Mateu 27:45-48

Kjo është shenja që u kishte premtuar t'ua jepte më parë, kur ia kërkuan, dhe u tha: «Një brez i lig dhe kurorëshkelës kërkon shenjë, po nuk do t'i jepet shenjë, veç shenjës së profetit Jona»; me këtë nënkuptonte kryqin e tij, vdekjen, varrimin dhe Ngjalljen. Dhe përsëri, duke e treguar në një mënyrë tjetër fuqinë e kryqit, tha: «Kur ta keni ngritur lart Birin e Njeriut, atëherë do ta merrni vesh se unë jam ai». Fjalët e tij kanë këtë kuptim: «Kur të më keni kryqëzuar e të pandehni se më keni mundur, atëherë, mbi të gjitha, do ta njihni fuqinë time».

Sepse pas kryqëzimit qyteti u shkatërrua, shteti i hebrenjve mori fund, ata humbën rendin e tyre shtetëror dhe lirinë, ndërsa ungjilli lulëzoi dhe fjala u përhap deri në skajet e botës. Edhe deti edhe toka, edhe bota e banuar edhe shkretëtira, e shpallin pareshtur fuqinë e tij. Këto, pra, ka parasysh, bashkë me ato që ndodhën pikërisht në çastin e kryqëzimit. Sepse ishte shumë më e mahnitshme që këto të bëheshin kur ishte gozhduar në kryq, se kur ecte mbi dhe. Dhe mrekullia nuk qëndronte vetëm në këtë, po edhe se prej qiellit u bë ajo që kishin kërkuar, dhe u bë mbi gjithë botën, gjë që s'kishte ndodhur kurrë më parë, veçse vetëm në Egjipt, kur do të kryhej pashka. Sepse ato ngjarje ishin një parafigurë e këtyre.

Vër re edhe kur ndodhi. Në mesditë, që ta merrnin vesh të gjithë ata që banojnë mbi dhe, kur ishte ditë në mbarë botën. Kjo mjaftonte për t'i kthyer, jo vetëm nga madhështia e mrekullisë, po edhe se ndodhi në kohën e duhur. Sepse pasi e shanë sa deshën dhe e përqeshën pa ligj, atëherë bëhet kjo: kur e kishin shfryrë mllefin, kur kishin pushuar së talluri, kur ishin ngopur me përqeshjet e tyre dhe kishin thënë gjithçka që donin, atëherë ai sjell errësirën, që të paktën kështu, pasi e kishin nxjerrë zemërimin, të përfitonin nga mrekullia. Sepse kjo ishte më e mahnitshme se të zbriste nga kryqi: që, ndërsa rrinte mbi kryq, të bënte këto gjëra. Po të mendonin se e bëri ai vetë, duhej të kishin besuar dhe të ishin trembur; po të mendonin se s'e bëri ai, po Ati, prapë duhej të ishin prekur në zemër, sepse ajo errësirë ishte shenjë e zemërimit të tij për krimin e tyre. Se nuk ishte eklips, po edhe zemërim edhe indinjatë, kjo duket jo vetëm nga kjo, po edhe nga koha: sepse zgjati tri orë, kurse eklipsi ndodh në një çast të vetëm, dhe këtë e dinë ata që e kanë parë; e vërtet ka ndodhur edhe në brezin tonë.

Po si, do të thoni, nuk u mahnitën të gjithë dhe nuk e quajtën Perëndi? Sepse gjinia njerëzore ishte atëherë në një gjendje shkujdesjeje e vesi të madh. Kjo mrekulli ishte veç një e vetme dhe, sapo ndodhi, u shua menjëherë; askush nuk u kujdes të hetonte shkakun e saj, dhe të mëdha ishin paragjykimi dhe zakoni i jetës pa Perëndi. Nuk e dinin cili ishte shkaku i asaj që ndodhi, dhe menduan ndoshta se kjo ngjau kështu, si një eklips a ndonjë dukuri e natyrshme. E përse çuditesh ti për ata që janë jashtë, që s'dinin gjë dhe as pyetën, nga shkujdesja e madhe, kur edhe ata që ishin brenda vetë Judesë, pas kaq mrekullish, prapë vazhdonin ta fyenin, ndonëse ai u tregoi qartë se ai vetë e bëri këtë gjë?

