Mateu 20:29-30
Shihni prej nga erdhi në Jerusalem dhe ku po qëndronte më parë. Për këtë, më duket, ia vlen veçanërisht të pyesim: përse nuk u largua qysh më herët prej andej për në Galile, po shkoi nëpër Samari. Por këtë do t'ua lëmë atyre që duan të mësojnë. Sepse, po të donte dikush ta hetonte me kujdes, do të gjente se Joani e lë të kuptohet mirë edhe e ka treguar shkakun.
Por le të qëndrojmë tek ajo që kemi përpara, edhe le t'i dëgjojmë këta të verbër, që ishin më të mirë se shumë veta që shohin. Sepse, ndonëse s'kishin as udhërrëfyes, as mund ta shihnin kur u afrua pranë tyre, prapëseprapë u përpoqën të vinin tek ai edhe nisën të thërrisnin me zë të lartë; edhe kur i qortuan që flisnin, thërrisnin akoma më shumë. Sepse kjo është natyra e një shpirti këmbëngulës: ngrihet lart pikërisht nga ato që e pengojnë.
Por Krishti i la të qortoheshin, që të dukej më fort zelli i tyre, edhe që të mësosh edhe ti se me të drejtë gëzojnë të mirat e shërimit të tyre. Prandaj as që i pyet: «A besoni?», siç bën me shumë të tjerë; sepse britma e tyre edhe të ardhurit e tyre tek ai mjaftonin ta bënin të dukshëm besimin e tyre.
Prandaj mësoni, o të dashur, se edhe sikur të jemi fare të pavlerë e të përbuzur, po t'i afrohemi Perëndisë me zell, do të mund ta arrijmë vetë çdo gjë që kërkojmë. Shihni, për shembull, këta njerëz: ndonëse s'kishin asnjë nga apostujt që të ndërhynte për ta, po përkundrazi shumë veta që t'ua mbyllnin gojën, mundën t'i kapërcenin pengesat edhe të arrinin tek vetë Jisui. E megjithatë Ungjillori nuk dëshmon se kishin ndonjë guxim që t'ua jepte jeta e tyre, po zelli u mjaftoi në vend të gjithçkaje.
Këta, pra, le t'i marrim edhe ne për shembull. Edhe sikur Perëndia ta shtyjë dhuratën, edhe sikur shumë veta të na tërheqin prapa, le të mos heqim dorë nga të kërkuarit. Sepse pikërisht kështu do ta fitojmë më fort Perëndinë për vete. Shihni të paktën qoftë edhe këtu: as varfëria, as verbëria, as që s'i dëgjuan, as qortimi i turmës, as asgjë tjetër, nuk ua pengoi zellin e tejskajshëm. E tillë është natyra e një shpirti të flaktë edhe të palodhur.
Ç'thotë atëherë Krishti? «I thirri edhe u tha: ‹Ç'doni të bëj për ju?› I thonë: ‹Zot, të na hapen sytë.›» Përse i pyet? Që të mos mendojë ndokush se, kur ata duan të marrin një gjë, ai u jep një tjetër. Sepse vërtet ai e ka zakon, në çdo rast, që më parë t'ua bëjë të njohur të gjithëve virtytin e atyre që po shëron, e pastaj të vërë shërimin. E këtë e bën për dy arsye: së pari, që t'i nxitë edhe të tjerët të bëjnë po kështu; së dyti, që të tregojë se ata po e gëzojnë me të drejtë dhuratën. Kështu veproi, për shembull, edhe me gruan kananease, kështu edhe me kryeqindësin, e po ashtu edhe me atë që kishte rrjedhje gjaku; ose më mirë, ajo grua e mrekullueshme madje ia parapriu pyetjes së Zotit, po as atë s'e la pa e vënë në pah, por edhe pas shërimit e nxori në shesh. Kaq shumë kujdes kishte ai, në çdo rast, që të shpallte veprat e mira të atyre që i vinin, edhe t'i tregonte shumë më të mëdha nga ç'ishin, gjë që e bën edhe këtu.
Atëherë, kur thanë ç'donin, iu dhimbsën edhe i preku. Sepse vetëm kjo është shkaku i shërimit të tyre, ai për të cilin edhe erdhi në botë. Po sido që të jetë, ndonëse është mëshirë e hir, prapë kërkon të denjët.
