Mateu 9:9
Sepse, pasi bëri mrekullinë, nuk qëndroi atje, që të mos ua ndizte edhe më shumë smirën duke qenë para syve të tyre. Përkundrazi, u lëshoi pe: u tërhoq dhe ua qetësoi zemërimin. Prandaj këtë le ta bëjmë edhe ne. Të mos u dalim përballë atyre që na kurdisin të keqen, po t'ua zbutim plagën: t'u japim udhë dhe t'ua ligështojmë vrullin.
Po pse nuk e thirri bashkë me Pjetrin, me Joanin dhe me të tjerët? Ashtu si tek ata erdhi pikërisht atëherë, kur e dinte se do t'i bindeshin, kështu edhe Mateun e thirri kur u sigurua se do të dorëzohej. Për këtë arsye edhe Pavlin e zuri si peshkatari prenë e vet, pas Ngjalljes. Sepse ai që i njeh zemrat dhe i di të fshehtat e mendjes së çdo njeriu, e dinte edhe se kur do të bindej secili prej tyre. Prandaj nuk e thirri që në fillim, kur ishte ende me zemër të ngurtë, po pas mrekullive të tij të panumërta dhe pas namit të madh për të, kur e pa se ai tashmë ishte bërë më i gatshëm për t'u bindur.
Kemi arsye të mahnitemi edhe me vetëmohimin e Ungjillorit: si nuk e fsheh jetën e vet të mëparshme, po shton madje edhe emrin e tij, kur të tjerët e kishin mbuluar nën një emër tjetër.
Po pse tha se ai «rrinte ulur në vendin e tagrave»? Për të treguar fuqinë e atij që e thirri: se nuk e thirri kur e kishte lënë a kishte braktisur këtë zanat të lig, po e ngriti nga mesi i së keqes. Po ashtu e ktheu edhe të lumin Pavël, kur ishte i çmendur, i tërbuar dhe hidhte flakë. Këtë vetë Pavli e bën dëshmi të fuqisë së atij që e thirri, kur u thotë galatasve: «Keni dëgjuar për sjelljen time të dikurshme në fenë hebraike, se e përndiqja pa masë Kishën e Perëndisë.» Edhe peshkatarët i thirri kur ishin në mes të punës së tyre. Po peshkimi ishte një mjeshtëri jo me nam të keq, po e njerëzve të rritur pa shumë edukatë, që nuk përziheshin me të tjerët dhe ishin fort të thjeshtë. Kurse zanati për të cilin po flasim tani ishte plot vrazhdësi e paturpësi, një mënyrë fitimi për të cilën s'mund të jepej asnjë llogari e ndershme, një tregti e pacipë, një grabitje nën petkun e ligjit. E megjithatë, ai që bëri thirrjen nuk pati turp për asnjë nga këto.
Po përse po flas se nuk pati turp nga një tagrambledhës? Sepse as nga një grua lavire nuk pati turp: jo vetëm që nuk u turpërua ta thërriste, po e lejoi t'ia puthte këmbët dhe t'ia lagte me lot. Vërtet, pikërisht për këtë erdhi: jo vetëm për të shëruar trupat, po edhe për të shëruar ligësinë e shpirtit. Këtë e bëri edhe me të paralizuarin. Dhe pasi tregoi qartë se ka pushtet të falë mëkatet, atëherë, e jo më parë, vjen tek ai për të cilin po flasim tani, që të mos shqetësoheshin më kur të shihnin një tagrambledhës të zgjedhur në vargun e nxënësve. Sepse, po të ketë pushtet të shlyejë të gjitha fajet tona, ç'të çudit në se e bën apostull edhe këtë njeri?
Po ashtu siç e pe fuqinë e atij që thirri, vështro edhe bindjen e atij që u thirr: si nuk kundërshtoi, as nuk tha duke u grindur: «Ç'është kjo? A s'është vallë një thirrje mashtruese kjo, me të cilën më thërret mua, që jam i tillë?» Jo. Sepse kjo përulje, sërish, do të kish qenë e pavend. Përkundrazi, u bind menjëherë. As nuk kërkoi të shkonte në shtëpi për t'u marrë vesh me të afërmit e tij për këtë punë, siç s'bënë as peshkatarët. Po ashtu si ata lanë rrjetën, barkën dhe të atin, kështu ai la vendin e tagrave dhe fitimin e vet, dhe e ndoqi, duke shfaqur një mendje të gatshme për çdo gjë. U shkëput përnjëherë nga të gjitha gjërat e botës, dhe me bindjen e vet të plotë dëshmoi se ai që e thirri kishte zgjedhur një kohë të mirë.
