Mateu 13:53

Përse tha «këto»? Sepse do të thoshte edhe të tjera veç këtyre. Po përse largohet përsëri? Sepse donte ta mbillte fjalën kudo.

«Edhe kur erdhi në vendin e tij, i mësonte në sinagogën e tyre.»

Dhe cilin vend quan tani si vendin e tij? Mua më duket se Nazaretin. Sepse, thuhet, «nuk bëri atje shumë vepra të fuqishme», kurse në Kapernaum bëri mrekulli. Prandaj tha edhe: «Edhe ti, Kapernaum, që u ngrite gjer në qiell, do të zbresësh gjer në Had; sepse po të ishin bërë në Sodomë veprat e fuqishme që u bënë te ti, do të kishte mbetur deri në ditën e sotme.»

Por, kur erdhi atje, i pakësoi disi mrekullitë, që të mos i ndizte edhe më në smirë, as t'i dënonte më rëndë, duke ua rënduar mosbesimin. Megjithatë parashtroi një mësim që s'kishte më pak çudi se mrekullitë. Sepse këta njerëz krejt të pamend, atëherë kur duhej të mrekulloheshin dhe të mahniteshin nga fuqia e fjalëve të tij, përkundrazi e nënvlerësonin, për shkak të atij që dukej se ishte i ati. E megjithatë e dimë se kishin shumë shembuj të tillë nga kohët e shkuara, dhe kishin parë bij të shquar nga etër të padëgjuar. Kështu, Davidi ishte bir i një bujku të thjeshtë, Jeseut; Amosi, bir i një bariu dhish, e vetë bari dhish; edhe Moisiu, ligjvënësi, e kishte të atin shumë më të ulët se veten. Prandaj, pikërisht për këtë duhej ta nderonin dhe të mahniteshin: që, duke qenë prej prindërish të tillë, thoshte gjëra të tilla. Ishte krejt e qartë se kjo nuk vinte nga kujdesi i njeriut, po nga hiri i Perëndisë. E megjithatë, ato gjëra për të cilat duhej ta admironin, pikërisht për ato e përbuznin.

Për më tepër, ai i vizitonte vazhdimisht sinagogat, që të mos e akuzonin edhe më, po të rrinte gjithnjë në shkretëtirë, se po bënte përçarje dhe se po luftonte kundër rendit të tyre. Të mahnitur, pra, dhe të hutuar, thoshin: «Nga i erdhi këtij njeriu kjo urtësi dhe këto fuqi?», duke quajtur «fuqi» ose mrekullitë, ose edhe vetë urtësinë. «A nuk është ky i biri i zdrukthëtarit?» Aq më e madhe, pra, ishte çudia, dhe aq më e bollshme arsyeja për t'u mahnitur. «A nuk quhet e ëma e tij Maria, dhe vëllezërit e tij Jakovi, Josiu, Simoni dhe Juda? Edhe motrat e tij, a nuk janë të gjitha ndër ne? Nga i erdhën këtij njeriu të gjitha këto? Dhe skandalizoheshin me të.»

A e sheh se ishte Nazareti vendi ku po fliste? «A nuk janë vëllezërit e tij», thuhet, «filani e fisteku?» Po ç'ka me këtë? Pikërisht kjo duhej t'ju kishte shpënë në besim. Po smira, e shihni, është gjë e mjerë dhe e ulët, dhe shpesh kthehet kundër vetvetes. Sepse ato gjëra që ishin të çuditshme e të mrekullueshme, dhe të mjaftueshme për t'i fituar, pikërisht ato i skandalizuan.

Ç'u thotë, pra, Krishti atyre? «Një profet», thotë, «nuk është pa nder, veçse në vendin e tij dhe në shtëpinë e tij.» Dhe «nuk bëri», thuhet, «shumë vepra të fuqishme, për shkak të mosbesimit të tyre». Kurse Lluka thotë: «Dhe atje nuk bëri shumë mrekulli.» E megjithatë do të pritej që t'i bënte. Sepse, në qoftë se çudia ndaj tij po merrte vrull (sepse vërtet edhe atje e admironin), përse nuk i bëri? Sepse nuk synonte të tregonte veten, po dobinë e tyre. Prandaj, kur kjo nuk pati sukses, la mënjanë atë që i takonte vetes, që të mos ua rëndonte ndëshkimin.

