Mateu 1:1

Ja, ky është fjalimi i tretë, e ende s'i kemi dhënë fund hyrjes. Nuk e thashë, pra, kot se këto mendime e kanë për natyrë një thellësi të madhe.

Ejani, pra, të flasim sot për atë që mbetet. Çfarë kërkohet tani? Përse gjurmohet gjenealogjia e Josifit, që s'kishte asnjë pjesë në atë lindje? Një shkak e përmendëm tashmë, por duhet të përmendim edhe tjetrin, atë që është më i fshehtë e më i mistershëm se i pari. Cili është, pra? Ai nuk deshi që hebrenjve t'u bëhej e qartë, në kohën e lindjes, se Krishti kishte lindur prej një virgjëreshe.

Jo, mos u trazo nga çudia e kësaj fjale. Sepse s'është pohim imi, por i etërve tanë, njerëz të mrekullueshëm e të shquar. Sepse, në qoftë se që në fillim i fshehu shumë gjëra, duke e quajtur veten Bir të njeriut, dhe as barazinë e tij me Atin nuk na e ka shpalosur kudo me qartësi, përse çuditesh që për një kohë e fshehu edhe këtë, duke i rregulluar gjërat ashtu si e lypte një qëllim i madh e i mrekullueshëm? Dhe do ta kishin dënuar atë si kurorëshkelëse. Sepse, në qoftë se për gjërat e tjera, për të cilat kishin shpesh shembuj edhe në ikonominë e vjetër, u treguan krejt të pacipë në kokëfortësinë e tyre (kështu, ngaqë kishte dëbuar demonët, e quajtën të pushtuar nga djalli; dhe ngaqë shëroi ditën e së shtunës, e quajtën armik të Perëndisë, ndonëse e shtuna ishte shkelur shpesh edhe më parë), ç'nuk do të kishin thënë, sikur t'u ishte treguar kjo? Aq më tepër që kishin me vete gjithë kohën e mëparshme, e cila kurrë s'kishte nxjerrë gjë të tillë. Sepse, në qoftë se pas kaq shumë mrekullish ende e quanin bir të Josifit, si do ta kishin besuar, para mrekullive, se kishte lindur prej virgjëreshe?

Pra, pikërisht për këtë arsye i gjurmohet gjenealogjia edhe Josifit, dhe Virgjëresha fejohet me të. Sepse, në qoftë se edhe ai, njeri i drejtë e i mrekullueshëm, pati nevojë për shumë gjëra që të pranonte atë që kishte ndodhur, i duhej një engjëll, një vegim në ëndërr dhe dëshmia e profetëve, si do ta pranonin hebrenjtë në mendjen e tyre këtë ide, ata që ishin të trashë, të prishur e kaq armiqësorë ndaj tij? Sepse çudia dhe risia e saj do t'i trazonin pa dyshim shumë, aq më tepër që kurrë s'kishin dëgjuar se kishte ndodhur diçka e tillë në kohën e etërve të tyre. Sepse, ashtu si njeriu që ishte bindur njëherë se ai është Bir i Perëndisë s'do të kishte më arsye të dyshonte as për këtë, po ashtu ai që e mbante për mashtrues e për armik të Perëndisë, si të mos skandalizohej edhe më shumë nga kjo e të mos shpihej drejt mendimit të kundërt? Prandaj as apostujt në fillim nuk e thonë këtë drejtpërdrejt, por, ndonëse për Ngjalljen e tij flasin shumë e shpesh (sepse për të kishte shembuj edhe në kohët e mëparshme, megjithëse jo të tillë si ky), për lindjen prej virgjëreshe nuk flasin gjithnjë; madje as vetë e ëma nuk guxoi ta shqiptonte këtë. Shih, për shembull, ç'i thotë Virgjëresha edhe atij vetë: «Ja, yt atë dhe unë të kërkonim». Sepse, sikur të ishte lindur ky dyshim, ai s'do të quhej më Bir i Davidit, dhe, po të mos mbahej ky mendim, do të kishin lindur edhe shumë të këqija të tjera. Për këtë arsye as engjëjt nuk ua thonë këto të gjithëve, por vetëm Marisë dhe Josifit; kurse, kur u sollën barinjve lajmin e gëzuar për atë që kishte ndodhur, nuk e shtuan më këtë.

