Të gjitha letrat

Shën Joan Gojarti

Mateu 26:6-7

Kjo grua, në të vërtetë, duket se është e njëjta te të gjithë Ungjillorët, po nuk është ashtu; sepse, ndonëse te të tre më duket se është po ajo grua, te Joani nuk është kështu, po një tjetër, një grua fort e admirueshme, motra e Llazarit.

Po jo më kot e përmendi Ungjillori lebrën e Simonit, po që të tregonte prej nga e mori guximin gruaja e erdhi tek Ai. Sepse, meqë lebra dukej si sëmundja më e ndyrë e më e neveritshme, e prapë ajo pa se Jisui e kishte shëruar njeriun (sepse përndryshe s'do të kishte zgjedhur të rrinte me një lebroz) dhe kishte hyrë në shtëpinë e tij, ajo mori guxim se Ai lehtë do t'ia fshinte edhe ndyrësinë e shpirtit të saj. Dhe jo më kot e përmend edhe qytetin, Betaninë, po që të mësosh se me vullnetin e vet Ai shkon drejt Pësimit të tij. Sepse Ai që para kësaj po ikte nëpër mes tyre, tani, pikërisht kur smira e tyre ishte ndezur më fort, afrohet deri brenda pothuajse pesëmbëdhjetë stadesh; aq shumë tërheqja e tij e mëparshme ishte pjesë e një ikonomie.

Gruaja, pra, si e pa dhe si mori guxim që andej, erdhi tek Ai. Sepse, në qoftë se ajo që kishte rrjedhjen e gjakut, ndonëse s'ndiente në vete asgjë të tillë, prapë, për shkak të asaj ndyrësie që dukej e natyrshme, iu afrua duke u dridhur e me frikë, shumë më tepër ishte e natyrshme që kjo grua të ngurronte dhe të tërhiqej prapa për shkak të ndërgjegjes së saj të keqe. Prandaj edhe pas shumë grash, pas samaritanes, kananeases, asaj që kishte rrjedhjen e gjakut e të tjerave veç tyre, vjen tek Ai kjo grua, e ndërgjegjshme për shumë papastërti brenda vetes; dhe atëherë jo botërisht, po brenda një shtëpie. Dhe, ndërsa gjithë të tjerat vinin tek Ai vetëm për të shëruar trupin, ajo erdhi vetëm për ta nderuar dhe për të përmirësuar shpirtin. Sepse ajo s'kishte fare ndonjë vuajtje trupore, kështu që pikërisht për këtë do të mund të mrekullohesh me të.

Dhe ajo nuk erdhi tek Ai si te një njeri i thjeshtë; sepse atëherë s'do t'ia kishte fshirë këmbët me flokët e saj, po erdhi si te dikush më i madh se ç'mund të jetë njeriu. Prandaj atë që është gjymtyra më e nderuar e gjithë trupit, atë vuri te këmbët e Krishtit, pikërisht kokën e saj.

«Po kur i panë këto nxënësit e tij, u zemëruan», thonë fjalët, «dhe thanë: ‹Përse gjithë ky shpërdorim? Sepse ky vaj erëmirë mund të ishte shitur shtrenjtë dhe t'u jepej të varfërve.› Po Jisui, kur e kuptoi, tha: ‹Përse e shqetësoni gruan? Sepse ajo bëri një vepër të mirë ndaj meje. Sepse të varfrit i keni gjithmonë me vete, po mua s'më keni gjithmonë. Sepse, duke derdhur këtë vaj erëmirë mbi trupin tim, ajo e bëri për varrimin tim. Me të vërtetë po ju them: kudo që të predikohet ky ungjill, në gjithë botën, do të tregohet edhe kjo që bëri kjo grua, në kujtim të saj.›»

E prej nga e patën këtë mendim? E dëgjonin Mësuesin e tyre të thoshte: «Mëshirë dua, dhe jo flijim», dhe të qortonte hebrenjtë, ngaqë linin pas dore gjërat më të rëndësishme, gjyqin, mëshirën dhe besimin, si edhe të fliste gjatë në mal për lëmoshën; dhe nga këto gjëra arsyetuan me vete se, po të mos i pranojë Ai flijimet e djegura, as adhurimin e lashtë, aq më tepër s'do ta pranojë vajosjen me vaj.

