Mateu 22:15

«Atëherë.» Kur? Pikërisht atëherë kur duhej të ishin prekur më së shumti nga pendimi, kur duhej të ishin mahnitur nga dashuria e tij për njeriun, kur duhej të kishin pasur frikë nga ato që do të vinin, kur, nga e shkuara, duhej të kishin besuar edhe për të ardhmen. Sepse ato që qenë thënë po thërrisnin fort, duke u përmbushur në vepër. Dua të them: tagrambledhësit dhe lavirat besuan, kurse profetët dhe njerëzit e drejtë u vranë; dhe nga këto ata s'duhej të kundërshtonin për sa i përket humbjes së tyre, po duhej të besonin dhe të vinin në vete.

Po, prapëseprapë, as edhe kështu nuk pushojnë veprat e tyre të liga, po vijnë duke u shtuar e shkojnë më tej. Dhe, meqë nuk mund të vinin dorë mbi të (sepse kishin frikë nga turma), zgjodhën një udhë tjetër: donin ta fusnin në rrezik dhe ta bënin fajtor për krime kundër shtetit.

Sepse «i dërguan nxënësit e tyre bashkë me herodianët, duke thënë: Mësues, e dimë se je i vërtetë dhe mëson udhën e Perëndisë me të vërtetën, edhe nuk të bëhet vonë për njeri, sepse nuk shikon fytyrë njerëzish. Na thuaj, pra: Ç'të duket? A është e lejueshme t'i japësh taksë Cezarit apo jo?»

Sepse tashmë ishin bërë taksapagues, meqë vendi i tyre kishte kaluar nën sundimin e romakëve. Dhe, ngaqë kishin parë se Theuda dhe Juda me shokët e tyre pikërisht për këtë qenë vrarë, si njerëz që kishin përgatitur kryengritje, deshën ta fusnin edhe atë me këto fjalë në një dyshim të tillë. Prandaj dërguan bashkë nxënësit e vet dhe ushtarët e Herodit, duke hapur, siç mendonin, një humnerë nga të dyja anët e duke ngritur kudo lakun, që të zinin çdo gjë që të thoshte. Në qoftë se do të përgjigjej në anën e herodianëve, do ta qortonin ata vetë; po në qoftë se në anën e tyre, do ta paditnin të tjerët. E megjithatë ai i kishte dhënë didrahmat, po ata këtë s'e dinin.

Në të dyja mënyrat, pra, prisnin ta kapnin, po dëshironin më fort që ai të thoshte diçka kundër herodianëve. Ndaj dërgojnë edhe nxënësit e tyre, që me praninë e tyre ta shtynin drejt kësaj, me qëllim që t'ia dorëzonin qeveritarit si uzurpator. Këtë e lë të kuptohet edhe Lluka, kur tregon se e pyetën edhe përpara turmës, që dëshmia të ishte më e fortë.

Po përfundimi doli krejt i kundërt, sepse para një turme më të madhe shikuesish nxorën në shesh marrëzinë e tyre.

Dhe shihni lajkat e tyre dhe dredhinë e fshehtë. «E dimë, thonë, se je i vërtetë.» Po si thatë, atëherë, «Është mashtrues», «e mashtron popullin», «ka djall brenda» dhe «nuk është prej Perëndisë»? Si, pak më parë, kurdisët ta vritnit?

Po ata i provojnë të gjitha, çfarëdo që t'u sugjerojë dredhia kundër tij. Sepse, meqë pak më parë, kur thanë me kryeneçësi «Me ç'pushtet i bën këto?», nuk morën përgjigje për pyetjen, tani kërkojnë ta fryjnë me lajkat e tyre dhe ta bindin të thotë diçka kundër ligjeve në fuqi, kundër qeverisjes sunduese.

Prandaj edhe i dëshmojnë të vërtetën, duke pohuar atë që ishte vërtet e tillë, po jo me zemër të drejtë, as me dëshirë; dhe i shtojnë, duke thënë: «Nuk të bëhet vonë për njeri.» Shihni sa haptas duan ta shtyjnë drejt këtyre fjalëve, që do ta bënin njëkohësisht të fyente Herodin dhe të binte nën dyshimin se ishte uzurpator, si njeri që ngrihej kundër ligjeve, me qëllim që ta ndëshkonin si nxitës trazirash dhe si uzurpator. Sepse, kur thoshin «Nuk të bëhet vonë për njeri» dhe «Nuk shikon fytyrën e njeriut», linin të kuptohej për Herodin dhe Cezarin.