Se ishin të denjë, kjo duket qartë: edhe nga ajo që thirrën, edhe nga se, kur morën shërimin, nuk u larguan me nxitim, siç bëjnë shumë veta, mosmirënjohës pas të mirave. Jo, ata s'ishin të tillë, po qenë edhe këmbëngulës para dhuratës, edhe mirënjohës pas dhuratës, sepse «e ndoqën pas».
«Edhe kur u afrua në Jerusalem, edhe erdhi në Vithfagi, në Malin e Ullinjve, dërgoi dy nga nxënësit e tij, duke thënë: ‹Shkoni në fshatin përballë jush, edhe do të gjeni një gomaricë të lidhur, edhe një kërriç bashkë me të: zgjidhini edhe m'i sillni. Edhe në qoftë se ju thotë njeri gjë, do të thoni se Zoti ka nevojë për ta; edhe menjëherë do t'i dërgojë.› Edhe kjo u bë që të përmbushej ajo që ishte thënë me anë të profetit Zaharia: ‹Thoni bijës së Sionit: Ja, Mbreti yt po vjen te ti, i butë, edhe hipur mbi një gomaricë, edhe mbi një kërriç, pjellë gomarice.›»
E megjithatë, ai kishte hyrë shpesh më parë në Jerusalem, po kurrë me kaq shumë madhështi. Cili është, pra, shkaku? Ishte atëherë fillimi i ikonomisë; as njihej ende mirë, as koha e Pësimit të tij s'ishte afër. Prandaj përzihej me ta pa u dukur fort, duke e fshehur më tepër veten. Sepse s'do të ishte parë me admirim po të kishte dalë kështu, edhe do t'i kishte nxitur në një zemërim më të madh. Po kur u kishte dhënë prova të mjaftueshme të fuqisë së tij, edhe kryqi ishte te dera, atëherë e bën veten më të dukshëm, edhe i bën me më shumë madhështi të gjitha ato që kishin për t'i acaruar. Sepse do të kishte qenë vërtet e mundur të bëhej kjo edhe në fillim; po s'ishte e dobishme, as e udhës, që të ishte kështu.
Po vër re, të lutem, sa mrekulli bëhen dhe sa profeci përmbushen. Ai tha: «Do të gjeni një gomaricë»; paratha se askush s'do t'i pengonte, po të gjithë, kur ta dëgjonin, do të heshtnin.
Po kjo s'është dënim i vogël për hebrenjtë: në qoftë se atyre që s'i kishte njohur kurrë, as që i kishin dalë përpara ndonjëherë, u mbush mendjen t'ua jepnin pronën e vet, edhe të mos thoshin asgjë kundër, edhe këtë me anë të nxënësve të tij, kurse këta, që ishin pranë tij kur bënte mrekullitë, nuk u bindën.
2. Edhe mos e quaj gjë të vogël atë që u bë. Sepse kush ua mbushi mendjen, kur po u merrej prona e tyre, edhe kur ishin ndoshta njerëz të varfër e bujq, që të mos e ndalonin? Ç'them, të mos e ndalonin? Të mos pyesnin fare, ose, edhe po të pyesnin, të heshtnin edhe ta jepnin. Sepse të dyja ishin njësoj të mrekullueshme: qoftë të mos thoshin asgjë kur ua tërhiqnin kafshët, qoftë, po të kishin folur edhe të kishin dëgjuar «Zoti ka nevojë për ta», të dorëzoheshin edhe të mos kundërshtonin, edhe kjo kur s'e shohin atë, po nxënësit e tij.
Me këto ai u mëson se ishte në dorën e tij t'i pengonte krejtësisht edhe hebrenjtë, madje kundër dëshirës së tyre, kur niseshin ta sulmonin, edhe t'i linte pa gojë; po nuk deshi.
Edhe një gjë tjetër, bashkë me këto, ua mëson nxënësve: të japin çdo gjë që ai t'u kërkojë; edhe, po t'u kërkonte të flijonin vetë jetën e tyre, ta jepnin edhe këtë e të mos kundërshtonin. Sepse, në qoftë se edhe të huajt i dorëzuan atij, aq më tepër duhej të zhvisheshin ata nga çdo gjë.
