Mateu 12:9-10

Përsëri Ai shëron të shtunën, duke mbrojtur atë që kishin bërë nxënësit e tij. Madje ungjillorët e tjerë thonë se «e vuri njeriun në mes» dhe i pyeti «a ishte e lejueshme të bëje mirë të shtunën».

Shihni sa e butë është dhembshuria e Zotit. «E vuri njeriun në mes», që me atë pamje t'i zbuste, që, të mposhtur nga ajo që shihnin, të flaknin tej ligësinë e tyre dhe, nga një farë turpi ndaj njeriut, të hiqnin dorë nga egërsia. Por ata, të ashpër e çnjerëzorë, deshën më mirë të njollosnin famën e Krishtit sesa ta shihnin këtë njeri të shëruar; kështu e treguan ligësinë e tyre në të dyja mënyrat: si duke luftuar kundër Krishtit, ashtu edhe duke e bërë këtë me aq kokëfortësi, sa përbuznin edhe mëshirat që u bënte njerëzve të tjerë.

Ndërsa ungjillorët e tjerë thonë se Ai e bëri pyetjen, ky thotë se pyetja iu bë Atij. «Dhe e pyetën», siç është shkruar, «duke thënë: ‹A është e lejueshme të shërosh të shtunën?› që ta padisnin.» Dhe ka gjasa që të kenë ndodhur të dyja. Sepse, si njerëz të paudhë e të mjerë, dhe të bindur se Ai pa dyshim do të vazhdonte me shërimin, nxituan t'i dilnin përpara me pyetjen e tyre, duke menduar se kështu do ta pengonin. Ja pse pyetën: «A është e lejueshme të shërosh të shtunën?» jo për të mësuar diçka, po «që ta padisnin». Sigurisht, vetë vepra do të mjaftonte, po të donin vërtet ta padisnin; por ata donin të gjenin shkas edhe në fjalët e tij, duke përgatitur që më parë një mori argumentesh.

Por Ai, nga dashuria e tij për njeriun, bën edhe këtë: u përgjigjet, duke ua mësuar butësinë e vet dhe duke ua kthyer të gjithën atyre; dhe u tregon çnjerëzinë e tyre. Dhe e vuri njeriun «në mes», jo se kishte frikë prej tyre, po duke u përpjekur t'u bënte të mirë dhe t'i bënte të ndienin dhembshuri.

Por kur as kështu nuk arriti t'i bindte, atëherë, thotë Shkrimi, u pikëllua dhe u zemërua me ta për ngurtësinë e zemrës së tyre, dhe thotë:

«Cili nga ju, po të ketë një dele dhe kjo të bjerë në gropë të shtunën, nuk do ta kapë dhe ta nxjerrë jashtë? Sa më i vlefshëm është, pra, njeriu se një dele! Prandaj është e lejueshme të bësh mirë të shtunën.»

Kështu, që të mos kishin shkas për kokëfortësi dhe për ta paditur përsëri si shkelës të ligjit, Ai ua mbyll gojën me këtë shembull. Dhe vër re, të lutem, se sa larmishëm e me vend, në çdo rast, i sjell arsyet për shkeljen e së shtunës. Kështu, së pari, në rastin e të verbrit, kur bëri baltën, Ai as që mbrohet para tyre, ndonëse edhe atëherë e qortonin; por vetë mënyra e krijimit mjaftonte për të treguar Zotëruesin e ligjit. Pastaj, në rastin e të paralizuarit, kur ky mbarti shtratin e tij dhe ata gjenin faj, Ai mbrohet, herë si Perëndi e herë si njeri: si njeri, kur thotë: «Në qoftë se njeriu merr rrethprerjen të shtunën, që të mos shkelet ligji» (dhe nuk tha «që njeriu të përfitojë»); «a zemëroheni me mua, sepse shërova tërësisht një njeri të shtunën?» Përsëri si Perëndi, kur thotë: «Ati im punon deri tani, edhe unë punoj.»

Po kur e qortuan për nxënësit, tha: «A nuk keni lexuar ç'bëri Davidi, kur pati uri, ai dhe ata që ishin me të, si hyri në shtëpinë e Perëndisë dhe hëngri bukët e paraqitjes?» Sjell si dëshmi edhe priftërinjtë.