«Na thuaj, pra: Ç'të duket?» Tani e nderoni dhe e çmoni si Mësues, ju që e patët përbuzur dhe fyer shpeshherë, kur fliste për ato që kanë të bëjnë me shpëtimin tuaj. Prandaj edhe u bënë aleatë.

Dhe shihni dinakërinë e tyre. Nuk thonë: Na thuaj se ç'është e mirë, ç'është e dobishme, ç'është e lejueshme? po: «Ç'të duket?» Aq shumë e kishin ngulur mendjen te ky qëllim i vetëm, ta tradhtonin dhe ta vinin në armiqësi me sundimtarët. Dhe Marku, kur e tregon këtë e zbulon më qartë kryeneçësinë e tyre dhe shpirtin e tyre gjakatar, thotë se ata folën kështu: «T'i japim taksë Cezarit apo të mos i japim?» Kështu, ata shfrynin zemërim dhe mbanin barrë një kurth kundër tij, e megjithatë shtireshin se e nderonin.

Ç'thotë, pra, ai? «Përse më ngisni, o hipokritë?» A e sheh se si u flet me ashpërsi më të madhe se zakonisht? Sepse, tashmë që ligësia e tyre ishte e plotë dhe e dukshme, ai pret më thellë, së pari duke i hutuar e duke ua mbyllur gojën, tek nxjerr në shesh mendimet e tyre të fshehta e tek ua bën të gjithëve të qartë me ç'qëllim po i afroheshin.

Dhe këto i bëri për të zmbrapsur ligësinë e tyre, që të mos pësonin dëm duke provuar sërish të njëjtat gjëra. E megjithatë fjalët e tyre ishin plot nderim, sepse edhe Mësues e quajtën, edhe dëshmuan për të vërtetën e tij dhe se nuk mbante anë me njeri; po, duke qenë Perëndi, ai s'u gënjye nga asnjë prej këtyre. Prandaj edhe ata duhej të kishin menduar se qortimi nuk ishte fryt hamendjeje, po shenjë se ai i njihte mendimet e tyre të fshehta.

2. Megjithatë, ai nuk u ndal te qortimi, ndonëse mjaftonte veç t'i kishte zbuluar për qëllimin e tyre dhe t'i kishte turpëruar për ligësinë; po nuk ndalet me kaq, po ua mbyll gojën në një mënyrë tjetër: «Më tregoni, thotë, monedhën e taksës.» Dhe, kur ia treguan, ashtu si bën përherë, ai e nxjerr vendimin nga vetë goja e tyre dhe i vë të vendosin se taksa është e lejueshme; dhe kjo qe fitore e qartë dhe e kthjellët. Kështu, kur pyet, nuk pyet nga padija, po ngaqë do t'i lidhë me përgjigjet e tyre. Sepse, kur i pyeti «E kujt është kjo figurë?» dhe ata thanë «E Cezarit», ai thotë: «Jepini Cezarit ato që janë të Cezarit.» Sepse kjo nuk është të japësh, po të kthesh; dhe këtë e tregon me anë të figurës dhe të mbishkrimit.

Pastaj, që të mos thoshin: Po na nënshtron ndaj njerëzve, ai shtoi: «edhe Perëndisë ato që janë të Perëndisë.» Sepse është e mundur edhe t'u përmbushësh njerëzve atë që u takon, edhe t'i japësh Perëndisë atë që i detyrohemi. Prandaj edhe Pavli thotë: «Jepini gjithkujt atë që i detyroheni: taksë atij që i detyroheni taksë, tagër atij që i detyroheni tagër, frikë atij që i detyroheni frikë.»

Po ti, kur dëgjon «Jepini Cezarit ato që janë të Cezarit», dije se ai flet vetëm për ato gjëra që nuk i sjellin asnjë dëm perëndishmërisë; sepse, po të jetë ndonjë gjë e tillë, ajo nuk është më taksë e Cezarit, po e djallit.