Po si vjen puna, mund të pyesë dikush, që nuk na ka treguar edhe për të tjerët, se si dhe në ç'mënyrë u thirrën, po vetëm për Pjetrin, Jakovin, Joanin dhe Filipin, kurse për të tjerët askund?
Sepse këta, më shumë se të tjerët, kishin një mënyrë jetese kaq të çuditshme dhe të ulët. Sepse s'ka gjë më të keqe se zanati i tagrambledhësit, as më të rëndomtë se peshkimi. Se edhe Filipi ishte ndër më të pashquarit, kjo duket qartë nga vendi i tij. Prandaj pikërisht këta na i shpallin, bashkë me mënyrën e jetës së tyre, që të tregojnë se duhet t'u besojmë edhe në pjesët e lavdishme të rrëfimeve të tyre. Sepse ata që nuk pranojnë të kalojnë pa përmendur asgjë nga ato që quhen të turpshme, po janë të përpiktë t'i botojnë këto më shumë se të tjerat, qofshin për Mësuesin, qofshin për nxënësit, si mund të dyshohen për ato pjesë që kërkojnë nderim? Aq më tepër kur shumë shenja dhe mrekulli i lënë pa përmendur, kurse ngjarjet e kryqit, që quheshin turp, i tregojnë me kujdes të hollë e me zë të lartë. Edhe punët e nxënësve, gabimet e tyre, dhe ato të paraardhësve të Mësuesit të tyre që ishin të njohur për mëkate, i zbulojnë me zë të qartë. Prej kësaj duket qartë se ata çmonin shumë të vërtetën dhe nuk shkruan asgjë për t'i bërë qejf njeriu, as për t'u dukur.
2. Prandaj, pasi e thirri, e nderoi edhe me një nder shumë të madh, duke ndenjur menjëherë në tryezën e tij. Kështu i jepte njëherësh shpresë të mirë për të ardhmen dhe e çonte drejt një besimi më të madh. Sepse jo pas shumë kohe, po menjëherë ia shëroi vesin. Dhe nuk ulet të hajë vetëm me të, po edhe me shumë të tjerë, ndonëse pikërisht kjo i vihej si faj: që nuk i largonte mëkatarët. Po as këtë nuk e fshehin, se ç'faj përpiqeshin t'i ngjitnin veprimeve të tij.
Tani tagrambledhësit mblidhen si te një njeri i të njëjtit zanat. Sepse Mateu, plot gëzim për hyrjen e Krishtit, i kishte ftuar të gjithë bashkë. Në të vërtetë, Krishti provonte çdo lloj mjekimi: jo vetëm kur fliste, as kur shëronte, as kur qortonte armiqtë, po edhe në vaktin e mëngjesit shpesh i ndreqte ata që ishin në rrugë të keqe. Kështu na mëson se çdo kohë dhe çdo punë mund të na sjellë dobi. Vërtet, ajo që u vihej atëherë përpara vinte nga padrejtësia dhe lakmia. Por Krishti nuk nguroi të merrte pjesë prej saj, sepse fitimi që do të vinte prej andej do të ishte i madh. Përkundrazi, bëhet pjesëtar i po asaj strehe dhe tryeze me ata që kishin bërë faje të tilla. Sepse i tillë është zakoni i mjekut: po të mos durojë kalbësirën e të sëmurit, nuk e çliron dot nga sëmundja.
E megjithatë, pa dyshim, prej kësaj i doli një nam i keq: së pari, sepse hante me të; pastaj, sepse ishte në shtëpinë e Mateut; dhe së treti, sepse rrinte me shumë tagrambledhës. Shihni së paku si e qortojnë për këtë: «Ja një njeri grykës dhe pijanec, mik i tagrambledhësve dhe i mëkatarëve.»
Le të dëgjojnë të gjithë ata që përpiqen të stolisen me nder të madh për agjërimin, dhe le të mendojnë se Zoti ynë u quajt «njeri grykës dhe pijanec», e nuk u turpërua, po i shpërfilli të gjitha këto, që të kryente atë që kishte vënë përpara. Dhe kjo, vërtet, u bë. Sepse tagrambledhësi u kthye me të vërtetë dhe kështu u bë njeri më i mirë.
