Mateu 21:12-13

Këtë e tregon edhe Joani, po ai në fillim të Ungjillit të vet, kurse ky në fund. Nga kjo ka gjasë se u bë dy herë, në kohë të ndryshme.

Kjo duket qartë edhe nga kohët, edhe nga përgjigjja e tyre. Sepse atje ai erdhi pikërisht në Pashkë, kurse këtu shumë më parë. Atje hebrenjtë thonë: «Ç'shenjë na tregon?», kurse këtu heshtin, ndonëse të qortuar, sepse tani të gjithë njerëzit mrekulloheshin me të.

Dhe kjo është akuzë më e rëndë kundër hebrenjve: se, kur ai e bëri këtë jo vetëm një herë, po edhe një të dytë, ata vazhduan tregtinë e tyre dhe thanë se ishte kundërshtar i Perëndisë, kur pikërisht prej kësaj duhej të kishin mësuar nderimin e tij ndaj Atit dhe fuqinë e vet. Sepse vërtet ai bënte mrekulli, dhe ata e shihnin se fjalët e tij pajtoheshin me veprat.

Po as kështu nuk u bindën, po «u zemëruan shumë», dhe kjo ndërsa dëgjonin profetin që thërriste me zë të lartë, edhe fëmijët që, përtej moshës së tyre, e shpallnin atë. Prandaj edhe ai vetë ngre Isain kundër tyre si akuzues, duke thënë: «Shtëpia ime do të quhet shtëpi lutjeje».

Po jo vetëm në këtë mënyrë e tregon pushtetin e vet, po edhe duke shëruar sëmundje të ndryshme. «Sepse të verbër dhe të çalë erdhën tek ai, dhe ai i shëroi», dhe kështu tregon fuqinë e pushtetin e vet.

Po ata as kështu nuk pranonin të bindeshin, por, bashkë me mrekullitë e tjera, kur dëgjuan edhe fëmijët që e shpallnin, gati po mbyteshin dhe thanë: «A nuk dëgjon ç'thonë këta?» E megjithatë, Krishtit i takonte t'ua thoshte këtë atyre: «A nuk dëgjoni ç'thonë këta?», sepse fëmijët i këndonin atij ashtu si i këndohet Perëndisë.

Çfarë thotë, pra? Meqë ata flisnin kundër gjërave të dukshme, ai e jep ndreqjen e vet më tepër si qortim, duke thënë: «A nuk keni lexuar kurrë: ‹Nga goja e foshnjave dhe e fëmijëve në gji përsose lëvdimin›?» Dhe me të drejtë tha: «Nga goja». Sepse ajo që u tha nuk buronte nga kuptimi i tyre, po nga fuqia e tij, që i jepte fjalë gjuhës së tyre ende të papjekur.

Dhe kjo ishte gjithashtu një parafigurë e johebrenjve, që belbëzonin, e megjithatë shpallnin njëkohësisht gjëra të mëdha me kuptim dhe me besim.

Edhe për apostujt prej kësaj kishte një ngushëllim jo të vogël. Sepse, që të mos hutoheshin se si, duke qenë të pashkolluar, do të mundnin ta shpallnin ungjillin, fëmijët u dalin përpara dhe ua heqin çdo shqetësim, duke u mësuar se do t'u jepte fjalë ai që i bëri edhe këta të këndonin lëvdime.

Dhe jo vetëm kaq, po mrekullia tregoi se ai është Krijues edhe i natyrës. Fëmijët, pra, ndonëse në moshë të papjekur, thanë gjëra që kishin një kuptim të qartë dhe që përputheshin me gjërat e larta; kurse njerëzit, gjëra plot çmenduri dhe marrëzi. Sepse e tillë është natyra e ligësisë.

Meqenëse, pra, kishte shumë gjëra që i acaronin, prej turmës, prej dëbimit të shitësve, prej mrekullive, prej fëmijëve, ai përsëri i lë, duke i lënë vend zemërimit që po fryhej, dhe pa dashur ta niste mësimin e vet, që, duke zier prej zilie, të mos zemëroheshin edhe më nga fjalët e tij.