Prandaj, edhe pas kësaj ai flet, që të mësonin se ishte ende gjallë, se e bëri ai vetë, dhe që kështu të zbuteshin edhe më shumë; dhe thotë: «Eli, Eli, lama sabakthani?», që deri në frymën e fundit ta shihnin se e nderon Atin e tij dhe s'është kundërshtar i Perëndisë. Prandaj edhe lëshoi një britmë nga profeti, duke dëshmuar deri në orën e fundit për Dhiatën e Vjetër; dhe jo thjesht një britmë nga profeti, po edhe në hebraisht, që t'u ishte e qartë dhe e kuptueshme. Me çdo gjë ai tregon se është një mendje me atë që e lindi.

Po vër re edhe këtu shthurjen, shfrenimin dhe marrëzinë e tyre. Menduan (thuhet) se po thërriste Ilinë, dhe menjëherë i dhanë uthull të pinte. Po një tjetër erdhi tek ai dhe «ia shpoi brinjën me shtizë». Ç'mund të ishte më i paligjshëm, ç'mund të ishte më i egër se këta njerëz, që e çuan marrëzinë e tyre kaq larg, sa fyen në fund edhe një trup të vdekur?

Po vër re ti, të lutem, si i përdori ligësitë e tyre për shpëtimin tonë. Sepse pas goditjes andej buruan burimet e shpëtimit tonë.

«Edhe Jisui, si thirri me zë të lartë, dha frymën». Kjo është ajo që tha: «Kam pushtet ta jap jetën time, edhe kam pushtet ta marr përsëri», dhe «Unë e jap atë nga vetja». Prandaj thirri me zë, që të tregohej se vepra bëhet me pushtet. Të paktën Marku thotë se «Pilati u çudit që ai kishte vdekur tashmë», dhe se kryeqindësi për këtë arsye mbi të gjitha besoi, sepse Jisui vdiq me pushtet.

Kjo britmë e çau perden, hapi varret dhe e la të shkretë shtëpinë. Dhe këtë e bëri jo për të fyer tempullin (si mund ta bënte këtë ai që thotë: «Mos e bëni shtëpinë e Atit tim shtëpi tregtie»?), po duke i shpallur të padenjë që ai të banonte më atje, ashtu si edhe kur ua dorëzoi tempullin vavilonasve. Po këto nuk u bënë vetëm për këtë: ajo që ndodhi ishte një profeci për shkretimin që vinte, për kalimin në një gjendje më të madhe e më të lartë; dhe një shenjë e fuqisë së tij.

Bashkë me këto, ai e tregoi veten edhe me atë që erdhi pas tyre: me ngjalljen e të vdekurve. Sepse te rasti i Eliseut, dikush u ngjall kur preku një trup të vdekur; po tani ai i ngjalli me një britmë, ndërsa trupi i tij rrinte atje lart, mbi kryq. Për më tepër, ato ngjarje ishin parafigurë e kësaj. Që kjo të besohej, prandaj u bë gjithë ajo. Dhe jo vetëm u ngjallën të vdekurit, po u çanë edhe shkëmbinjtë e u drodh dheu, që të mësonin se ai ishte i zoti t'i verbonte edhe vetë ata dhe t'i copëtonte. Sepse ai që i çau shkëmbinjtë dhe errësoi botën, shumë më tepër mund t'ua bënte këto atyre, po të donte. Po nuk deshi: pasi e shfryu zemërimin mbi elementet, ata deshi t'i shpëtonte me butësi. Po ata nuk e ulën marrëzinë e tyre. E tillë është smira, e tillë zilia: nuk ndalet lehtë. Atëherë, pra, qenë të paturpshëm duke u ngritur kundër vetë dukurive që panë me sy; e pastaj edhe kundër vetë ngjarjeve, kur, ndonëse i vunë vulë varrit dhe ushtarët e ruanin, ai u ngjall, dhe ata i dëgjuan këto nga vetë rojet. Madje dhanë para, që edhe të blinin të tjerët, edhe të fshihnin historinë e Ngjalljes.