Edhe përveç asaj që thamë, ai po përmbushte edhe një profeci tjetër, e dyfishtë: një pjesë me fjalë, e një pjesë me vepra. Ajo me vepra qe ulja mbi gomaricë; e ajo me fjalë, parashikimi i Zaharisë, sepse ai kishte thënë se Mbreti do të ulej mbi një gomaricë. Edhe ai, si u ul dhe e përmbushi, i dha profecisë sërish një fillim tjetër, duke i parafiguruar gjërat që do të vinin me anë të asaj që bënte.
Si, edhe në ç'mënyrë? Ai shpalli që më parë thirrjen e johebrenjve të papastër, edhe se do të prehej mbi ta, edhe se ata do t'i dorëzoheshin e do ta ndiqnin; edhe kështu profeci pasonte profeci.
Po mua më duket se ai s'u ul mbi gomaricë vetëm për këtë qëllim, po edhe që të na jepte një masë vetëmohimi. Sepse ai jo vetëm përmbushi profeci, jo vetëm mbolli mësimet e së vërtetës, po me anë të vetë këtyre gjërave po na e ndreqte sjelljen, duke na vënë kudo rregulla të nevojshme, edhe duke na e përmirësuar jetën në çdo mënyrë.
Për këtë arsye, them, edhe kur do të lindte, s'kërkoi shtëpi të shkëlqyer, as nënë të pasur e të shquar, po një grua të varfër, të fejuar me një marangoz; lind në një kasolle e vihet në një grazhd. Edhe kur zgjodhi nxënësit, s'zgjodhi gojëtarë e njerëz të ditur, as të pasur e fisnikë, po njerëz të varfër, prej familjesh të varfra, krejt të padukshëm. Edhe kur bënte gati tryezën, herë vinte para vetes bukë elbi, e herë tjetër, në çast, i urdhëronte nxënësit të blinin nga tregu. Edhe shtratin e bënte prej bari; edhe kur vishej, vishte rroba të lira, aspak të ndryshme nga ato të njeriut të thjeshtë; edhe shtëpi as që kishte. Edhe kur i duhej të shkonte nga një vend në një tjetër, e bënte këtë udhë më këmbë, edhe duke udhëtuar kështu, sa të lodhej. Edhe kur rrinte ulur, s'kërkonte as fron, as jastëk, po ulej përtokë, herë në mal, e herë pranë pusit; edhe jo thjesht pranë pusit, po edhe vetëm, edhe fliste me një grua samaritane.
Po ashtu, kur vë masë edhe për dhimbjen, atëherë kur i duhej të vajtonte, qan me masë, duke na vënë kudo rregulla, siç thashë, edhe caqe se deri ku duhet të shkojë njeriu, e jo më tej. Kështu, edhe tani, meqë ndodh që disa janë të dobët e kanë nevojë për kafshë që t'i mbartin, edhe këtu ai vë një masë: tregon se s'duhet të mbresh kuaj a mushka që të të bartin, po të përdorësh një gomar, edhe të mos shkosh më tej, po të kufizohesh kudo prej nevojës.
Po le ta shohim edhe profecinë, si atë me fjalë, si atë me vepra. Cila është, pra, profecia? «Ja, Mbreti yt po vjen te ti, i butë, edhe hipur mbi një gomaricë e mbi një kërriç të ri»; jo duke ngarë qerre, si mbretërit e tjerë, jo duke kërkuar taksa, jo duke shtyrë tej njerëzit e duke sjellë rrotull roje, po duke shfaqur qysh këtu butësinë e tij të madhe.
Pyete, pra, hebreun: cili mbret erdhi në Jerusalem hipur mbi një gomar? Jo, s'do të mundte të përmendte tjetër veç këtij.
Po ai i bëri këto, siç thashë, duke parafiguruar gjërat që do të vinin. Sepse këtu kërriçi është figura e Kishës, e popullit të ri, që dikur ishte i papastër, po që, pasi Jisui u ul mbi të, u bë i pastër. Edhe shih se si ruhet e tërë kjo shëmbëlltyrë. Dua të them: nxënësit i zgjidhin kafshët. Sepse me anë të apostujve u thirrëm edhe ata edhe ne; me anë të apostujve u afruam. Po ngaqë pranimi ynë i shtiu edhe ata në zili, prandaj gomarica del duke ndjekur kërriçin. Sepse, pasi Krishti të jetë ulur mbi johebrenjtë, atëherë do të vijnë edhe ata, të shtyrë prej zilisë ndaj nesh. Edhe Pavli, duke e shpallur këtë, tha: «Se Izraelit i ka rënë verbëri pjesërisht, gjersa të hyjë tërësia e johebrenjve; edhe kështu gjithë Izraeli do të shpëtojë.» Se ishte profeci, kjo duket qartë nga ç'thuhet. Sepse profeti s'do të ishte kujdesur ta shprehte me kaq saktësi moshën e gomaricës, po të mos ishte kështu.