«Në mëngjes, kur po kthehej në qytet, i erdhi uri.» Si i vjen uri në mëngjes? Kur i jep leje mishit, atëherë ai shfaq ndjesinë e vet. «Dhe kur pa një fik buzë udhës, erdhi tek ai dhe nuk gjeti asgjë veç gjetheve.» Një Ungjillor tjetër thotë: «Nuk ishte ende koha e fiqve»; po nëse nuk ishte koha, si thotë Ungjillori tjetër: «Erdhi, se mos gjente ndonjë fryt tek ai»? Nga kjo duket qartë se kjo i përket hamendjes së nxënësve të tij, të cilët ishin ende në një gjendje disi të papërsosur. Sepse vërtet Ungjillorët në shumë vende shënojnë hamendjet e nxënësve.

Ashtu si kjo, pra, ishte hamendje e tyre, po ashtu ishte edhe të pandehësh se pema u mallkua për këtë shkak, ngaqë s'kishte fryt. Përse u mallkua, pra? Për hir të nxënësve, që të kishin guxim. Sepse, meqë kudo bënte të mira, po nuk ndëshkonte askënd, duhej që t'u jepte një provë të prekshme se kishte fuqi edhe të merrte hak. Kështu do të mësonin edhe nxënësit edhe hebrenjtë se, ndonëse mund t'i shkatërronte ata që e kryqëzojnë, me vullnetin e vet nënshtrohet dhe nuk i shkatërron. Dhe nuk deshi ta tregonte këtë mbi njerëz: mbi pemën dha provën e fuqisë së vet për të marrë hak. Po kur diçka e tillë bëhet mbi vende, a mbi bimë, a mbi kafshë, mos u bëj kureshtar, as mos thuaj: si u tha me të drejtë fiku, po të mos ishte koha e fiqve? Sepse është krejt e kotë ta thuash këtë; po shih mrekullinë, dhe mrekullohu e lavdëro atë që e bëri.

Edhe në rastin e derrave që u mbytën, shumëkush ka thënë të njëjtën gjë, duke ngritur çështjen e drejtësisë; po as atje nuk duhet vënë vesh, sepse edhe këta janë kafshë, ashtu si ajo ishte një bimë pa jetë.

Përse, pra, vepra u vesh me një pamje të tillë dhe me këtë shkak për mallkim? Siç thashë, kjo ishte hamendja e nxënësve.

Po nëse nuk ishte ende koha, më kot thonë disa se këtu nënkuptohet ligji. Sepse fryti i tij ishte besimi, dhe atëherë ishte koha e këtij fryti, dhe vërtet e kishte dhënë atë; «sepse arat janë tashmë të bardha për të korrur», thotë ai; dhe: «Ju dërgova të korrni atë për të cilën nuk u munduat».

2. Asnjë nga këto gjëra, pra, nuk lë të kuptohet ai këtu, po ajo që thashë: shfaq fuqinë e vet për të ndëshkuar. Këtë e tregon kur thotë: «Nuk ishte ende koha», duke e bërë të qartë se pikërisht për këtë qëllim shkoi, dhe jo nga uria, po për hir të nxënësve të tij, të cilët vërtet u mrekulluan së tepërmi, ndonëse ishin bërë shumë mrekulli më të mëdha. Po, siç thashë, kjo ishte e çuditshme, sepse tani për herë të parë tregoi fuqinë e vet për të marrë hak. Prandaj jo mbi ndonjë gjë tjetër, po mbi më të lëngëtën nga të gjitha bimët e mbjella e bëri mrekullinë, që edhe nga kjo mrekullia të dukej më e madhe.

Dhe që të mësosh se kjo u bë për hir të tyre, që t'i stërviste të kishin guxim, dëgjo çfarë thotë më pas. Po çfarë thotë? «Edhe ju do të bëni gjëra më të mëdha, po të doni të besoni dhe të keni guxim në lutje.» A e sheh se gjithçka bëhet për hir të tyre, që të mos trembeshin e të mos dridheshin nga kurthet kundër tyre? Prandaj e thotë këtë edhe për të dytën herë, që t'i lidhë pas lutjes dhe besimit. «Sepse jo vetëm këtë do të bëni, po do të lëvizni edhe male; dhe do të bëni shumë gjëra të tjera, po të keni guxim në besim dhe në lutje.»