E megjithatë, shihni pas sa kohe erdhi tek ata, dhe pas sa mrekullish të treguara: por as kështu nuk e duruan, po u ndezën përsëri nga smira.

Përse, pra, bëri megjithatë pak mrekulli? Që të mos thoshin: «Mjek, shëro veten tënde.» Që të mos thoshin: «Ai është kundërshtar dhe armik për ne, dhe nuk përfill të vetët.» Që të mos thoshin: «Po të ishin bërë mrekulli, edhe ne do të kishim besuar.» Prandaj i bëri dhe u ndal: të parën, që të përmbushte pjesën e vet; të dytën, që të mos i dënonte edhe më shumë.

Vër re edhe ti fuqinë e fjalëve të tij, të paktën në këtë: se, ndonëse i kishte pushtuar smira, prapëseprapë admironin. Dhe ashtu si me veprat e tij, nuk gjejnë të meta te ç'është bërë, po sajojnë shkaqe që s'ekzistojnë, duke thënë: «Me anë të Beelzebubit i dëbon demonët»; po kështu edhe këtu, nuk i gjejnë të meta mësimit, po strehohen pas prejardhjes së tij të thjeshtë.

Por vër re, të lutem, butësinë e Zotërisë, si nuk i shan, po me shumë zemërbutësi thotë: «Një profet nuk është pa nder, veçse në vendin e tij.» Dhe as këtu nuk u ndal, po shtoi: «Edhe në shtëpinë e tij.» Mua më duket se këtë shtesë e bëri me një aludim të tërthortë për vetë vëllezërit e tij.

Kurse te Lluka jep edhe shembuj për këtë, duke thënë se as Ilia nuk shkoi te njerëzit e vet, po tek e veja e huaj; se as prej Eliseut nuk u shërua ndonjë lebros tjetër, veç Naamanit të huaj; dhe se izraelitët as morën dobi, as dhanë dobi, po të huajt. Dhe këto i thotë, duke treguar në çdo rast prirjen e tyre të keqe, dhe se në rastin e tij s'po ndodh asgjë e re.

2. «Në atë kohë Herodi tetrarku dëgjoi famën e Jisuit.» Sepse Herodi, mbreti, i ati i këtij, ai që vrau foshnjat, kishte vdekur.

Por jo më kot e shënon Ungjillori kohën, po që të vësh re edhe ti mendjemadhësinë e tiranit dhe shkujdesjen e tij, se nuk u njoftua për Krishtin që në fillim, po pas një kohe shumë të gjatë. Sepse të tillë janë ata që rrinë në pushtet dhe janë rrethuar me shumë shkëlqim: këto gjëra i mësojnë vonë, sepse nuk u japin shumë rëndësi.

Por vër re, të lutem, sa gjë e madhe është virtyti: se kishte frikë prej tij edhe kur ai tashmë kishte vdekur, dhe nga frika flet me mençuri madje edhe për një ngjallje.

Sepse «u tha», përmendet, «shërbëtorëve të tij: ‹Ky është Joani, që unë e vrava; ai u ngjall prej së vdekurish, prandaj fuqitë e mrekullueshme veprojnë tek ai.›» A e sheh sa e fortë ishte frika e tij? sepse as atëherë nuk guxoi ta shpallte hapur, po flet vetëm me shërbëtorët e vet.

Por edhe ky mendim kishte shijen e një ushtari dhe ishte i pakuptimtë. Sepse shumë të tjerë ishin ngjallur prej së vdekurish, dhe asnjë s'kishte bërë gjë të tillë. Dhe fjalët e tij mua më duken fjalë edhe të mendjemadhësisë, edhe të frikës. Sepse e tillë është natyra e shpirtrave të paarsyeshëm: shpesh pranojnë një përzierje pasionesh të kundërta.

Por Lluka pohon se turmat thoshin: «Ky është Ilia, ose Jeremia, ose një nga profetët e lashtë», kurse ai, gjoja duke thënë diçka më të mençur se të tjerët, bëri këtë pohim.

Por ka gjasë se më parë, duke iu përgjigjur atyre që thoshin se ishte Joani (sepse edhe këtë e kishin thënë shumë veta), e kishte mohuar dhe kishte thënë: «Unë e vrava», duke u mburrur e krenuar për këtë. Sepse këtë e tregojnë edhe Marku, edhe Lluka, se tha: «Joanit i preva kokën.» Por, kur mori dhenë thashethemi, atëherë edhe ai thotë të njëjtën gjë si populli.