Po me ato që thuhen nuk shenjohet vetëm kjo, po edhe se apostujt do t'i sillnin ata me lehtësi. Sepse, ashtu si këtu askush s'i kundërshtoi që të mbanin kafshët, kështu edhe për johebrenjtë askush s'mundi t'i pengonte apostujt, nga ata që më parë ishin zotër të tyre.
Po ai s'ulet mbi kërriçin e zhveshur, po mbi rrobat e apostujve. Sepse, pasi morën kërriçin, atëherë dhanë gjithçka, ashtu siç tha edhe Pavli: «Me shumë gëzim do të shpenzoj edhe do të shpenzohem për shpirtrat tuaj.»
Po shih sa i bindur ishte kërriçi: ndonëse i padresuar edhe pa e njohur kurrë frerin, nuk u tërbua, po ecte me rregull; edhe kjo vetë ishte profeci për të ardhmen, që shenjonte nënshtrimin e johebrenjve edhe kthimin e tyre të papritur në rregull të mirë. Sepse gjithçka e bëri ajo fjalë që tha: «Zgjidheni edhe ma sillni»; kështu që i papërmbajturi u bë i rregullt, edhe i papastri qysh atëherë u bë i pastër.
3. Po shih poshtërsinë e hebrenjve. Ai kishte bërë kaq shumë mrekulli, edhe kurrë s'u mahnitën kështu prej tij; po kur panë një turmë që vraponte bashkë, atëherë çuditen. «Sepse u trondit gjithë qyteti, duke thënë: ‹Kush është ky?› Po turmat thoshin: ‹Ky është Jisui, profeti nga Nazareti i Galilesë.›» Edhe kur pandehnin se po thoshin diçka të madhe, edhe atëherë mendimet e tyre ishin tokësore, të ulëta, që zvarriteshin përtokë.
Po ai i bëri këto jo për të shfaqur ndonjë madhështi, po njëherësh, siç thashë, edhe për të përmbushur një profeci, edhe për të mësuar vetëmohimin, edhe, në të njëjtën kohë, për të ngushëlluar nxënësit e tij, që po hidhëroheshin për vdekjen e tij, edhe për t'u treguar se i pëson të gjitha këto me dëshirën e vet. Edhe vër re, të lutem, saktësinë e profetit, si i paratha të gjitha. Disa gjëra i kishte shpallur që më parë Davidi, e disa Zaharia. Le të bëjmë edhe ne po kështu: le të këndojmë himne edhe t'ua japim rrobat tona atyre që e mbajnë. Sepse ç'do të meritonim, kur disa veshin gomaricën ku ai u ul, e të tjerë shtrojnë rrobat edhe nën këmbët e saj, kurse ne, që e shohim të zhveshur edhe pa u urdhëruar as të zhvishemi vetë, po vetëm të shpenzojmë nga ajo që kemi mënjanë, prapë s'jemi bujarë? Edhe ata, pra, i shërbejnë atij përpara e prapa, kurse ne, kur ai vjen tek ne, e përzëmë, e shtyjmë tej edhe e fyejmë.
Sa dënim të rëndë e meritojnë këto, sa hakmarrje të madhe! Zoti yt vjen tek ti nevojtar, edhe ti nuk pranon as të paktën t'i vësh veshin lutjes së tij, po e fajëson dhe e qorton, edhe këtë, pasi ke dëgjuar fjalë të tilla. Po në qoftë se, kur jep një bukë e pak para, je kaq koprrac, mendjemadh e ngurrues, sikur të të duhej të zbrazje gjithçka, ç'do të bëheshe?
