Mateu 9:18
Vepra erdhi menjëherë pas fjalëve, kështu që gojët e farisenjve u mbyllën edhe më shumë. Sepse ai që erdhi ishte kryetar sinagoge, dhe fatkeqësia e tij ishte e tmerrshme. Sepse vajza e re ishte edhe e bija e vetme, edhe dymbëdhjetë vjeç, pikërisht në lulen e moshës; prandaj sidomos ai e ngjalli përsëri, madje menjëherë.
Dhe, në qoftë se Lluka thotë se erdhën disa njerëz e thanë: «Mos e mundo Mësuesin, se ajo vdiq», ne do të themi këtë: se shprehja «ajo sapo vdiq» ishte e dikujt që bënte hamendje nga koha e udhëtimit, ose që e zmadhonte fatkeqësinë e vet. Sepse është gjë e zakonshme që njerëzit në nevojë t'i zmadhojnë të këqijat e veta me atë që tregojnë, dhe të thonë diçka më shumë se ç'është e vërteta, që të tërheqin sa më shumë ata që u përgjërohen.
Por vër re sa i trashë ishte: si i kërkon Krishtit dy gjëra, edhe praninë e tij vetë, edhe vënien e dorës; dhe kjo, meqë ra fjala, është shenjë se e kishte lënë vajzën ende duke marrë frymë. Këtë ia kërkonte profetit edhe Naamani, ai siriani. «Sepse mendoja», thotë ai, «se do të dalë patjetër dhe do të vërë dorën». Sepse në të vërtetë ata që janë pak a shumë të trashë nga natyra kërkojnë të shohin e të prekin gjëra.
Dhe, ndërsa Marku thotë se mori tre nxënësit, e po ashtu edhe Lluka, ungjillori ynë thotë thjesht «nxënësit». Përse, pra, nuk mori me vete Mateun, ndonëse ai sapo i kishte ardhur? Për ta shtyrë drejt një malli më të zjarrtë, dhe sepse ende ishte në një gjendje jo të përsosur. Sepse për këtë qëllim i nderon ata, që këta të rriten e të bëhen si ata. Po atij, tani për tani, i mjaftonte të shihte ç'i ndodhi gruas me rrjedhje gjaku, dhe të nderohej duke e pasur Krishtin në tryezë e duke ndarë bukën e kripën me të.
Kur u ngrit, shumë veta e ndoqën, si për një mrekulli të madhe, si për shkak të njeriut që kishte ardhur, si ngaqë më të shumtët, që ishin nga natyra më të trashë, nuk kërkonin aq kujdesin e shpirtit sa shërimin e trupit. Ata mblidheshin tok, disa të shtyrë nga vuajtjet e veta, disa me nxitim për të parë se si shëroheshin vuajtjet e të tjerëve. Megjithatë, ende ishin të paktë ata që vinin kryesisht për fjalët dhe mësimin e tij. E prapëseprapë, nuk i la të hynin në shtëpi, veç nxënësve, madje as të gjithë këta, duke na mësuar kudo të mos lakmojmë duartrokitjet e turmës.
2. «Dhe ja», thuhet, «një grua që kishte rrjedhje gjaku prej dymbëdhjetë vjetësh iu afrua nga pas dhe i preku cepin e rrobës së tij. Sepse thoshte me vete: Po ta prek qoftë edhe rrobën e tij, do të shpëtoj.»
Përse nuk iu afrua me guxim? Kishte turp për shkak të sëmundjes së saj, se e quante veten të papastër. Sepse, në qoftë se gruaja në kohën e zakoneve të saj quhej e papastër, aq më tepër do të mendonte kështu ajo që vuante nga një sëmundje e tillë, meqë ajo sëmundje, sipas ligjit, quhej papastërti e madhe. Prandaj rri fshehur dhe e mbulon veten. Sepse ende nuk kishte mendimin e drejtë e të saktë për të, përndryshe nuk do të kishte menduar të rrinte e fshehur. Kjo është gruaja e parë që i erdhi botërisht, pasi kishte dëgjuar, natyrisht, se ai shëron edhe gratë dhe se po shkonte drejt vajzës së vogël që kishte vdekur.