Mos u çudit, pra, në qoftë se edhe në atë çast qenë kokëfortë, sepse kështu ishin bërë krejt gati të ngriheshin pa turp kundër çdo gjëje. Po vër re këtë tjetër: sa shenja të mëdha bëri, disa nga qielli, disa mbi dhe, disa në vetë tempullin; me to shfaqte njëherësh indinjatën e tij, e njëkohësisht tregonte se ato ku s'mund të hyje më parë, tani do të hapeshin, se qielli do të hapej dhe puna do të kalonte në Shenjtëroren e Shenjtërorëve të vërtetë. Ata thanë: «Në qoftë se është mbreti i Izraelit, le të zbresë tani nga kryqi», po ai tregon se është mbret i gjithë botës. Dhe ndërsa ata thanë: «Ti që e prish këtë tempull dhe e rindërton për tri ditë», ai tregon se tempulli do të mbetet përgjithmonë i shkretë. Përsëri thanë: «Të tjerët i shpëtoi, veten s'mund ta shpëtojë», po ai, ndërsa rrinte mbi kryq, e provoi këtë me tepri mbi trupat e shërbëtorëve të tij. Sepse, në qoftë se ngjallja e Llazarit ditën e katërt qe gjë e madhe, aq më tepër ishte që gjithë ata që kishin fjetur prej kohësh të dukeshin menjëherë të gjallë, gjë që qe shenjë e ngjalljes së ardhshme. Sepse, thuhet, «shumë trupa shenjtorësh që kishin fjetur u ngjallën, edhe hynë në qytetin e shenjtë e iu shfaqën shumë vetave». Që ajo që u bë të mos merrej për një trillim, ata shfaqen, madje shumë vetave, në qytet. Edhe kryeqindësi atëherë lavdëroi Perëndinë, duke thënë: «Vërtet, ky ishte njeri i drejtë. Edhe turmat që qenë mbledhur për të parë atë pamje, u kthyen duke rrahur kraharorët». Kaq e madhe qe fuqia e të Kryqëzuarit, sa pas kaq përqeshjesh, talljesh dhe fyerjesh, u prek në zemër edhe kryeqindësi edhe populli. Dhe disa thonë se ka edhe një martirizim të këtij kryeqindësi, i cili pas këtyre u burrërua në besim.

«Edhe atje ishin shumë gra që shikonin nga larg, që e kishin ndjekur Jisuin duke i shërbyer: Maria Magdalena, edhe Maria, e ëma e Jakovit dhe e Josiut, edhe e ëma e bijve të Zebedeut».

Këto i shohin gratë të kryera, ato që ishin më të prirura të dhembeshin për të, që më shumë se të gjithë e vajtonin. Dhe vër re sa e madhe qe përkushtimi i tyre. E kishin ndjekur duke i shërbyer dhe qenë të pranishme deri në çastin e rreziqeve. Prandaj edhe i panë të gjitha: si thirri, si dha frymën, si u çanë shkëmbinjtë dhe gjithë të tjerat.

Dhe këto e shohin të parat Jisuin; gjinia që qe dënuar më shumë, kjo e para gëzon pamjen e bekimeve, kjo tregon më tepër guximin e vet. Kur nxënësit kishin ikur, këto qenë të pranishme. Po cilat ishin këto? E ëma e tij, sepse quhet e ëma e Jakovit, dhe të tjerat. Po një ungjillor tjetër thotë se shumë veta edhe vajtuan për ato që u bënë dhe rrahën kraharorët, gjë që tregon mbi të gjitha egërsinë e hebrenjve, sepse ata mburreshin me ato për të cilat të tjerët vajtonin, dhe as u prekën nga mëshira, as u frenuan nga frika. Sepse gjërat që u bënë ishin plot zemërim dhe nuk ishin thjesht shenja, po të gjitha shenja zemërimi: errësira, shkëmbinjtë e çarë, perdja e çarë në mes, dridhja e dheut; dhe e madhe qe teprica e indinjatës.

«Po Josifi shkoi dhe kërkoi trupin». Ky ishte Josifi, që deri vonë e fshihte se ishte nxënës; tani, megjithatë, ishte bërë shumë i guximshëm pas vdekjes së Krishtit. Sepse s'ishte njeri i panjohur, as nga ata që s'i vë njeri re, po ishte një nga anëtarët e këshillit dhe njeri me emër; pikërisht nga kjo rrethanë duket guximi i tij. Sepse e vuri veten në rrezik vdekjeje, duke marrë përsipër armiqësinë e të gjithëve nga dashuria për Jisuin: guxoi të kërkonte trupin dhe s'u ndal derisa e mori. Dhe jo vetëm duke e marrë, as vetëm duke e varrosur në mënyrë të kushtueshme, po edhe duke e vënë në varrin e tij të ri, e tregon dashurinë dhe guximin e tij. Dhe kjo nuk u rregullua pa qëllim, po që të mos mbetej as dyshimi më i vogël se, në vend të njërit, qe ngjallur një tjetër.

