Jisui Fillon të Predikojë në Galile (Mateu 4:12–17)

Tekstet patristike janë përkthyer nga përkthimet anglisht në zotërim publik; asgjë nuk është parafrazuar. Vargjet e Shkrimit ndjekin Dhiatën e Re të Kostandin Kristoforidhit (Toskërisht, 1879, në zotërim publik); emrat e shenjtorëve ndjekin përdorimin e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.

---

Shën Joan Gojarti (rreth 347–407)

Predikime mbi Ungjillin sipas Mateut, Predikimi 14 (mbi Mateun 4:12–17) Burimi: përkth. në Nicene and Post-Nicene Fathers, Seria e Parë, Vëll. 10. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf110/npnf110.iii.XIV.html

Mbi arsyen pse Ai tërhiqet kur dëgjon se Joani u dorëzua:

Përsëri duke na mësuar të mos u dalim përpara tundimeve, ... por t'u lëmë vend dhe të tërhiqemi. Sepse nuk është turp të mos e hedhësh veten në rrezik, por të mos qëndrosh burrërisht kur ke rënë në të.

Mbi dritën e madhe dhe hijen e vdekjes:

Që të mësoje se as drita, as errësira për të cilat ai flet nuk janë shqisore, kur fliste për dritën, e quajti jo thjesht dritë, por "dritë të madhe" ... e kur përshkruante errësirën, e cilësoi "hije vdekjeje".

Mbi dritën që lind vetvetiu dhe që nuk kërkohet së pari nga njerëzit:

Pastaj, duke nënkuptuar se ata nuk kërkuan e gjetën vetë, por se Perëndia iu shfaq nga lart, u thotë atyre: "Drita lindi"; domethënë, drita lindi vetvetiu dhe shkëlqeu: nuk ishte se ata së pari vrapuan drejt dritës.

Mbi ata që jo vetëm ecnin, por rrinin ulur në errësirë:

Sepse ata më shumë se sa "ecnin në errësirë"; ata "rrinin ulur në errësirë"; një lloj shenje se ata as nuk shpresonin të çliroheshin.

Mbi arsyen pse Ai nuk predikoi derisa Joani u hodh në burg:

Për këtë arsye, Ai as nuk predikoi para Joanit, as nuk bëri çudira, derisa Joani u hodh në burg; që në këtë mënyrë turma të mos ndahej.

---

Shën Kirili i Aleksandrisë (rreth 376–444)

Komente mbi Ungjillin sipas Llukës (mbi Llukën 4:14–15) Burimi: përkth. R. Payne Smith, Library of Fathers, 1859. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.tertullian.org/fathers/cyril_on_luke_02_sermons_12_25.htm

Mbi "Jisui u kthye në fuqinë e Frymës në Galile":

Pasi kishte mundur me fuqi Satanain, dhe pasi kishte kurorëzuar në vetë personin e Tij natyrën e njeriut me plaçkën e fituar nga fitorja mbi të, Ai u kthye në Galile në fuqinë e Frymës, duke ushtruar njëherësh pushtet e autoritet, duke bërë shumë e shumë çudira dhe duke ngjallur habi të madhe.

Mbi kryerjen e çudirave prej Tij si Biri i vërtetë i Atit, e jo me anë të një dhurate nga jashtë:

Dhe Ai bëri çudira, jo si dikush që e kishte marrë hirin e Frymës nga jashtë dhe si dhuratë, ashtu si radha e shenjtorëve, por më tepër si Ai që është nga natyra dhe në të vërtetë Biri i Perëndisë Atë, e që merr gjithçka që është e Tija si trashëgiminë e vet të mirëfilltë.

---

Shën Jeronimi (rreth 347–420)

Komente mbi Mateun (mbi Mateun 4:15–17) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.iv.html

Mbi dritën e madhe, jo të zbehtë si ajo e profetëve, por dritën e botës:

populli që ose rrinte ulur, ose ecte në errësirë, ka parë dritë, e atë jo dritë të zbehtë, si drita e profetëve, por dritë të madhe, si të Atij që në Ungjill flet kështu: "Unë jam drita e botës".

Mbi ndryshimin midis vdekjes dhe hijes së vdekjes:

Midis vdekjes dhe hijes së vdekjes mendoj se qëndron ky ndryshim: vdekje thuhet për ata që kanë zbritur në varr me veprat e vdekjes; hija, për ata që jetojnë në mëkat dhe nuk kanë ikur ende nga kjo botë; këta mund, po të duan, të kthehen ende në pendim.

Mbi kuptimin mistik, se Ungjilli fillon aty ku përfundon Ligji:

Interpretuar në mënyrë mistike, Krishti fillon të predikojë sapo Joani u dorëzua në burg, sepse, kur pushoi Ligji, filloi Ungjilli.

---

Shën Agustini i Hiponit (354–430)

Harmonia e Ungjijve, Libri II (mbi Mateun 4:12) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.iv.html

Mbi ditët që ndërhynë midis thirrjes që rrëfen Joani dhe kthimit në Galile që tregojnë Ungjillorët e tjerë:

Joani rrëfen në Ungjillin e tij thirrjen e Pjetrit, të Andreas dhe të Natanaelit, si edhe çudinë e Kanës, para nisjes së Jisuit për në Galile; të gjitha këto Ungjillorët e tjerë i kanë lënë jashtë, duke e vazhduar fillin e rrëfimit të tyre me kthimin e Jisuit në Galile. Duhet, pra, të kuptojmë se ndërhynë disa ditë, gjatë të cilave ndodhën gjërat lidhur me thirrjen e dishepujve që rrëfen Joani.

---

Remigi i Oserit (rreth 841–908)

Komente mbi Mateun (mbi Mateun 4:13–17) Siç ruhet në Catena Aurea mbi Mateun. Në zotërim publik. Teksti i plotë: https://www.ccel.org/ccel/aquinas/catena1.ii.iv.html

(Remigi i Oserit është një përmbledhës i mëvonshëm perëndimor; komenti i tij mbi Ungjillin ruhet në anglisht në zotërim publik vetëm nëpërmjet Catena-s.)

Mbi largimin nga Nazareti për të predikuar aty ku mund të bënte më shumë të mirë, shembull për të gjithë predikuesit:

Ai la njërin, domethënë Nazaretin, që të ndriçonte më shumë veta me predikimin dhe çudirat e Tij. Duke lënë kështu një shembull për të gjithë predikuesit, që të predikojnë në një kohë dhe në vende ku mund të bëjnë të mirë, sa më shumë njerëzve.

Mbi mbretërinë që është afër, se është mbretëria e qiellit, jo një mbretëri tokësore:

Dhe vër re, Ai nuk thotë se afër është mbretëria e kananeut, apo e jebuseut ... Ligji premtoi të mira tokësore, por Zoti mbretëri qiellore.