Dhe nuk guxoi ta ftonte në shtëpinë e saj, ndonëse ishte e pasur, madje as nuk iu afrua botërisht, po fshehurazi, me besim, i preku rrobat. Sepse nuk dyshoi, as nuk tha me vete: «A do të shpëtoj vallë nga sëmundja? Apo do të mbetem pa shërim?» Po e sigurt për shërimin e saj, kështu iu afrua. «Sepse thoshte», lexojmë, «me vete: Po ta prek qoftë edhe rrobën e tij, do të shpëtoj.» Vërtet, ajo pa nga ç'lloj shtëpie kishte ardhur ai, nga ajo e tagrambledhësve, dhe cilët ishin ata që e ndiqnin, mëkatarë e tagrambledhës, dhe të gjitha këto e bënë të kishte shpresë të mirë.
Ç'bën atëherë Krishti? Nuk e lë të rrijë e fshehur, po e nxjerr në mes dhe e bën të njohur për shumë arsye.
Është e vërtetë se disa nga këta pa mend thonë: «E bën këtë nga dashuria për lavdi. Sepse përse», thonë, «nuk e la të rrinte e fshehur?» Ç'thua ti, o i pashenjtë, madje krejt i pashenjtë? Ai që urdhëron heshtjen, ai që kalon pa i përfillur mrekulli të panumërta, a është vallë i dashuruar pas lavdisë?
Për ç'qëllim, pra, e nxjerr përpara? Së pari, i jep fund frikës së gruas, që të mos mbetej në ankth, e brejtur nga ndërgjegjja, sikur ta kishte vjedhur dhuratën. Së dyti, e ndreq për sa i përket mendimit të saj se mund të rrinte e fshehur. Së treti, ua tregon të gjithëve besimin e saj, që të nxiste edhe të tjerët të ndiqnin shembullin; dhe fakti që ia ndali gjakun nuk ishte shenjë më e madhe se ajo që jep kur tregon se i di të gjitha. Për më tepër, me anë të gruas ndreq kryetarin e sinagogës, që ishte gati të binte në mosbesim të plotë e kështu në shkatërrim të tërësishëm. Sepse edhe ata që erdhën thanë: «Mos e mundo Mësuesin, se vajza vdiq», edhe ata në shtëpi e përqeshën kur tha: «Ajo fle»; dhe ishte e mundshme që edhe i ati të kishte ndier diçka të tillë. Prandaj, për ta ndrequr këtë dobësi që më parë, nxjerr përpara gruan e thjeshtë. Sepse, meqë ai kryetar ishte krejt nga më të trashët, dëgjo ç'i thotë: «Mos ki frikë, vetëm beso, dhe ajo do të shpëtojë.»
Kështu, edhe qëllimisht priti të vinte vdekja, e vetëm atëherë të mbërrinte, që prova e ngjalljes të ishte e qartë. Për këtë arsye, edhe ecën më ngadalë, edhe bisedon më shumë me gruan, që t'i jepte kohë vajzës të vdiste dhe atyre që do të vinin e do të njoftonin, duke thënë: «Mos e mundo Mësuesin.» Këtë, pa dyshim, e lë të kuptohet tërthorazi ungjillori, kur thotë: «Ndërsa ai fliste ende, erdhën disa nga shtëpia që thanë: Bija jote vdiq, mos e mundo Mësuesin.» Sepse ai deshi që vdekja e saj të besohej, që ngjallja e saj të mos vihej në dyshim. Dhe kështu vepron në çdo rast. Po ashtu edhe në rastin e Llazarit, priti një ditë të parë, një të dytë e një të tretë.
Për të gjitha këto, pra, e nxjerr përpara dhe i thotë: «Merr zemër, bijë», ashtu si i kishte thënë edhe të paralizuarit: «Merr zemër, bir.» Sepse në të vërtetë gruaja ishte trembur së tepërmi; prandaj i thotë «merr zemër» dhe e quan «bijë», sepse besimi i saj e kishte bërë bijë. Pas kësaj vjen edhe lëvdata e saj: «Besimi yt të shpëtoi.»