Po hebrenjtë mburravecë dhe fodullë, duke dashur t'i ndërprisnin mësimin, erdhën tek ai dhe e pyetën: «Me ç'pushtet i bën këto?» Sepse, meqë s'mund të kundërshtonin mrekullitë, nxjerrin kundër tij ndreqjen që u bëri tregtarëve në tempull. Këtë duket se e pyesin edhe te Joani, ndonëse jo me këto fjalë, po me të njëjtin qëllim. Sepse edhe atje thonë: «Ç'shenjë na tregon, që i bën këto gjëra?» Po atje ai u përgjigjet duke thënë: «Prishni këtë tempull, dhe unë për tri ditë do ta ngre», kurse këtu i shtyn në një ngushticë. Nga kjo duket qartë se atje ishte fillimi dhe parahyrja e mrekullive, kurse këtu fundi.

Po ja çfarë thonë: A e more fronin e mësuesit? A të shuguruan prift, që tregove një pushtet të tillë? thonë ata. E megjithatë ai nuk kishte bërë asgjë që të tregonte fodullëk, po ishte kujdesur për rregullin e mirë të tempullit; e prapëseprapë, ngaqë s'kishin ç'të thoshin, kundërshtojnë pikërisht këtë. Dhe vërtet, kur i dëboi, nuk guxuan të thoshin gjë, për shkak të mrekullive; po kur ai u shfaq, atëherë i gjejnë faj.

Çfarë thotë, pra? Nuk u përgjigjet drejtpërdrejt, për të treguar se, po të kishin dashur ta shihnin pushtetin e tij, mundeshin; po i pyet përsëri, duke thënë: «Pagëzimi i Joanit, nga është? Nga qielli, apo nga njerëzit?»

E ç'lloj arsyetimi është ky? Pa dyshim, më i forti. Sepse po të kishin thënë se ishte nga qielli, ai do t'u thoshte: përse, pra, nuk i besuat? Sepse, po të kishin besuar, nuk do t'i kishin pyetur këto. Sepse për të Joani kishte thënë: «Nuk jam i denjë të zgjidh lidhësen e këpucës së tij»; dhe: «Ja Qengji i Perëndisë, që ngre mëkatet e botës»; dhe: «Ky është Biri i Perëndisë»; dhe: «Ai që vjen nga lart është përmbi të gjithë»; dhe: «Lopata e tij është në dorën e tij, dhe do ta pastrojë krejt lëmin e tij». Kështu që, po t'i kishin besuar, asgjë nuk do t'i pengonte të merrnin vesh me ç'pushtet i bën Krishti këto.

Pas kësaj, ngaqë ata, duke u sjellë me dinakëri, thanë: «Nuk e dimë», ai nuk tha «as unë nuk e di», po çfarë? «As unë nuk ju them.» Sepse, po të kishin qenë vërtet të paditur, do të ishte e nevojshme t'u mësohej; po, meqë po silleshin me dinakëri, me të drejtë nuk u përgjigjet asgjë.

E si ndodhi që nuk thanë se pagëzimi ishte nga njerëzit? «Kishin frikë nga populli», thuhet. A e sheh një zemër të shtrembër? Në çdo rast e përçmojnë Perëndinë dhe i bëjnë të gjitha për hir të njerëzve. Sepse edhe këtë njeri e kishin frikë për shkak të njerëzve, jo nga nderimi për shenjtorin, po për njerëzit; dhe nuk pranonin të besonin te Krishti për shkak të njerëzve; dhe prej këtej u lindën të gjitha të këqijat e tyre.

Pas kësaj, ai thotë: «Ç'ju duket? Një njeri kishte dy bij; dhe i thotë të parit: ‹Shko, puno sot në vresht›. Po ai u përgjigj e tha: ‹Nuk dua›; mirëpo më pas u pendua dhe shkoi. Erdhi te i dyti dhe i tha po ashtu. Dhe ai u përgjigj e tha: ‹Po shkoj, zotëri›; po nuk shkoi. Cili, pra, nga të dy e bëri vullnetin e të atit?» Ata thonë: «I pari».