Kur i dëgjuan këto, iu mbyll goja dhe «u mrekulluan» nga urtësia e tij. A nuk duhej, pra, të besonin? A nuk duhej të mahniteshin? Sepse ai u dha provën e hyjnisë së tij, tek zbuloi të fshehtat e zemrave të tyre, dhe me butësi ua mbylli gojën.

Ç'ndodhi, pra? A besuan? Aspak, po «e lanë dhe ikën»; dhe pas tyre «erdhën tek ai saducenjtë».

O marrëzi! Kur të tjerët u lanë pa fjalë, këta nisën sulmin, atëherë kur duhej të ishin më të tërhequr. Po e tillë është natyra e pacipërisë: e paturpshme, ngulmuese dhe që provon të pamundurën. Prandaj edhe Ungjillori, i mahnitur nga marrëzia e tyre, e tregoi pikërisht këtë kur tha «Atë ditë erdhën tek ai». Atë ditë. Cilën ditë? Atë në të cilën ai kishte zbuluar dredhinë e tyre dhe i kishte turpëruar. Po cilët janë këta? Një sekt i hebrenjve, i ndryshëm nga farisenjtë dhe shumë më i keq se ata, të cilët thoshin «se nuk ka ngjallje, as engjëll, as frymë». Sepse këta ishin nga një lloj më i trashë dhe të etur pas gjërave të trupit. Sepse kishte shumë sekte edhe ndër hebrenjtë. Prandaj edhe Pavli thotë: «Jam farise, nga sekti më i rreptë ndër ne.»

Dhe nuk thonë vërtet asgjë drejtpërdrejt për ngjalljen, po sajojnë një tregim dhe trillojnë një rast që, siç mendoj unë, s'ka pasur kurrë as ekzistencë; duke menduar ta fusnin në pështjellim dhe duke dashur të rrëzonin të dyja gjërat: edhe që ekziston ngjallja, edhe që ekziston një ngjallje e tillë.

Edhe këta prapë e sulmojnë me një pamje maturie, duke thënë: «Mësues, Moisiu tha: ‹Në qoftë se vdes ndonjë pa fëmijë, i vëllai le të martohet me të shoqen dhe t'i ngjallë farë të vëllait.› Tani, ishin ndër ne shtatë vëllezër: i pari u martua dhe vdiq, dhe, pa lënë pasardhës, ia la gruan të vëllait. Kështu edhe i dyti, edhe i treti, deri te i shtati. Më në fund vdiq edhe gruaja. Në ngjallje, pra, e kujt nga të shtatët do të jetë grua?»

Shikoni si u përgjigjet këtyre porsi mësues. Sepse, ndonëse erdhën tek ai me dredhi, prapë pyetja e tyre ishte më fort e padijes. Prandaj as nuk u thotë «O hipokritë».

Për më tepër, që të mos i qortonte, duke thënë «Përse shtatë veta patën një grua?», i shtojnë autoritetin e Moisiut; ndonëse, siç e thashë më parë, ishte trillim, të paktën sipas gjykimit tim. Sepse i treti nuk do ta kishte marrë, kur i pa të vdekur të dy dhëndurët; ose, po ta kishte marrë i treti, s'do ta merrte i katërti a i pesti; e po ta bënin edhe këta, aq më tepër i gjashti a i shtati nuk do t'i afrohej gruas, po do të tërhiqej prej saj. Sepse e tillë është natyra e hebrenjve. Sepse, po të ndiejnë kështu shumë veta sot, aq më tepër ndienin atëherë; kur, madje edhe pa këtë, shpeshherë shmangeshin nga martesa e tillë, dhe kjo, ndonëse ligji i shtrëngonte. Kështu, sido që të jetë, Ruta, ajo grua moabite, u shty drejt atij që ishte më larg fisit të saj; edhe Tamara u detyrua kështu të merrte, vjedhurazi, farë nga i afërmi i të shoqit.

Po përse nuk trilluan dy a tre, po shtatë? Që të hidhnin, sikundër mendonin, edhe më shumë përqeshje mbi ngjalljen. Ndaj shtojnë edhe «të gjithë e patën grua», sikur ta shtynin në ndonjë vështirësi.