«Edhe atje ishte Maria Magdalena dhe Maria tjetër, ulur përballë varrit». Përse rrinë ato pranë tij? Ende nuk dinin për të asgjë të madhe e të lartë, siç do të duhej; prandaj edhe kishin sjellë vajra erëmira dhe rrinin te varri, që, po të pushonte marrëzia e hebrenjve, të shkonin e ta përqafonin trupin. E sheh guximin e grave? E sheh dashurinë e tyre? E sheh shpirtin e tyre fisnik ndaj parave? Shpirtin e tyre fisnik edhe përballë vdekjes?

Le t'u ngjajmë grave, o burra; le të mos e braktisim Jisuin në sprova. Sepse ato, edhe kur qe i vdekur, shpenzuan aq shumë dhe vunë në rrezik jetën e tyre; kurse ne (po e them prapë të njëjtën gjë) as e ushqejmë kur ka uri, as e veshim kur është i zhveshur, po, kur e shohim që lyp, i kalojmë pranë. E prapëseprapë, sikur ta shihnit vetë atë, gjithkush do të zhvishej nga gjithë të mirat e tij. Po edhe tani është njësoj: sepse ai vetë ka thënë: «Unë jam ai». Përse, pra, nuk zhvishesh nga gjithçka? Sepse edhe tani e dëgjon të thotë: «Mua ma bën»; dhe s'ka asnjë ndryshim nëse ia jep këtij njeriu apo vetë Krishtit. Ti s'ke asgjë më pak se ato gra që e ushqyen atëherë, po madje shumë më tepër. Po mos u huto! Sepse nuk është edhe aq e madhe ta kishe ushqyer kur shfaqej me trupin e vet, gjë që do të mjaftonte të zbuste një zemër guri, sa ta ndihmosh, vetëm për fjalën e tij, të varfrin, të gjymtin, atë që rri kërrusur. Sepse në rastin e parë, pamja dhe madhështia e atij që shfaqet e ndan me ty veprën që bën; po këtu shpërblimi është krejt yti, për mirëdashjen tënde; dhe këtu duket nderimi më i madh ndaj tij, kur, vetëm me një fjalë të tijën, i shërben bashkëshërbëtorit tënd dhe e freskon në çdo gjë. Freskoje atë dhe beso atij që e merr dhe thotë: «Mua më jep». Sepse, po të mos i kishe dhënë atij, s'do të të kishte quajtur të denjë për mbretëri. Po të kishe shpërfillur një njeri të rëndomtë, kjo s'do të ishte si t'i ktheje shpinën atij, dhe s'do të të dërgonte në ferr; po ngaqë përbuzet vetë ai, prandaj i rëndë është faji.

Kështu edhe Pavli e përndoqi atë, kur përndiqte të vetët e tij; prandaj edhe i tha: «Përse më përndjek?». Le të ndiejmë, pra, kështu: se, kur japim, i japim vetë Krishtit. Sepse fjalët e tij janë më të sigurta se sytë tanë. Kur të shohësh, pra, një të varfër, kujto fjalët e tij, me të cilat shpalli se është ai vetë që ushqehet. Sepse, ndonëse ai që duket s'është Krishti, prapëseprapë, në trajtën e këtij njeriu, vetë Krishti pranon dhe lyp.

A ke turp të dëgjosh se Krishti lyp? Ki turp më fort kur nuk i jep atij që të lyp. Sepse kjo është turp, kjo është hakmarrje dhe ndëshkim. Se, që ai të lypë, kjo rrjedh nga mirësia e tij, prandaj duhet edhe të krenohemi për të; po që ti të mos japësh, kjo rrjedh nga pashpirtësia jote. Po nëse tani nuk beson se, duke i kaluar pranë një të varfri që është besimtar, i kalon pranë atij, do ta besosh atëherë, kur ai të të nxjerrë në mes dhe të thotë: «Sa nuk ua bëtë këtyre, s'ma bëtë mua». Po larg qoftë të mësojmë kështu; dhëntë Perëndia më mirë të besojmë tani, të japim fryte dhe të dëgjojmë atë zë tejet të bekuar që na fut në mbretëri.