Dhe që të mësosh se kjo gjë e madhe u bë nga të ndenjurit e tij në tryezë bashkë me të, dëgjo ç'thotë Zakheu, një tagrambledhës tjetër. Domethënë, kur dëgjoi Krishtin të thoshte: «Sot duhet të rri në shtëpinë tënde», gëzimi i dha krahë, dhe ai thotë: «Gjysmën e pasurisë sime ua jap të varfërve, dhe në se i kam marrë gjë ndokujt me shpifje, ia kthej katërfish.» Dhe Jisui i thotë: «Sot erdhi shpëtimi në këtë shtëpi.» Kaq e mundur është të japësh mësim me çdo mënyrë.
Po si vjen puna, mund të pyesë dikush, që Pavli urdhëron: «Në se ndonjë që quhet vëlla është kurvar ose lakmues, me një të tillë as të mos hani bukë bashkë?» Së pari, nuk është ende e qartë a ua jep këtë porosi edhe mësuesve, apo më tepër vetëm vëllezërve. Pastaj, këta nuk ishin ende ndër të përsosurit, as ndër ata që ishin bërë vëllezër. Përveç kësaj, Pavli urdhëron të rrimë larg atyre që ishin bërë vëllezër vetëm kur ata mbeten siç ishin; po këta tashmë kishin pushuar dhe ishin kthyer.
3. Po asnjë nga këto gjëra nuk i turpëroi farisenjtë, po e padisin te nxënësit e tij, duke thënë:
«Pse ha Mësuesi juaj me tagrambledhës dhe me mëkatarë?»
Dhe kur nxënësit dukej sikur bënin keq, ata i drejtohen atij, duke thënë: «Ja, nxënësit e tu bëjnë atë që s'është e lejuar të bëhet ditën e shtunë.» Po këtu, te nxënësit, e nxijnë atë. Gjithë kjo ishte punë njerëzish që vepronin me dinakëri dhe donin të ndanin nga Mësuesi vargun e nxënësve. Ç'thotë, pra, Urtësia e Pafund?
«Nuk kanë nevojë për mjek ata që janë shëndoshë, po ata që janë sëmurë», thotë ai.
Shihni si e ktheu arsyetimin e tyre në përfundimin e kundërt. Domethënë, ndërsa ata ia ngarkonin si faj që rrinte me këta njerëz, ai, përkundrazi, thotë se të mos rrinte me ta do të ishte gjë e padenjë për të dhe për dashurinë e tij për njeriun; dhe se t'i ndreqësh njerëz të tillë s'është vetëm gjë pa faj, po edhe e shkëlqyer, e nevojshme dhe e denjë për çdo lloj lëvdate.
Pas kësaj, që të mos dukej sikur i turpëronte ata që ishin ftuar kur tha «ata që janë sëmurë», shihni si e ndreq sërish: qorton të tjerët dhe thotë:
«Shkoni e mësoni ç'do të thotë: dua mëshirë, e jo flijim.»
Këtë e tha për t'i qortuar për mosnjohjen e Shkrimeve. Prandaj edhe e drejton fjalën më ashpër, jo se ishte vetë i zemëruar, aspak, po që tagrambledhësit të mos mbeteshin krejt të hutuar.
Sigurisht, ai mund të thoshte: «A nuk e vutë re si ia fala mëkatet të paralizuarit, si ia forcova trupin?» Po ai nuk thotë asgjë të tillë, po u flet me arsye: së pari nga mendimet e zakonshme të njerëzve, e pastaj nga Shkrimet. Sepse, pasi tha «Nuk kanë nevojë për mjek ata që janë shëndoshë, po ata që janë sëmurë», dhe pasi tregoi tërthorazi se ai vetë ishte Mjeku, atëherë tha: «Shkoni e mësoni ç'do të thotë: dua mëshirë, e jo flijim.» Kështu vepron edhe Pavli: pasi e mbështeti së pari arsyetimin me shëmbëllime nga gjërat e zakonshme, dhe tha «Kush kullot një tufë e nuk ha nga qumështi i saj?», atëherë sjell edhe Shkrimet, duke thënë: «Është shkruar në ligjin e Moisiut: Mos ia lidh gojën kaut që shin grurin»; dhe përsëri: «Kështu ka urdhëruar Zoti, që ata që predikojnë ungjillin, të rrojnë nga ungjilli.»