2. Po përse, pasi përmendi Abrahamin dhe tha se «ai lindi Isakun, dhe Isaku Jakobin», nuk përmend aspak të vëllanë, kurse, kur vjen te Jakobi, kujton edhe «Judën edhe vëllezërit e tij»? Disa thonë se kjo qe për shkak të ligësisë së Isavit dhe të atyre që erdhën më parë. Por unë s'do ta thosha këtë; sepse, po të ishte kështu, si vjen që pak më poshtë përmend gra të tilla? Ngaqë këtu lavdia e tij shfaqet pikërisht nga të kundërtat: jo se pati etër të mëdhenj, por të përulur e të pavlerë. Sepse për të Lartin është lavdi e madhe të mundë të përulet së tepërmi. Përse, pra, nuk i përmendi ata? Sepse saraçenët, ismaelitët, arabët dhe të gjithë sa rrjedhin nga ata paraardhës, s'kanë asgjë të përbashkët me fisin e izraelitëve. Prandaj i kalon ata në heshtje dhe nxiton drejt etërve të tij dhe atyre të popullit hebre. Prandaj thotë: «Dhe Jakobi lindi Judën dhe vëllezërit e tij». Sepse pikërisht këtu fisi i hebrenjve fillon të ketë shenjën e vet të veçantë.

3. «Dhe Juda lindi Faresin dhe Zaranë nga Thamara». «Ç'bën, o njeri, që na kujton një histori që përmban një marrëdhënie të paligjshme?» Po përse thuhet kjo? Sepse, po të tregonim fisin e një njeriu të thjeshtë, do të ishte e natyrshme të heshtnim për këto gjëra; por, po të bëhet fjalë për Perëndinë e mishëruar, jo vetëm që s'duhet të heshtim, por duhet madje t'i kthejmë ato në lavdi, duke treguar kujdesin e tij të butë dhe fuqinë e tij. Po, pikërisht për këtë arsye erdhi: jo për t'u shmangur nga turpet tona, por për t'i hequr ato. Prandaj, ashtu si e admirojmë më shumë sepse jo vetëm vdiq, por edhe u kryqëzua (edhe pse kjo gjë është turp, sa më e turpshme, aq më shumë e tregon plot dashuri për njeriun), po ashtu mund të flasim edhe për lindjen e tij: e admirojmë me të drejtë jo vetëm sepse mori mish e u bë njeri, por edhe sepse denjoi të kishte të tillë të afërm, pa u turpëruar aspak nga të këqijat tona. Dhe këtë e shpallte që në fillimet e lindjes së tij: se nuk turpërohet për asnjë nga ato që na përkasin; e kështu na mëson edhe ne të mos e fshehim kurrë fytyrën nga ligësia e etërve tanë, por të kërkojmë vetëm një gjë, virtytin. Sepse një njeri i tillë, edhe po të ketë një të huaj për paraardhës, edhe po të ketë një nënë lavire, apo çfarë të duash, s'mund të dëmtohet nga kjo. Sepse, në qoftë se vetë kurvari, pasi ndryshon, s'turpërohet aspak nga jeta e tij e mëparshme, aq më shumë ligësia e paraardhësve s'do të ketë fuqi të turpërojë atë që rrjedh nga një lavire a kurorëshkelëse, po të jetë i virtytshëm.

Por ai i bëri këto jo vetëm për të na mësuar, por edhe për të ulur mendjemadhësinë e hebrenjve. Sepse ata, të shkujdesur për virtytin në shpirtin e tyre, mburreshin me emrin e Abrahamit, duke menduar se kishin si mbrojtje virtytin e etërve të tyre; kurse ai tregon që në fillim se njerëzit s'duhet të krenohen me këto gjëra, por me veprat e tyre të mira.

Përveç kësaj, ai vërteton edhe një gjë tjetër: se të gjithë janë nën mëkat, madje edhe vetë etërit e tyre. Së paku patriarku i tyre, ai që u dha edhe emrin, del se bëri një mëkat jo të vogël, sepse Thamara ngrihet kundër tij, për të akuzuar kurvërinë e tij. Edhe Davidi e pati Solomonin nga gruaja që e përdhosi. Por, në qoftë se ligjin nuk e përmbushën të mëdhenjtë, aq më pak e përmbushën të vegjlit. Dhe, në qoftë se s'u përmbush, të gjithë kanë mëkatuar, dhe ardhja e Krishtit u bë e domosdoshme.