Po ndoshta dikush do të thotë: «Ti çdo ditë na flet për lëmoshën dhe njerëzinë». As nuk do të pushoj së foluri për këtë. Sepse, sikur ta kishit arritur, së pari, as atëherë s'do të duhej të hiqja dorë, nga frika se mos ju bëj më të plogët; e prapë, po ta kishit arritur, do të mund të lehtësoja pak; po nëse s'keni mbërritur as në gjysmë, mos m'i thoni mua këto, po vetes suaj. Sepse, kur më qorton, bën si një fëmijë i vogël që, ndonëse e dëgjon shpesh shkronjën alfa e s'e mëson, qorton mësuesin e tij, sepse ky pareshtur e përgjithmonë ia kujton atë.

Sepse, cili nga këto fjalime u bë më i gatshëm në dhënien e lëmoshës? Cili i hodhi tej paratë e tij? Cili dha gjysmën e pasurisë? Cili të tretën? Askush. Si të mos ishte, pra, gjë e pakuptimtë që, kur ju s'mësoni, të kërkoni prej nesh të heqim dorë nga mësimi? Të kundërtën duhej ta bënit. Edhe sikur ne të donim të pushonim, ju do të duhej të na ndalonit e të thoshit: «Ende s'i kemi mësuar këto, e si na e keni ndërprerë kujtimin e tyre?». Sikur dikujt t'i dhembte syri e unë të isha mjek, dhe pastaj, pasi t'ia kisha mbuluar e lyer syrin dhe t'i kisha bërë mjekime të tjera, të mos e kisha ndihmuar shumë e kështu të kisha hequr dorë, a nuk do të vinte te dera ime e do të bërtiste kundër meje, duke më akuzuar për shkujdesje të madhe, se u tërhoqa vetë ndërsa sëmundja mbetej? Dhe, po të qortohesha e të përgjigjesha se ia kisha mbuluar e lyer, a do ta duronte? Kurrsesi, po menjëherë do të thoshte: «E ç'dobi kam, po të vuaj ende nga dhimbja?». Mendo kështu edhe për shpirtin tënd. Po sikur, pasi t'i kisha bërë shpesh mbështjellje të ngrohta një dore të pajetë e të tharë, të mos ia kisha zbutur? A nuk do të dëgjoja të njëjtën gjë? Edhe tani një dorë të tharë e të vyshkur e lajmë, dhe prandaj, derisa të mund ta shtrijmë plotësisht, nuk do të heqim dorë. Sa mirë do të ishte të mos flisnit për gjë tjetër, në shtëpi e në treg, në sofër e natën, madje edhe në ëndërr! Sepse, po të kujdeseshim gjithnjë për këto gjatë ditës, edhe në ëndrra do të merreshim me to.

Ç'thua? Gjithnjë po flas për lëmoshën? Do të doja vetë të mos kishte nevojë të madhe t'jua drejtoja këtë këshillë, po të flisja për betejën kundër hebrenjve, paganëve dhe heretikëve; po kur ju s'jeni ende të shëndoshë, si mund t'ju armatosë njeri për luftë? Si t'ju çojë në radhët e betejës, kur keni ende plagë e të çara? Sepse, po t'ju shihja vërtet të shëndoshë, do t'ju nxirrja në ato radhë beteje, dhe do të shihnit, me hirin e Krishtit, dhjetëra mijëra të rënë, me kokat e hedhura njëra mbi tjetrën. Të paktën në libra të tjerë kemi folur shumë për këto, po prapë s'jemi në gjendje ta gëzojmë plotësisht fitoren, për shkak të plogështisë së turmës. Sepse, kur i mundim dhjetë mijë herë në mësime, na qortojnë me jetën e turmës që vjen në mbledhjet tona, me plagët e tyre, me sëmundjet e shpirtit të tyre.