Po me nxënësit e tij nuk vepron kështu, po ua kujton shenjat e tij, duke thënë kështu: «A nuk i mbani mend ende pesë bukët e pesë mijë vetave, edhe sa kosha mblodhët?» Me këta, megjithatë, nuk bën kështu, po ua kujton dobësinë tonë të përbashkët dhe u tregon se, sido që të jetë, janë ndër të dobëtit, ata që as Shkrimet nuk i njihnin, po, duke e marrë lehtë tërë virtytin tjetër, tërë peshën e vinin te flijimet e tyre. Këtë ua lë të kuptojnë me ngulm, kur përmbledh shkurt atë që e kishin pohuar të gjithë profetët, duke thënë: «Mësoni ç'do të thotë: dua mëshirë, e jo flijim.»
Në të vërtetë, me këtë tregon se jo ai po e shkelte ligjin, po ata; sikur të kish thënë: «Pse më akuzoni? Ngaqë i sjell mëkatarët në përmirësim? Atëherë duhet të akuzoni për këtë edhe Atin.» Ashtu si tha edhe diku tjetër, kur e vërtetoi këtë pikë: «Ati im punon deri tani, edhe unë punoj», kështu edhe këtu përsëri: «Shkoni e mësoni ç'do të thotë: dua mëshirë, e jo flijim.» «Sepse, siç është kjo vullneti i tij, thotë Krishti, kështu është edhe imi.» A e sheh si njëra është e tepërt, kurse tjetra e nevojshme? Sepse nuk tha «dua mëshirë edhe flijim», po «dua mëshirë, e jo flijim». Domethënë, njërën e lejoi, tjetrën e hodhi tej; dhe vërtetoi se ajo që ata qortonin, aspak nuk ishte e ndaluar, po ishte madje e urdhëruar nga ligji, dhe më shumë se flijimi. Dhe sjell Dhiatën e Vjetër, që flet fjalë dhe vë ligje në pajtim me veten e tij.
Pasi, pra, i qortoi, si me shëmbëllime të zakonshme, ashtu edhe me Shkrimet, shton përsëri:
«Nuk erdha të thërres të drejtët, po mëkatarët në pendim.»
Dhe këtë ua thotë me ironi, ashtu siç tha: «Ja, Adami u bë si njëri prej nesh»; dhe përsëri: «Po të kisha uri, nuk do të ta thosha ty.» Sepse që s'kishte njeri të drejtë mbi dhe, e shpalli Pavli, duke thënë: «Sepse të gjithë mëkatuan dhe u mungon lavdia e Perëndisë.» Dhe me këtë u ngushëlluan edhe të tjerët, domethënë të ftuarit. «Aq larg jam, thotë ai, nga t'i urrej mëkatarët, sa vetëm për hir të tyre kam ardhur.» Pastaj, që të mos i bënte më të shkujdesur, nuk mbeti te fjala «mëkatarë», po shtoi «në pendim». «Sepse s'erdha që të mbeten mëkatarë, po që të ndryshojnë e të ndreqen.»
4. Pasi, pra, ua mbylli gojën në çdo mënyrë, si nga Shkrimet, ashtu edhe nga rrjedha e natyrshme e gjërave, atyre nuk u mbeti ç'të thoshin: dolën vetë fajtorë për akuzat që i kishin ngritur atij dhe kundërshtarë të ligjit e të Dhiatës së Vjetër. Prandaj e lënë atë dhe ia kalojnë përsëri akuzën nxënësve.
Lluka, në të vërtetë, pohon se këtë e thanë farisenjtë, kurse ky Ungjillor thotë se ishin nxënësit e Joanit; po ka gjasa që ta kenë thënë të dyja palët. Domethënë, siç pritej, krejt të hutuar, marrin me vete palën tjetër, ashtu siç bënë më vonë edhe me herodianët. Sepse, në të vërtetë, nxënësit e Joanit ishin gjithnjë të prirur t'ia kishin smirën atij dhe arsyetonin kundër tij; u përulën vetëm atëherë, kur Joani ra së pari në burg. Së paku atëherë erdhën «dhe i treguan Jisuit»; po pastaj u kthyen te smira e tyre e dikurshme.
Tani ç'thonë ata? «Pse ne dhe farisenjtë agjërojmë shpesh, kurse nxënësit e tu nuk agjërojnë?»