Për këtë arsye përmendi edhe dymbëdhjetë patriarkët, duke ua ulur sërish mendjemadhësinë për prejardhjen fisnike të etërve. Sepse edhe shumë prej tyre lindën nga gra që ishin skllave; megjithatë, ndryshimi i prindërve nuk solli ndryshim te fëmijët. Sepse të gjithë ishin njësoj edhe patriarkë edhe krerë fisesh. Sepse kjo është përparësia e Kishës, ky është privilegji i fisnikërisë që kemi ne, e cila e ka figurën e vet që nga fillimi. Prandaj, qofsh skllav a i lirë, prej andej s'ke as më shumë as më pak; por çështja qëndron vetëm te një gjë: te mendja dhe te prirja e shpirtit.

4. Por, përveç asaj që thamë, ka edhe një shkak tjetër përse e përmendi këtë histori; sepse me të vërtetë emri i Zarasë nuk u vu rastësisht pranë atij të Faresit. (Vërtet do të ishte e panevojshme dhe e tepërt, pasi kishte përmendur Faresin, prej të cilit do të gjurmonte gjenealogjinë e Krishtit, të përmendte edhe Zaranë.) Përse, pra, e përmendi atë? Kur Thamara ishte gati t'i lindte dhe e kapën dhembjet, Zara nxori i pari dorën. Atëherë mamia, kur e pa këtë, që të njihej i parëlinduri, ia lidhi dorën me një fije të kuqe flakë; por foshnja, sapo u lidh, e tërhoqi dorën brenda, dhe, si e tërhoqi, doli i pari Faresi, e pastaj Zara. Mamia, kur e pa këtë, tha: «Përse u shemb gardhi për ty?»

A e sheh shprehjen e errët të mistereve? Sepse jo pa qëllim u shkruan për ne këto gjëra: nuk ia vlente as të mësonim se ç'mund të kishte thënë mamia, as ta tregonim se ai që doli i dyti nxori i pari dorën. Cili është, pra, mësimi i fshehtë? Së pari, nga emri i foshnjës mësojmë atë që kërkohet, sepse Faresi do të thotë «ndarje» dhe «çarje». Dhe, veç kësaj, e mësojmë nga vetë ngjarja që ndodhi; sepse s'ishte sipas rendit të natyrës që, pasi kishte nxjerrë dorën, ta tërhiqte sërish brenda kur u lidh; këto as që i përkisnin një lëvizjeje të drejtuar nga arsyeja, as ndodhën si pasojë e natyrshme. Sepse, pasi dora kishte dalë jashtë, ndoshta s'ishte e panatyrshme që një foshnjë tjetër të dilte më parë; por që ai ta tërhiqte dorën e t'i hapte udhë tjetrit, kjo s'ishte më sipas mënyrës së foshnjave në lindje: aty ishte i pranishëm hiri i Perëndisë me foshnjat, që i rregullonte këto dhe që me anë të tyre na vizatonte një lloj shëmbëlltyre të gjërave që do të vinin.

Çfarë, pra? Disa nga ata që i kanë shqyrtuar me kujdes këto gjëra thonë se këto foshnja janë figurë e dy popujve. Dhe, që ti të mësoje se rendi i popullit të dytë shndriti para se të lindte i pari, foshnja që e ka dorën të shtrirë nuk shfaqet e tëra, por e tërheq sërish; e pasi i vëllai kishte rrëshqitur i tëri jashtë, atëherë del i tëri edhe ai. Dhe kjo ndodhi po ashtu edhe me të dy popujt. Dua të them se, pasi rendi i Kishës qe shfaqur në kohën e Abrahamit dhe pastaj qe tërhequr në mes të rrugës së vet, erdhi populli hebre dhe rendi i ligjit, e pastaj populli i ri u shfaq i tëri me ligjet e veta. Prandaj edhe mamia thotë: «Përse u shemb gardhi për ty?», sepse ligji, duke ardhur, kishte cenuar lirinë e rendit. Sepse me të vërtetë Shkrimi e ka zakon ta quajë ligjin gardh; siç thotë profeti: «E rrëzove gardhin e saj, kështu që gjithë ata që kalojnë udhës e këpusin rrushin e saj»; dhe: «I vura një gardh përqark»; edhe Pavli: «Duke rrëzuar murin e mesit të gardhit». Por të tjerë thonë se fjala «Përse u shemb gardhi për ty?» u tha për popullin e ri: sepse ky, kur erdhi, e hoqi ligjin.

