Për të paralizuarin që e zbritën nga çatia, dhe për barazinë e Atit dhe e Birit

1. Së fundmi u ndalëm te ngjarja e të paralizuarit që rrinte shtrirë në shtratin e tij pranë pellgut, dhe zbuluam një thesar të pasur e të madh. Nuk e gjetëm duke rrëmuar në dhé, por duke u zhytur në zemrën e tij. Gjetëm një thesar që nuk kishte argjend, ar dhe gurë të çmuar, por qëndresë, urtësi shpirtërore, durim dhe shpresë të madhe te Perëndia. Kjo vlen më shumë se çdo lloj xhevahiri a burim pasurie. Sepse pasuria materiale u nënshtrohet kurtheve të kusarëve, shpifjeve të paditësve të rremë, dhunës së cubave dhe pabesisë së shërbëtorëve; dhe, kur i shpëton të gjitha këto, shpesh u sjell shkatërrimin më të madh atyre që e zotërojnë, sepse ndez sytë e ziliqarëve dhe kështu lind stuhi të panumërta hallesh. Kurse pasuria shpirtërore u shpëton të gjitha këtyre rreziqeve dhe qëndron mbi çdo dëmtim të tillë. Ajo i përqesh kusarët, cubat, shpifësit, paditësit e rremë dhe vetë vdekjen. Sepse vdekja nuk e ndan atë nga zotëruesi. Përkundrazi, atëherë pikërisht ajo pasuri u sigurohet edhe më shumë të zotëve. Ajo i shoqëron në udhëtimin drejt botës tjetër, kalon bashkë me ta në jetën e ardhshme dhe u bëhet mbrojtëse e mrekullueshme atyre me të cilët niset që këtej, dhe ua zbut gjyqtarin.

Këtë pasuri e gjetëm me shumicë të madhe, ruajtur në shpirtin e të paralizuarit. Dhe ju jeni dëshmitarë: me zell të madh nxorët gllënjka nga ky thesar, e megjithatë nuk e shterët. Sepse e tillë është natyra e pasurisë shpirtërore. Ajo i ngjan burimeve të ujit, madje i kalon në begati, sepse është më e bollshme kur ka shumë veta që marrin prej saj. Sepse, kur hyn në shpirtin e ndonjë njeriu, nuk ndahet dhe nuk pakësohet. I vjen secilit e tëra dhe mbetet përherë e pashtershme, sepse s'mund të mbarojë kurrë. Pikërisht kjo ndodhi edhe atëherë. Sepse, edhe pse kaq shumë iu drejtuan atij thesari dhe të gjithë marrin prej tij sa munden, po pse po flas për ju? Ai ka pasuruar njerëz të panumërt që nga ajo kohë e deri më sot, e prapë mbetet në përsosurinë e vet të parë. Pra, le të mos lodhemi t'i drejtohemi këtij burimi të pasurisë shpirtërore. Përkundrazi, sa të mundemi, le të nxjerrim edhe tani prej tij. Le të sodisim Zotin tonë të mëshirshëm, le të sodisim shërbëtorin e tij të durueshëm. Tridhjetë e tetë vjet ai luftonte me një sëmundje të pashërueshme dhe mundohej pareshtur prej saj. E prapë nuk u ankua, nuk nxori asnjë fjalë blasfemie, nuk e fajësoi Krijuesin e tij, por e duroi fatkeqësinë me trimëri dhe me shumë butësi. Nga duket kjo? do të thoni. Sepse Shkrimi nuk na ka treguar asgjë të qartë për jetën e tij të mëparshme, veç faktit që kishte tridhjetë e tetë vjet në sëmundje. Nuk shtoi asnjë fjalë për të treguar se nuk shfaqi pakënaqësi, zemërim a acarim. E megjithatë edhe këtë e ka bërë të qartë, veç në i kushtoftë njeriu vëmendje me kujdes, pa e shikuar me kureshtje e shkujdesje. Sepse, kur dëgjoni se, kur iu afrua Krishti, i cili për të ishte i huaj dhe shihej thjesht si njeri, ai i foli me aq butësi, mund ta kuptoni urtësinë e tij të mëparshme. Sepse, kur Jisui i tha: «A do të shërohesh?», ai nuk u përgjigj ashtu si do të pritej: «Ti më sheh mua që prej kaq kohësh dergjem i paralizuar, dhe më pyet a dua të shërohem? Mos ke ardhur të tallesh me mjerimin tim, të më qortosh, të më përqeshësh e të bësh lojë me fatkeqësinë time?» Ai nuk tha e as nuk mendoi gjë të tillë, por u përgjigj me butësi: «Po, Zot». Tani, në qoftë se pas tridhjetë e tetë vjetësh ishte kaq i butë dhe i qetë, kur tërë fuqia dhe forca e arsyes së tij ishte thyer, mendoni si duhet të ketë qenë në fillim të vuajtjes. Sepse dijeni se të sëmurët nuk janë aq të vështirë për t'i kënaqur në fillim të sëmundjes sa bëhen pas një kohe të gjatë: bëhen tejet të papërballueshëm, të padurueshëm për të gjithë, kur sëmundja zgjatet. Por, meqë ai, pas kaq vjetësh, ishte kaq i urtë dhe u përgjigj me kaq durim, është krejt e qartë se edhe gjatë kohës së mëparshme e kishte duruar atë fatkeqësi me shumë falënderim.

Pra, duke i pasur parasysh këto, le ta imitojmë durimin e bashkëshërbëtorit tonë. Sepse paraliza e tij mjafton për të na forcuar shpirtin. Askush nuk mund të jetë aq i plogësht dhe përtac, pasi të ketë parë madhësinë e asaj fatkeqësie, sa të mos durojë me trimëri çdo të keqe që mund t'i bjerë, qoftë edhe më e padurueshme se gjithçka që është njohur ndonjëherë. Sepse jo vetëm shërimi, por edhe sëmundja e tij na është bërë shkak i dobisë më të madhe. Shërimi i tij i nxiti shpirtrat e dëgjuesve të lëvdojnë Zotin, kurse sëmundja dhe dobësia e tij ju nxiti ju drejt durimit dhe ju shtyu të matni zellin me të tijin. Ose më mirë, ju tregoi dashamirësinë e Perëndisë. Sepse vetë dorëzimi i atij njeriu në një sëmundje të tillë dhe kohëzgjatja e paaftësisë së tij janë shenjë e kujdesit më të madh për të mirën e tij. Sepse, ashtu si pastruesi i arit, pasi hedh një copë ar në furrë, e lë të provohet nga zjarri derisa ta shohë se është bërë më i kulluar, po ashtu Perëndia i lejon shpirtrat e njerëzve të provohen nga vuajtjet derisa të bëhen të pastër e të tejdukshëm dhe të kenë korrur dobi të madhe nga kjo shoshitje. Prandaj kjo është dobia më e madhe.

2. Pra, le të mos shqetësohemi e as të mos trembemi kur na bien provat. Sepse, në qoftë se pastruesi i arit e di sa duhet ta lërë copën e arit në furrë dhe kur duhet ta nxjerrë, dhe nuk e lë të qëndrojë në zjarr derisa të shkatërrohet e të digjet, shumë më tepër e kupton këtë Perëndia. Kur sheh se jemi bërë më të pastër, na çliron nga provat, që të mos rrëzohemi e të mos biem nga shumimi i të këqijave. Pra, le të mos ankohemi dhe të mos ligështohemi kur na ndodh diçka e papritur. Përkundrazi, le ta lëmë Atë që i di këto gjëra me saktësi t'i provojë zemrat tona me zjarr sa të dojë. Sepse këtë e bën për një qëllim të dobishëm dhe për të mirën e atyre që provohen.