Por Lluka na tregon edhe gjëra të tjera më shumë se këto për gruan. Kështu, kur ajo iu afrua, thotë ai, dhe mori shërimin, Krishti nuk e thirri menjëherë, po së pari thotë: «Cili është ai që më preku?» Atëherë, kur Pjetri dhe ata që ishin me të thanë: «Mësues, turmat po të shtyjnë e po të shtrëngojnë, dhe ti thua: Kush më preku?» (gjë që ishte shenjë fort e sigurt se ai ishte veshur me mish të vërtetë dhe se shkelte mbi çdo lavdi të kotë, sepse nuk e ndiqnin aspak nga larg, po e shtrëngonin nga çdo anë), ai vazhdonte të thoshte: «Dikush më preku, sepse ndjeva se doli fuqi prej meje», duke u përgjigjur në një mënyrë më të thjeshtë, sipas asaj që kuptonin dëgjuesit. Por këto i tha që ta shtynte atë vetë të pohonte. Sepse prandaj nuk e zbuloi menjëherë, që, pasi të kishte treguar se i di qartë të gjitha, ta shtynte të tregonte vetë gjithçka, ta bënte të shpallte vetë ç'kishte ndodhur, dhe që ai të mos binte në dyshim duke e thënë vetë.
A e sheh se sa më e lartë ishte gruaja se kryetari i sinagogës? Nuk e ndaloi, nuk u kap pas tij, po e preku vetëm me majën e gishtave, dhe ndonëse erdhi më vonë, iku e para e shëruar. Ai vërtet po e çonte Mjekun deri në shtëpinë e tij, kurse asaj i mjaftoi një prekje e vetme. Sepse, edhe pse ishte lidhur nga sëmundja e saj, besimi i kishte dhënë krahë. Dhe vër re si e ngushëllon, duke thënë: «Besimi yt të shpëtoi.» Sigurisht, po ta kishte nxjerrë përpara për t'u dukur, nuk do të kishte shtuar këtë; po e thotë këtë: pjesërisht i mëson kryetarit të sinagogës të besojë, pjesërisht shpall lëvdatën e gruas dhe me këto fjalë i jep një gëzim e një dobi po aq të madhe sa shëndeti i trupit të saj.
Se e bëri këtë me dëshirën për ta lavdëruar atë dhe për të përmirësuar të tjerët, e jo për t'u dukur vetë i lavdishëm, del qartë nga kjo: ai do të ishte po aq i admirueshëm edhe pa këtë (sepse mrekullitë vërshonin rreth tij më dendur se flokët e borës, dhe kishte bërë e kishte për të bërë gjëra shumë më të mëdha se këto), kurse gruaja, po të mos kishte ndodhur kjo, do të kishte ikur e fshehur, e privuar nga ato lëvdata të mëdha. Për këtë arsye e nxori përpara, shpalli lëvdatën e saj dhe ia dëboi frikën (sepse «erdhi», thuhet, «duke u dridhur»); e bëri të merrte guxim, dhe bashkë me shëndetin e trupit, i dha edhe gjëra të nevojshme për udhën e saj, kur i tha: «Shko në paqe.»
3. «Dhe kur hyri në shtëpinë e kryetarit dhe pa fyelltarët e turmën që bënte zhurmë, u tha: Largohuni, se vajza nuk vdiq, po fle. Dhe ata e përqeshën.»
Vërtet, shenja fisnike këto të kryetarëve të sinagogave: në çastin e vdekjes së saj, fyej e cimbale që ngrenë një vajtim! Ç'bën atëherë Krishti? Të gjithë të tjerët i nxori jashtë, kurse prindërit i futi brenda, që të mos linte vend të thuhej se e shëroi në ndonjë mënyrë tjetër. Dhe para ngjalljes së saj, e ngjall me fjalën e tij, duke thënë: «Vajza nuk vdiq, po fle.» Dhe këtë e bën edhe në shumë raste të tjera. Ashtu si në det, kur largon trazirën nga mendja e atyre që rrinin pranë, njëkohësisht tregon se për të është e lehtë t'i ngjallë të vdekurit (të njëjtën gjë e bëri edhe me Llazarin, kur tha: «Miku ynë Llazari po fle») dhe na mëson gjithashtu të mos kemi frikë nga vdekja, sepse ajo nuk është më vdekje, po tashmë është bërë gjumë. Kështu, meqë edhe ai vetë kishte për të vdekur, me anë të të tjerëve i përgatit që më parë nxënësit e vet të marrin guxim dhe të durojnë fundin me butësi. Sepse, në të vërtetë, kur erdhi ai, vdekja qysh atëherë u bë gjumë.