Ç'thotë, pra, Krishti? U përgjigjet të dyjave, duke u ndeshur jo me fjalët, po me qëllimin, dhe tek zbulon në çdo rast të fshehtat e zemrave të tyre; herë duke i nxjerrë në shesh, herë duke i lënë ata që e pyesin të përgënjeshtrohen nga vetë ndërgjegjja e tyre. Shikoni, sido që të jetë, si i provon këtu të dyja gjërat: si atë që do të ketë ngjallje, ashtu edhe atë që nuk do të jetë një ngjallje e tillë siç e dyshojnë ata.

Sepse ç'thotë? «Gaboni, sepse nuk njihni Shkrimet, as fuqinë e Perëndisë.» Sepse, meqë sillnin përpara Moisiun dhe ligjin sikur t'i njihnin, ai tregon se kjo pyetje është e njerëzve që s'i njohin fare Shkrimet. Sepse edhe kjo, që e ngasnin, andej lindi: nga padija e Shkrimeve dhe ngaqë nuk e njihnin fuqinë e Perëndisë siç duhej.

«Ç'çudi, pra, është, thotë, në më ngitni mua, që ende s'më njihni, kur nuk njihni as vetë fuqinë e Perëndisë, për të cilën keni pasur kaq shumë përvojë, dhe nuk e keni mësuar as nga arsyeja e shëndoshë, as nga Shkrimet?» Në qoftë se vërtet edhe vetë arsyeja na bën ta dimë këtë: se për Perëndinë të gjitha janë të mundura. Dhe së pari ai i përgjigjet pyetjes që iu bë. Sepse, meqë kjo ishte arsyeja pse nuk besonin në ngjallje, që e mendonin rregullin e gjërave kështu, ai shëron shkakun, pastaj edhe simptomën (sepse andej lindi edhe sëmundja), dhe tregon mënyrën e ngjalljes. «Sepse në ngjallje, thotë, as martohen, as martojnë, po janë si engjëjt e Perëndisë në qiell.» Kurse Lluka thotë «si bij të Perëndisë».

Në qoftë se, pra, nuk martohen, pyetja është e kotë. Po jo se s'martohen prandaj janë engjëj, po se janë si engjëj prandaj nuk martohen. Me këto ai hoqi edhe shumë vështirësi të tjera, të cilat Pavli i la të kuptohen me një fjalë të vetme, duke thënë: «Sepse pamja e kësaj bote po kalon.»

Dhe me këto fjalë ai tregoi se ç'gjë e madhe është ngjallja; dhe, veç kësaj, provon se ka ngjallje. Vërtet, edhe kjo u dëftua njëkohësisht nga ç'kishte thënë, po prapë, mbi të gjitha, ai i shton sërish fjalës së vet me atë që thotë tani. Sepse nuk u ndal vetëm te pyetja e tyre, po te mendimi i tyre. Kështu, kur nuk veprojnë me dredhi të madhe, po pyesin nga padija, ai u mëson edhe më tepër; po kur është vetëm ligësi, nuk u përgjigjet as edhe pyetjes.

Dhe përsëri me anë të Moisiut ua mbyll gojën, meqë edhe ata kishin sjellë përpara Moisiun; dhe thotë: «Po për ngjalljen e të vdekurve, a nuk keni lexuar: ‹Unë jam Perëndia i Abrahamit, dhe Perëndia i Isakut, dhe Perëndia i Jakobit›? Ai nuk është Perëndia i të vdekurve, po i të gjallëve.» Nuk e ka fjalën për ata që nuk janë, që janë fshirë krejt e që s'kanë për t'u ngjallur më. Sepse nuk tha «Isha», po «Jam»: për ata që janë, që jetojnë. Sepse, ashtu si Adami, ndonëse jetoi atë ditë që hëngri nga pema, vdiq me anë të dënimit; po kështu edhe këta, ndonëse kishin vdekur, jetonin me anë të premtimit të ngjalljes.

Po si thotë atëherë diku tjetër «që të jetë Zot edhe i të vdekurve, edhe i të gjallëve»? Po kjo nuk bie ndesh me atë. Sepse këtu e ka fjalën për të vdekurit që kanë vetë për të jetuar. Dhe, veç kësaj, «Unë jam Perëndia i Abrahamit» është tjetër gjë nga «që të jetë Zot edhe i të vdekurve, edhe i të gjallëve». Ai njihte edhe një vdekje tjetër, për të cilën thotë: «Lëri të vdekurit të varrosin të vdekurit e tyre.»