Dhe këtu përsëri: «A është e lejueshme të bësh mirë të shtunën, apo të bësh keq? Cili nga ju, po të ketë një dele...?» Sepse Ai e njihte dashurinë e tyre për pasurinë, se ishin dhënë krejt pas saj e jo pas dashurisë për njerëzit. Madje ungjillori tjetër thotë se, ndërsa i bënte këto pyetje, Ai vështroi edhe rreth e qark drejt tyre, që me vetë shikimin e tij t'i fitonte; por as kështu nuk u bënë më të mirë.

Dhe këtu Ai vetëm flet, kurse gjetkë, në shumë raste, shëron edhe duke vënë duart. Por asnjë nga këto nuk i zbuti; përkundrazi, ndërsa njeriu u shërua, ata u bënë më të këqij nga shëndeti i tij.

Sepse dëshira e tij ishte t'i shëronte ata para se të shëronte njeriun, dhe provoi mënyra të panumërta shërimi, si me atë që bëri para tyre, ashtu edhe me atë që tha; por, meqë sëmundja e tyre në fund ishte e pashërueshme, kaloi te vepra. «Atëherë i thotë njeriut: Shtri dorën tënde. Dhe ai e shtriu, dhe u shërua tërësisht, si tjetra.»

2. Ç'bënë atëherë? Dolën, thuhet, dhe u këshilluan bashkë për ta vrarë. Sepse «farisenjtë», thotë Shkrimi, «dolën dhe mbajtën këshill kundër tij, se si ta zhduknin». Nuk kishin pësuar asnjë dëm, e prapëseprapë kërkonin ta vrisnin. Kaq e madhe është e keqja e smirës. Sepse ajo lufton gjithnjë jo vetëm kundër të huajve, po edhe kundër tanëve. Dhe Marku thotë se e bënë këtë këshill bashkë me herodianët.

Ç'bën atëherë i Buti dhe Zemërbuti? U tërhoq, sapo e mori vesh. «Po kur Jisui i mori vesh qëllimet e tyre», thotë Shkrimi, «u tërhoq prej tyre». Ku janë tani ata që thonë se duhet të bëhen mrekulli? Jo, me këto Ai tregoi se shpirti i pandershëm as nga këto nuk bindet; dhe e bëri të qartë se edhe nxënësit e tij qortoheshin prej tyre pa arsye. Por këtë duhet ta vëmë re, se ata egërsohen sidomos kur u bëhet mirë të afërmve të tyre; dhe kur shohin ndonjë të çliruar qoftë nga sëmundja, qoftë nga ligësia, atëherë vjen çasti që ata të gjejnë faj dhe të bëhen si egërsira. Kështu e shpifën edhe kur do të shpëtonte lavirën, edhe kur hante bashkë me tagrambledhësit, edhe tani përsëri, kur panë dorën e shëruar.

Por vër re, të lutem, se si Ai as nuk heq dorë nga kujdesi i tij i butë për të sëmurët, e prapë ua zbut smirën. «Dhe turma të mëdha e ndiqnin, dhe Ai i shëroi të gjithë; dhe i porositi ata që u shëruan të mos e tregonin askujt.» Sepse, ndonëse turmat kudo e admironin dhe e ndiqnin, ata nuk hiqnin dorë nga ligësia e tyre.

Pastaj, që të mos hutohesh nga ç'po ndodh dhe nga tërbimi i tyre i çuditshëm, sjell edhe profetin, që e paratha të gjithë këtë. Sepse aq e madhe ishte përpikëria e profetëve, sa nuk lënë jashtë as këto, po parathonë edhe vetë udhëtimet e tij, edhe ndërrimet e vendit, edhe qëllimin me të cilin veproi në to; që të mësoje se si ata i thanë të gjitha me anë të Frymës. Sepse, në qoftë se të fshehtat e njerëzve nuk mund të njihen me asnjë mjeshtëri, aq më tepër do të ishte e pamundur të merrej vesh qëllimi i Krishtit, po të mos e zbulonte Fryma.