Po, ndonëse ata menduan kështu, Ai, që e njihte qëllimin e saj, e lë të bëjë. Sepse vërtet i madh ishte nderimi i saj dhe i patregueshëm zelli i saj; prandaj, nga kjo përulje e tij aq e madhe, e lejoi që vaji të derdhej edhe mbi kokën e tij.

Sepse, në qoftë se s'e refuzoi të bëhet njeri, të mbahet në bark e të ushqehet në gji, përse çuditesh ti, në qoftë se s'e hedh poshtë krejt këtë? Sepse, ashtu si Ati pranoi erën e mishit dhe tymin e flijimeve, po ashtu Ai pranoi laviren, duke pranuar, siç e thashë tashmë, qëllimin e saj. Sepse edhe Jakobi vajosi një shtyllë për Perëndinë, vaj ofrohej në flijime dhe priftërinjtë vajoseshin me vaj.

Po nxënësit, që s'e dinin qëllimin e saj, e qortuan pa vend, dhe me ato që i vunë përpara si faj, tregojnë bujarinë e gruas. Sepse, duke thënë se mund të ishte shitur për treqind denarë, treguan sa kishte shpenzuar kjo grua për vajin erëmirë dhe sa bujari të madhe kishte shfaqur. Prandaj edhe Ai i qortoi, duke thënë: «Përse e shqetësoni gruan?» Dhe shton një arsye, meqë donte t'ua kujtonte përsëri Pësimin e tij: «Sepse ajo», tha, «e bëri për varrimin tim.» Dhe një arsye tjetër: «Sepse të varfrit i keni gjithmonë me vete, po mua s'më keni gjithmonë»; dhe: «Kudo që të predikohet ungjilli, do të tregohet edhe kjo që bëri kjo grua.»

A e sheh se si edhe një herë ai shpall që më parë përhapjen te johebrenjtë, duke i ngushëlluar kështu edhe për vdekjen e tij, meqë pas kryqit fuqia e tij do të shkëlqente aq shumë, sa Ungjilli të përhapej në çdo skaj të tokës?

Kush, pra, është aq i mjerë sa t'i dalë përballë një të vërtete kaq të madhe? Sepse, ja, ajo që tha ka ndodhur, dhe në çfarëdo skaji të tokës që të shkosh, do ta shohësh atë të kremtuar.

E megjithatë, as personi që e bëri s'ishte i shquar, as ajo që u bë s'pati shumë dëshmitarë, as s'ndodhi në teatër, po brenda një shtëpie, madje në shtëpinë e njëfarë lebrozi, kur ishin të pranishëm vetëm nxënësit.

2. Kush, pra, e shpalli dhe bëri që të përhapej? Qe fuqia e Atij që po i thotë këto fjalë. Dhe, ndërsa nga mbretër e gjeneralë të panumërt, bëmat e lavdishme, madje edhe ato të atyre që u kanë mbetur përmendoret, kanë rënë në heshtje; ndonëse rrëzuan qytete, i rrethuan me mure, ngritën trofe dhe skllavëruan shumë kombe, ata s'njihen as sa për t'u dëgjuar, as për nga emri, edhe pse ngritën statuja e vendosën ligje; e prapë, që një grua që qe lavire derdhi vaj në shtëpinë e njëfarë lebrozi, në praninë e dhjetë vetave, këtë e kremtojnë të gjithë njerëzit anembanë botës. Ka kaluar kaq shumë kohë, e prapë kujtimi i asaj që u bë s'është zbehur; po njësoj persët e indianët, skitët e trakët, sarmatët, fisi i maurëve dhe ata që banojnë në ishujt britanikë, e përhapin atë që u bë fshehtas në një shtëpi nga një grua që kishte qenë lavire.