5. A e sheh se jo për shkaqe të pakta a të vogla na e solli ndër mend gjithë historinë për Judën? Për këtë qëllim përmendi edhe Rutën edhe Rahabën, njëra e huaj, tjetra lavire, që ti të mësoje se ai erdhi t'i heqë të gjitha të këqijat tona. Sepse erdhi si Mjek, jo si Gjykatës. Prandaj, ashtu si të lashtët merrnin për gra lavire, po ashtu edhe Perëndia martoi me veten natyrën që kishte lavirësuar; dhe këtë e shpallin që në fillim profetët se ka ndodhur me Sinagogën. Por ajo bashkëshorte qe mosmirënjohëse ndaj atij që i qe bërë burrë, kurse Kisha, sapo u çlirua nga të këqijat e trashëguara prej etërve tanë, vazhdoi ta përqafonte Dhëndrin.

Shih, për shembull, ç'i ndodhi Rutës, sa e ngjashme është me gjërat që na përkasin. Sepse ajo ishte edhe nga një fis i huaj, edhe e katandisur në varfërinë më të skajshme; megjithatë Boazi, kur e pa, as e përçmoi varfërinë e saj, as u neverit nga prejardhja e saj e ulët, ashtu si Krishti, që, kur e pranoi Kishën, edhe të huaj edhe në varfëri të madhe siç ishte, e mori pjesëtare të bekimeve të mëdha. Por, ashtu si Ruta, sikur të mos e kishte lënë më parë të atin dhe të mos kishte hequr dorë nga shtëpia e fisi, nga atdheu e farefisi, s'do ta arrinte këtë lidhje, po ashtu edhe Kisha, pasi braktisi zakonet që njerëzit i kishin marrë nga etërit e tyre, atëherë, e jo më parë, u bë e dashur për Dhëndrin. Për këtë, pra, i flet asaj profeti dhe thotë: «Harro popullin tënd dhe shtëpinë e atit tënd, e kështu mbreti do të kënaqet nga bukuria jote». Këtë e bëri edhe Ruta, dhe për këtë u bë nënë mbretërish, ashtu si bëri edhe Kisha. Sepse prej saj rrodhi vetë Davidi. Pra, që t'i turpëronte me të gjitha këto dhe që t'i bindte të mos ishin mendjemëdhenj, ai edhe e hartoi gjenealogjinë, edhe i nxori në pah këto gra. Po, sepse kjo e fundit, nëpërmjet atyre që erdhën ndërmjet, qe paraardhëse e mbretit të madh, dhe Davidi s'turpërohet për to. Sepse s'mund të jetë, jo, kurrsesi s'mund të jetë që një njeri të jetë i mirë a i keq, i panjohur a i lavdishëm, prej virtytit ose prej vesit të etërve të tij; madje, po të duhet të thuhet diçka edhe paradoksale, shndrit më shumë ai që, ndonëse s'është nga paraardhës të denjë, prapëseprapë u bë i shkëlqyer.

6. Askush, pra, të mos jetë mendjemadh për këto gjëra, por le t'i sjellë ndër mend etërit e Zotit, le ta heqë çdo kryelartësi, dhe krenari le t'i jenë veprat e mira; ose, më mirë, as këto. Sepse pikërisht kështu fariseu doli më poshtë se tagrambledhësi. Kështu, po të duash ta tregosh të madhe veprën e mirë, mos mendo lart për vete, dhe kështu e ke provuar edhe më të madhe. Mendo se s'ke bërë asgjë, dhe atëherë i ke bërë të gjitha. Sepse, në qoftë se, kur jemi mëkatarë dhe e quajmë veten atë që jemi, bëhemi të drejtë, siç bëri vërtet tagrambledhësi, aq më shumë kur, duke qenë të drejtë, e quajmë veten mëkatarë. Sepse, në qoftë se mëkatarët bëhen të drejtë me anë të një mendjeje të përulur (ndonëse kjo s'do të ishte të jesh i përulur, por të jesh me mendje të drejtë); në qoftë se, pra, të jesh me mendje të drejtë vlen kaq shumë te mëkatarët, mendo se ç'nuk do të bëjë përulësia e mendjes te njerëzit e drejtë.