Pastaj Ungjillori na e tregon edhe ngjarjen. Po ç'arsye mund të kishte që të mos e paraqiste si temë më vete? Sepse gjithë përpjekja e tyre ishte të tregonin atë që lidhej me Krishtin, dhe nuk merrnin përsipër asnjë punë dytësore veç kësaj, veçse kur ajo prapë i shërbente të njëjtit qëllim. Prandaj as tani nuk do ta kishin përmendur ngjarjen, po të mos ishte për hir të Krishtit, dhe ngaqë Herodi tha: «Joani u ngjall përsëri.»

Por Marku thotë se Herodi e nderonte së tepërmi këtë njeri, madje edhe kur qortohej prej tij. Kaq gjë e madhe është virtyti.

Pastaj rrëfimi i tij vazhdon kështu: «Sepse Herodi e kishte kapur Joanin, e kishte lidhur dhe e kishte futur në burg, për shkak të Herodiadës, gruas së Filipit, të vëllait të tij. Sepse Joani i thoshte: ‹Nuk të lejohet ta kesh atë.› Dhe, ndonëse donte ta vriste, kishte frikë popullin, sepse e mbanin për profet.»

Dhe përse nuk ia drejton fjalën aspak asaj, po burrit? Sepse varej më shumë prej tij.

Por shih sa e matur e paraqet akuzën, sikur po tregonte një ngjarje, e jo po ngrinte një padi.

4. «Po kur u kremtua ditëlindja e Herodit», thotë, «e bija e Herodiadës vallëzoi para tyre dhe i pëlqeu Herodit.» O gosti djallëzore! O shfaqje satanike! O valle e paligjshme! dhe shpërblim edhe më i paligjshëm për vallen. Sepse u krye një vrasje më e paudhë se të gjitha vrasjet, dhe ai që meritonte të kurorëzohej e të nderohej botërisht, u vra në mes të gostisë, dhe trofeu i demonëve u vu mbi tryezë.

Edhe mjetet e fitores ishin të denja për veprat e kryera. Sepse,

«E bija e Herodiadës», thuhet, «vallëzoi në mes dhe i pëlqeu Herodit. Prandaj ai u betua se do t'i jepte çfarëdo që të kërkonte. Dhe ajo, e mësuar që më parë nga e ëma, tha: ‹Ma jep këtu në një pjatë kokën e Joan Pagëzorit.›»

Turpi i saj është i dyfishtë: së pari, që vallëzoi; pastaj, që i pëlqeu, dhe i pëlqeu aq shumë, sa fitoi si shpërblim madje një vrasje.

A e sheh sa i egër ishte? sa i pamend? sa i marrë? duke e vënë veten nën detyrimin e një betimi, kurse asaj i jep pushtet të plotë mbi kërkesën e vet. Por kur pa të keqen që po ndodhte vërtet, «u hidhërua», thuhet; e megjithatë që në fillim e kishte lidhur me pranga. Përse, pra, hidhërohet? E tillë është natyra e virtytit: madje edhe ndër të ligjtë i takojnë admirimi dhe lëvdatat. Po mjerë çmenduria e saj! Kur edhe ajo duhej ta admironte, madje t'i përulej, ngaqë përpiqej të ndreqte gabimin e saj, përkundrazi ajo ndihmon të kurdiset komploti, ngre një kurth dhe kërkon një nder djallëzor.

Por ai pati frikë «për shkak të betimit», thuhet, «dhe të atyre që rrinin në tryezë me të.» Po ti si nuk pate frikë atë që është më e rëndë? Vërtet, po të kishe frikë se do të kishe dëshmitarë të betimit tënd të rremë, aq më tepër duhej të druheshe se do të kishe kaq shumë dëshmitarë të një vrasjeje kaq të paligjshme.