E madhe është dashamirësia e Zotit. Ai duron një lavire, një lavire që i puth këmbët, që ia lag me vaj e ia fshin me flokët e saj, dhe e pranon atë, e qorton ata që e fajësojnë. Sepse s'ishte e drejtë që, për kaq zell, gruaja të shtyhej në dëshpërim.

Po vër re edhe këtë, sa lart ishin ngritur tashmë mbi botën dhe sa të gatshëm për lëmoshë. E përse Ai nuk tha thjesht: «Ajo bëri një vepër të mirë», po para kësaj: «Përse e shqetësoni gruan?» Që të mësonin të mos kërkonin që në fillim parime tepër të larta nga më të dobëtit. Prandaj Ai as nuk e shqyrton veprën më vete, po duke marrë parasysh vetë personin e gruas. E vërtet, po të vendoste një ligj, s'do ta kishte sjellë gruan në mes; po, që të mësosh se për hir të saj u thanë këto gjëra, që të mos ia dëmtonin besimin që sapo mugullonte, po përkundrazi ta ushqenin, prandaj e thotë, duke na mësuar që çdo gjë të mirë që mund të bëjë ndokush, edhe sikur të mos jetë krejt e përsosur, ta pranojmë, ta nxisim e ta çojmë përpara, dhe të mos kërkojmë tërë përsosjen që në fillim. Sepse, që Ai vetë do ta kishte dashur më tepër këtë, duket qartë se kërkoi të mbahej një trastë, Ai që s'kishte ku të mbështeste kokën. Po atëherë koha nuk e kërkonte këtë, që Ai ta ndreqte veprën, po vetëm ta pranonte. Sepse, ashtu si, po ta kishte pyetur dikush para se gruaja ta bënte, s'do ta kishte miratuar këtë, kështu, pasi ajo e bëri, Ai kujdeset për një gjë të vetme: që ajo të mos hutohej nga qortimi i nxënësve, po të largohej nga prania e tij më e gëzuar dhe më e mirë. Sepse, me të vërtetë, pasi vaji erëmirë ishte derdhur, qortimi i tyre s'kishte më vend.

Bëj edhe ti, pra, njësoj: po të shohësh dikë që siguron enë të shenjta e i kushton kishës, a që do të punojë me dashuri për ndonjë zbukurim tjetër të kishës, për muret a dyshemenë e saj, mos urdhëro që ajo që është bërë të shitet a të prishet, se mos i prish zellin. Po, në qoftë se, para se t'i siguronte, të flet për këtë, urdhëro që t'u jepet të varfërve; sepse edhe Ai e bëri këtë që të mos ia thyente shpirtin gruas, dhe sa gjëra thotë, i thotë për ngushëllimin e saj.

Pastaj, meqë kishte thënë: «E bëri për varrimin tim», që të mos dukej se e hutonte gruan duke përmendur një gjë të tillë, dua të them varrimin e vdekjen e tij, shih se si me atë që vjen më pas e përtërin, kur thotë: «Ajo që bëri, do të flitet në gjithë botën.»

Dhe kjo qe njëherësh ngushëllim për nxënësit e tij, e ngushëllim e lëvdatë për të. Sepse të gjithë njerëzit, thotë, do ta kremtojnë atë në të ardhmen; dhe tani ajo lajmëroi që më parë Pësimin tim, duke më sjellë atë që duhej për varrim; le të mos e qortojë, pra, askush. Sepse aq larg jam nga ta dënoj se gaboi, a nga ta qortoj se s'veproi drejt, sa nuk do të lejoj që ajo që u bë të mbetet e fshehur, po bota do të mësojë atë që u bë brenda një shtëpie e në fshehtësi. Sepse, në të vërtetë, vepra erdhi nga një ndjenjë nderimi, nga një besim i zjarrtë dhe nga një shpirt i thyer.

E përse Ai s'i premtoi gruas asgjë shpirtërore, po vetëm kujtimin e përjetshëm? Me anë të kësaj, e bën të ndihet e sigurt edhe për gjërat e tjera. Sepse, në qoftë se bëri një vepër të mirë, është krejt e qartë se do të marrë shpërblimin që i takon.