Përsëri i qorton me anë të një shëmbëlltyre, duke lënë të kuptohet edhe kokëfortësinë e tyre të paarsyeshme, edhe përuljen e atyre që ata i dënonin krejtësisht. Sepse këta dy fëmijë tregojnë atë që ndodhi si me johebrenjtë, ashtu edhe me hebrenjtë. Sepse të parët, ndonëse nuk ishin zotuar të bindeshin, as nuk ishin bërë dëgjues të ligjit, e treguan bindjen e tyre me vepra; kurse të dytët, ndonëse thanë: «Gjithçka që të thotë Zoti, do ta bëjmë dhe do të bindemi», me vepra ishin të pabindur. Dhe pikërisht për këtë, po e shtoj, që të mos mendonin se ligji do t'u bënte dobi, ai tregon se pikërisht kjo gjë i dënon, ashtu siç thotë edhe Pavli: «Nuk janë të drejtë përpara Perëndisë ata që dëgjojnë ligjin, po ata që e zbatojnë ligjin do të shfajësohen». Për këtë qëllim, që t'i bënte të dënonin veten, bën që gjykimin ta japin vetë ata, ashtu siç bën edhe në shëmbëlltyrën vijuese të vreshtit.

3. Dhe që kjo të bëhej, e provon akuzën në personin e një tjetri. Sepse, meqë nuk pranonin të rrëfenin drejtpërdrejt, me anë të një shëmbëlltyre i shtyn drejt asaj që donte.

Po kur ata, pa i kuptuar fjalët e tij, dhanë gjykimin, ai zbulon pas kësaj kuptimin e fshehur dhe thotë: «Tagrambledhësit dhe laviret hyjnë në mbretërinë e qiejve para jush. Sepse Joani erdhi te ju në udhën e drejtësisë, dhe ju nuk i besuat; po tagrambledhësit i besuan; dhe ju, ndonëse e patë, nuk u penduat as pastaj, që t'i besonit.»

Sepse po të kishte thënë thjesht se laviret shkojnë para jush, fjala do t'u dukej fyese; po tani, e thënë pas gjykimit të tyre, nuk duket fort e rëndë.

Prandaj shton edhe akuzën. Cila është, pra? «Joani erdhi», thotë, «te ju», jo tek ata, dhe jo vetëm kaq, po edhe «në udhën e drejtësisë». «Sepse as për këtë s'mund ta qortoni, sikur të ishte ndonjë i shkujdesur dhe pa dobi; po jeta e tij ishte e patëmetë, dhe kujdesi i tij për ju i madh, e prapëseprapë nuk i vutë vesh.»

Dhe bashkë me këtë ka edhe një akuzë tjetër: se tagrambledhësit i vunë vesh; dhe bashkë me këtë, sërish një tjetër: se «as pas tyre nuk e bëtë. Sepse duhej ta kishit bërë qysh para tyre; po të mos e bënit as pas tyre, kjo do të thoshte të mbeteshit pa asnjë shfajësim»; dhe e patregueshme ishte edhe lëvdata për njërën palë, edhe akuza kundër tjetrës. «Te ju erdhi, dhe ju nuk e pranuat; tek ata nuk erdhi, e ata e presin; dhe as ata nuk i morët për mësues.»

Shih me sa gjëra tregohet lavdërimi për ata dhe akuza kundër këtyre. Te ju erdhi, jo tek ata. Ju nuk besuat: kjo nuk u bëri dëm atyre. Ata besuan: kjo nuk ju solli dobi juve.

Po fjala «shkojnë para jush» nuk do të thotë se ata po vinin pas, po se kishin një shpresë, po të donin. Sepse asgjë nuk i zgjon aq shumë njerëzit e trashë sa zilia. Prandaj thotë vazhdimisht: «Të parët do të jenë të fundit, dhe të fundit të parët». Prandaj solli edhe laviret edhe tagrambledhësit, që t'i nxisnin ata në zili.

Sepse këto të dyja janë vërtet mëkatet kryesore, të lindura nga një lakmi e egër: njëra nga dëshira e mishit, tjetra nga dëshira për para. Dhe ai tregon se pikërisht kjo ishte të dëgjuarit e ligjit të Perëndisë: t'i besoje Joanit. Sepse jo vetëm prej hirit hynë laviret, po edhe prej drejtësisë. Sepse nuk hynë duke mbetur lavire, po pasi u bindën e besuan, u pastruan e u kthyen, kështu hynë.