Megjithatë, ata e përqeshën. Por ai nuk u zemërua që nuk e besuan ata për të cilët pak më vonë do të bënte mrekulli, as nuk e qortoi të qeshurën e tyre, që edhe ajo, edhe fyejt, edhe cimbalet, edhe të gjitha të tjerat, të ishin provë e sigurt e vdekjes së saj. Sepse, meqë njerëzit, në pjesën më të madhe, nuk besojnë pasi bëhen mrekullitë, ai i zë që më parë me përgjigjet e tyre, siç veproi edhe në rastin e Llazarit e të Moisiut. Sepse Moisiut i thotë së pari: «Ç'është ajo në dorën tënde?», që, kur ta shihte të bëhej gjarpër, të mos harronte se më parë ishte shkop, po, i kujtuar për fjalën e vet, të mrekullohej me atë që u bë. Kurse për Llazarin thotë: «Ku e keni vënë?», që ata që kishin thënë «Eja e shih» dhe «tashmë qelbet, se ka katër ditë i vdekur», të mos ishin më në gjendje ta mohonin se ai kishte ngjallur një të vdekur.
Kur pa, pra, cimbalet e turmën, i nxori të gjithë jashtë, dhe në praninë e prindërve bën mrekullinë, pa futur një shpirt tjetër, po duke thirrur po atë që kishte dalë, dhe duke e zgjuar sikur nga një gjumë.
E mban për dore, duke i bindur ata që shihnin, që me atë pamje t'i hapte udhë besimit në ngjalljen e saj. Sepse, ndërsa i ati tha «Vër dorën tënde mbi të», ai bën diçka më tepër, sepse nuk vë dorë mbi të, po e kap dhe e ngre, duke lënë të kuptohet se për të gjithçka është gati. Madje jo vetëm e ngre, po edhe urdhëron t'i japin të hajë, që ngjarja të mos dukej si mashtrim. Por nuk ia jep vetë, po urdhëron ata, ashtu si për Llazarin tha: «Zgjidheni dhe lëreni të shkojë», e pastaj e bën pjesëtar të tryezës së tij. Sepse ai e ka zakon të vërtetojë gjithnjë të dyja anët, duke dhënë provën e plotë si të vdekjes, ashtu edhe të ngjalljes.
Por ti vër re, të lutem, jo vetëm ngjalljen e saj, po edhe urdhrin që dha «të mos i tregojnë askujt», dhe nga të gjitha mëso sidomos këtë: se ishte i lirë nga kryelartësia e nga lavdia e kotë. Dhe mëso edhe këtë tjetrën: se i nxori jashtë shtëpisë ata që rrihnin veten dhe i shpalli të padenjë për një pamje të tillë; prandaj mos dil ti me fyelltarët, po qëndro me Pjetrin, Joanin e Jakovin.
Sepse, në qoftë se i nxori atëherë, aq më tepër tani. Sepse atëherë ende nuk ishte e qartë se vdekja ishte bërë gjumë, kurse tani kjo është më e ndritur se vetë dielli. Po mos vallë tani nuk e ka ngjallur bijën tënde? Po sigurisht do ta ngjallë, madje me lavdi më të bollshme. Sepse ajo vajza, pasi u ngjall, vdiq përsëri, kurse fëmija yt, po të ngjallet, mbetet qysh atëherë në një jetë të pavdekshme.
4. Askush, pra, të mos e rrahë më veten, as të mos vajtojë, as të mos e përçmojë veprën e Krishtit. Sepse ai vërtet e mundi vdekjen. Përse, atëherë, vajton më kot? Vdekja u bë gjumë. Përse qan e vajton? Sepse, edhe po ta bënin këtë grekët, do të meritonin të përqesheshin; po kur besimtari sillet në mënyrë të pahijshme në këto gjëra, ç'shfajësim ka? Ç'justifikim do të ketë për ata që janë fajtorë të një marrëzie të tillë, madje pas kaq kohe dhe pas një prove kaq të qartë të ngjalljes?
Por ti, sikur të mundoheshe të shtoje akuzën kundër vetes, na sjell edhe gra pagane që këndojnë vajtime, për të ndezur ndjenjat e tua dhe për ta ndezur furrën krejtësisht; dhe nuk e dëgjon Pavlin që thotë: «Ç'pajtim ka Krishti me Belialin? Ose ç'pjesë ka besimtari me jobesimtarin?»