Por, meqë mendoj se shumë veta nuk e dinë vetë çështjen, prej nga e pati zanafillën vrasja, duhet ta shpjegoj edhe këtë, që të mësoni urtësinë e ligjvënësit. Cili ishte, pra, ligji i lashtë, që Herodi e shkeli, kurse Joani e mbrojti? Gruaja e atij që vdiste pa fëmijë duhej t'i jepej të vëllait. Sepse, meqë vdekja ishte një e keqe e pashërueshme dhe gjithçka ishte menduar për hir të jetës, ai vuri një ligj që i vëllai i gjallë ta martonte atë dhe fëmijën që lindte ta quante me emrin e të vdekurit, që shtëpia e tij të mos shuhej fare. Sepse, po të mos linte i vdekuri as edhe fëmijë, gjë që është ngushëllimi më i madh i vdekjes, dhimbja do të mbetej pa shërim. Prandaj, e shihni, ligjvënësi shpiku këtë lehtësim për ata që nga natyra mbetën pa fëmijë, dhe urdhëroi që pasardhësi të llogaritej i tjetrit.

Por, kur kishte fëmijë, kjo martesë nuk lejohej më. «E përse?» mund të thotë dikush, «sepse po të ishte e lejueshme për një tjetër, aq më shumë për të vëllain.» Aspak. Sepse ai do që farefisnia e njerëzve të zgjerohet dhe të shumohen arsyet e kujdesit tonë për njëri-tjetrin.

Përse, pra, edhe në rastin e vdekjes pa pasardhës, nuk e martonte një tjetër? Sepse kështu fëmija nuk do të llogaritej si i të ndjerit; kurse tani, kur e lindte i vëllai, trillimi bëhej i besueshëm. Për më tepër, asnjë njeri tjetër s'kishte ndonjë detyrim shtrëngues të ndërtonte shtëpinë e të vdekurit, kurse ky e kishte marrë përsipër këtë detyrë për shkak të farefisnisë.

Meqë, pra, Herodi ishte martuar me gruan e të vëllait, ndonëse ajo kishte një fëmijë, prandaj Joani e qorton, dhe e qorton me masë, duke treguar bashkë me guximin e tij edhe kujdesin e tij.

Por vër re, të lutem, sa djallëzor ishte gjithë ai teatër. Sepse, së pari, përbëhej nga dehja dhe nga llastimi, prej nga s'mund të dilte asgjë e shëndoshë. Së dyti, shikuesit atje ishin të prishur, dhe ai që dha gostinë ishte shkelësi më i keq nga të gjithë. Së treti, aty ishte kënaqësia e paarsyeshme. Së katërti, ishte vajza. Për shkak të saj martesa ishte e paligjshme, dhe ajo duhej madje të fshihej, sikur e ëma të ishte çnderuar prej saj; e megjithatë del e bën shfaqje, dhe, megjithëse virgjëreshë, i lë në hije të gjitha laviret.

Edhe koha, nga ana e vet, e bën edhe më të qortueshme këtë paudhësi. Sepse, kur duhej të falënderonte Perëndinë që atë ditë e kishte sjellë në dritë, atëherë guxon të kryejë ato vepra të paligjshme. Kur duhej të lironte një njeri që ishte në pranga, atëherë u shton prangave edhe vrasjen.

Dëgjoni, o virgjëresha, ose më mirë edhe ju, o gra, sa prej jush pranoni pahijeshi të tilla në dasmat e të tjerëve, që kërceni e hidheni, dhe turpëroni natyrën tonë të përbashkët. Dëgjoni edhe ju, o burra, sa prej jush shkoni pas atyre gostive plot shpenzime dhe dehje, dhe kini frikë humnerën e të ligut. Sepse vërtet aq fort e pushtoi atë njeri të mjerë pikërisht atëherë, sa u betua të jepte edhe gjysmën e mbretërisë së tij: kjo është ajo që thotë Marku, «Iu betua: ‹Çfarëdo që të më kërkosh, do të ta jap, gjer në gjysmën e mbretërisë sime.›»

Kaq vlerë i jepte pushtetit të vet mbretëror; aq shumë e kishte zënë rob njëherë e mirë pasioni i tij, sa dha mbretërinë për një valle. Përbaltin, shajnë, fyejnë. Po jo kështu shenjtorët: ata, përkundrazi, vajtojnë për ata që mëkatojnë, në vend që t'i mallkojnë.

8. Këtë, pra, le të bëjmë edhe ne, dhe le të qajmë për Herodiadën dhe për ata që e imitojnë. Sepse edhe tani ndodhin shumë gosti të tilla, dhe ndonëse Joani nuk vritet, vriten gjymtyrët e Krishtit, madje në një mënyrë shumë më të rëndë. Sepse vallëzueset e kohës sonë nuk kërkojnë një kokë në pjatë, po shpirtrat e atyre që rrinë në gosti. Sepse, kur i bëjnë skllevër, i çojnë në dashuri të paligjshme dhe i rrethojnë me lavire, nuk ua marrin kokën, po ua vrasin shpirtin, e i bëjnë kurorëshkelës, epsharakë dhe kurvarë.