A nuk i sheh ata që tregojnë shkëlqimin e tyre në teatër, sa shumë u japin lavireve? Po ti nuk jep as gjysmën, madje shpesh as pjesën më të vogël. Kurse djalli të nxit të japësh kujtdo që të jetë, duke na siguruar ferrin, edhe ti jep; po Krishti të nxit të japësh nevojtarëve, duke të premtuar një mbretëri, edhe ti, larg së dhëni, madje i fyen. Edhe zgjedh më mirë t'i bindesh djallit, që të ndëshkohesh, sesa t'i nënshtrohesh Krishtit e të shpëtosh.
Edhe ç'mund të ishte më e keqe se kjo marrëzi? Njëri siguron ferrin, tjetri një mbretëri, edhe ju e lini këtë të fundit e vraponi drejt të parit. Edhe këtë e përzini kur vjen tek ju, e atë që është larg e thirrni pranë. Edhe ajo që bëni është njësoj sikur një mbret, që sjell një rrobë mbretërore e ju ofron një kurorë, të mos ju fitonte zgjedhjen, po një kusar, që tund shpatën përmbi ju e ju kanoset me vdekje, t'jua fitonte atë.
Duke i pasur, pra, parasysh këto, o të dashur, le ta dallojmë më në fund të vërtetën, qoftë edhe me vonesë, edhe le të vijmë në vete. Sepse tani më vjen turp të flas për lëmoshën, ngaqë, pasi kam folur shpesh për këtë temë, s'kam arritur asgjë që t'ia vlejë nxitja. Sepse ka pasur vërtet ndonjë përparim, po jo aq sa doja. Sepse ju shoh që mbillni, po jo me dorë bujare. Prandaj kam frikë se mos edhe ju «korrni me kursim».
Sepse, për të vërtetuar se mbjellim me kursim, le të pyesim, në qoftë se ju duket me vend, cilët janë më të shumtë në qytet: të varfrit apo të pasurit; edhe cilët janë ata që s'janë as të varfër, as të pasur, po zënë një vend të mesëm. Le të themi, për shembull, se një e dhjeta janë të pasur, e një e dhjeta janë të varfrit që s'kanë fare gjë, kurse pjesa tjetër është e mesme.
Le t'i ndajmë, pra, mes të varfërve tërë shumicën e qytetit, edhe do të shihni sa i madh është turpi. Sepse vetë të pasurit e mëdhenj janë të paktë, po ata që vijnë menjëherë pas tyre janë shumë; përsëri, të varfrit janë shumë më pak se këta. Megjithatë, ndonëse ka kaq shumë veta që mund t'i ushqejnë të uriturit, shumë veta shkojnë të flenë të uritur, jo se ata që kanë s'mund t'i ndihmojnë me lehtësi, po prej egërsisë edhe pashpirtësisë së tyre të madhe. Sepse, po të ndanin mes tyre të pasurit edhe ata që vijnë pas tyre gjithë ata që kanë nevojë për bukë e për rroba, mezi do të binte nga një i varfër për çdo pesëdhjetë a njëqind veta. E prapëseprapë, ndonëse ka kaq shumë njerëz që mund t'i ndihmojnë, ata vajtojnë çdo ditë. Edhe, që të mësoni pashpirtësinë e të tjerëve, merrni parasysh se sa vejusha ndihmon çdo ditë Kisha, edhe sa virgjëresha, ajo që ka të ardhura sa një nga më të ulëtit ndër të pasurit, e jo nga vetë të pasurit e mëdhenj; sepse vërtet lista e tyre ka arritur tashmë numrin tre mijë. Bashkë me këto, ajo ndihmon ata që rrinë në burg, të sëmurët në bujtinë, të shëndoshët, ata që gjenden larg shtëpisë së vet, ata që janë të gjymtuar në trup, ata që i shërbejnë altarit; edhe, sa për ushqim e veshje, ata që i bie rruga çdo ditë; edhe pasuria e saj s'pakësohet aspak. Kështu që, po të donin qoftë edhe vetëm dhjetë veta të shpenzonin kështu, s'do të kishte fare të varfër.
4. Edhe ç'do të trashëgojnë, do të thotë ndokush, fëmijët tanë? Kapitali mbetet, edhe të ardhurat bëhen sërish më të bollshme, sepse të mirat ruhen për ta në Qiell.