A e sheh si e bëri fjalimin e tij më pak fyes dhe më depërtues me anë të shëmbëlltyrës, duke sjellë laviret? Sepse nuk tha menjëherë: përse nuk i besuat Joanit? Po tha diçka shumë më therëse. Pasi nxori përpara tagrambledhësit dhe laviret, atëherë shtoi këtë, dhe me radhën e veprave ua dënoi sjelljen e pafalshme e tregoi se nga frika e njerëzve i bëjnë të gjitha, e nga mendjemadhësia. Sepse nuk e rrëfyen Krishtin nga frika, se mos i përzinin nga sinagoga; dhe sërish, për Joanin nuk guxonin të flisnin keq, dhe as këtë nga nderimi, po nga frika. Të gjitha këto i dënoi me fjalët e tij, dhe pastaj, me më shumë ashpërsi, vazhdoi t'ua jepte goditjen, duke thënë: «Po ju, kur e morët vesh, nuk u penduat as pastaj, që t'i besonit».

Sepse është gjë e keqe të mos e zgjedhësh të mirën që në fillim, po është akuzë më e rëndë të mos bindesh as më pas. Sepse mbi të gjitha kjo i bën shumë veta të ligj, gjë që e shoh se ndodh edhe tani me disa, prej një pandjeshmërie të skajshme.

Po askush të mos jetë i tillë; përkundrazi, edhe në qoftë se ka rënë në skajin e ligësisë, të mos e humbë shpresën se mund të ndryshojë e të bëhet më i mirë. Sepse është gjë e lehtë të ngrihesh qoftë edhe nga humnerat më të thella të ligësisë.

A nuk dëgjuat si ajo lavire, që i kaloi të gjithë në shthurje, i kaloi të gjithë edhe në përkushtim ndaj Perëndisë? Nuk e kam fjalën për laviren e Ungjijve, po për atë të brezit tonë, që kishte ardhur nga Fenikia, ai qytet aq i paligjshëm. Sepse dikur ajo ishte lavire mes nesh, me nderet e para në skenë, dhe emri i saj ishte i madh kudo, jo vetëm në qytetin tonë, po edhe deri te kilikasit dhe kapadokasit. Dhe shumë pasuri shkatërroi, dhe shumë jetimë përmbysi; dhe shumë veta e akuzuan edhe për magji, se i thurte kurthet e saj jo vetëm me bukurinë e trupit, po edhe me ilaçet e saj. Kjo lavire dikur pushtoi edhe vëllanë e perandoreshës, sepse vërtet e madhe ishte tirania e saj.

Po befas, nuk di si, ose më mirë e di fort mirë, sepse u vendos kështu, u kthye dhe tërhoqi mbi vete hirin e Perëndisë, i përçmoi të gjitha ato gjëra, dhe pasi hodhi tej mjeshtëritë e demonëve, u ngjit në qiell.

Dhe vërtet, asgjë s'ishte më e ndyrë se ç'ishte ajo, kur ishte në skenë; e megjithatë, më pas i kaloi shumë veta në vetëpërmbajtje të tejskajshme, dhe pasi u vesh me thes, gjithë kohën e stërviti kështu veten. Për shkak të kësaj gruaje u vu në lëvizje edhe guvernatori, edhe u armatosën ushtarë, e prapëseprapë nuk patën fuqi as ta çonin në skenë me pahir, as ta largonin nga virgjëreshat që e kishin pritur.

Kjo grua, pasi u çmua e denjë për misteret e patregueshme, dhe pasi tregoi një zell në përpjesëtim me hirin që iu dha, kështu e mbylli jetën: e la larë gjithçka me anë të hirit, dhe pas pagëzimit tregoi vetëpërmbajtje të madhe. Sepse nuk i lejoi as edhe ta shihnin ata që dikur kishin qenë dashnorët e saj, kur erdhën për këtë, po u mbyll dhe kaloi shumë vjet, si të thuash, në një burg. Kështu «të fundit do të jenë të parët, dhe të parët të fundit»; kështu, në çdo rast, na duhet një shpirt i zjarrtë, dhe asgjë nuk e pengon njeriun të bëhet i madh dhe i admirueshëm:

4. Askush, pra, nga ata që jetojnë në ves të mos e humbë shpresën; askush që jeton në virtyt të mos e zërë gjumi. As ky i fundit të mos jetë i sigurt, sepse shpesh lavirja do ta lërë pas; as tjetri të mos e humbë shpresën, sepse mund t'ia kalojë qoftë edhe të parit.