Prandaj një njeri i urtë na këshillon: «Biri im, në ardhsh të shërbesh Zotin, përgatite shpirtin tënd për ngasje. Drejtoje zemrën tënde, duro me qëndrueshmëri dhe mos u nxito në kohën e fatkeqësisë.» «Dorëzoju atij», thotë, «në çdo gjë», sepse ai e di saktësisht se kur është e drejtë të na nxjerrë nga furra e së keqes. Pra, kudo duhet t'i dorëzohemi dhe gjithnjë t'i falënderojmë, dhe të durojmë çdo gjë me kënaqësi, qoftë kur na jep të mira, qoftë kur na ndreq, sepse edhe kjo është një lloj dobie. Sepse mjeku është mjek njësoj, jo vetëm kur e lan e ushqen të sëmurin dhe e shpie nëpër kopshte të këndshme, por edhe kur përdor zjarrin dhe thikën. Dhe babai është baba njësoj, jo vetëm kur e përkëdhel të birin, por edhe kur e dëbon nga shtëpia, kur e qorton dhe e rreh, aq sa edhe kur e lëvdon. Prandaj, duke ditur se Perëndia është më i dhembshur se të gjithë mjekët, mos pyesni me tepër kureshtje për mjekimin e tij dhe mos i kërkoni llogari. Përkundrazi, qoftë kur do të na lërë të lirë, qoftë kur do të na ndëshkojë, le t'ia dorëzojmë veten njësoj për të dyja. Sepse me anë të secilës kërkon të na kthejë në shëndet dhe në bashkësi me veten. Ai i njeh nevojat tona të ndryshme, di ç'është e dobishme për secilin, si dhe në ç'mënyrë duhet të shpëtohemi, dhe nëpër atë udhë na prin. Pra, le ta ndjekim kudo që të na urdhërojë dhe le të mos vrasim mendjen tepër se a na urdhëron të shkojmë nëpër një udhë të lëmuar e të lehtë, apo nëpër një të vështirë e të ashpër, si në rastin e këtij të paralizuari. Ishte vërtet një lloj dobie që shpirti i tij të pastrohej nga zgjatja e gjatë e vuajtjes, i dorëzuar në provën e zjarrtë të mundimit si në një farë furre. Por ishte edhe një dobi tjetër, jo më e vogël se kjo: që Perëndia ishte i pranishëm me të në mes të provave dhe i dha ngushëllim të madh. Ai ishte që e forcoi, e mbajti, i zgjati dorën dhe nuk e la të binte. Por, kur dëgjoni se ishte vetë Perëndia, mos ia mohoni të paralizuarit lëvdatën që i takon, as atij, as ndonjë njeriu tjetër që provohet e prapë duron me qëndrueshmëri. Sepse edhe sikur të jemi pafundësisht të urtë, edhe sikur të jemi më të fuqishëm e më të fortë se të gjithë njerëzit, pa hirin e tij nuk do të mund t'i qëndrojmë as ngasjes më të zakonshme. Dhe pse po flas për qenie kaq të parëndësishme e të mjera si ne? Sepse edhe sikur dikush të ishte një Pavël, një Pjetër, një Jakov a një Joan, po t'i mohohej ndihma hyjnore, do të turpërohej lehtë, do të rrëzohej dhe do të shtrihej për tokë. Dhe për ta do t'ju lexoj fjalët e vetë Krishtit. Sepse ai i thotë Pjetrit: «Ja, Satanai kërkoi t'ju ketë, që t'ju shoshitë si grurë, por unë u luta për ty, që të mos të mungojë besimi». Ç'do të thotë «të shoshitë»? Të kthejë e të përdredhë, të tundë e të lëkundë, të copëtojë e të mundojë, ashtu si ndodh me gjërat që shoshiten. «Por unë», thotë, «e përmbajta, sepse e di se ti nuk je në gjendje ta durosh provën.» Sepse shprehja «që të mos të mungojë besimi» janë fjalët e atij që tregon se, po ta kishte lejuar, besimi i Pjetrit do të kishte dështuar. Pjetri e donte Krishtin me zjarr, e vuri jetën në rrezik për të pa fund, u ngjit në rreshtin e parë të çetës apostolike, u shpall i lumtur nga Mësuesi i tij dhe u quajt Pjetër pikërisht ngaqë e mbajti besimin fort e paepur. E megjithatë, po ta kishte lejuar Krishti djallin ta provonte aq sa donte, edhe Pjetri do të ishte rrëmbyer dhe do të kishte rënë nga rrëfimi i besimit. Atëherë cili njeri tjetër do të mund të qëndrojë pa ndihmën e tij? Prandaj edhe Pavli thotë: «Por Perëndia është besnik dhe nuk do të lejojë të ngiteni përtej fuqive tuaja, por bashkë me ngasjen do të bëjë edhe rrugëdaljen, që të mund ta përballoni». Sepse ai nuk thotë vetëm se nuk lejon të na godasë një provë përtej forcës sonë. Edhe në atë që është sa forca jonë, ai është i pranishëm: na kalon nëpër të dhe na forcon, veç në dhënshim edhe ne së pari mjetet që kemi në dorë, si zelli, shpresa te ai, falënderimi, qëndresa, durimi. Sepse jo vetëm në rreziqet që janë përtej forcës sonë, por edhe në ato që i përgjigjen asaj, na duhet ndihma hyjnore, po të duam të qëndrojmë me trimëri. Sepse edhe diku tjetër thuhet: «Ashtu si teprojnë te ne vuajtjet e Krishtit, po ashtu me anë të Krishtit tepron edhe ngushëllimi ynë, që të mund t'i ngushëllojmë ata që janë në çfarëdo halli, me atë ngushëllim me të cilin ngushëllohemi vetë prej Perëndisë». Pra, ai që e ngushëlloi këtë njeri është po ai që lejoi që t'i vinte prova. Dhe tani vëreni ç'butësi tregon pas shërimit. Sepse nuk e la e nuk iku, por, si e gjeti në tempull, i thotë: «Ja, u shërove. Mos mëkato më, që të mos të ndodhë ndonjë gjë më e keqe». Sepse, po ta kishte lejuar ndëshkimin ngaqë e urrente, nuk do ta kishte shëruar dhe nuk do të kujdesej për sigurinë e tij të ardhme. Por shprehja «që të mos të ndodhë ndonjë gjë më e keqe» janë fjalët e atij që do t'i parandalojë të këqijat që vijnë. I dha fund sëmundjes, por nuk i dha fund përpjekjes. E dëboi paaftësinë, por nuk e dëboi frikën prej saj, që dobia e bërë të mbetej e patundur. Kjo është detyra e një mjeku zemërbutë: jo vetëm t'u japë fund dhembjeve të tashme, por të kujdeset edhe për sigurinë e ardhme. Këtë bëri edhe Krishti, duke ia forcuar shpirtin me kujtimin e ngjarjeve të shkuara. Sepse, meqë kur largohen gjërat që na mundojnë, shpesh largohet bashkë me to edhe kujtimi i tyre, ai, duke dashur që ky kujtim të mbetej përherë, thotë: «Mos mëkato më, që të mos të ndodhë ndonjë gjë më e keqe».