Po a nuk doni ta bëni këtë? Bëjeni të paktën për gjysmën, të paktën për të tretën, të paktën për të katërtën, të paktën për të dhjetën. Sepse, falë hirit të Perëndisë, qyteti ynë do të mund të ushqente të varfrit e dhjetë qyteteve.
Edhe, po të doni, le të bëjmë ndonjë llogari për ta vërtetuar këtë; ose më mirë, s'ka fare nevojë as për llogari, sepse lehtësia e punës duket vetvetiu. Shihni të paktën, në rastet publike, sa shpenzon shpesh një shtëpi e vetme pa u kursyer, edhe pa e ndier fare shpenzimin; edhe në qoftë se secili nga të pasurit do të donte ta kryente këtë shërbim për të varfrit, brenda një çasti të shkurtër do të kishte rrëmbyer Qiellin.
Ç'shfajësim do të ketë atëherë? Ç'hije mbrojtjeje, kur, as nga ato gjëra prej të cilave patjetër do të ndahemi kur të merremi që këtej, as nga këto s'u japim nevojtarëve me aq bujari sa u japin të tjerët atyre që dalin në skenë, edhe kjo kur kemi për të korrur kaq shumë të mira prej saj? Sepse ne duhej, edhe sikur të rrinim përherë këtu, as atëherë të mos e kursenim këtë shpenzim të mirë; po kur, pas pak kohe, do të largohemi që këtej edhe do të tërhiqemi lakuriq nga çdo gjë, ç'lloj mbrojtjeje do të kemi, që s'u dhamë të uriturve e të mjeruarve as nga të ardhurat tona?
Sepse as që të detyroj të pakësosh pasurinë tënde, jo se s'e dua këtë, po se të shoh shumë ngurrues. Pra, s'po të them këtë, po: shpenzo nga frytet e tua edhe mos ruaj asgjë prej tyre. Të mjafton t'i kesh paratë e të ardhurave të tua që të derdhen si nga një burim; bëji të varfrit pjesëtarë me ty, edhe bëhu kujdestar i mirë i gjërave që t'i ka dhënë Perëndia.
«Po unë paguaj taksën», mund të thotë ndonjë. Prandaj, pra, e përbuz, ngaqë këtu askush s'ta kërkon? Edhe atij tjetrit, i cili, qoftë kur toka jep, qoftë kur s'jep, të merr me forcë e të zhvat, s'guxon t'i thuash asgjë kundër; kurse Atij që është kaq i butë e që kërkon vetëm atëherë kur toka jep, s'i përgjigjesh as me një fjalë? Edhe kush do të të shpëtojë nga ato ndëshkime të padurueshme? S'ka njeri. Sepse, në qoftë se, ngaqë në rastin tjetër të pret një ndëshkim shumë i rëndë po s'dhe, prandaj bëhesh i kujdesshëm për pagesën, mendo se edhe këtu ka një më të rëndë: jo të të lidhin, as të të hedhin në burg, po të ikësh në zjarrin e përjetshëm.
Për të gjitha këto arsye, pra, le t'i paguajmë të parat këto taksa: sepse e madhe është lehtësia, e më i madh shpërblimi; edhe më i bollshëm fitimi, e më të këqija ndëshkimet për ne, po të jemi kokëfortë. Sepse na vjen një ndëshkim që s'ka fund.
Po në qoftë se më flet për ushtarin që lufton për ty kundër barbarëve, edhe këtu ka një ushtri, atë të të varfërve, edhe një luftë që të varfrit e bëjnë për ty. Sepse, kur marrin, me anë të lutjes e bëjnë Perëndinë të mëshirshëm; edhe, duke e bërë të mëshirshëm, prapësojnë, në vend të barbarëve, sulmet e demonëve; nuk e lënë të ligun të bëhet i dhunshëm, as të na sulmojë pa pushim, po ia dobësojnë fuqinë.
5. Duke i parë, pra, këta ushtarë që luftojnë çdo ditë për ty kundër djallit me përgjërimet e lutjet e tyre, kërkoji vetes këtë ndihmesë të mirë: ushqimin e tyre. Sepse ky Mbret, duke qenë i butë, s'ka caktuar njeri që të ta kërkojë, po do që t'ia japësh me dëshirë; edhe sikur të paguash pak nga pak, ai e pranon; edhe sikur, kur je në vështirësi, të paguash pas një kohe të gjatë, ai s'e shtrëngon atë që s'ka.