«Atëherë njëri nga të dymbëdhjetët, ai që quhej Juda Iskarioti, shkoi te kryepriftërinjtë dhe u tha: ‹Ç'doni të më jepni, që t'jua dorëzoj?›» «Atëherë.» Kur? Kur u thanë këto gjëra, kur pat thënë se ‹është për varrimin tim›. E prapëseprapë as atëherë s'u prek nga pendimi, as kur dëgjoi se Ungjilli do të predikohej kudo s'u frikësua (edhe pse ishin fjalë me fuqi të patregueshme), po kur gratë i treguan kaq nderim, madje gra që kishin qenë lavire, atëherë ai kreu veprat e djallit.

Po cila mund të jetë arsyeja që përmendin mbiemrin e tij? Sepse kishte edhe një Judë tjetër. Dhe nuk ngurrojnë të thonë se ishte nga të dymbëdhjetët; aq shumë s'fshehin asgjë nga ato gjëra që duken të turpshme. E prapëseprapë do të mjaftonte të thoshin thjesht kaq, se ishte një nga nxënësit, sepse kishte edhe të tjerë. Po ja, ata shtojnë: nga të dymbëdhjetët, sikur të thoshin: nga çeta e parë e të zgjedhurve më të mirë, nga ata me Pjetrin dhe Joanin. Sepse për një gjë të vetme kujdeseshin, vetëm për të vërtetën, jo për të fshehur ato që kishin ndodhur.

Për këtë arsye, shumë nga shenjat i kalojnë pa i zënë në gojë, kurse nga gjërat që duken të turpshme s'fshehin asgjë; qoftë fjalë, qoftë vepër, qoftë çfarëdo gjëje të këtij lloji, e shpallin me guxim.

3. Dhe jo vetëm këta, po edhe vetë Joani, që shpall mësimet më të larta. Sepse ai më shumë se të gjithë na tregon për fyerjet dhe gjërat poshtëruese që iu bënë.

Dhe shih sa e madhe është ligësia e Judës: që shkon vetë tek ata, që e bën këtë për para, madje për një shumë të tillë parash.

Po Lluka thotë se ai bisedoi me kryekomandantët. Sepse, pasi hebrenjtë u ngritën në trazira, romakët vunë mbi ta njerëz që të kujdeseshin për rendin e tyre. Sepse qeverisja e tyre tashmë kishte ndryshuar, sipas profecisë.

Tek këta, pra, shkoi dhe tha: «Ç'doni të më jepni, që t'jua dorëzoj? Edhe ata u morën vesh me të për tridhjetë monedha argjendi. Edhe që atëherë kërkonte rast për ta tradhtuar.» Sepse vërtet kishte frikë nga turma dhe donte ta kapte vetëm.

O çmenduri! Si e verboi lakmia krejtësisht! Sepse ai që e kishte parë shpesh kur kalonte nëpër mes tyre e nuk e kapnin, dhe kur jepte kaq dëshmi të hyjnisë e të fuqisë së tij, tani synonte ta kapte, dhe kjo pikërisht ndërsa Ai, si me një ilaç, i thoshte për të kaq fjalë, njëherësh të frikshme e qetësuese, për t'i dhënë fund këtij mendimi të lig. Sepse as edhe në darkë nuk e la pas dore këtë kujdes për të, po deri në ditën e fundit i foli për këto gjëra. Po ai s'nxori asnjë dobi. E megjithatë Zoti s'reshti së bëri pjesën e vet.

Duke e ditur këtë, pra, le të mos reshtim as ne së bëri gjithçka për ata që mëkatojnë e janë të shkujdesur: t'i paralajmërojmë, t'i mësojmë, t'i nxisim, t'i qortojmë, t'i këshillojmë, edhe sikur të mos nxjerrim asnjë dobi. Sepse Krishti me të vërtetë e dinte që më parë se tradhtari ishte i pandreqshëm, e megjithatë s'reshti së bëri sa mundej nga ana e vet: e qortonte, e kërcënonte dhe qante për të, kurrë haptas e sheshit, po fshehtas. Dhe pikërisht në çastin e tradhtisë, e lejoi që edhe ta puthte, po kjo s'i solli asnjë dobi. Kaq e madhe është e keqja e lakmisë: kjo e bëri edhe tradhtar, edhe një vjedhës që përdhosi gjërat e shenjta.