3. Për më tepër, kujdesi dhe përfillja e tij mund të dallohen jo vetëm nga kjo, por edhe nga ajo që duket si qortim. Sepse nuk i nxori në shesh mëkatet e tij, e prapë i tha se pësoi ç'pësoi për shkak të mëkateve; por cilat ishin ato mëkate, nuk i zbuloi. As nuk i tha «ke mëkatuar» apo «ke shkelur», por e tregoi faktin me një fjalë të vetme: «Mos mëkato më». Dhe, duke thënë vetëm aq sa për t'ia kujtuar, e bëri më vigjilent ndaj gjërave të ardhshme. Njëkohësisht na e shfaqi ne të gjithëve durimin, guximin dhe urtësinë e tij, sepse e kishte vënë në nevojën të vajtonte botërisht fatkeqësinë e vet dhe kishte nxjerrë në pah zellin e tij: «Sepse, ndërsa unë po vij», thotë ai, «një tjetër zbret para meje». E megjithatë, nuk ia nxori mëkatet në shesh. Sepse, ashtu si ne dëshirojmë t'i mbulojmë mëkatet tona, po ashtu, madje shumë më tepër se ne, e dëshiron këtë Perëndia. Prandaj e bëri shërimin para të gjithëve, kurse nxitjen ose këshillën ia dha veçmas. Sepse ai kurrë nuk i nxjerr në shesh mëkatet tona, veçse kur i sheh njerëzit të pandjeshëm ndaj tyre. Sepse, kur thotë: «Më patë të uritur dhe nuk më ushqyet, të etur dhe nuk më dhatë të pija», flet kështu tani, që të mos i dëgjojmë këto fjalë në kohën që vjen. Na kërcënon, na nxjerr në shesh në këtë botë, që të mos na nxjerrë në shesh në tjetrën, ashtu si kërcënoi se do të shembte qytetin e ninivitëve pikërisht që të mos e shembte. Sepse, po të donte t'i shpallte mëkatet tona, nuk do të njoftonte që më parë se do t'i shpallte. Por, ashtu siç është, e bën këtë njoftim që, të zgjuar nga frika e turpërimit, në mos edhe nga frika e ndëshkimit, të pastrohemi nga të gjitha ato. Kjo ndodh edhe në rastin e pagëzimit. Sepse e shpie njeriun te pellgu i ujit pa ia zbuluar mëkatet askujt. E prapë, dhuratën e paraqet botërisht dhe ua bën të njohur të gjithëve, kurse mëkatet e njeriut nuk i di askush, veç vetë Perëndisë dhe atij që merr faljen e tyre. Kjo ndodhi edhe në rastin e këtij të paralizuari. E bën qortimin pa praninë e dëshmitarëve, ose më mirë, fjala e tij nuk është thjesht qortim, por edhe një arsyetim. Ai, si të thuash, jep llogari pse e kishte lënë të vuante kaq gjatë, duke i thënë e duke i vërtetuar se nuk ishte pa shkak e pa qëllim që e kishte lejuar të mundohej kaq kohë. Sepse ia kujtoi mëkatet dhe i shpalli shkakun e sëmundjes së tij. «Sepse, si e gjeti», lexojmë, «në tempull, i tha: Mos mëkato më, që të mos të ndodhë ndonjë gjë më e keqe».

Dhe tani, meqë kemi nxjerrë kaq dobi nga rrëfimi i të paralizuarit të parë, le t'i kthehemi tjetrit, që na paraqitet në Ungjillin e Shën Mateut. Sepse, në rastin e minierave, kur dikush gjen një copë ar, gërmon sërish në po atë vend. Dhe e di se shumë prej atyre që lexojnë pa kujdes, mendojnë se katër ungjilltarët paraqesin një e të njëjtin të paralizuar. Por nuk është kështu. Prandaj duhet të jeni vigjilentë dhe t'i kushtoni vëmendje të kujdesshme çështjes. Sepse pyetja nuk ka të bëjë me gjëra të zakonshme, dhe kjo bisedë, kur të marrë zgjidhjen e duhur, do të hyjë në punë kundër grekëve, hebrenjve dhe shumë heretikëve. Sepse kështu të gjithë i qortojnë ungjilltarët sikur të ishin në grindje e në kundërshtim. E prapë kjo nuk është e vërtetë, larg qoftë! Ndonëse pamja e jashtme është e ndryshme, hiri i Frymës që vepron mbi shpirtin e secilit është një. Dhe atje ku është hiri i Frymës, ka dashuri, gëzim dhe paqe; atje s'ka luftë e mosmarrëveshje, grindje e sherr. Si do ta bëjmë atëherë të qartë se ky i paralizuar nuk është i njëjti me tjetrin, por një njeri tjetër? Nga shumë shenja: nga vendi dhe koha, nga stina dhe dita, nga mënyra e shërimit, nga ardhja e mjekut dhe nga vetmia e njeriut që u shërua. E ç'ka me këtë? do të thotë dikush. A nuk kanë dhënë shumë nga ungjilltarët rrëfime të ndryshme edhe për shenja të tjera? Po, por një gjë është të bësh pohime të ndryshme, e tjetër gjë të bësh pohime që bien në kundërshtim. Sepse të parat nuk shkaktojnë asnjë përçarje a grindje. Kurse ajo që na paraqitet tani është një rast i fortë kundërshtimi, veç në u vërtetoftë se i paralizuari te pellgu ishte njeri tjetër nga ai që përshkruajnë tre ungjilltarët e tjerë. Tani, që të kuptoni cili është ndryshimi midis pohimeve të ndryshme dhe atyre që bien në kundërshtim: njëri ungjilltar ka thënë se Krishti e mbarti kryqin, tjetri se e mbarti Simon Kirineasi. Por kjo nuk shkakton asnjë kundërshti a grindje. «Po si», thoni ju, «nuk ka kundërshtim midis pohimit se e mbarti dhe se nuk e mbarti?» Sepse ndodhën të dyja. Kur dolën nga pretoriumi, Krishti po e mbante. Por, ndërsa ecnin, Simoni ia mori dhe e mbarti ai. Po ashtu, në rastin e kusarëve: njëri thotë se të dy blasfemuan, tjetri se njëri prej tyre e qortoi atë që po fyente Zotin. E prapë as këtu nuk ka kundërshtim, sepse edhe këtu ndodhën të dyja. Në fillim të dy njerëzit u sollën keq, por pastaj, kur ndodhën shenjat, kur u drodh dheu, u çanë shkëmbinjtë dhe u err dielli, njëri prej tyre u kthye, u përul dhe njohu të kryqëzuarin e pranoi mbretërinë e tij. Sepse, që të mos mendoni se kjo ndodhi nga ndonjë forcë shtrënguese që e nxiti nga brenda, dhe që t'jua largojë hutimin, ungjilltari jua paraqet njeriun mbi kryq ndërsa ende e ruan ligësinë e tij të mëparshme. Kështu ju kuptoni se kthimi i tij u krye nga brenda, prej zemrës së vet, i ndihmuar nga hiri i Perëndisë, dhe kështu u bë njeri më i mirë.