Mos i prish, pra, mundimet e tua, mos i hidh tej frytet e djersës sate, as mos vrapo më kot, duke i bërë të gjitha mundimet e tua të kota pas kaq udhësh që ke përshkuar. Jo, sepse Zoti yt i njeh veprat e tua të mira më mirë se ti vetë. Edhe po të japësh vetëm një gotë ujë të ftohtë, as këtë s'e lë pa vënë re; edhe po të japësh vetëm një monedhë të vogël, edhe po të lëshosh vetëm një psherëtimë, ai i pranon të gjitha me hir të madh, i mban mend dhe cakton për to shpërblime të mëdha.

Po përse i heton veprat e tua dhe na i nxjerr para vazhdimisht? A nuk e di se, po të lavdërosh veten, Perëndia s'do të të lavdërojë më? Ashtu si, po të vajtosh për veten, ai s'do të reshtë së shpalluri për ty para të gjithëve. Sepse ai kurrsesi s'do që mundimet e tua të nënçmohen. Po ç'them, të nënçmohen? Jo, ai bën e sajon gjithçka, që të të kurorëzojë qoftë edhe për një gjë të vogël; dhe kërkon ngado shkaqe, që me to të shpëtosh nga ferri. Për këtë arsye, edhe po të punosh vetëm në orën e njëmbëdhjetë të ditës, ai ta jep pagën të plotë; dhe, edhe po të mos i japësh asnjë arsye për shpëtim, ai thotë: «E bëj për hirin tim, që të mos përdhoset emri im»; edhe po të psherëtish vetëm, edhe po të qash vetëm, ai i rrëmben shpejt të gjitha këto, si rast për të të shpëtuar.

Le të mos e lartësojmë, pra, veten, por le ta shpallim veten të padobishme, që të bëhemi të dobishme. Sepse, po ta quash veten të miratuar, je bërë i padobishëm, edhe pse ishe i miratuar; por, po ta quash të pavlefshëm, je bërë i dobishëm, edhe pse ishe i pamiratuar.

7. Prandaj është e nevojshme t'i harrojmë veprat tona të mira. «Po si është e mundur», mund të thotë dikush, «të mos i dish këto gjëra që i njohim aq mirë?» Ç'thua ti? Duke e fyer Zotin tënd pa pushim, jeton në rehati, qesh, dhe as që e di se ke mëkatuar, por ke lënë gjithçka në harresë; e kujtimin e veprave të tua të mira nuk mund ta heqësh dot? E megjithatë frika është një gjë më e fuqishme. Por ne bëjmë krejt të kundërtën: nga njëra anë, ndonëse çdo ditë fyejmë, as që e vëmë para mendjes; nga ana tjetër, po t'i japim pak para një të varfri, këtë e rrotullojmë vazhdimisht në mendje. Kjo lloj sjelljeje vjen nga marrëzia e plotë, dhe është humbje shumë e madhe për atë që bën kështu llogaritë. Sepse depoja e sigurt e veprave të mira është t'i harrosh veprat e tua të mira. Dhe, ashtu si me rrobat dhe me arin, kur i nxjerrim në treg, tërheqim shumë njerëz me qëllime të këqija; por, po t'i vëmë mënjanë në shtëpi dhe t'i fshehim, do t'i ruajmë të gjitha të sigurta, po ashtu edhe me veprat tona të mira: po t'i mbajmë vazhdimisht në kujtesë, e zemërojmë Zotin, e armatosim armikun, e ftojmë atë të na i vjedhë; por, po të mos i dijë askush, veç Atij që i vetmi duhet t'i dijë, do të rrinë të sigurta.