Le të mos e përbuzim, pra, durimin e tij; le të grumbullojmë për veten tonë jo zemërim, po shpëtim; jo vdekje, po jetë; jo ndëshkim e hakmarrje, po nderime e kurora. S'ka nevojë në këtë rast të paguash qira për të bartur gjërat që jep; s'ka nevojë në këtë rast të lodhesh e t'i shndërrosh në para. Po t'i dorëzosh, vetë Zoti i ngre në Qiell; ai vetë ta bën tregtinë më fitimprurëse.
S'ka nevojë këtu të gjesh dikë që të t'i bartë ato që ke dhënë; vetëm jep, edhe menjëherë ngjitet lart, jo që të mbahen të tjerë si ushtarë, po që të mbetet për ty me fitim të madh. Sepse këtu, çfarëdo që të kesh dhënë, s'ka si ta marrësh prapë; po atje do t'i marrësh sërish me shumë nder, edhe do të fitosh më shumë, fitime më shpirtërore. Këtu dhuratat janë një kërkesë; atje një hua, para me kamatë, edhe një borxh.
Për më tepër, Perëndia të ka dhënë fletëborxhe. Sepse «ai që mëshiron të varfrin», thuhet, «i jep hua Zotit». Të dha edhe një kapar, edhe një dorëzani, edhe kjo, ai vetë Perëndia! Ç'lloj kapari? Gjërat e jetës së tashme, ato që duken, gjërat shpirtërore, shijen paraprake të gjërave që do të vinë.
Përse, pra, vonon, edhe përse ngurron, kur ke marrë tashmë kaq shumë gjëra e ke për të marrë kaq shumë të tjera?
Sepse ja ç'ke marrë: ai vetë të bëri një trup, ai vetë vuri brenda teje një shpirt, ai të nderoi me të folur, vetëm ty ndër gjërat mbi tokë, ai të dha përdorimin e gjithçkaje që shihet, ai të fali njohjen e vetvetes, ai dha Birin e tij për ty, ai të dha një pagëzim plot me kaq të mira, ai të dha një tryezë të shenjtë, ai të premtoi një mbretëri edhe të mira që s'thuhen dot.
Pasi ke marrë, pra, kaq shumë të mira, edhe ke për të marrë kaq të tjera, po e them prapë të njëjtën gjë: a do të bësh llogari të vogla për një pasuri që prishet, edhe ç'shfajësim do të kesh?
Po mos vallë po shikon tërësisht fëmijët e tu? Edhe tërhiqesh prapa për hir të tyre? Jo, po mësoji edhe ata t'i fitojnë të tilla fitime. Sepse, po të kishe para të dhëna hua e që sillnin kamatë, edhe të kishe një borxhli mirënjohës, dhjetë mijë herë do të zgjidhje më mirë t'i lije fëmijës, në vend të arit, fletëborxhin, që të kishte prej tij të ardhura të mëdha edhe të mos detyrohej të endej e të kërkonte të tjerë për t'u dhënë hua.
Edhe tani jepua këtë fletëborxh fëmijëve të tu, edhe lëri Perëndinë borxhli ndaj tyre. Ti s'i shet arat e tua e t'ua japësh fëmijëve, po ua lë, që të ardhurat të mbeten edhe ata të kenë prej andej një shtim më të madh pasurie; po këtë fletëborxh, që është më frytdhënës se çdo arë a e ardhur, edhe sjell kaq shumë fryte, këtë ke frikë t'ua lësh? Sa marrëzi e madhe duhet të jetë kjo, edhe çmenduri! Edhe kjo, kur e di se, edhe sikur t'ua lije atyre, prapë do ta marrësh sërish edhe ti me vete.
Të tilla janë gjërat shpirtërore: kanë bujari të madhe. Le të mos jemi, pra, koprracë; as të pashpirt e të egër ndaj vetvetes, po le të tregtojmë me atë mall të mirë, që edhe ta marrim vetë me vete kur të ikim, edhe t'ua lëmë fëmijëve tanë, edhe të arrijmë të mirat që do të vinë, me anë të hirit edhe të dashurisë për njeriun të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia, fuqia edhe nderi, bashkë me Atin edhe me Frymën e Shenjtë, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it