Sepse nuk do të më thuash, sigurisht, se kur je plot verë e i dehur, e sheh një grua që vallëzon e thotë fjalë të pandershme, nuk ndien asgjë për të, as nuk rrëmbehesh drejt shthurjes, i mposhtur nga epshi yt. Përkundrazi, të gjen ajo gjë e tmerrshme, që «i bën gjymtyrët e Krishtit gjymtyrë të një lavireje».

Sepse, ndonëse e bija e Herodiadës nuk është e pranishme, djalli, që atëherë vallëzoi nëpërmjet saj, edhe tani i mban valletë e veta nëpërmjet tyre, dhe largohet duke marrë rob shpirtrat e atyre të ftuarve.

Por, edhe në qofshi në gjendje të ruheni nga dehja, prapë merrni pjesë në një mëkat tjetër shumë të rëndë, sepse gosti të tilla janë plot me grabitje. Sepse mos shiko, të lutem, mishrat që u vihen përpara, as ëmbëlsirat, po mendo prej nga janë mbledhur, dhe do të shohësh se janë prej shtypjeje, lakmie, dhune dhe grabitjeje.

«Jo, të tonat nuk vijnë nga burime të tilla», mund të thotë dikush. Mos e dhëntë Perëndia të jenë të tilla, sepse as unë s'e dëshiroj. Megjithatë, edhe në qofshin të pastra prej këtyre, prapë gostitë tona të kushtueshme nuk shpëtojnë nga faji. Dëgjoni, sido që të jetë, si i qorton profeti edhe pa këto, duke thënë kështu: «Mjerë ata që pinë verë të kulluar dhe lyhen me vajrat më të mira.» A e sheh se si qorton edhe shfrenimin? Sepse nuk është lakmia ajo që u vë në faj këtu, po vetëm shkapërderdhja.

Dhe ti ha me tepri, kurse Krishti as edhe sa për nevojë; ti ha ëmbëlsira të llojllojshme, kurse ai as bukë të thatë; ti pi verë të Thasit, kurse atij nuk i ke dhënë as edhe një gotë ujë të ftohtë kur kishte etje. Ti rri në një shtrat të butë e të qëndisur, kurse ai po vdes nga të ftohtit.

Prandaj, edhe në qofshin gostitë të pastra nga lakmia, prapë janë të mallkuara, sepse, ndërsa ti nga ana jote i bën të gjitha me tepri, atij nuk i jep as sa i duhet, e këtë duke jetuar në luks me gjërat që janë të tijat. Ja, po të ishe kujdestar i një fëmije dhe, pasi të kishe marrë në dorë pasurinë e tij, ta lije pa ndihmë në skamje të plotë, do të kishe dhjetë mijë paditës dhe do të pësoje ndëshkimin që caktojnë ligjet; e tani, pasi ke marrë në dorë pasurinë e Krishtit dhe e prish kështu më kot, a nuk mendon se do të japësh llogari?

9. Dhe këto nuk i them për ata që sjellin lavire në tryezat e tyre (sepse atyre s'kam ç'u them, ashtu si s'kam ç'u them qenve), as për ata që mashtrojnë disa dhe llastojnë të tjerë (sepse as me ata s'kam punë, ashtu si s'kam me derrat dhe me ujqërit); po për ata që gëzojnë vërtet pasurinë e vet, po nuk u japin të tjerëve prej saj; për ata që e prishin trashëgiminë e tyre kuturu. Sepse as këta nuk janë të pafajshëm nga qortimi. Sepse si do t'i shpëtosh, më thuaj, qortimit dhe fajit, kur paraziti yt llastohet, dhe qeni që të rri pranë, kurse Krishti të duket se nuk vlen as sa ata? kur njëri merr kaq shumë për të qeshur, kurse tjetri, për mbretërinë e qiejve, as edhe grimën më të vogël? Dhe paraziti, kur thotë ndonjë batutë, ikën i ngopur. Po ky Njeri na mësoi atë që, po të mos e kishim mësuar, s'do të ishim më të mirë se qentë. A do të quhet, pra, i padenjë madje edhe për të njëjtin trajtim si ai?