Mos i nxirr, pra, vazhdimisht në pah, që të mos t'i marrë njeri. Siç ndodhi me fariseun, që i mbante nëpër buzë; prandaj edhe djalli ia rrëmbeu. E megjithatë, ai i përmendi me falënderim dhe ia veshi gjithçka Perëndisë. Por as kjo s'i mjaftoi Atij. Sepse nuk është falënderim të shash të tjerët, të mburresh para shumëkujt, të lartësosh veten kundër atyre që kanë gabuar. Përkundrazi, po t'i japësh falënderim Perëndisë, kënaqu vetëm me Të, mos ia shpall njerëzve, as mos e dëno të afërmin tënd; sepse kjo s'është falënderim. Do të mësoje fjalë falënderimi? Dëgjoji tre djemtë, që thonë: «Mëkatuam, shkelëm. I drejtë je, o Zot, në gjithçka që na ke bërë, sepse të gjitha na i solle me një gjyq të drejtë». Sepse të rrëfesh mëkatet e tua, kjo do të thotë t'i japësh falënderim Perëndisë me rrëfim: një gjë që nënkupton se dikush është fajtor për mëkate të panumërta, e megjithatë s'i kërkohet dënimi që i takon. Ky njeri, më shumë se kushdo, është falënderues.

8. Le të ruhemi, pra, të mos themi asgjë për veten, sepse kjo na bën edhe të urryer te njerëzit, edhe të neveritshëm te Perëndia. Për këtë arsye, sa më të mëdha veprat e mira që bëjmë, aq më pak le të flasim për veten; sepse kjo është rruga për të korrur lavdinë më të madhe edhe te njerëzit, edhe te Perëndia. Ose, më mirë, jo vetëm lavdi nga Perëndia, por edhe shpërblim, po, një shpërblim të madh. Mos kërko, pra, shpërblim, që të marrësh shpërblim. Rrëfe se je shpëtuar me anë të hirit, që Ai të shpallë veten borxhli ndaj teje; dhe jo vetëm për veprat e tua të mira, por edhe për këtë drejtësi të mendjes. Sepse, kur bëjmë vepra të mira, e kemi Atë borxhli vetëm për veprat tona të mira; por, kur as që mendojmë se kemi bërë ndonjë vepër të mirë, atëherë e kemi borxhli edhe për vetë këtë prirje; madje më shumë për këtë, se për gjërat e tjera: kështu që kjo vlen njësoj me veprat tona të mira. Sepse, po të mungojë kjo, as ato s'do të duken të mëdha. Sepse po ashtu edhe ne, kur kemi shërbëtorë, i miratojmë më shumë atëherë kur, pasi kanë kryer gjithë shërbimin e tyre me vullnet të mirë, s'mendojnë se kanë bërë ndonjë gjë të madhe. Prandaj, po të duash t'i bësh të mëdha veprat e tua të mira, mos i mendo të mëdha, dhe atëherë do të jenë të mëdha.

Pikërisht kështu tha edhe centurioni: «Nuk jam i denjë të hysh nën çatinë time»; për këtë u bë i denjë dhe u «admirua» mbi të gjithë hebrenjtë. Po kështu thotë përsëri Pavli: «Nuk jam i denjë të quhem apostull»; për këtë u bë madje i pari nga të gjithë. Po ashtu Joani: «Nuk jam i denjë të zgjidh lidhësen e sandaleve të tij»; për këtë u bë «miku i Dhëndrit», dhe dorën që ai e pohoi të padenjë të prekte sandalet e tij, këtë e afroi Krishti mbi kokën e vet. Po ashtu edhe Pjetri tha: «Largohu prej meje, sepse jam njeri mëkatar»; për këtë u bë themel i Kishës.

Sepse asgjë s'i pëlqen Perëndisë aq shumë sa të radhitesh me të fundit. Ky është parimi i parë i çdo urtësie praktike. Sepse ai që është i përulur dhe i thyer në zemër, s'do të jetë mendjemadh, s'do të zemërohet, s'do ta ketë smirë të afërmin, s'do të ushqejë asnjë pasion tjetër. Sepse, kur dora është e vrarë, edhe po të përpiqemi dhjetë mijë herë, s'do të mund ta ngremë lart. Në qoftë se, pra, do ta thyenim po kështu edhe zemrën tonë, edhe po të trazohej nga dhjetë mijë pasione që fryhen, s'do të mund të ngrihej, jo, as sadopak. Sepse, në qoftë se njeriu, duke vajtuar për gjërat e kësaj jete, i dëbon të gjitha sëmundjet e shpirtit të vet, aq më shumë ai që vajton për mëkatet do të gëzojë bekimin e vetëpërmbajtjes.