Si t'ju nxjerrim, pra, me guxim në radhët e betejës, kur ju më fort na dëmtoni, duke u plagosur menjëherë prej armiqve tanë e duke u bërë objekt talljeje? Sepse njërit i është sëmurur dora dhe i është tharë, aq sa s'mund të japë lëmoshë. Si të mbajë, pra, ky mburojë, ta shtyjë përpara e të shpëtojë nga plagët e talljeve për ashpërsinë e tij? Të tjerëve u çalojnë këmbët, sa janë ata që ngjiten nëpër teatro e nëpër strofkat e grave lavire. Si të mund të qëndrojnë, pra, në betejë e të mos plagosen nga akuza e shthurjes? Një tjetër vuan e i janë gjymtuar sytë, sepse nuk shikon drejt, po është plot epsh, sulmon dëlirësinë e grave dhe prish martesat. Si të mund të shikojë, pra, ky në fytyrë armikun, të tundë shtizën e të hedhë ushtën, kur nga të gjitha anët e shpojnë talljet? Mund të shohim edhe shumë që vuajnë nga barku jo më pak se të ënjturit nga uji, kur i mban nën zgjedhë grykësia e dehja. Si t'i nxjerr, pra, në luftë këta njerëz të dehur? Të tjerëve u është kalbur goja: të tillë janë zemërakët, sharësit dhe blasfemuesit. Si të bërtasë, pra, ndonjëherë ky në betejë e të kryejë ndonjë vepër të madhe e fisnike, kur edhe ai është i dehur nga një dehje tjetër dhe i jep armikut shumë për të qeshur?

Prandaj çdo ditë sillem nëpër këtë kamp, duke jua lidhur plagët e duke jua shëruar varrat. Po nëse ndonjëherë çoheni e bëheni të aftë të plagosni edhe të tjerët, do t'ju mësoj edhe këtë mjeshtri lufte, edhe si t'i mbani këto armë; ose më mirë, vetë veprat tuaja do të jenë armë për ju, dhe të gjithë njerëzit do të dorëzohen menjëherë, po të bëheni të mëshirshëm, zemërgjerë, të butë e të duruar, po të shfaqni çdo virtyt tjetër. Po nëse dikush kundërshton, atëherë do të shtojmë edhe provën e asaj që mund të tregojmë nga ana jonë, duke ju nxjerrë përpara; sepse tani më fort na pengojnë, të paktën për sa varet nga ju, në këtë garë.

Dhe vër re. Themi se Krishti ka bërë gjëra të mëdha, sepse i bëri njerëzit engjëj; po pastaj, kur na kërkohet të japim llogari e të sjellim një provë nga kjo grigjë, na mbyllet goja. Sepse kam frikë se mos, në vend të engjëjve, nxjerr derra si nga një thark derrash dhe kuaj të çmendur nga epshi.

E di se ju dhemb, po këto nuk thuhen kundër të gjithë juve, po kundër fajtorëve; ose më mirë, as kundër tyre po të zgjohen, po për të mirën e tyre. Sepse tani vërtet gjithçka është prishur e shkatërruar, dhe kisha s'është bërë më e mirë se një stallë qesh, se një vathë gomarësh e devesh; dhe unë sillem rreth e rrotull duke kërkuar një dele, po s'arrij ta shoh. Aq shumë shkelmojnë të gjithë, si kuaj e si gomarë të egër, dhe e mbushin këtë vend me plot bajga, sepse i tillë është llafi i tyre. E vërtet, sikur dikush të shihte ato që fliten në çdo mbledhje, nga burrat e nga gratë, do t'i shihje fjalët e tyre më të ndyra se ajo bajgë.

Prandaj ju lutem ta ndryshoni këtë zakon të lig, që kisha të mbajë erë miro. Po tani, ndërsa grumbullojmë në të parfume për shqisat, nuk përpiqemi shumë ta pastrojmë e ta dëbojmë ndyrësinë e mendjes. Ç'dobi ka, pra? Sepse nuk e turpërojmë kishën aq shumë duke futur bajga në të, sa e turpërojmë duke i folur njëri-tjetrit të tilla gjëra: për fitime, për tregti, për shitblerje të vogla, për gjëra që s'na takojnë, kur këtu duhej të kishte kore engjëjsh, dhe duhej ta bënim kishën një qiell e të mos njihnim gjë tjetër veç lutjeve të zjarrta dhe heshtjes me dëgjim.

Këtë, pra, le ta bëjmë të paktën që tani, që të pastrojmë jetën tonë dhe të arrijmë bekimet e premtuara, me hirin dhe dashurinë për njeriun të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia në jetë të jetëve. Amin.