Ç'thotë, pra, profeti? Ja, vazhdon menjëherë: «Që të përmbushej ajo që qe thënë me anë të profetit Isaia, duke thënë: Ja shërbëtori im, që zgjodha; i dashuri im, tek i cili shpirti im gjeti pëlqim. Do të vë Frymën time mbi të, edhe ai do t'u shpallë gjyqin johebrenjve. Nuk do të grindet e as do të bërtasë, as do t'ia dëgjojë njeri zërin nëpër rrugë. Kallamin e thyer nuk do ta thyejë, edhe kandilin që bën tym nuk do ta shuajë, derisa ta çojë gjyqin në fitore. Edhe në emrin e tij do të mbështeten johebrenjtë.»

Profeti lavdëron butësinë e tij dhe fuqinë e tij të patregueshme, dhe u hap johebrenjve «një derë të madhe e të frytshme»; paratha edhe të këqijat që do t'u binin hebrenjve, dhe tregon se është në një mendje me Atin. Sepse «ja», thotë, «shërbëtori im, që zgjodha, i dashuri im, tek i cili shpirti im gjeti pëlqim». Tani, në qoftë se Ai e zgjodhi, atëherë Krishti nuk e lë mënjanë ligjin si kundërshtar, as si armik i ligjvënësit, po si një që ka të njëjtën mendje me të dhe të njëjtat synime.

Pastaj, duke shpallur butësinë e tij, thotë: «Nuk do të grindet e as do të bërtasë.» Sepse dëshira e tij ishte të shëronte para tyre; por, meqë ata e larguan, as për këtë nuk u grind.

Dhe, duke lënë të kuptohet si fuqinë e tij, ashtu edhe dobësinë e tyre, thotë: «Kallamin e thyer nuk do ta thyejë.» Sepse, vërtet, ishte e lehtë t'i thërrmonte të gjithë si një kallam, e jo thjesht si një kallam, po si një kallam që ishte dërrmuar tashmë.

«Edhe kandilin që bën tym nuk do ta shuajë.» Këtu tregon si zemërimin e tyre që ka marrë flakë, ashtu edhe fuqinë e tij që mund ta ulë zemërimin e tyre dhe ta shuajë me lehtësi të plotë; me këtë tregohet butësia e tij e madhe.

Ç'të themi, pra? A do të jenë përherë kështu këto? Dhe a do t'i durojë ata pafundësisht, ndërsa thurin kundër tij kurthe kaq të çmendura? Kurrsesi; po, kur të ketë kryer pjesën e tij, atëherë do të përmbushë edhe synimet e tjera. Këtë e shpalli kur tha: «Derisa ta çojë gjyqin në fitore; edhe në emrin e tij do të mbështeten johebrenjtë.» Ashtu si thotë edhe Pavli: «Gati për të marrë hak për çdo mosbindje, kur të plotësohet bindja juaj.»

Po ç'do të thotë «kur ta çojë gjyqin në fitore»? Kur të ketë plotësuar tërë pjesën e vet, atëherë, na thonë, do të lëshojë mbi ta edhe hakmarrjen e tij, madje një hakmarrje të plotë. Atëherë do të pësojnë tmerret e tij, kur trofeu i tij të jetë ngritur me lavdi, kur urdhërimet që dalin prej tij të kenë mbizotëruar, dhe kur të mos u ketë lënë asnjë shkas kundërshtimi, sado të paturpshëm. Sepse Ai e ka zakon ta quajë drejtësinë «gjyq».

Po ikonomia e tij nuk do të kufizohet me kaq, vetëm me ndëshkimin e mosbesimtarëve, po Ai do të fitojë për vete edhe gjithë botën. Prandaj shtoi: «Edhe në emrin e tij do të mbështeten johebrenjtë.»

Pastaj, që ta dish se edhe kjo është sipas qëllimit të Atit, profeti qysh në fillim na e kishte siguruar edhe këtë, bashkë me ato që u thanë më parë, kur tha: «I shumëdashuri im, tek i cili shpirti im gjeti pëlqim.» Sepse për të shumëdashurin është krejt e qartë se i bëri këto edhe sipas mendjes së të dashurit.