Kjo është sëmundja që Krishti e çrrënjoste qysh më parë, me fjalët: «Kur të agjërosh, lyej kokën dhe laj fytyrën», sepse i parashikonte të këqijat që lindin prej saj. E megjithatë, ai nuk i qorton as këta, as nuk u thotë: «O ju mendjemëdhenj e ngatërrestarë», po u flet me gjithë butësi, duke thënë: «Djemtë e dhomës së dhëndrit nuk mund të agjërojnë, sa kohë që dhëndri është me ta.» Kështu, kur duhej të fliste në mbrojtje të të tjerëve, domethënë të tagrambledhësve, për t'ua qetësuar shpirtin e plagosur, ishte më i ashpër në qortimin e atyre që i shanin; po kur talleshin me të vetë dhe me nxënësit e tij, përgjigjet me gjithë butësi.
Tani kuptimi i tyre është ky: «Le të jetë, thonë, ti e bën këtë si mjek; po pse edhe nxënësit e tu e lënë agjërimin dhe rrinë ngjitur pas tryezave të tilla?» Pastaj, që ta rëndonin akuzën, vënë veten të parët, e pastaj farisenjtë, sepse me krahasimin donin ta shtonin fajin. Sepse, në të vërtetë, «edhe ne, thuhet, edhe farisenjtë, agjërojmë shpesh.» Dhe vërtet agjëronin, njëra palë se e kishte mësuar nga Joani, tjetra nga ligji; ashtu siç tha edhe fariseu: «Agjëroj dy herë në javë.»
Ç'thotë, pra, Jisui? «A mund të agjërojnë djemtë e dhomës së dhëndrit, sa kohë që dhëndri është me ta?» Më parë e quajti veten mjek, kurse këtu dhëndër; me këta emra zbulon misteret e tij të pathëna. Sigurisht, mund t'u kish thënë më ashpër: «Këto gjëra nuk varen nga ju, që të bëni ligje të tilla. Sepse ç'dobi ka agjërimi, kur mendja është plot ligësi, kur i qortoni të tjerët, kur i dënoni, ndërsa mbani trarë në sytë tuaj, dhe gjithçka e bëni për t'u dukur? Përkundrazi, para gjithë kësaj, duhej të kishit flakur mendjemadhësinë, të ishit të zotë në të gjitha detyrat e tjera, në dashuri, në butësi, në dashurinë vëllazërore.» Megjithatë, asgjë të tillë nuk thotë, po me gjithë butësi: «Djemtë e dhomës së dhëndrit nuk mund të agjërojnë, sa kohë që dhëndri është me ta», duke u sjellë ndër mend fjalët e Joanit, kur tha: «Ai që ka nusen, është dhëndri; po miku i dhëndrit, që rri dhe e dëgjon, gëzohet fort nga zëri i dhëndrit.»
Tani kuptimi i tij është ky: koha e tashme është kohë gëzimi dhe hareje, prandaj mos sillni gjëra që sjellin trishtim. Sepse agjërimi është gjë e trishtueshme, jo nga vetë natyra e tij, po për ata që janë ende në gjendje disi të dobët; sepse, të paktën për ata që duan të ushtrojnë vetëpërmbajtjen, ky rregull është tepër i këndshëm dhe i dëshirueshëm. Ashtu si kur trupi është me shëndet, gjendja shpirtërore është e lartë, kështu, kur shpirti është në gjendje të mirë, kënaqësia është më e madhe. Po ai e thotë këtë sipas përfytyrimit të tyre të mëparshëm. Kështu edhe Isaia, kur flet për të, e quan «pikëllim të shpirtit»; po ashtu edhe Moisiu.
Megjithatë, jo vetëm me këtë ua mbyll gojën, po edhe me një çështje tjetër, duke thënë:
«Do të vijnë ditë, kur dhëndri do t'u merret, dhe atëherë do të agjërojnë.»
Sepse me këtë tregon se ajo që bënin nuk vinte nga grykësia, po lidhej me një ikonomi të mrekullueshme. Dhe njëkohësisht hedh që më parë themelin e asaj që do të thoshte për Pësimin e tij: ndërsa grindet me të tjerët, mëson nxënësit e vet dhe i stërvit që tani të mësohen me gjërat që quhen të hidhura. Sepse, po t'u ishte thënë kjo drejtpërdrejt atyre, do të kish qenë gjë e rëndë dhe e dhimbshme, meqë e dimë se më vonë, kur u tha, i shqetësoi; po e thënë për të tjerë, do t'u bëhej disi më e durueshme.