Dëgjoni, o ju të gjithë lakmitarë, ju që keni sëmundjen e Judës; dëgjoni dhe ruhuni nga kjo fatkeqësi. Sepse, në qoftë se ai që qe me Krishtin, bëri shenja e pati dobinë e kaq mësimeve, ngaqë s'u çlirua nga sëmundja, u zhyt në një greminë të tillë, sa më shumë do të bëheni ju pre e lehtë e kësaj fatkeqësie, ju që as nuk e dëgjoni Shkrimin, që rrini gjithnjë të mbërthyer pas gjërave të tashme, po të mos keni dobinë e një kujdesi të vazhdueshëm. Çdo ditë ishte ai njeri me Të, me Atë që s'kishte ku të mbështeste kokën, dhe çdo ditë mësohej me vepra e me fjalë të mos kishte ar, as argjend, as dy palë rroba; e prapëseprapë s'mësoi vetëpërmbajtje. E si pret ti t'i shpëtosh sëmundjes, po të mos kesh dobinë e një vëmendjeje të zjarrtë dhe të mos përdorësh shumë kujdes? Sepse i tmerrshëm, i tmerrshëm është ky përbindësh; e megjithatë, po të duash, do ta mundësh lehtë. Sepse dëshira nuk është e natyrshme; dhe kjo duket qartë nga ata që janë të lirë prej saj. Sepse gjërat e natyrshme janë të përbashkëta për të gjithë; kurse kjo dëshirë e ka zanafillën vetëm nga shkujdesja; prej andej lind, prej andej merr shtim, dhe, kur i ka pushtuar ata që e ndjekin me lakmi, i bën të jetojnë kundër natyrës. Sepse, kur s'i përfillin bashkatdhetarët, miqtë, vëllezërit e tyre, me një fjalë të gjithë njerëzit, e bashkë me këta as veten, kjo do të thotë të jetosh kundër natyrës. Prej nga del qartë se vesi dhe sëmundja e lakmisë, ku Juda u ngatërrua dhe u bë tradhtar, është kundër natyrës. E si u bë ai i tillë, mund të thoni, kur e kishte thirrur Krishti? Sepse thirrja e Perëndisë nuk është e detyrueshme, as e dhunon vullnetin e atyre që s'janë të prirur të zgjedhin virtytin, po vërtet i qorton, i këshillon, i bën e i drejton të gjitha gjërat, që t'i bindë njerëzit të bëhen të mirë; po, në qoftë se disa nuk pranojnë, ajo nuk i detyron. Po, po të duash të mësosh nga ç'shkak u bë i tillë siç qe, do ta gjesh se e shkatërroi lakmia.

E si u kap nga kjo fatkeqësi? mund të thotë dikush. Sepse u shkujdes. Sepse prej saj lindin ndryshime të tilla, ashtu si, nga ana tjetër, ato për mirë vijnë nga kujdesi. Sa veta, për shembull, që ishin të dhunshëm, tani janë më të butë se qengjat? Sa njerëz epsharakë u bënë pastaj të përkorë? Sa të lakmishëm dikur, tani kanë flakur tej edhe pasuritë e veta? E përsëri, e kundërta ka qenë fryt i shkujdesjes. Sepse edhe Giezi jetoi me një njeri të shenjtë, e prapë u shthur nga e njëjta sëmundje. Sepse kjo fatkeqësi është më e rënda nga të gjitha. Prej saj vijnë grabitësit e varreve, prej saj vrasësit, prej saj luftërat e grindjet, dhe çfarëdo të keqeje që të përmendësh, prej saj vjen. Dhe në çdo drejtim një njeri i tillë është i pavlefshëm, qoftë kur duhet të udhëheqësh një ushtri, qoftë të drejtosh një popull; madje jo vetëm në punët publike, po edhe në ato private. Po të marrë grua, s'do të marrë gruan e virtytshme, po më të pavlerën nga të gjitha; po të blejë shtëpi, jo atë që i ka hije një njeriu të lirë, po atë që i sjell shumë qira; po të blejë skllevër, ose çfarëdo tjetër, do të marrë më të keqin.