5. Më thuaj, pra, pse e ke smirë të afërmin tënd? Ngaqë e sheh se korr nderime dhe fjalë të mira? Po a nuk e ke ndër mend sa të këqija u sjellin nderimet atyre që s'ruhen? Duke i ngritur në kryelartësi, në mendjemadhësi, në arrogancë e në përbuzje, dhe duke i bërë më të shkujdesur? Dhe, veç këtyre të këqijave, ato veniten fare lehtë. Sepse më e rënda është kjo: të këqijat që lindin prej tyre mbeten të pavdekshme, kurse kënaqësia, sapo shfaqet, fluturon tej. Për këto, pra, ke smirë? Më thuaj.

«Po ai ka ndikim të madh te sundimtari, i drejton e i shtyn të gjitha nga të dojë, u shkakton dhembje atyre që e fyejnë, u bën të mira lajkatarëve të tij dhe ka pushtet të madh.» Këto janë fjalët e njerëzve të kësaj bote, të njerëzve që janë mbërthyer pas dheut. Sepse njeriun frymëror asgjë nuk do të mund ta dëmtojë.

Sepse ç'dëm të rëndë mund t'i bëjë? Ta heqë me votë nga detyra? E ç'të keqe ka kjo? Sepse, po të bëhet me drejtësi, ai madje përfiton; sepse asgjë nuk e zemëron Perëndinë aq shumë sa kur dikush e mban priftërinë pa e merituar. Po të bëhet padrejtësisht, faji përsëri bie mbi tjetrin, jo mbi të; sepse ai që ka pësuar diçka padrejtësisht dhe e ka duruar me fisnikëri, fiton kështu më shumë guxim para Perëndisë.

Le të mos synojmë, pra, se si të jemi në vende pushteti, nderi e autoriteti, po se si të jetojmë në virtyt e në vetëmohim. Sepse vendet e pushtetit i bindin njerëzit të bëjnë shumë gjëra që Perëndia nuk i miraton; dhe duhet fuqi e madhe shpirti për ta përdorur drejt pushtetin. Sepse, ashtu si ai që s'e ka atë ruan vetveten me dashje a pa dashje, kështu edhe ai që e gëzon ndodhet pak a shumë si dikush që, duke jetuar me një vajzë të hijshme e të bukur, do të merrte urdhër të mos e vështronte kurrë me epsh. Sepse i tillë është pushteti. Prandaj shumë veta, edhe pa dashur, i ka shtyrë të tregojnë paturpësi; zgjon zemërimin, ia heq frerin gjuhës dhe ia shkul derën buzëve; e ndez shpirtin si me erë dhe e fundos anijen në thellësinë më të fundit të të këqijave. Atë, pra, që ndodhet në një rrezik kaq të madh, ti e admiron dhe thua se duhet pasur smirë? Jo, sa marrëzi e madhe është kjo! Mendo, sido që të jetë, veç atyre që përmendëm, sa armiq e paditës, dhe sa lajkatarë e kanë rrethuar këtë njeri. A janë këto, të lutem, arsye për ta quajtur një njeri të lumtur? Jo, kush mund ta thotë këtë?

«Po populli», thua ti, «e çmon lart». E ç'është kjo? Sepse populli, sigurisht, nuk është Perëndia, të cilit ai do t'i japë llogari; kështu që, kur përmend popullin, nuk po flet për gjë tjetër veçse për dallgë të tjera që thyhen, për shkëmbinj, për cektina dhe për brinja të fshehura nën ujë. Sepse, sa më shumë që të qenët në hir të popullit e bën njeriun të shquar, aq më të mëdha janë rreziqet, brengat e ligështitë që sjell me vete. Sepse i tilli s'ka fare mundësi të marrë frymë a të pushojë, duke pasur një zot kaq të ashpër. Po pse them «të pushojë e të marrë frymë»? Edhe sikur i tilli të ketë sa të duash vepra të mira, mezi hyn në mbretëri. Sepse asgjë nuk i rrëzon njerëzit aq shpesh sa nderi që vjen nga turma, që i bën frikacakë, të ulët, lajkatarë e hipokritë.