Meqë ishte edhe e natyrshme që ata të krenoheshin për fatkeqësinë e Joanit, ai me këtë argument ua shtyp gjithashtu këtë mburrje: mësimin për Ngjalljen e tij, megjithatë, nuk e shton ende, sepse s'kishte ardhur koha. Sepse kaq ishte e natyrshme, që ai që mendohej se ishte njeri të vdiste; po ajo tjetra ishte përtej natyrës.
5. Atëherë, atë që kishte bërë më parë, e bën përsëri edhe këtu. Domethënë, ashtu si ai, kur ata përpiqeshin ta nxirrnin fajtor që hante me mëkatarë, u vërtetoi përkundrazi se veprimi i tij jo vetëm nuk ishte faj, po ishte lëvdatë e plotë për të, kështu edhe këtu, kur deshën të tregonin për të se nuk dinte t'i drejtonte nxënësit e tij, ai tregon se një gjuhë e tillë ishte punë njerëzish që nuk dinë të nxjerrin përfundime, po gjejnë faje pa kriter.
«Sepse askush, thotë ai, nuk vë një copë prej stofi të ri mbi një rrobë të vjetër.»
Përsëri e mbështet argumentin e tij me shëmbëllime nga jeta e përditshme. Dhe ajo që thotë është kështu: «Nxënësit nuk janë bërë ende të fortë, po ende kanë nevojë që të sillesh me ta me shumë butësi. Nuk janë ripërtërirë ende nga Fryma, dhe njerëzve në atë gjendje nuk duhet t'u ngarkosh asnjë barrë urdhërimesh.»
Dhe këto i tha, kur vinte ligje e rregulla për nxënësit e vet, që, kur do t'u duhej të pranonin si nxënës njerëz të çdo lloji që do të vinin nga gjithë bota, të silleshin me ta me shumë butësi.
«As nuk hedhin njerëzit verë të re në calikë të vjetër.»
A i sheh shëmbëllimet e tij, sa i ngjajnë Dhiatës së Vjetër? Rroba? Calikët? Sepse edhe Jeremia e quan popullin «brez», dhe përmend përsëri «calikët» dhe «verën». Kështu, meqë fjala ishte për grykësinë dhe për tryezën, ai i merr shëmbëllimet po nga këto.
Po Lluka i thotë të njëjtat fjalë, herë të dytë e të tretë dhe shpesh; jo, megjithatë, në mënyrë të mërzitshme, po në mënyrë lozonjare; dhe ti, herë tërhiqu prej saj, herë përkëdhele dhe miklo.
A nuk i sheh piktorët, sa fshijnë e sa shtojnë, kur bëjnë një portret të bukur? Atëherë, mos dil më i dobët se ata. Sepse, po të vinin këta një kujdes kaq të madh kur vizatojnë shëmbëlltyrën e një trupi, sa më tepër na ka hije neve, kur formojmë një shpirt, të përdorim çdo mjet. Sepse, po ta formosh mirë trajtën e këtij shpirti, nuk ke për ta parë fytyrën e trupit të shëmtuar, as buzët e lyera, as një gojë si goja e ariut ngjyer me gjak, as vetulla të nxira si me blozën e ndonjë ene kuzhine, as faqe të zbardhura me pluhur si muret e varreve. Sepse të gjitha këto janë blozë, hi dhe pluhur, shenja të një shëmtie të skajshme.
Po prit: pa e vënë re, s'di si, u rrëmbeva pas këtyre fjalëve; dhe, ndërsa këshilloja tjetrin të mësojë me butësi, u rrëmbeva vetë nga zemërimi. Le të kthehemi, pra, përsëri te mënyra më e butë e këshillimit, dhe le t'i durojmë të gjitha të metat e grave tona, që t'ia dalim asaj që duam. A nuk sheh si i durojmë të qarat e fëmijëve, kur duam t'i ndajmë nga gjiri, si i heqim të gjitha vetëm për këtë qëllim, që t'i bindim të përçmojnë ushqimin e tyre të mëparshëm? Kështu le të bëjmë edhe në këtë rast: le t'i durojmë të gjitha të tjerat, që të arrijmë këtë. Sepse, kur kjo të jetë ndrequr, do ta shohësh edhe tjetrën duke ecur si duhet, dhe do të kthehesh përsëri te stolitë e arta, dhe po ashtu do të arsyetosh edhe për to; e kështu, dalëngadalë, duke e sjellë gruan tënde te rregulli i drejtë, do të bëhesh një piktor i bukur, një shërbëtor besnik, një bujk i shkëlqyer.