E përse flas për udhëheqjen e një ushtrie, për drejtimin e një populli e për drejtimin e shtëpive? Sepse, edhe sikur të jetë mbret, është më i mjeri i të gjithë njerëzve, një plagë për botën dhe më i varfëri nga të gjithë. Sepse do të ndihet si një njeri i rëndomtë: nuk i quan pasuritë e të gjithëve si të vetat, po e mban veten thjesht një nga të gjithë; dhe, ndonëse u merr të mirat të gjithëve, pandeh se ka më pak se kushdo. Sepse, duke i matur gjërat që ka me dëshirën për ato që s'i ka ende, do t'i quajë të parat asgjë përpara të dytave. Prandaj edhe dikush thotë: «Nuk ka gjë më të keqe se njeriu lakmitar.»

4. Sepse një njeri i tillë e vë veten në shitje dhe endet rreth e qark, armik i përbashkët i botës. Hidhërohet që toka nuk prodhon ar në vend të grurit, që burimet nuk japin ar në vend të ujit, që malet nuk janë ar në vend të gurit; mërzitet nga begatia e stinëve, shqetësohet nga të mirat e përbashkëta; shmang çdo rrugë prej së cilës s'mund të nxjerrë para; duron gjithçka prej së cilës mund të grumbullojë qoftë edhe dy monedha të vogla; i urren të gjithë, të varfrit e të pasurit: të varfrit, se mos vijnë e i lypin; të pasurit, sepse s'i ka pasuritë e tyre. Të gjithë njerëzit i mban për zotërues të asaj që është e tija, dhe, sikur t'i kishin bërë padrejtësi të gjithë, kështu është i pakënaqur me të gjithë. S'e njeh bollëkun, s'e ka provuar kurrë ngopjen, është më i mjeri nga të gjithë; ashtu si, nga ana tjetër, ai që është i çliruar nga këto dhe ushtron vetëpërmbajtje, është më i lakmueshmi nga të gjithë. Sepse njeriu i virtytshëm, qoftë shërbëtor, qoftë i burgosur, është më i lumturi nga të gjithë njerëzit. Sepse askush s'do t'i bëjë keq, jo, edhe sikur të gjithë njerëzit e botës të mblidheshin bashkë, të vinin në lëvizje armë e ushtri dhe të luftonin kundër tij. Kurse ai që është i shthurur e i poshtër, i tillë siç e përshkruam, qoftë edhe mbret, qoftë me një mijë kurora në kokë, do të pësojë të këqijat më të mëdha, qoftë edhe nga një dorë e rëndomtë. Kaq i dobët është vesi, kaq i fortë është virtyti.

Përse, pra, vajton, kur je në varfëri? Përse qan, kur po kremton një festë? Sepse vërtet është rast për të festuar. Përse derdh lot? Varfëria është festë, po të jesh i mençur. Përse vajton, o fëmijë i vogël? Sepse një njeri të tillë do ta quanim fëmijë të vogël. Të goditi dikush? E ç'është kjo? Të bëri më të aftë për të duruar. Të mori paratë? Të hoqi pjesën më të madhe të barrës. Të preu nderin? Përsëri po më flet për një lloj tjetër lirie. Dëgjo edhe ata të jashtëm, që japin mësim urtësie për këto gjëra dhe thonë: «Nuk ke pësuar asnjë të keqe, po të mos ia veshësh rëndësi.» Të mori atë shtëpinë tënde të madhe, me gjithë oborret rreth saj? Po ja, tërë toka është para teje, ndërtesat publike, qoftë për kënaqësi, qoftë për nevojë. E çfarë ka më të këndshme a më të bukur se kupa qiellore?