Dëgjoni ç'i thotë Perëndia Jerusalemit: «Thashë, pasi ajo kishte kryer gjithë ato kurvërime: ‹Kthehu tek unë›; po ajo nuk u kthye». Kur kthehemi te dashuria e zjarrtë e Perëndisë, ai nuk i kujton më gjërat e mëparshme. Perëndia nuk është si njeriu, sepse nuk na e përplas të kaluarën, as nuk thotë: përse mungove kaq gjatë? kur pendohemi; mjafton t'i afrohemi ashtu si duhet. Le t'i qepemi me gjithë zemër, dhe le t'i mbërthejmë zemrat pas frikës së tij.

Të tilla gjëra kanë ndodhur jo vetëm nën besëlidhjen e re, po edhe nën të vjetrën. Sepse çfarë ishte më e keqe se Manasi? E megjithatë ai mundi ta qetësonte Perëndinë. Çfarë më e bekuar se Solomoni? Po kur u përgjumë, ra. Ose më mirë, mund të tregoj se të dyja ndodhën në një njeri të vetëm, te i ati i këtij njeriu, sepse i njëjti person u bë në kohë të ndryshme edhe i mirë edhe i keq. Çfarë më e bekuar se Juda? Po ai u bë tradhtar. Çfarë më e mjerë se Mateu? Po ai u bë ungjillor. Çfarë më e keqe se Pavli? Po ai u bë apostull. Çfarë më e lakmueshme se Simoni? Po ai u bë vetë më i mjeri nga të gjithë.

Sa ndryshime të tjera të tilla do të shihje, që kanë ndodhur dikur, dhe që ndodhin edhe sot çdo ditë? Prandaj, pra, them: as ai që është në skenë të mos e humbë shpresën, as ai që është në kishë të mos jetë i sigurt. Sepse këtij të fundit i thuhet: «Ai që pandeh se qëndron, le të ketë kujdes se mos bjerë»; dhe tjetrit: «A nuk ngrihet ai që bie?»; dhe: «Ngrini duart e varura dhe gjunjët e këputur». Sërish, këtyre u thotë: «Rrini zgjuar»; kurse atyre: «Zgjohu, ti që fle, dhe ngrihu prej së vdekurish». Sepse këta duhet të ruajnë atë që kanë, e ata të bëhen ajo që nuk janë; këta të ruajnë shëndetin, e ata të çlirohen nga sëmundja e tyre, sepse janë të sëmurë; po shumë edhe nga të sëmurët bëhen të shëndoshë, dhe nga të shëndoshët shumë veta, prej shkujdesjes, sëmuren.

Njërit, pra, i thotë: «Ja, u bëre i shëndoshë, mos mëkato më, që të mos të vijë ndonjë gjë më e keqe»; kurse të tjerëve: «A do të bëhesh i shëndoshë? Ngrihu, merr shtratin tënd dhe shko në shtëpinë tënde». Sepse mëkati është një paralizë e tmerrshme, e tmerrshme, ose më mirë, nuk është vetëm paralizë, po edhe diçka tjetër më e rëndë. Sepse i tilli jo vetëm rri pa bërë vepra të mira, po edhe kryen vepra të liga. Po prapëseprapë, edhe në qofsh i tillë, po të duash ta shkundësh veten paksa, të gjitha tmerret marrin fund.

Edhe në paç qenë kështu «tridhjetë e tetë vjet», dhe të digjesh të bëhesh i shëndoshë, s'ka njeri që të të pengojë. Krishti është i pranishëm edhe tani, dhe thotë: «Merr shtratin tënd»; mjafton të duash ta shkundësh veten, mos e humb shpresën. S'ke njeri? Po ke Perëndinë. S'ke kush të të hedhë në pellg? Po ke atë që nuk të lë të kesh nevojë për pellgun. S'pate kush të të hidhte atje? Po ke atë që të urdhëron të marrësh shtratin tënd.