«Edhe kur turmat dëgjuan këto, u mahnitën nga mësimi i tij.» Po as edhe këtu s'u mahnitën saducenjtë; po këta ikin të mundur, kurse turma e paanshme korr dobinë.

Meqë, pra, ngjallja është e tillë, ejani të bëjmë gjithçka, që të fitojmë atje nderet e para. Por, po të doni, le t'ju tregojmë disa që edhe para ngjalljes, që këtu, i ndjekin e i korrin këto bekime, tek i drejtohemi përsëri shkretëtirës. Sepse do të hyj sërish në të njëjtin fjalim, ngaqë ju shoh se dëgjoni me më shumë kënaqësi.

Le t'i sodisim, pra, edhe sot fushimet shpirtërore, le ta shohim gëzimin e tyre pa asnjë përzierje frike. Sepse ata nuk kanë ngritur fushim me heshta si ushtarët (këtu, mu në këtë pikë, e mbylla së fundi ligjëratën time), as me mburoja e parzmore; po do t'i shohësh të zhveshur nga të gjitha këto, e prapë duke arritur gjëra që as ushtarët me armë s'i arrijnë.

Dhe, në qofsh i zoti të vësh re, eja e ma zgjat dorën, dhe le të shkojmë të dy në këtë luftë, e le ta shohim radhitjen e tyre të betejës. Sepse edhe këta luftojnë çdo ditë, vrasin kundërshtarët e tyre dhe mundin të gjitha epshet që na kurdisin kurthe; dhe do t'i shohësh të rrëzuara përtokë, të pazonja qoftë edhe të përpëliten, tek dëshmojnë me vetë veprën atë fjalë të apostullit: «Ata që janë të Krishtit e kanë kryqëzuar mishin bashkë me pasionet dhe epshet.»

A e sheh një turmë të vdekurish të shtrirë atje, të therur nga shpata e Frymës? Prandaj në atë vend s'ka as dehje, as grykësi. Këtë e dëshmon tryeza e tyre dhe trofeu që është ngritur mbi të. Sepse dehja dhe grykësia dergjen të vdekura, të vëna në ikje nga pirja e ujit, ndonëse dehja është shumëfishe, një përbindësh me shumë kokë. Sepse, ashtu si te Skila dhe Hidra e përrallave, edhe te dehja mund të shohësh shumë kokë: nga njëra anë mbin kurvëria, nga tjetra zemërimi; këtu përtacia, atje epshet e paligjshme; po të gjitha këto janë hequr. E prapë tërë ato ushtri të tjera, ndonëse dalin fitimtare në dhjetë mijë luftëra, zihen rob nga këto epshe; dhe as armët, as heshtat, as çdo gjë tjetër që mund të ketë, s'mund të qëndrojnë përballë këtyre falangave. Po vetë gjigantët, heronjtë, ata që bëjnë trimëri të panumërta, do t'i gjesh të lidhur pa pranga nga gjumi dhe dehja, të shtrirë si të plagosur pa therje e pa plagë, madje në gjendje edhe më të rëndë. Sepse ata të paktën përpëliten, kurse këta as kaq nuk bëjnë, po dorëzohen menjëherë.

A e sheh se kjo ushtri është më e madhe dhe më e admirueshme? Sepse ata armiq që i mundën të tjerët, kjo ushtri i shkatërron veç me vullnetin e vet. Sepse aq shumë e dobësojnë nënën e gjithë të këqijave të tyre, sa ajo s'mund as t'i shqetësojë më; dhe, tek rrëzohet prijësi e tek hiqet koka, edhe pjesa tjetër e trupit rri pa lëvizur.

Dhe këtë fitore mund ta shohësh se e arrin secili prej atyre që rrinë atje. Sepse nuk është si në këto luftëra tona, ku, po ta ketë marrë një armik një goditje nga njëri, nuk i bëhet më barrë tjetrit, meqë u rrëzua njëherë; po këtu duhet që të gjithë ta godasin këtë përbindësh, dhe ai që nuk e ka goditur e rrëzuar atë, patjetër që mundohet prej tij.