Bashkë me këto, kujtoji edhe gratë e lashtësisë, Sarën, Rebekën, si të bukurat, ashtu edhe ato që s'ishin të tilla, dhe tregoji si të gjitha njësoj e ruanin dëlirësinë. Sepse edhe Lea, gruaja e patriarkut, ndonëse nuk ishte e bukur, nuk u shtrëngua të shpikte ndonjë gjë të tillë; po, megjithëse ishte e pahijshme dhe jo shumë e dashur për të shoqin, as nuk shpiku gjë të tillë, as nuk e prishi fytyrën e vet, po vazhdoi t'i ruante tiparet e saj të pashformuara, edhe pse ishte rritur nga johebrenj.
Po ti, që je grua besimtare, ti që ke Krishtin për krye, a na sjell një art satanik? A nuk të bie ndër mend uji që u derdh mbi fytyrën tënde, flijimi që t'i stolis buzët, gjaku që ta ka skuqur gjuhën? Sepse, po t'i mendoje të gjitha këto, edhe sikur ta doje stolisjen dhjetë mijë herë më shumë, nuk do të guxoje as të duroje të vësh mbi vete atë pluhur e ato hi. Mëso se je bashkuar me Krishtin, dhe hiq dorë nga kjo pahijshmëri. Sepse ai nuk kënaqet me këto lyerje, po kërkon një bukuri tjetër, të cilën e do jashtë mase, domethënë atë të shpirtit. Këtë të ka porositur edhe profeti ta çmosh, kur ka thënë: «Kështu mbreti do të kënaqet me bukurinë tënde.»
Le të mos përpiqemi, pra, me aq kujdes të bëhemi të pahijshme. Sepse asnjë nga veprat e Perëndisë nuk është e mangët, as ka nevojë të ndreqet prej teje. Sepse, edhe sikur dikush të kërkonte t'i shtonte punën e vet një shëmbëlltyre të perandorit, pasi ajo të ishte ngritur, përpjekja s'do të ishte pa rrezik, po ai do të binte në rrezik të madh. Atëherë: njeriu punon dhe ti nuk i shton gjë; po Perëndia punon, e ti ia ndreq? A nuk mendon për zjarrin e ferrit? A nuk mendon për varfërinë e shpirtit tënd? Sepse pikërisht për këtë lihet pas dore, ngaqë gjithë kujdesin e harxhon te mishi.
Po pse flas për shpirtin? Sepse edhe vetë mishit gjithçka i del ndryshe nga ç'keni kërkuar. Mendoje. Do të dukesh e bukur? Kjo të bën të shëmtuar. Do t'i pëlqesh burrit tënd? Kjo më tepër e hidhëron; dhe bën që jo vetëm ai, po edhe të huajt, të bëhen paditësit e tu. Do të dukesh e re? Kjo do të të plakë shpejt. Do të vishesh me nder? Kjo të bën për turp. Sepse një grua e tillë turpërohet jo vetëm përpara atyre të shtresës së saj, po edhe përpara shërbyeseve që ia dinë të fshehtën, dhe përpara shërbëtorëve që e dinë; dhe, mbi të gjitha, përpara vetes.
Po ç'nevojë kam t'i them këto? Sepse atë që është më e rëndë se të gjitha, e lashë tani pa përmendur: se ti e fyen Perëndinë; ti e gërryen ndershmërinë, ndez flakën e xhelozisë, u ngjason grave lavire në shtëpitë e tyre të turpit.
Të gjitha këto, pra, mendojini, o gra, dhe përqeshni madhështinë e Satanait dhe dredhinë e djallit; dhe, duke e lënë këtë stolisje, a më mirë shëmtim, lëvroni në shpirtrat tuaj atë bukuri që është e dashur edhe për engjëjt, e dëshiruar prej Perëndisë dhe e këndshme për burrat tuaj; që të arrini si lavdinë e tanishme, ashtu edhe atë që do të vijë. Dhëntë Perëndia që ta arrijmë të gjithë këtë, me hirin dhe dashurinë për njeriun të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia dhe pushteti në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it