4. Dhe nga Ungjijtë mund të mblidhen shumë raste të tjera të këtij lloji, që duken sikur kanë njëfarë kundërshtimi, ku në të vërtetë nuk ka asnjë kundërshtim. E vërteta është se disa ngjarje i ka rrëfyer ky shkrimtar, të tjera ai tjetri; ose, në mos ndodhshin në të njëjtën orë, njëri autor ka rrëfyer ngjarjen e mëparshme, tjetri të mëvonshmen. Por në rastin tonë s'ka gjë të tillë. Përkundrazi, shumësia e provave që përmenda u vërteton atyre që i kushtojnë sadopak vëmendje çështjes, se i paralizuari nuk ishte i njëjti njeri në të dyja rastet. Dhe kjo do të ishte provë jo e vogël për të treguar se ungjilltarët ishin në harmoni me njëri-tjetrin dhe jo në kundërshtim. Sepse, po të ishte i njëjti njeri, mospërputhja midis dy rrëfimeve është e madhe; por po të jetë tjetër, çdo lëndë për grindje është zhdukur.

Pra, le t'i parashtroj tani arsyet e vërteta pse pohoj se ky njeri nuk është i njëjti me atë. Cilat janë? Njëri shërohet në Jerusalem, tjetri në Kapernaum; njëri pranë pellgut të ujit, tjetri në një shtëpi. Ja prova nga vendi. I pari u shërua gjatë festës. Ja prova nga stina e veçantë. I pari kishte tridhjetë e tetë vjet që vuante nga sëmundja; për tjetrin ungjilltari nuk rrëfen gjë të tillë. Ja prova nga koha. I pari u shërua të shtunën. Ja prova nga dita. Sepse, po të ishte shëruar edhe ky të shtunën, Mateu nuk do ta kishte lënë faktin në heshtje, as hebrenjtë e pranishëm nuk do të kishin heshtur. Sepse ata që gjenin faj për ndonjë arsye tjetër, edhe kur njeriu nuk shërohej të shtunën, do të kishin qenë edhe më të egër në akuzat kundër Krishtit, po të kishin gjetur një shkas më shumë nga argumenti i ditës së veçantë. Për më tepër, ky njeri iu soll Krishtit; te tjetri erdhi vetë Krishti, sepse s'kishte njeri që ta ndihmonte. «Zot», tha ai, «s'kam njeri»; kurse ky kishte shumë veta që i erdhën në ndihmë dhe që e zbritën nga çatia. Dhe te tjetri e shëroi trupin para shpirtit: sepse, pasi shëroi paralizën, atëherë i tha: «Ja, u shërove, mos mëkato më». Por jo kështu në këtë rast: këtu, pasi i shëroi shpirtin, sepse i tha «Bir, ki zemër, të falen mëkatet», atëherë ia shëroi paralizën. Pra, që ky njeri nuk është i njëjti me tjetrin, u tregua qartë me këto prova. Tani na mbetet t'i kthehemi fillimit të rrëfimit dhe të shohim si e shëroi Krishti njërin e tjetrin, dhe pse ndryshe në secilin rast: pse njërin të shtunën e tjetrin jo të shtunën, pse te njëri erdhi vetë e priti që tjetri t'i sillej, pse te njëri shëroi trupin e te tjetri shpirtin së pari. Sepse këto nuk i bën pa arsye e pa qëllim, meqë është i urtë dhe i matur. Pra, le t'i kushtojmë vëmendje dhe le ta vëzhgojmë ndërsa kryen shërimin. Sepse, në qoftë se te mjekët, kur përdorin thikën a zjarrin ose veprojnë në ndonjë mënyrë tjetër mbi një të sëmurë të gjymtuar e të sakatuar dhe i presin një gjymtyrë, shumë veta grumbullohen rreth të sëmurit dhe mjekut që i bën këto, shumë më tepër duhet të veprojmë kështu në këtë rast, aq sa mjeku është më i madh dhe sëmundja më e rëndë, një e tillë që nuk mund të ndreqet me mjeshtëri njerëzore, por vetëm me hir hyjnor. Dhe në rastin e parë na duhet të shohim lëkurën që pritet, qelbin që rrjedh dhe gjakun që lëviz, dhe të durojmë shumë siklet nga pamja, dhembje e trishtim të madh jo vetëm nga shikimi i plagëve, por edhe nga vuajtja që heqin ata që u nënshtrohen kësaj djegieje a prerjeje. Sepse askush nuk është aq zemërguri sa të rrijë pranë atyre që vuajnë këto gjëra, të dëgjojë klithmat e tyre dhe të mos mposhtet e trazohet vetë, duke provuar shumë rëndim shpirti. E megjithatë të gjitha këto i heqim nga dëshira për ta parë ndërhyrjen. Por në këtë rast nuk shihet gjë e tillë: as zjarr i vënë, as vegël e futur brenda, as gjak që rrjedh, as dhembje a klithma të sëmuri. Dhe arsyeja e kësaj është urtësia e shëruesit, që s'ka nevojë për asnjë nga këto ndihma të jashtme, por i mjafton vetja. Sepse mjafton vetëm të japë një urdhër dhe çdo mundim pushon. Dhe çudia nuk është vetëm se e kryen shërimin me kaq lehtësi, por edhe pa dhembje, pa u shkaktuar asnjë shqetësim atyre që shërohen.

Pra, meqë mrekullia është më e madhe, shërimi më i rëndësishëm dhe kënaqësia që u jepet shikuesve e papërzier me asnjë lloj trishtimi, le ta sodisim tani me kujdes Krishtin ndërsa shëron. «Dhe hyri në një barkë, kaloi përtej dhe erdhi në qytetin e vet. Dhe ja, i prunë një njeri të paralizuar që dergjej në shtrat. Dhe Jisui, kur pa besimin e tyre, i tha të paralizuarit: Bir, ki zemër, të falen mëkatet». Tani, për nga besimi ata ishin më poshtë se centurioni, por më lart se i sëmuri pranë pellgut. Sepse i pari as e ftoi mjekun, as ia solli të sëmurin mjekut, por iu afrua si Perëndisë dhe tha: «Thuaj vetëm fjalën dhe shërbëtori im do të shërohet». Tani, këta njerëz nuk e ftuan mjekun në shtëpi, dhe për këtë janë njësoj me centurionin; por ia sollën të sëmurin mjekut, dhe për këtë janë më poshtë, sepse nuk thanë «thuaj vetëm fjalën». E prapë janë shumë më lart se njeriu që dergjej pranë pellgut. Sepse ai tha: «Zot, s'kam njeri që të më hedhë në pellg kur trazohet uji»; kurse këta e dinin se Krishti s'kishte nevojë as për ujë, as për pellg, as për gjë tjetër të tillë. Megjithatë Krishti çliroi nga sëmundjet e tyre jo vetëm shërbëtorin e centurionit, por edhe dy njerëzit e tjerë, dhe nuk tha: «Ngaqë ke sjellë një shkallë më të vogël besimi, edhe shërimi që merr do të jetë në përpjesëtim». Përkundrazi, njeriun që tregoi besimin më të madh e përcolli me lëvdatë e me nderim, duke thënë: «Nuk kam gjetur besim kaq të madh, jo, as në Izrael». Njeriut që tregoi më pak besim se ky, nuk i dha asnjë lëvdatë, e prapë nuk e la pa shërim; jo, as atë që nuk tregoi fare besim. Por, ashtu si mjekët, kur shërojnë të njëjtën sëmundje, marrin nga njëri njëqind copë ar, nga tjetri gjysmën, nga një tjetër më pak e nga dikush asgjë fare, po ashtu Krishti mori nga centurioni një shkallë të madhe e të patregueshme besimi, nga ky njeri më pak dhe nga tjetri as edhe një masë të zakonshme, e prapë i shëroi të gjithë. Për ç'arsye, atëherë, e çmoi të denjë për të mirën njeriun që nuk vuri asnjë kapar besimi? Sepse mosshfaqja e besimit të tij nuk vinte nga përtacia a nga pandjeshmëria e shpirtit, por nga mosnjohja e Krishtit dhe nga fakti që s'kishte dëgjuar kurrë asnjë mrekulli me të, as të vogël, as të madhe. Prandaj njeriu fitoi falje. Këtë, në të vërtetë, ungjilltari e lë të kuptohet tërthorazi kur thotë: «Sepse nuk e dinte kush ishte»; e njohu vetëm nga pamja kur e ndeshi herën e dytë.