Deri kur do të jeni të varfër e nevojtarë? S'është e mundur të jetë i pasur ai që s'është i pasur në shpirt; ashtu si s'është e mundur të jetë i varfër ai që s'e ka varfërinë në mendje. Sepse, në qoftë se shpirti është më fisnik se trupi, pjesët më pak fisnike s'kanë fuqi ta bëjnë atë si vetja; përkundrazi, pjesa fisnike i tërheq drejt vetes dhe i ndryshon ato që s'janë aq fisnike. Kështu zemra, kur pëson ndonjë dëmtim, prek gjithë trupin sipas gjendjes së saj; po të jetë prishur gjendja e saj, i prish të gjitha, po të jetë në rregull, u bën mirë të gjithave. E në qoftë se ndonjë nga pjesët e tjera prishet, kur kjo mbetet e shëndoshë, ajo lehtë e shkund të keqen edhe në to.

E që ta bëj edhe më të qartë atë që them: ç'dobi kanë, të lutem, degët e blerta, kur rrënja po thahet? E ç'dëm sjell që gjethet janë tharë lart, kur kjo është e shëndoshë? Kështu edhe këtu: s'ka dobi paraja, kur shpirti është i varfër; as dëm nga varfëria, kur shpirti është i pasur. E si mund të jetë i pasur një shpirt, mund të thotë dikush, kur i mungojnë paratë? Pikërisht atëherë, më shumë se kurrë; sepse pikërisht atëherë e ka zakon të jetë i pasur.

Sepse, siç e kemi treguar shpesh, kjo është provë e sigurt e pasurisë: të përçmosh pasurinë dhe të mos kesh nevojë për asgjë; ndërsa provë e varfërisë është të kesh nevojë; dhe secili do ta përçmonte më lehtë paranë në varfëri sesa në pasuri; kështu që është krejt e qartë se më tepër varfëria e bën njeriun të pasur. Sepse, që i pasuri e ngul zemrën te paraja më shumë se i varfëri, është e qartë për këdo; ashtu si i dehuri ka etje më shumë se ai që ka pirë sa duhet. Sepse dëshira e tij nuk është e tillë që të shuhet nga teprica; përkundrazi, natyra e saj është të ndizet nga kjo. Sepse edhe zjarri, kur merr më shumë lëndë, atëherë ndizet më fort; dhe tirania e pasurisë, kur i hedh më shumë ar, atëherë sidomos shtohet.

Në qoftë se, pra, dëshira për më shumë është shenjë varfërie, dhe ai që zotëron pasuri është i tillë, atëherë ai është veçanërisht në varfëri. A e sheh se shpirti është më i varfër pikërisht atëherë kur është i pasur, dhe është i pasur atëherë kur është në varfëri?

E, po deshe, le ta ushtrojmë arsyetimin edhe me njerëz: le të jenë dy veta, njëri me dhjetë mijë talenta, tjetri me dhjetë, dhe të dyve t'ua heqim këto. Cili do të hidhërohet më shumë? Ai që humbi dhjetë mijë talentat. Po nuk do të ishte hidhëruar më shumë, po të mos e kishte dashur më shumë; e po ta dojë më shumë, e dëshiron më shumë; e po ta dëshirojë më shumë, është më i varfër. Sepse atë e dëshirojmë më shumë, që na mungon më shumë, sepse dëshira vjen nga mungesa. Sepse ku ka ngopje, s'mund të ketë dëshirë. Sepse jemi më të eturit atëherë, kur kemi më shumë nevojë për të pirë.

E gjithë këto i thashë, që të tregoj se, po të jemi syçelë, askush s'do të na dëmtojë; dhe se dëmi s'vjen nga varfëria, po nga vetja jonë. Prandaj ju lutem me gjithë zell të flakni tej plagën e lakmisë, që të jemi të pasur edhe këtu, edhe të gëzojmë të mirat e përjetshme, të cilat Perëndia na dhëntë t'i arrijmë të gjithë, me hirin dhe njeridashjen e Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it