A e sheh një fitore të lavdishme? Sepse një trofe të tillë, që as tërë ushtritë e botës të mbledhura bashkë s'kanë fuqi ta ngrenë, secili prej atyre njerëzve e ngre; dhe të gjitha ato që vijnë nga ushtria e dehjes dergjen atje të përziera e të plagosura: fjalët e çakorduara të marrëzisë, mendimet e çmendura, mendjemadhësia e pakëndshme. Dhe ata i ngjajnë Zotit të vet, për të cilin Shkrimi, i mrekulluar, thotë: «Do të pijë nga përroi udhës, prandaj do të lartësojë kryet.»

Doni të shihni edhe një turmë tjetër të vdekurish? Le t'i shohim epshet që lindin nga jeta luksoze, ato që i përkëdhelin salcabërësit, gjellëbërësit, ata që shtrojnë gostitë, ëmbëltorët. Sepse më vjen turp, vërtet, t'i tregoj të gjitha; po do t'ju flas për shpendët e Fazit, për supat që përzihen nga gjëra të ndryshme, për gjellët me lëng e të thata, për ligjet që bëhen për këto punë. Sepse, si të rregullonin ndonjë qytet dhe të rreshtonin ushtri, kështu edhe këta vënë ligje: caktojnë një gjë të parën dhe një tjetër të dytën; disa sjellin më parë shpendë të pjekur mbi prush, të mbushur përbrenda me peshk; të tjerë bëjnë nga lëndë tjetër fillimet e këtyre gostive të paligjshme; dhe ka shumë rivalitet për këto gjëra: për cilësinë, për radhën, për sasinë; dhe krenohen me ato punë për të cilat duhej të groposeshin nga turpi. Disa thonë se kanë harxhuar gjysmën e ditës, të tjerë tërë ditën, e ca të tjerë se u kanë shtuar edhe natën. Shih, o njeri i mjerë, masën e barkut tënd, dhe ki turp për zellin tënd të pamasë!

Po ndër ata engjëj s'ka asgjë të tillë; po edhe të gjitha këto dëshira janë të vdekura. Sepse vaktet e tyre nuk janë për t'u ngopur e për të jetuar në luks, po për nevojë. Atje s'ka gjuetarë shpendësh, s'ka peshkatarë, po bukë e ujë. Kurse tërë kjo rrëmujë, ky trazim dhe këto turbullira janë hequr së andejmi, njësoj nga shtëpia dhe nga trupi; dhe i madh është limani atje, kurse tek këta i madh është stuhia.

Çaje tani me mendje barkun e atyre që ushqehen me gjëra të tilla, dhe do të shohësh mbeturinën e stërmadhe, kanalin e ndyrë dhe varrin e zbardhur.

Po ç'vjen pas këtyre, kam turp edhe ta them: gromësimat e neveritshme, të vjellat, ç'rrjedh poshtë e lart.

Po shko e shih atje edhe këto dëshira të vdekura, edhe ato epshe më të dhunshme që burojnë prej tyre, dua të them ato të ndyrësisë. Sepse edhe këto do t'i shohësh krejt të përmbysura, bashkë me kuajt e tyre, me kafshët e tyre të barrës. Sepse kafsha e barrës, arma dhe kali i një vepre të ndyrë është një fjalë e ndyrë. Po do të shohësh kalë e kalorës të tillë të rrëzuar bashkë, dhe armët e tyre të hedhura poshtë; kurse këtu është krejt e kundërta, dhe shpirtrat rrëzohen të vdekur. Po fitorja e këtyre njerëzve të shenjtë është e lavdishme jo vetëm te vakti, po edhe në gjërat e tjera: te paraja, te lavdia, te smira, në të gjitha sëmundjet e shpirtit.

A nuk të duket, vallë, kjo ushtri më e fuqishme se ajo, dhe vakti më i mirë? Po kush do ta mohojë? Askush, as edhe vetë ata njerëz, sado i çmendur të jetë. Sepse ky vakt na çon drejt Qiellit, ai na tërheq drejt ferrit; këtë e shtron djalli, atë Krishti; për këtë vënë ligje luksi e shthurja, për atë vetëmohimi e përkora; këtu është i pranishëm Krishti, atje djalli. Sepse ku ka dehje, atje është djalli; ku ka fjalë të ndyra, ku ka teprim ushqimi, atje demonët ngrenë vallen e tyre. Një tryezë të tillë kishte ai i pasuri, prandaj nuk qe zot as të një pike ujë.