9. «Po kush», mund të thotë dikush, «do të jetë në gjendje ta thyejë kështu zemrën e vet?» Dëgjo Davidin, që u bë i shquar kryesisht për këtë, dhe shih thyerjen e shpirtit të tij. Pas dhjetë mijë veprash të mira, kur ishte gati t'i hiqej atdheu, shtëpia dhe vetë jeta, pikërisht në kohën e fatkeqësisë së tij, kur pa një ushtar të thjeshtë, të pavlerë e të përbuzur, që shkelte mbi kthesën e fatit të tij dhe e shante, jo vetëm që s'ia ktheu sharjen, por ia ndaloi rreptësisht njërit prej krerëve të tij, që donte ta vriste, duke thënë: «Lëreni të qetë, sepse Zoti e ka urdhëruar». Dhe përsëri, kur priftërinjtë deshën ta mbanin arkën e Perëndisë me vete, ai s'e lejoi; po ç'thotë? «Ta vë atë në tempull, dhe, në qoftë se Perëndia më shpëton nga rreziqet që kam përpara, do të shoh bukurinë e saj; por, në qoftë se më thotë: ‹S'kam ëndje te ti›, ja ku jam, le të më bëjë ashtu si t'i pëlqejë». Dhe ajo që bëri lidhur me Saulin, herë pas here, madje shpesh, ç'shkëlqim vetëpërmbajtjeje s'tregon? Po, sepse ai madje e kaloi ligjin e vjetër dhe iu afrua porosive apostolike. Për këtë arsye i duroi me kënaqësi të gjitha ato që erdhën nga duart e Zotit; pa u kundërvënë asaj që i ndodhi, por duke synuar vetëm një gjë: t'i bindej në gjithçka dhe të ndiqte ligjet e vëna prej Tij. Dhe kur, pas kaq veprash fisnike nga ana e tij, pa tiranin, atë që kërkonte të vriste të atin dhe që kishte vrarë vëllanë e vet, atë të pabesin e të çmendurin, që zotëronte në vend të tij mbretërinë e tij, as atëherë s'u zemërua. Por «në qoftë se Perëndisë i pëlqen kjo», thotë, «që unë të ndiqem, të endem e të ik, dhe ai të jetë në nderim, unë pajtohem, e pranoj dhe e falënderoj Perëndinë për mundimet e tij të shumta». Jo si shumë nga ata të pacipë e të paturpshëm, të cilët, ndonëse s'kanë bërë as pjesën më të vogël të veprave të tij të mira, prapëseprapë, po të shohin ndonjë në begati, ndërsa vetë durojnë pak ligështim, ua shkatërrojnë shpirtin vetes me dhjetë mijë blasfemi. Por Davidi s'ishte i tillë; përkundrazi, tregoi çdo përulësi. Prandaj edhe Perëndia tha: «Gjeta Davidin, të birin e Jeseut, një njeri sipas zemrës sime».

Le ta fitojmë edhe ne një prirje të tillë, dhe, çfarëdo që të vuajmë, do ta durojmë lehtë, dhe, para Mbretërisë, do të korrim që këtu fitimin që vjen nga përulësia e mendjes. Kështu «mësoni», thotë Ai, «prej meje, sepse jam i butë dhe i përulur në zemër, dhe do të gjeni prehje për shpirtrat tuaj». Prandaj, që të gëzojmë prehje edhe këtu edhe në jetën tjetër, le të mbjellim me kujdes të madh në shpirtrat tanë nënën e të gjitha gjërave të mira, dua të them përulësinë. Sepse kështu do të mundemi edhe ta kalojmë detin e kësaj jete pa dallgë, edhe ta mbarojmë udhëtimin tonë në atë liman të qetë; me anë të hirit dhe të dashurisë për njeriun të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia dhe pushteti në jetë të jetëve. Amin.