Dhe ndërsa bijtë e paganëve, që nuk dinë asgjë për ngjalljen, prapëseprapë gjejnë fjalë ngushëllimi, duke thënë: «Duroje burrërisht, se s'është e mundur të zhbësh atë që ka ndodhur, as ta ndreqësh me vajtime», a nuk ke turp ti, që dëgjon fjalë më të urta e më të mira se këto, të sillesh më keq se ata? Sepse ne nuk themi aspak «Duroje burrërisht, se s'është e mundur të zhbësh atë që ka ndodhur», po «Duroje burrërisht, se ai me siguri do të ngjallet»; fëmija fle dhe s'ka vdekur, prehet dhe s'ka humbur. Sepse fati i tij i fundit do të jetë ngjallja, jeta e përjetshme, pavdekësia dhe pjesa e engjëjve. A nuk e dëgjon psalmin që thotë: «Kthehu, o shpirti im, në prehjen tënde, se Zoti të mirëbëri»? Perëndia e quan «mirëbëri», dhe ti bën vajtim?
Dhe ç'më tepër do të bëje, sikur të ishe kundërshtar e armik i të vdekurit? Sepse, në qoftë se duhet patjetër të ketë vajtim, është djalli ai që duhet të vajtojë. Le ta rrahë veten ai, le të vajtojë, që ne po udhëtojmë drejt bekimeve më të mëdha. Ky vajtim i shkon ligësisë së tij, jo ty, që do të kurorëzohesh e do të prehesh. Po, sepse vdekja është një liman i qetë. Mendo, sido që të jetë, me sa të këqija është mbushur jeta jonë e tanishme; kujto sa herë e ke mallkuar ti vetë këtë jetë të tanishme. Sepse gjërat vetëm sa keqësohen, dhe që në fillim ti ke rënë nën një dënim jo të vogël. Sepse, thotë ai: «Me dhembje do të lindësh fëmijë», dhe «Me djersën e ballit tënd do të hash bukën tënde», dhe «Në botë do të keni shtrëngim».
Kurse për gjendjen tonë atje nuk thuhet asnjë fjalë e tillë, po krejt e kundërta: se «ikën hidhërimi, trishtimi dhe psherëtima». Dhe se «do të vijnë nga lindja dhe nga perëndimi dhe do të pushojnë në gjirin e Abrahamit, të Isakut e të Jakobit». Dhe se vendi atje është një dhomë dasme shpirtërore, me llamba të ndritshme, dhe një kalim në Qiell.
5. Përse, atëherë, e turpëron të ndjerin? Përse i bën të tjerët të kenë frikë e të dridhen para vdekjes? Përse i shtyn shumë veta të akuzojnë Perëndinë, sikur të kishte bërë gjëra fort të tmerrshme? Ose më mirë, përse pas kësaj fton të varfrit dhe u lutesh priftërinjve të luten? «Që», thotë ai, «i vdekuri të shkojë në prehje, që të gjejë Gjykatësin të mëshirshëm.» Për këto, pra, po vajton e po qan? Po lufton, pra, kundër vetvetes, po ngre një stuhi kundër vetes, ngaqë ai ka hyrë në liman.
«Po ç'të bëj?», thotë ai, «e tillë është natyra.» Faji nuk është i natyrës, as nuk vjen si pasojë e domosdoshme e vetë ngjarjes; po jemi ne që i kthejmë të gjitha përmbys, që na mund butësia, që heqim dorë nga fisnikëria jonë e vërtetë dhe që i bëjmë më keq jobesimtarët. Sepse si do të arsyetojmë me tjetrin për pavdekësinë? Si do ta bindim paganin, kur vetë kemi frikë nga vdekja dhe dridhemi para saj më shumë se ai? Shumë veta, për shembull, ndër grekët, ndonëse s'dinin natyrisht asgjë për pavdekësinë, janë kurorëzuar në vdekjen e fëmijëve të tyre dhe janë paraqitur me rroba të bardha, që të korrnin lavdinë e tanishme; kurse ti, as për hir të lavdisë së ardhshme, nuk pushon nga sjellja jote prej gruaje dhe nga vajtimet.