Po këta nuk kanë tryezë të tillë, po ushtrojnë tashmë udhët e engjëjve. Nuk martohen, nuk jepen për martesë, as flenë së tepërmi, as jetojnë në luks, po, përveç pak gjërash, janë madje pa trup.

Kush, pra, i mund kaq lehtë armiqtë e vet sa ai që ngre një trofe mu në vaktin e tij? Prandaj edhe profeti thotë: «Ti përgatite para meje një tryezë, përballë atyre që më mundojnë.» S'do të gabonte kush ta përsëriste këtë profeci për këtë tryezë. Sepse asgjë s'e mundon aq shumë shpirtin sa lakmia e çrregullt, luksi, dehja dhe të këqijat që burojnë prej tyre; dhe këtë e dinë fort mirë ata që e kanë provuar.

Dhe, po të mësoje edhe se nga sigurohet kjo tryezë dhe nga ajo, do ta shihje mirë ndryshimin mes tyre. Nga sigurohet, pra, kjo? Nga lot të panumërt, nga të vejat e mashtruara, nga jetimët e plaçkitur; kurse ajo tjetra, nga mundi i ndershëm. Dhe ajo tryezë i ngjan një gruaje të bukur e hijerëndë, që s'ka nevojë për asgjë nga jashtë, po e ka bukurinë prej natyrës; kurse kjo i ngjan një lavireje të shëmtuar e të pahijshme, që lyhet me shumë bojë, po s'arrin ta fshehë shëmtinë e vet, përkundrazi, sa më afër të jetë, aq më shumë del në shesh. Sepse edhe kjo, kur i afrohet atij që rri në të, atëherë e tregon më shumë shëmtinë e vet. Sepse mos i shiko, të them, ata në gosti veç kur vijnë, po edhe kur ikin, dhe atëherë do të shohësh shëmtinë e saj. Sepse ajo tjetra, si e lirë, i lë ata që i afrohen të mos thonë asgjë të turpshme; kurse kjo s'lejon asgjë të hijshme, si lavire dhe e çnderuar që është. Ajo tjetra kërkon dobinë e atij që rri në të, kjo dëmin. Dhe ajo nuk të lë ta fyesh Perëndinë, kjo nuk të lë veçse ta fyesh.

Le të shkojmë, pra, te ata njerëz. Andej do të mësojmë me sa pranga jemi rrethuar. Andej do të mësojmë të shtrojmë para vetes një tryezë plot me bekime të panumërta, tepër të ëmbël, pa asnjë shpenzim, të çliruar nga shqetësimi, pa smirë e pa xhelozi e pa asnjë sëmundje, plot me shpresë të mirë, që ka trofetë e veta të shumtë. Atje s'ka trazim shpirti, s'ka pikëllim, s'ka zemërim; gjithçka është qetësi, gjithçka është paqe.

Mos më fol për heshtjen e atyre që shërbejnë në shtëpitë e të pasurve, po për zhurmën e atyre që hanë; dua të them, jo për atë që bëjnë me njëri-tjetrin (sepse edhe kjo vlen për t'u përqeshur), po për atë të brendshmen, atë të shpirtit, që u sjell një robëri të madhe: rrëmujën e mendimeve, breshërin, errësirën, stuhinë, nga të cilat gjithçka ngatërrohet e pështjellohet, si në ndonjë betejë nate. Po në tendat e murgjve s'ka gjëra të tilla, po e madhe është qetësia, e madhe prehja. Dhe atë tryezë e ndjek një gjumë si vdekja, kurse këtë e ndjek kthjelltësia dhe zgjimi; atë e ndjek ndëshkimi, kurse këtë mbretëria e qiejve dhe shpërblimet e pavdekshme.

Këtë, pra, le të ndjekim, që të gëzojmë edhe frytet e saj; të cilat Perëndia dhëntë t'i arrijmë të gjithë, me anë të hirit dhe të dashurisë për njeriun të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia dhe pushteti në jetë të jetëve. Amin.