukej, atëherë u duk edhe egjra.

Mbi durimin me përzierjen e të keqit me të mirin deri në të korra:

Përse jeni kaq të nxituar, thotë Ai, ju shërbëtorë plot zell? Shihni egjrën mes grurit, shihni të krishterë të këqij mes të mirëve; dhe doni t'i shkulni të këqijtë; rrini urtë, nuk është koha e të korrave. Ajo kohë do të vijë; veç t'ju gjejë grurë! Përse e mundoni veten? Përse nuk e duroni dot përzierjen e të keqit me të mirin? Në arë mund të jenë bashkë me ju, por nuk do të jenë kështu në hambar.

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Nga Komentimi i tij mbi Mateun, siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik.

Mbi armikun që quhet njeri, dhe mbi vigjilencën që u detyrohet atyre që janë vënë mbi Kishën:

Djalli quhet njeri që është armik sepse ka pushuar së qeni Perëndi ... Prandaj, le të mos flejë ai që është vënë mbi Kishën, që, përmes pakujdesisë së tij, armiku të mos mbjellë aty egjër, domethënë, dogmat e heretikëve.

Mbi vendin që lihet për pendim, që të mos shkëputet me nxitim një vëlla:

Sepse lihet vend për pendim, dhe na këshillohet që të mos shkëpusim me nxitim një vëlla, sepse ai që sot është prishur nga një dogmë e gabuar, mund të bëhet më i urtë nesër, dhe të nisë të mbrojë të vërtetën.

Mbi ngjashmërinë e ngushtë të grurit dhe egjrës, dhe ruajtjen e gjykimit për ditën e fundit:

Por midis grurit dhe egjrës ... përderisa është vetëm në fije, para se kërcelli të nxjerrë kalliun, ka shumë ngjashmëri, dhe asnjë a fare pak ndryshim për t'i dalluar. Zoti, pra, na këshillon të mos shqiptojmë vendim të nxituar mbi një fjalë të dyshimtë, por ta ruajmë atë për gjykimin e Tij. Kështu, kur të vijë dita e gjykimit, Ai do të dëbojë nga tubimi i shenjtorëve jo më për dyshim, por për faj të dukshëm.

Mbi djegien e egjrës dhe mbledhjen e grurit në hambarët qiellorë:

Kur Ai thotë se duajt e egjrës do të hidhen në zjarr e gruri do të mblidhet në hambarë, bëhet e qartë se edhe heretikët e hipokritët do të përpihen në zjarret e ferrit, ndërsa shenjtorët, që këtu i përfaqëson gruri, do të mirëpriten në hambarë, domethënë në banesat qiellore.

Shënim mbi Etër të tjerë

Gojarti, Agustini dhe Jeronimi nxjerrin nga shëmbëlltyra të njëjtën këshillë, durimin, dhe refuzimin për ta shkulur egjrën para të korrave, por shohin nga dritare paksa të ndryshme. Gojarti, duke ndjekur fjalët e vetë Krishtit se ara është bota, e lexon egjrën kryesisht si herezitë dhe mësuesit e rremë, dhe e kthen vetëpërmbajtjen e padronit në një kufi befasues mbi shtrëngimin: heretikët mund të frenohen e të kundërshtohen dhe tubimet e tyre të prishen, por nuk duhen vrarë, "sepse një luftë e papajtueshme do të sillej në botë", dhe sepse "prej vetë egjrës ka gjasa që shumë të ndryshojnë e të bëhen grurë". Agustini shikon brenda Kishës së dukshme dhe sheh "të krishterë të këqij mes të mirëve", duke i këshilluar të zellshmit të mos e mundojnë veten për përzierjen, sepse ndarja i përket të korrave dhe jo neve: "Në arë mund të jenë bashkë me ju, por nuk do të jenë kështu në hambar." Jeronimi ndalet te ngjashmëria thuajse e padallueshme e grurit dhe egjrës "përderisa është vetëm në fije", duke nxitur që të mos shqiptohet asnjë vendim i nxituar mbi një rast të dyshimtë, por ai t'i ruhet gjykimit të Zotit, ndërsa lë ende vend për pendim, sepse ai që është prishur sot "mund të bëhet më i urtë nesër". Kjo shëmbëlltyrë u bë një nga tekstet më të cituara në debatet e mëvonshme mbi tolerancën fetare. Catena Aurea ruan edhe komente nga Remigji, Rabanus Mauri dhe Glosa, vërejtjet e të cilëve janë kryesisht shpjeguese; trajtimet e tyre më të plota ruhen në anglisht kryesisht në botime moderne nën të drejtën e autorit.

Burimet patristike

Lexo burimet: Chrysostom on Matthew (CCEL)