5. Ka vërtet disa që thonë se ky njeri u shërua thjesht ngaqë besuan ata që e prunë; por kjo nuk është e vërtetë. Sepse fjala «kur pa besimin e tyre» nuk u referohet vetëm atyre që e prunë njeriun, por edhe njeriut që u pru. Pse kështu? «A nuk shërohet», thoni, «një njeri sepse besoi një tjetër?» Për mendimin tim, jo, veçse kur, për shkak të moshës së papjekur ose të një dobësie të tepërt, është në njëfarë mënyre i paaftë të besojë. Si ka mundësi, atëherë, thoni ju, që në rastin e gruas kananease besoi nëna, kurse u shërua vajza? Dhe si ka mundësi që shërbëtori i centurionit që besoi u ngrit nga shtrati i sëmundjes dhe u ruajt? Sepse vetë të sëmurët nuk ishin në gjendje të besonin. Dëgjoni, pra, ç'thotë gruaja kananease: «Vajza ime mundohet keq nga një demon dhe herë bie në ujë, herë në zjarr». Tani, si mund të besonte ajo, mendja e së cilës ishte errësuar dhe e pushtuar nga një demon, dhe që s'ishte kurrë në gjendje ta mbante veten, jashtë mendsh? Ashtu si në rastin e gruas kananease, po ashtu edhe në rastin e centurionit: shërbëtori i tij dergjej i sëmurë në shtëpi, pa e njohur vetë Krishtin, as kush ishte ai. Si të besonte, atëherë, në një njeri që s'e njihte dhe për të cilin s'kishte pasur ende asnjë përvojë? Por në rastin që kemi para nesh nuk mund ta themi këtë, sepse i paralizuari besoi. Nga duket kjo? Nga vetë mënyra si iu afrua Krishtit. Sepse mos i kushtoni vëmendje thjesht pohimit se e zbritën njeriun nga çatia, por mendoni sa gjë e madhe është për një të sëmurë të ketë guximin t'i nënshtrohet kësaj. Sepse me siguri e dini se të sëmurët janë kaq të ligështuar dhe të vështirë për t'i kënaqur, sa shpesh e refuzojnë mjekimin që u jepet në shtratin e sëmundjes dhe pëlqejnë të durojnë dhembjen që vjen nga sëmundjet, sesa t'i nënshtrohen mërzisë që u sjellin ilaçet. Por ky njeri pati guximin të dilte jashtë shtëpisë, të bartej në mes të tregut dhe të shfaqej para një turme. Dhe të sëmurët e kanë zakon të vdesin nën sëmundjen e tyre, sesa të zbulojnë fatkeqësitë e veta. Por ky i sëmurë nuk veproi kështu. Kur pa se vendi i mbledhjes ishte mbushur, hyrjet të zëna, streha e shpëtimit e bllokuar, pranoi të zbritej nga çatia. Kaq e gatshme në shpikje është dëshira, kaq e pasur në mjete është dashuria. «Sepse ai që kërkon gjen, dhe atij që troket do t'i hapet». Njeriu nuk u tha shokëve të tij: «Ç'kuptim ka kjo? Pse gjithë kjo rrëmujë? Pse të shtyhemi? Le të presim derisa të zbrazet shtëpia dhe të shpërndahet mbledhja. Turmat do të tërhiqen, e atëherë do të mund t'i afrohemi veçmas dhe të bisedojmë për këto punë. Pse t'i nxirrni fatkeqësitë e mia në mes të gjithë shikuesve, të më zbrisni nga maja e çatisë dhe të silleni në mënyrë të pahijshme?» Ai njeri nuk tha asnjë nga këto, as me veten, as me ata që e mbanin, por e quajti nder të kishte kaq shumë veta dëshmitarë të shërimit të tij. Dhe besimi i tij mund të dallohej jo vetëm nga kjo rrethanë, por edhe nga vetë fjalët e Krishtit. Sepse, pasi u zbrit dhe u paraqit, Krishti i tha: «Bir, ki zemër, të falen mëkatet». Dhe, kur i dëgjoi këto fjalë, nuk u indinjua, nuk u ankua, nuk i tha mjekut: «Ç'do të thuash me këtë? Erdha të shërohem nga një gjë, e ti më shëron një tjetër. Ky është një justifikim, një shtirje, një mbulesë paaftësie. A i fal ti mëkatet që janë të padukshme?» Ai as i tha, as i mendoi këto gjëra, por priti, duke e lënë mjekun të zgjidhte mënyrën e shërimit që deshi vetë. Për këtë arsye edhe Krishti nuk shkoi te ai, por priti që ai të vinte, që t'ua tregonte besimin e tij të gjithëve. Sepse a nuk mund ta bënte hyrjen të lehtë? Por asnjë nga këto nuk i bëri, që t'ua shfaqte të gjithëve zellin dhe besimin e zjarrtë të njeriut. Sepse, ashtu si shkoi te njeriu që kishte vuajtur tridhjetë e tetë vjet, ngaqë s'kishte kush ta ndihmonte, po ashtu priti që ky të vinte tek ai, ngaqë kishte shumë shokë. Kështu e bënte të dukshëm besimin e tij nga fakti që njeriu i sillej, na tregonte vetminë e tjetrit duke shkuar vetë tek ai, dhe ua zbulonte të gjithëve, e sidomos atyre që ishin të pranishëm, zellin e njërit dhe durimin e tjetrit. Sepse disa hebrenj ziliqarë dhe keqdashës e kishin zakon të kishin smirë të mirat që u bëheshin të afërmve të tyre dhe të gjenin faj në mrekullitë e tij, herë për shkak të stinës së veçantë, duke thënë se shëronte ditën e shtunë, herë për shkak të jetës së atyre që u bëhej e mira, duke thënë: «Po të ishte profet ky njeri, do ta dinte kush ishte gruaja që e preku»; pa ditur se është shenja e veçantë e mjekut të shoqërohet me të sëmurët dhe të shihet vazhdimisht pranë tyre, jo t'i shmangë a të nxitojë të ikë prej tyre. Kjo, në fakt, ishte pikërisht ç'u tha atyre që murmurisnin: «Ata që janë shëndoshë s'kanë nevojë për mjek, por të sëmurët». Prandaj, që të mos i bënin sërish të njëjtat akuza, ai vërteton së pari se ata që vijnë tek ai janë të denjë për shërim, për shkak të besimit që tregojnë. Për këtë arsye tregoi vetminë e njërit njeri dhe besimin e zjarrtë e zellin e tjetrit; për këtë arsye shëroi njërin të shtunën e tjetrin jo të shtunën: që, kur t'i shihni duke akuzuar e qortuar Krishtin një ditë tjetër, të kuptoni se e akuzuan edhe herën e parë jo nga respekti për ligjin, por sepse s'e mbanin dot ligësinë e vet. Po pse nuk iu përvesh së pari shërimit të të paralizuarit, por tha: «Bir, ki zemër, të falen mëkatet»? Këtë e bëri me shumë urtësi. Sepse mjekët e kanë zakon të shkatërrojnë shkakun që lind sëmundjen, para se të heqin vetë sëmundjen. Për shembull, shpesh, kur sytë mundohen nga ndonjë lëng i keq dhe rrjedhje e prishur, mjeku, duke lënë çdo mjekim të shikimit të çrregullt, ia kthen vëmendjen kokës, ku është rrënja dhe zanafilla e sëmundjes. Po kështu veproi Krishti: shtyp së pari burimin e së keqes. Sepse burimi, rrënja dhe nëna e çdo të keqeje është natyra e mëkatit. Kjo është ajo që na dobëson trupat, kjo është ajo që sjell sëmundjen. Prandaj edhe në këtë rast tha: «Bir, ki zemër, të falen mëkatet». Kurse te tjetri tha: «Ja, u shërove, mos mëkato më, që të mos të ndodhë ndonjë gjë më e keqe», duke u lënë të kuptohet të dyve se këto sëmundje ishin pjellë e mëkatit. Dhe që në fillim e në zanafillë të botës, sëmundja, si pasojë e mëkatit, sulmoi trupin e Kainit. Sepse pas vrasjes së të vëllait, pas asaj vepre ligësie, trupi i tij ra në paralizë. Sepse dridhja është e njëjta gjë me paralizën. Sepse, kur dobësohet forca që drejton një krijesë të gjallë dhe nuk është më në gjendje t'i mbajë të gjitha gjymtyrët, ua heq atyre fuqinë e natyrshme të drejtimit, e atëherë ato, të lëshuara, dridhen dhe u merren mendtë.