Po a s'ke trashëgimtarë, as ndonjë që të trashëgojë të mirat e tua? E cilën do të parapëlqeje: që ai të jetë trashëgimtar i pasurive të tua, apo i Qiellit? Dhe cilën deshe: që ai të trashëgojë gjërat që prishen, që do t'i kishte lëshuar pas pak, apo gjërat që mbeten e që s'lëvizin? Nuk e pate ti trashëgimtar, po e pati Perëndia në vend të teje; nuk u bë bashkëtrashëgimtar me vëllezërit e tij, po u bë «bashkëtrashëgimtar me Krishtin».
«Po kujt», thotë ai, «do t'i lëmë rrobat, kujt shtëpitë, kujt skllevërit e tokat tona?» Përsëri atij, dhe me më shumë siguri se sikur të rronte, sepse s'ka gjë që të pengojë. Sepse, në qoftë se barbarët i djegin të mirat e të vdekurit bashkë me të, aq më tepër do të ishte gjë e drejtë që ti të nisësh pas të vdekurit ato që ka, jo për t'u bërë hi, si ato, po për ta veshur atë me më shumë lavdi; dhe, në qoftë se iku mëkatar, që t'i shlyejnë mëkatet, po në qoftë se iku i drejtë, që t'i shtohet shpërblimi e pagesa.
Po mos vallë ke mall ta shohësh? Atëherë jeto po atë jetë që jetoi ai, dhe do ta fitosh së shpejti atë pamje të shenjtë.
Dhe bashkë me këtë, mendo edhe këtë: se, edhe po të mos na dëgjosh, patjetër do t'i dorëzohesh kohës. Po atëherë s'ka shpërblim për ty, sepse ngushëllimi vjen nga numri i ditëve. Kurse, në qoftë se do të përmbash veten që tani, do të fitosh dy gjëra fort të mëdha: së pari, do ta çlirosh veten nga të këqijat e ndërkohës, së dyti, do të kurorëzohesh nga Perëndia me kurorën më të ndritur. Sepse në të vërtetë as lëmosha, as ndonjë gjë tjetër nuk është kaq e madhe sa të durosh fatkeqësinë me butësi.
Ki ndër mend se edhe Biri i Perëndisë vdiq, dhe ai vërtet për ty, kurse ti për veten tënde. Dhe kur tha: «Në qoftë e mundur, le të largohet prej meje kjo kupë», dhe hoqi dhembje e qe në ankth, prapëseprapë nuk iku nga fundi, po e duroi, madje me gjithë vargun e tij të vuajtjeve të tejskajshme. Domethënë, ai nuk duroi thjesht vdekjen, po vdekjen më të turpshme; dhe para vdekjes, kamxhikët; e para kamxhikëve, sharjet, talljet dhe fyerjet, duke të mësuar ty t'i durosh të gjitha burrërisht. Dhe ndonëse vdiq e hoqi trupin e tij, e mori përsëri me lavdi më të madhe, duke të dhënë edhe këtu shpresa të mira. Në qoftë se këto gjëra nuk janë përrallë, mos vajto. Në qoftë se i mban këto për të sigurta, mos qaj; po në qoftë se qan, si do të mundesh ta bindësh grekun se beson?
6. Po edhe kështu, ngjarja të duket ende e padurueshme? Atëherë, pikërisht për këtë arsye nuk është e udhës të vajtosh për të, sepse ai u shpëtua nga shumë fatkeqësi të tilla. Mos ki, pra, mëri kundër tij, as mos e ki smirë; sepse të kërkosh vdekjen për veten ngaqë ai iku para kohe, dhe të vajtosh për të se nuk jetoi për të duruar shumë gjëra të tilla, kjo është më tepër punë e atij që mban mëri e smirë.
Dhe mos mendo për këtë, se ai nuk do të kthehet më në shtëpi, po se edhe ti vetë, pas pak, do të shkosh tek ai. Mos e vër re këtë, se ai s'kthehet më këtu, po se as këto gjëra që duken nuk mbeten të tilla siç janë, po edhe ato po shndërrohen. Po, sepse qielli, toka, deti dhe gjithçka po bashkohen sërish nga e para, dhe atëherë do ta rifitosh fëmijën tënd me lavdi më të madhe.