Nuk mund të thuash: «Ndërsa po vij unë, një tjetër zbret para meje». Sepse, po të duash të zbresësh në krua, s'ka kush të të pengojë. Hiri nuk konsumohet, nuk shpenzohet, është si një krua që buron pareshtur; me plotësinë e tij shërohemi të gjithë, si në shpirt ashtu edhe në trup. Le t'i afrohemi, pra, qoftë edhe tani. Sepse edhe Rahaba ishte lavire, e megjithatë u shpëtua; dhe kusari ishte vrasës, e megjithatë u bë qytetar i parajsës; dhe ndërsa Juda, ndonëse ishte me Mësuesin e tij, humbi, kusari, ndonëse ishte mbi kryq, u bë nxënës. Të tilla janë veprat e mrekullueshme të Perëndisë. Kështu magët e provuan veten, kështu tagrambledhësi u bë ungjillor, kështu blasfemuesi u bë apostull.

5. Shiko këto gjëra, dhe mos e humb kurrë shpresën, po ki gjithnjë guxim dhe shkunde veten. Kap vetëm udhën që të çon atje, dhe do të përparosh shpejt. Mos i mbyll dyert, mos e mbyll hyrjen. E shkurtër është jeta e tanishme, i vogël mundimi. Po edhe sikur të ishte i madh, prapë s'duhet ta refuzoje. Sepse, po të mos mundohesh në këtë mundim më të lavdishëm, që derdhet për pendimin dhe virtytin, në botë sigurisht do të mundohesh e do ta lodhësh veten në rrugë të tjera. Po nëse edhe në njërën edhe në tjetrën ka mund, përse nuk e zgjedhim atë që e ka frytin të bollshëm dhe shpërblimin më të madh?

E megjithatë, ky mund dhe ai nuk janë njësoj. Sepse në punët e botës ka rreziqe të pandërprera, humbje njëra pas tjetrës, ndërsa shpresa mbetet e pasigurt; e madhe është robëria, dhe shpenzimi njëlloj i pasurisë, i trupave dhe i shpirtrave; e pastaj fryti që kthehet është shumë më poshtë se ç'presim, po të mbijë ndoshta ndonjëherë.

Sepse as mundi për punët e botës nuk jep gjithkund fryt; madje, edhe kur nuk ka dështuar, po ka dhënë prodhimin e vet me bollëk, e shkurtër është koha sa zgjat.

Sepse, kur je plakur, dhe s'e ke më pas asaj shijen e kënaqësisë së plotë, atëherë, dhe jo më parë, mundi të sjell shpërblimin e vet. Dhe ndërsa mundi ishte me trupin në fuqinë e vet, fryti dhe kënaqësia i takojnë atij që është plakur e ligështuar, kur koha ka mpirë edhe vetë ndjesinë; po edhe sikur të mos e kishte mpirë, pritja e fundit nuk na lë të gjejmë kënaqësi.

Po në rastin tjetër nuk është kështu, po mundi është në një trup që prishet e vdes, kurse kurora është në një trup të paprishshëm, të pavdekshëm dhe pa fund. Dhe mundi vjen i pari e zgjat pak; kurse shpërblimi vjen pas e s'ka fund, që të prehesh pastaj me siguri, pa pritur asgjë të pakëndshme.

Sepse nuk ke pse të kesh më frikë as ndryshim, as humbje, si këtu. Ç'lloj të mirash janë, pra, këto, që janë njëherësh të pasigurta, jetëshkurtra, tokësore, dhe që zhduken para se të shfaqen, e që fitohen me shumë mundime? E ç'të mira barazohen me ato që janë të palëkundshme, që nuk plaken, që s'kanë mund, që të sjellin kurora qysh në kohën e vetë betejave?

Sepse ai që i përçmon paratë, qysh këtu e merr shpërblimin e vet, ngaqë çlirohet nga ankthi, nga rivaliteti, nga shpifja, nga kurthet, nga zilia. Ai që është i përkorë dhe jeton me rregull, qysh para nisjes së tij, kurorëzohet dhe jeton në kënaqësi, ngaqë çlirohet nga pahijshmëria, nga talljet, nga rreziqet e padisë, dhe nga gjërat e tjera që janë për t'u trembur. Edhe të gjitha pjesët e tjera të virtytit po ashtu na sjellin fitim qysh këtu.

Prandaj, që të arrijmë si bekimet e tanishme, ashtu edhe ato të ardhshmet, le t'i ikim vesit dhe le të zgjedhim virtytin. Sepse kështu do të shijojmë gëzim dhe do të marrim kurorat që vijnë, të cilat Perëndia na dhëntë t'i arrijmë të gjithë, me anë të hirit dhe të njeridashjes së Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia dhe pushteti në jetë të jetëve. Amin.