A të merr tmerri kur e dëgjon këtë? Trembu, pra, prej vetë gjërave. Dëboji parazitët dhe ule Krishtin të hajë bukë me ty. Në qoftë se merr pjesë në kripën tënde dhe në tryezën tënde, do të jetë i butë kur të të gjykojë, sepse di ta nderojë tryezën e njeriut. Vërtet, po ta dinë këtë kusarët, aq më shumë Zoti. Kujto, për shembull, atë lavire: si e nxori të drejtë në një tryezë, dhe qorton Simonin, duke thënë: «Ti nuk më dhe puthje.» Po them: në qoftë se të ushqen kur nuk i bën këto gjëra, aq më shumë do të të shpërblejë kur t'i bësh. Mos e shiko të varfrin që të vjen i pistë e i leckosur, po mendo se me anë të tij Krishti po hyn në shtëpinë tënde, dhe hiq dorë nga ashpërsia jote dhe nga fjalët e tua të pamëshirshme, me të cilat baltos ata që të vijnë, duke i quajtur mashtrues, përtacë dhe me emra të tjerë më të rëndë se këta.

Dhe mendo, kur flet kështu, për parazitët: ç'lloj punësh kryejnë? në ç'mënyrë i bëjnë dobi shtëpisë sate? A ta bëjnë vërtet të këndshme darkën? Të këndshme, ngaqë i rrahin dhe thonë fjalë të ndyra? Përkundrazi, ç'mund të jetë më e pakëndshme se kjo, kur godet atë që është bërë sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë dhe nga poshtërsia jote ndaj tij mbledh kënaqësi për veten, e kthen shtëpinë tënde në teatër dhe e mbush gostinë me aktorë skene, ti, njeri fisnik e i lirë, që imiton lozonjarët me kokë të rruar? Sepse edhe ndër ta ka të qeshura dhe goditje të ashpra.

Këto gjëra, pra, i quan kënaqësi, të lutem, ato që meritojnë shumë lot, shumë dënesë e vajtim? Dhe, kur do të ishte e udhës t'i nxisje drejt një jete të mirë, t'u jepje këshilla në kohën e duhur, ti i çon drejt betimeve të rreme dhe drejt të folurit të shthurur, dhe e quan këtë gjë kënaqësi? dhe atë që të sjell ferrin, e mban për arsye gëzimi? Po, dhe, kur u mungojnë batutat, e paguajnë gjithë faturën me betime dhe me përbetime të rreme. A janë, pra, këto gjëra të denja për të qeshur, e jo për vajtime dhe lot? Jo, kush do ta thoshte këtë, po të ketë mend?

Dhe këtë e them jo për të ndaluar që të ushqehen, po që të mos ushqehen për një qëllim të tillë. Përkundrazi, le ta ketë ushqimi i tyre si nxitje mirësinë, jo mizorinë; le të jetë dhembshuri, jo poshtërsi. Ngaqë është njeri i varfër, ushqeje; ngaqë ushqehet Krishti, ushqeje; jo që të sjellë fjalë satanike dhe të turpërojë jetën e vet. Mos e shih se qesh nga jashtë, po shqyrto ndërgjegjen e tij, dhe atëherë do ta shohësh se lëshon dhjetë mijë mallkime kundër vetes, dhe rënkon e vajton. Dhe, po të mos e tregojë, edhe kjo është faji yt.

10. Le të jenë, pra, shokët e tryezës sate njerëz të varfër e të lirë, jo njerëz të përbetuar rrejshëm, as aktorë skene. Dhe, po të duhet patjetër t'u kërkosh një shpërblim për ushqimin, urdhëroji që, po të shohin ndonjë gjë të bërë keq, të qortojnë, të këshillojnë, të të ndihmojnë në kujdesin për shtëpinë, në drejtimin e shërbëtorëve. A ke fëmijë? Le të jenë këta si etër të përbashkët për ta, le ta ndajnë me ty barrën tënde, le të të japin fitime të tilla që Perëndia i do. Vëri në një tregti shpirtërore. Dhe, po të shohësh dikë që ka nevojë për mbrojtje, thuaju t'i vijnë në ndihmë, urdhëroji të shërbejnë. Me anë të tyre gjurmoji të huajt, me anë të tyre vish të zhveshurit, me anë të tyre dërgo ndihmë në burg, u jep fund vuajtjeve të të tjerëve.