Dhe, në qoftë se iku mëkatar, ligësia e tij u ndal; sepse me siguri, po ta dinte Perëndia se ai po kthehej, nuk do ta kishte rrëmbyer para pendimit të tij; po, në qoftë se e mbaroi jetën i drejtë, tani i zotëron të gjitha të mirat në siguri. Nga kjo del qartë se lotët e tu nuk janë nga një dashuri e mirë, po nga një pasion i paarsyeshëm. Sepse, po ta doje të vdekurin, do të gëzoheshe e do të ngazëlleheshe që ai u shpëtua nga dallgët e tanishme.
Sepse ç'ka më tepër, të lutem? Ç'ka të freskët e të re? A nuk i shohim po ato gjëra që rrotullohen përditë? Ditë e natë, natë e ditë, dimër e verë, verë e dimër, dhe asgjë më tepër. Dhe këto, vërtet, mbeten gjithnjë po ato; kurse të këqijat tona janë të freskëta e gjithnjë e më të reja. A do të doje, pra, që ai përditë të thithte më shumë nga këto, të mbetej këtu, të sëmurej, të vajtonte, të rrinte në frikë e në dridhje, të duronte disa nga të këqijat e jetës, e të dridhej nga të tjerat, se mos i duronte ndonjëherë? Sepse me siguri nuk mund ta thuash këtë, se ai që lundron mbi këtë det të madh mund të jetë i lirë nga ligështia e nga shqetësimet dhe nga çdo gjë tjetër e tillë.
Dhe merr parasysh edhe këtë: se nuk e linde të pavdekshëm, dhe se, po të mos kishte vdekur tani, do të duhej ta duronte pas pak. Po mos vallë nuk u ngope me të? Po me siguri do të gëzohesh me të atje. Po ke mall ta shohësh edhe këtu? E ç'të pengon? Sepse të lejohet edhe këtu, po të jesh syçelë; sepse shpresa e gjërave që do të vijnë është më e qartë se ç'shohin sytë.
Po ti, sikur ai të ishte në oborrin e ndonjë mbreti, nuk do të kërkoje kurrë ta shihje, mjaft që të dëgjoje se ia dëgjonin emrin për mirë; kurse tani, kur e sheh se iku drejt gjërave shumë më të mira, ligështohesh për pak kohë, madje kur ke në vend të tij dikë tjetër që rri me ty?
Po nuk ke burrë? Prapëseprapë ke një ngushëllim, vetë Atin e jetimëve dhe Gjykatësin e të vejave. Dëgjo edhe Pavlin që e quan të lumtur këtë vejëri, duke thënë: «Ajo që është me të vërtetë e ve dhe e mbetur vetëm, shpreson te Zoti.» Sepse një e tillë do të dalë më e miratuar, ngaqë tregon durim më të madh. Mos vajto, pra, për atë që është kurora jote, për atë që kërkon shpërblim.
Meqë ti ke kthyer atë që të kishte lënë ai në ruajtje, po të kesh dorëzuar pikërisht atë që të qe besuar. Mos u shqetëso më, se e ke vënë pasurinë në një thesar të paprekshëm.
Po, sikur të doje me të vërtetë të mësoje edhe se ç'është jeta jonë e tanishme, edhe se ç'është jeta jonë e ardhshme, dhe se njëra është pëlhurë merimange e hije, kurse gjërat atje, të gjitha, janë të palëvizshme e të pavdekshme, nuk do të kërkoje pas kësaj argumente të tjera. Sepse tani fëmija yt është shpëtuar nga çdo ndryshim; po të ishte këtu, ndoshta do të mbetej i mirë, ndoshta jo. A nuk e sheh sa vetë i flakin haptas fëmijët e vet? Sa vetë detyrohen t'i mbajnë në shtëpi, ndonëse janë më keq se ata që janë flakur haptas?
Le t'i marrim parasysh të gjitha këto dhe le të ushtrojmë vetëpërmbajtjen; sepse kështu do të tregojmë njëherësh nderim për të ndjerin, do të gëzojmë lëvdata të shumta nga njerëzit, do të marrim nga Perëndia shpërblimet e mëdha të durimit dhe do të arrijmë të mirat e përjetshme; të cilat i arrifshim të gjithë, me anë të hirit dhe të dashurisë për njeriun të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia dhe pushteti në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it