Pse, për shembull, thanë farisenjtë se Krishti ishte i pushtuar nga demoni? A nuk ishte ngaqë ishin të pangopur për nderin e turmës?

Po nga erdhi që turma gjykoi drejt për të? A nuk ishte ngaqë kjo sëmundje nuk i kishte zënë ata? Sepse asgjë, asgjë nuk i bën njerëzit të paligjshëm e të marrë aq shumë sa lakmia për nderin e turmës. Dhe asgjë nuk i bën të lavdishëm e të palëkundur aq sa përbuzja e këtij nderi.

Prandaj edhe duhet fuqi e madhe shpirti për atë që do t'i qëndrojë një shtytjeje të tillë dhe një furtune kaq të rrëmbyer. Sepse, ashtu si kur i venë punët mbarë e vë veten mbi të gjithë, kështu, kur i vjen e kundërta, do të donte të varroste veten të gjallë; dhe kjo bëhet për të edhe ferr edhe mbretëri, kur e ka pushtuar tërësisht ky pasion.

A janë, pra, të lutem, të gjitha këto për smirë, e jo më fort për vajtim e për lot? Këtë e sheh, sigurisht, kushdo. Po ti bën po atë, kur e ke smirë dikë me një famë të tillë, sikur dikush, duke parë një tjetër të lidhur, të fshikulluar dhe të copëtuar nga egërsira të panumërta, t'i kishte smirë plagët e vurratat. Sepse, në të vërtetë, sa njerëz ka turma, aq pranga ka ai, aq tiranë; dhe, ç'është më e rënda, secili prej tyre ka mendje të ndryshme; dhe të gjithë gjykojnë ç't'u vijë në kokë për atë që u është bërë skllav, pa shqyrtuar asgjë; po ç'të vendosë ky a ai, atë e miratojnë edhe të tjerët.

Ç'dallgë, pra, ç'stuhi kaq e rëndë si kjo? Po, i tilli edhe fryhet për një çast nga kënaqësia, edhe zhytet përsëri lehtë nën ujë, gjithnjë i lëkundur, kurrë në qetësi. Kështu, para kohës së mbledhjes dhe të garave në të folur, e pushton ankthi e frika; po pas mbledhjes, ose vdes nga ligështia, ose, përkundrazi, gëzohet pa masë, gjë më e keqe se hidhërimi. Sepse që kjo kënaqësi nuk është më pak e keqe se hidhërimi, duket qartë nga ç'i bën shpirtit: sa të lehtë e bën atë, sa të paqëndrueshëm e sa fluturak.

Dhe këtë mund ta shohësh edhe te njerëzit e kohëve të shkuara. Kur, për shembull, ishte për t'u admiruar Davidi: kur gëzohej, apo kur ishte në ankth? Po populli i hebrenjve, kur? Kur rënkonte e i thërriste Perëndisë, apo kur brohoriste në shkretëtirë e adhuronte viçin? Prandaj edhe Solomoni, që më mirë se çdo njeri e dinte ç'është kënaqësia, thotë: «Më mirë të shkosh në shtëpinë e zisë sesa në shtëpinë e të qeshurit.» Prandaj edhe Krishti i lumëron të parët, kur thotë: «Lum ata që vajtojnë», kurse të tjerët i vajton, kur thotë: «Mjerë ju që qeshni, sepse do të qani.» Dhe fare me vend. Sepse në kënaqësi shpirti bëhet më i lëshuar e i përkëdhelur, kurse në zi ai forcohet, kthjellohet, çlirohet nga gjithë tufa e pasioneve dhe bëhet më i lartë e më i fortë.

Duke i ditur, pra, të gjitha këto, le t'i shmangemi lavdisë që vjen nga turma dhe kënaqësisë që buron prej saj, që të fitojmë lavdinë e vërtetë e të përjetshme; të cilën arritshim ta gëzojmë të gjithë, me hirin dhe dashurinë për njeriun të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia dhe pushteti, në jetë të jetëve. Amin.