Le të të japin, për ushqimin e tyre, këtë shpërblim, që i bën dobi edhe ty edhe atyre, dhe që s'sjell asnjë dënim.

Kështu edhe miqësia lidhet më ngushtë. Sepse tani, ndonëse duket sikur i duan, prapëseprapë ndihen të turpëruar, ngaqë jetojnë pa qëllim në shtëpinë tënde. Por, në qoftë se i përmbushin këto qëllime, edhe ata do të jenë në një gjendje më të këndshme, edhe ti do të kesh më shumë kënaqësi që i mban, ngaqë s'i shpenzon paratë pa fryt. Dhe ata prapë do të banojnë me ty me guxim e me lirinë e duhur, dhe shtëpia jote, në vend të një teatri, do të bëhet për ty një kishë. Dhe djalli do të vihet në arrati, dhe do të hyjë Krishti, dhe kori i engjëjve. Sepse ku është Krishti, aty janë edhe engjëjt, dhe ku janë Krishti dhe engjëjt, aty është qielli, aty është një dritë më e gëzuar se kjo e diellit.

Dhe, po të deshe të korrësh edhe një ngushëllim tjetër me anë të tyre, urdhëroji që, kur të kesh kohë të lirë, të marrin librat e tyre e të lexojnë ligjin hyjnor. Do të kenë më shumë kënaqësi të të shërbejnë kështu, sesa në mënyrën tjetër. Sepse këto gjëra i shtojnë nderin edhe ty edhe atyre, kurse ato sjellin turp për të gjithë bashkë: për ty, si njeri i pafytyrë e i dehur; për ata, si të mjerë e grykës. Sepse, po t'i ushqesh për t'i fyer, është më keq se sikur t'i kishe vrarë; po, në qoftë se për të mirën dhe dobinë e tyre, është prapë më e dobishme se sikur t'i kishe kthyer nga rruga që të çonte në vdekje. Dhe tani, në të vërtetë, i turpëron më shumë se shërbëtorët e tu, dhe shërbëtorët e tu gëzojnë më shumë liri fjale e liri ndërgjegjeje se ata; kurse atëherë do t'i bësh të barabartë me engjëjt.

Liroji, pra, edhe ata edhe veten tënde, dhe hiqua emrin e parazitit, e quaji shokë të tryezës; flake emërtimin lajkatarë dhe jepu atë të miqve. Sepse pikërisht me këtë qëllim i bëri Perëndia miqësitë tona: jo për të keqen e të dashurit dhe të atij që do, po për të mirën dhe dobinë e tyre.

Por këto miqësi janë më të rënda se çdo armiqësi. Sepse nga armiqtë, po të duam, madje përfitojmë; kurse nga këta patjetër do të dëmtohemi, s'ka dyshim. Mos mbaj, pra, miq që të mësojnë të keqen; mos mbaj miq që janë dashuruar më shumë pas tryezës sate sesa pas miqësisë sate. Sepse gjithë ata njerëz, po të pakësosh jetën tënde të mbarë, pakësojnë edhe miqësinë e tyre; kurse ata që shoqërohen me ty për hir të virtytit, mbeten përgjithnjë, duke duruar çdo ndryshim.

Për më tepër, fara e parazitëve shpesh merr hak mbi ty dhe të sjell nam të keq. Prej kësaj, të paktën, njoh shumë njerëz të nderuar që kanë dalë me emër të keq, dhe disa i kanë përfolur për magji, të tjerë për kurorëshkelje e për prishjen e të rinjve. Sepse, ngaqë s'kanë ndonjë punë për të bërë, po e kalojnë jetën e tyre pa fryt, shërbimi i tyre dyshohet nga turma se është i njëjtë me atë të të rinjve të prishur.

Prandaj, le ta çlirojmë veten edhe nga nami i keq, edhe mbi të gjitha nga ferri që ka për të ardhur, dhe le të bëjmë ato që i pëlqejnë Perëndisë, e t'i japim fund këtij zakoni djallëzor, që «edhe kur hamë edhe kur pimë, t'i bëjmë të gjitha për lavdinë e Perëndisë», dhe të gëzojmë lavdinë që vjen prej tij; të cilën qofshim të denjë ta arrijmë të gjithë, me anë të hirit dhe të dashurisë njerëzore të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia dhe pushteti, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.