6. Këtë e tregoi edhe Pavli. Sepse, kur po i qortonte korintasit për një mëkat të caktuar, tha: «Për këtë arsye shumë prej jush janë të dobët e të sëmurë». Prandaj edhe Krishti heq së pari shkakun e së keqes, dhe, si tha «Bir, ki zemër, të falen mëkatet», ngre lart e zgjon shpirtin e dëshpëruar. Sepse fjala u bë shkak vepërues dhe, si hyri në ndërgjegje, kapi vetë shpirtin dhe dëboi prej tij çdo mundim. Sepse asgjë nuk krijon kaq shumë kënaqësi dhe nuk jep kaq shumë siguri sa çlirimi nga qortimi i vetes. Sepse atje ku është falja e mëkateve, atje është birësia. Kështu, të paktën, nuk jemi në gjendje ta quajmë Perëndinë Atë derisa t'i kemi larë mëkatet tona në pellgun e ujit të shenjtë. Pikërisht kur ngjitemi që andej, pasi kemi hedhur tej atë barrë të keqe, themi: «Ati ynë që je në qiej». Por në rastin e njeriut që kishte tridhjetë e tetë vjet i sëmurë, pse nuk veproi kështu, por ia shëroi së pari trupin? Sepse gjatë asaj kohe të gjatë mëkatet e tij ishin shterur. Sepse madhësia e një prove mund ta lehtësojë barrën e mëkateve. Ashtu si, në të vërtetë, lexojmë se ndodhi me Llazarin, që i mori të plota të këqijat e veta dhe pastaj u ngushëllua. Dhe sërish, në një vend tjetër, lexojmë: «Ngushëlloni popullin tim, i thoni zemrës së Jerusalemit se ka marrë nga dora e Zotit dyfish për mëkatet e veta». Dhe përsëri profeti thotë: «O Zot, na jep paqe, sepse na i ke shpaguar të gjitha», duke treguar se dënimet dhe ndëshkimet sjellin faljen e mëkateve. Dhe këtë do të mund ta vërtetonim nga shumë vende. Më duket, pra, se arsyeja pse atij njeriu nuk i tha asgjë për faljen e mëkateve, por vetëm e siguroi kundër së ardhmes, ishte se dënimi për mëkatet e tij ishte shlyer tashmë nga kohëzgjatja e gjatë e sëmundjes. Ose, në mos qoftë ky shkaku, ishte se ai s'kishte arritur ende ndonjë shkallë të lartë besimi për Krishtin, prandaj Zoti iu përvesh së pari nevojës më të vogël, asaj që ishte e dukshme e e qartë, shëndetit të trupit. Por në rastin e njeriut tjetër nuk veproi kështu. Meqë ky njeri kishte më shumë besim dhe një shpirt më të lartë, i foli së pari për sëmundjen më të rrezikshme, me qëllimin e shtuar që të tregonte barazinë e vet me Atin. Sepse, ashtu si në rastin e parë shëroi ditën e shtunë sepse donte t'i largonte njerëzit nga mënyra hebraike e mbajtjes së saj, dhe që nga qortimet e tyre të gjente rast të provonte se ishte i barabartë me Atin, po ashtu edhe në këtë rast, duke ditur që më parë ç'do të thoshin, i tha këto fjalë që t'i përdorte si pikënisje e si shkas për të provuar barazinë e vet me Atin. Sepse një gjë është, kur askush nuk sjell akuzë a padi, të hysh vetvetiu në një bisedë për këto gjëra, dhe krejt tjetër gjë, kur të tjerët japin shkas për të, t'i qasesh të njëjtës punë në trajtën e formën e një mbrojtjeje. Sepse natyra e mënyrës së parë të vërtetimit ishte pengesë për dëgjuesit, kurse tjetra ishte më pak fyese e më e pranueshme. Dhe kudo e shohim duke bërë këtë, duke e shfaqur barazinë e vet jo aq me fjalë, sa me vepra. Këtë, sidoqoftë, e la të kuptohet ungjilltari kur tha se hebrenjtë e përndiqnin Jisuin jo vetëm sepse shkelte të shtunën, por edhe sepse thoshte se Perëndia ishte Ati i tij, duke e bërë veten të barabartë me Perëndinë, gjë që është shumë më e madhe, sepse këtë e dëshmoi me anë të veprave të tij. Si veprojnë, atëherë, ziliqarët dhe të ligjtë, dhe ata që kërkojnë të gjejnë shkas nga çdo anë? «Pse blasfemon ky njeri?», thonë, sepse «askush s'mund t'i falë mëkatet, veç Perëndisë». Ashtu si atje e përndoqën sepse shkeli të shtunën, dhe nga qortimet e tyre gjeti rast të shpallte barazinë e vet me Atin në trajtën e një mbrojtjeje, duke thënë «Ati im punon deri tani, edhe unë punoj», po ashtu edhe këtu, duke nisur nga akuzat që bëjnë, prej tyre provon ngjashmërinë e vet të përpiktë me Atin. Ç'thanë? «Askush s'mund t'i falë mëkatet, veç Perëndisë». Meqë, pra, vetë ata e vunë këtë përkufizim, vetë ata e futën rregullin, vetë ata e shpallën ligjin, ai vazhdon t'i ngatërrojë me anë të fjalëve të veta. «Ju e pranuat», thotë, «se falja e mëkateve është veti vetëm e Perëndisë; barazia ime, pra, është e pamohueshme». Dhe këtë nuk e shpallin vetëm këta njerëz, por edhe profeti, kur thotë: «Cili Perëndi është si ti?», e pastaj, duke treguar vetinë e tij të veçantë, shton: «që heq paudhësinë dhe fal padrejtësinë». Në qoftë se, atëherë, del edhe dikush tjetër që bën po të njëjtën gjë, edhe ai është Perëndi, Perëndi ashtu siç është Perëndi ai. Por le të vëmë re si arsyeton Krishti me ta, sa butë e me qetësi, me gjithë dhembshuri. «Dhe ja, disa nga skribët thanë me vete: ky njeri blasfemon». Nuk e nxorën fjalën, nuk e shpallën me gjuhë, por arsyetuan në cepat e fshehta të zemrës. Si veproi, atëherë, Krishti? I nxori në shesh mendimet e tyre të fshehta para provës që kishte të bënte me shërimin e trupit të të paralizuarit, sepse donte t'u provonte fuqinë e hyjnisë së tij. Që tregimi i të fshehtave të mendjes është veti vetëm e Perëndisë, shenjë e hyjnisë së tij, Shkrimi thotë: «Vetëm ti i njeh zemrat e njerëzve». E sheh se kjo fjalë «vetëm» nuk përdoret për të vënë Birin përballë Atit? Sepse, po ta njihte zemrën vetëm Ati, si i njeh Biri të fshehtat e mendjes? «Sepse ai vetë», thuhet, «e dinte ç'kishte te njeriu»; dhe Pavli, kur provon se njohja e gjërave të fshehta është veti e veçantë e Perëndisë, thotë: «dhe ai që heton zemrën», duke treguar se kjo shprehje është njësoj me emrin «Perëndi». Sepse, ashtu si kur them «Ai që bën shiun tha», nuk tregoj tjetër veç Perëndisë duke përmendur veprën, meqë është një e tillë që i takon vetëm atij; dhe kur them «Ai që bën të lindë dielli», pa e shtuar fjalën Perëndi, prapëseprapë e tregoj atë duke përmendur veprën, po ashtu, kur Pavli tha «Ai që heton zemrat», provoi se hetimi i zemrës është veti vetëm e Perëndisë. Sepse, po të mos kishte pasur kjo shprehje fuqi të barabartë me emrin «Perëndi» për të treguar atë që nënkuptohej, ai nuk do ta kishte përdorur në mënyrë të mëvetësishme e më vete. Sepse, po të kishte qenë kjo fuqi e përbashkët e tij me ndonjë qenie të krijuar, nuk do ta kishim ditur kush nënkuptohej, sepse përbashkësia e fuqisë do të shkaktonte hutim në mendjen e dëgjuesve. Meqë, pra, kjo del veti e veçantë e Atit, e prapë shfaqet te Biri, barazia e të cilit bëhet që andej e pamohueshme, prandaj lexojmë: «Pse mendoni të këqija në zemrat tuaja? Sepse ç'është më e lehtë: të thuash: Të falen mëkatet, apo të thuash: Çohu e ec?»

7. Shihni, veç kësaj, si bën një provë të dytë të fuqisë së tij për të falur mëkatet. Sepse të falësh mëkatet është vepër shumë më e madhe se të shërosh trupin, aq më e madhe sa është shpirti më i madh se trupi. Sepse, ashtu si paraliza është sëmundje e trupit, po ashtu mëkati është sëmundje e shpirtit. Por, ndonëse kjo është më e madhja, nuk është e prekshme, kurse tjetra, ndonëse më e vogël, është e dukshme. Meqë, pra, do të përdorë më të voglën për të provuar më të madhen, duke treguar se veproi kështu për shkak të dobësisë së tyre dhe si lëshim ndaj gjendjes së tyre të brishtë, thotë: «Ç'është më e lehtë? Të thuash: Të falen mëkatet, apo të thuash: Çohu e ec?» Për ç'arsye, atëherë, duhej t'i përviheshte veprës më të vogël për hir të tyre? Sepse ajo që është e dukshme e paraqet provën në një trajtë më të qartë. Prandaj nuk e bëri njeriun të ngrihej derisa u tha atyre: «Por që ta dini se Biri i njeriut ka pushtet mbi dhé të falë mëkatet, (pastaj i thotë të paralizuarit) çohu e ec». Si të kishte thënë: falja e mëkateve është vërtet një shenjë më e madhe, por për hirin tuaj shtoj edhe më të voglën, meqë kjo ju duket juve provë e tjetrës. Sepse, ashtu si në një rast tjetër, kur e lëvdoi centurionin që tha «thuaj vetëm fjalën dhe shërbëtori im do të shërohet, sepse edhe unë i them këtij: shko, dhe ai shkon, dhe tjetrit: eja, dhe ai vjen», ia vërtetoi mendimin me lëvdatën që shqiptoi; dhe përsëri, kur i qortoi hebrenjtë që gjenin faj tek ai për ditën e shtunë, duke thënë se shkelte ligjin, provoi se kishte pushtet t'i ndryshonte ligjet; po ashtu edhe në këtë rast, kur disa thanë «Ai e bën veten të barabartë me Perëndinë, duke premtuar atë që i takon vetëm Atit», ai, pasi i qortoi e i akuzoi dhe provoi me veprat e veta se nuk blasfemonte, na dha dëshmi të pakundërshtueshme se mund të bënte po ato gjëra si Ati që e lindi. Vini re të paktën mënyrën si pëlqen të vërtetojë faktin se ajo që i takon vetëm Atit, i takon edhe atij vetë. Sepse nuk e bëri thjesht të paralizuarin të ngrihej, por tha edhe: «por që ta dini se Biri i njeriut ka pushtet mbi dhé të falë mëkatet». Kështu, përpjekja dhe dëshira e tij e zjarrtë ishte të provonte mbi çdo gjë se kishte të njëjtin pushtet si Ati.

8. Pra, le t'i mbajmë fort e me kujdes të gjitha këto, si ato që u thanë dje, ashtu edhe ato pardje, dhe le t'i lutemi Perëndisë që të mbeten të patundura në zemrën tonë. Le të japim zellin tonë dhe le të mblidhemi vazhdimisht në këtë vend. Sepse kështu do t'i ruajmë të vërtetat që u thanë më parë dhe do të shtojmë të tjera në thesarin tonë. Dhe, në rrëshqittë ndonjëra prej tyre nga kujtesa jonë me kalimin e kohës, do të mund ta rimarrim lehtë me ndihmën e mësimit të vazhdueshëm. Dhe jo vetëm mësimet do të mbeten të shëndosha e të paprishura, por edhe rrjedha e jetës sonë do të përfitojë nga shumë kujdes i zellshëm, dhe do të mund ta kalojmë këtë gjendje të tashme të jetës me kënaqësi e me gëzim. Sepse çfarëdo lloj vuajtjeje që na rëndon shpirtin kur vijmë këtu, do të hiqet lehtë, meqë edhe tani Krishti është i pranishëm, dhe ai që i afrohet me besim, do të marrë menjëherë shërim prej tij. Le të themi se dikush po lufton me një varfëri të pandërprerë, s'ka as ushqimin e nevojshëm dhe shpesh bie të flejë i uritur. Po të ketë hyrë këtu dhe të ketë dëgjuar Pavlin duke thënë se e kalonte kohën në uri, në etje e në lakuriqësi, dhe se këtë e provoi jo një, dy a tre ditë, por vazhdimisht (këtë, të paktën, lë të kuptohet kur thotë «deri në këtë orë ne edhe kemi uri, edhe kemi etje, edhe jemi lakuriq»), do të marrë ngushëllim të bollshëm. Sepse me anë të këtyre fjalëve mëson se Perëndia nuk e lejoi të ishte në varfëri ngaqë e urrente a e braktisi. Sepse, po të ishte kjo pasojë e urrejtjes, nuk do ta kishte lejuar në rastin e Pavlit, i cili nga të gjithë njerëzit i ishte veçanërisht i dashur. Por e lejoi nga dashuria e tij e butë dhe nga kujdesi providencial, dhe si mënyrë për ta çuar drejt një shkalle më të lartë të urtësisë shpirtërore. A ka ndonjë njeri tjetër trupin e pushtuar nga sëmundja dhe nga vuajtje të panumërta? Gjendja e këtyre të paralizuarve mund të jetë burim i bollshëm ngushëllimi, e përveç tyre edhe dishepulli i bekuar e trim i Pavlit, që vuante vazhdimisht nga sëmundjet dhe s'kishte kurrë prehje nga paaftësia e zgjatur, ashtu si tha edhe Pavli: «Përdor pak verë për hir të stomakut tënd dhe të sëmundjeve të tua të shpeshta», ku nuk flet thjesht për sëmundje si të tilla. Ose një tjetër, pasi i është nënshtruar shpifjes, ka fituar një emër të keq te njerëzia, dhe kjo ia mundon e ia bren pandërprerë shpirtin: hyn në këtë vend dhe dëgjon: «Lum ju kur t'ju qortojnë njerëzit dhe të thonë çdo të keqe kundër jush me gënjeshtër. Gëzohuni e ngazëllohuni fort, sepse i madh është shpërblimi juaj në qiej». Atëherë do të lërë mënjanë çdo dëshpërim dhe do të marrë çdo lloj gëzimi. Sepse është shkruar: «Kërceni nga gëzimi dhe ngazëllohuni fort kur njerëzit ta flakin emrin tuaj si të keq». Në këtë mënyrë, pra, Perëndia ngushëllon ata për të cilët flitet keq; kurse ata që flasin keq i vë në frikë në një mënyrë tjetër, duke thënë: «Për çdo fjalë të keqe që thonë njerëzit, do të japin llogari, qoftë e mirë, qoftë e keqe».

Një tjetër, ndoshta, ka humbur një vajzë të vogël ose një djalë, a dikë nga të afërmit e tij. Edhe ai, si vjen këtu, dëgjon Pavlin duke rënkuar për këtë jetë të tashme, duke dëshiruar të shohë atë që vjen, e të rënduar nga qëndrimi i tij në këtë botë. Dhe do të ikë me një ilaç të mjaftueshëm për dhembjen e tij, kur ta ketë dëgjuar të thotë: «Tani për ata që flenë, nuk dua të jeni në padije, o vëllezër, që të mos hidhëroheni si të tjerët që s'kanë shpresë». Nuk tha «për ata që vdesin», por «për ata që flenë», duke provuar se vdekja është një gjumë. Ashtu, pra, si kur shohim dikë duke fjetur nuk shqetësohemi e nuk trishtohemi, sepse presim që me siguri do të çohet, po ashtu, kur shohim dikë të vdekur, le të mos shqetësohemi e të mos dëshpërohemi, sepse edhe kjo është një gjumë, një më i gjatë, vërtet, por prapë një gjumë. Duke i vënë emrin gjumë, ngushëlloi ata që vajtojnë dhe përmbysi akuzën e jobesimtarëve. Po të vajtosh pa masë për atë që u nda, do të jesh si ai jobesimtar që s'ka shpresë ngjalljeje. Ai vërtet bën mirë që vajton, meqë s'mund të ushtrojë asnjë urtësi shpirtërore për gjërat që vijnë. Por ti, që ke marrë prova kaq të forta për jetën e ardhme, pse zhytesh në të njëjtën dobësi me të? Prandaj është shkruar: «Tani për ata që flenë, nuk duam të jeni në padije, që të mos hidhëroheni si të tjerët që s'kanë shpresë».

Dhe jo vetëm nga Dhiata e Re, por edhe nga e Vjetra mund të marrim ngushëllim të bollshëm. Sepse, kur dëgjon për Jobin, pas humbjes së pasurisë, pas shkatërrimit të kopeve, pas humbjes jo të një, dy a tre, por të një tufe të tërë bijsh në vetë lulen e moshës, pas përsosurisë së madhe të shpirtit që tregoi, edhe sikur të jesh më i dobëti i njerëzve, do të mund të gjesh lehtë forcën të pendohesh e ta rimarrësh guximin. Sepse ti, o njeri, e ke ndenjur vazhdimisht pranë të birit të sëmurë, e ke parë shtrirë në shtrat, e ke dëgjuar duke thënë fjalët e fundit, ke qëndruar pranë tij ndërsa jepte frymën e fundit, ia ke mbyllur sytë dhe ia ke mbyllur gojën; kurse ai nuk ishte i pranishëm në agoninë e bijve të tij, nuk i pa duke dhënë frymën e fundit, por shtëpia u bë varri i përbashkët i të gjithëve, dhe mbi të njëjtën tryezë u derdhën trutë e gjaku, copa druri e tjegullash, pluhur e copëra mishi, dhe të gjitha këto u përzien njësoj bashkë. Megjithatë, pas fatkeqësish kaq të mëdha të këtij lloji, nuk u ankua, por ç'thotë? «Zoti dha, Zoti mori; ashtu siç i pëlqeu Zotit, kështu ndodhi; qoftë i bekuar emri i Zotit përjetë». Le të jetë kjo fjalë edhe fjala jonë mbi çdo ngjarje që na bie: qoftë humbje pasurie, qoftë sëmundje e trupit, qoftë fyerje a shpifje, qoftë çfarëdo forme tjetër e keqe që i ndodh njerëzimit, le t'i themi këto fjalë: «Zoti dha, Zoti mori; ashtu siç i pëlqeu Zotit, kështu ndodhi; qoftë i bekuar emri i Zotit përjetë». Po ta ushtrojmë këtë urtësi shpirtërore, kurrë s'do të provojmë asnjë të keqe, edhe sikur të kalojmë vuajtje të panumërta, por fitimi do të jetë më i madh se humbja, e mira do t'ia kalojë së keqes. Me anë të këtyre fjalëve do ta bësh Perëndinë të mëshirshëm ndaj teje dhe do ta mbrosh veten nga tirania e Satanait. Sepse, sapo gjuha jote t'i ketë thënë këto fjalë, djalli ikën menjëherë prej teje. Dhe, kur të jetë larguar me nxitim, shpërndahet edhe reja e dëshpërimit, dhe mendimet që na mundojnë ia mbathin, duke ikur bashkë me të. Përveç gjithë kësaj, do të fitosh çdo lloj bekimi, si këtu, si në qiell. Dhe keni një shembull bindës në rastin e Jobit dhe të Apostullit, të cilët, pasi për hir të Perëndisë përçmuan hallet e kësaj bote, fituan bekimet e përjetshme. Pra, le të jemi besimplotë dhe, në të gjitha gjërat që na bien, le të gëzohemi e t'i falënderojmë Perëndisë së mëshirshme, që ta kalojmë këtë jetë të tashme me qetësi dhe të fitojmë bekimet që vijnë, me anë të hirit dhe të dashamirësisë së Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia, nderi dhe pushteti gjithnjë, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.