Joani 21:15

Pasi hëngrën, Jisui i thotë Simon Pjetrit: «Simon, biri i Jonait, a më do mua më shumë se këta?» Ai i thotë: «Po, Zot, ti e di se të dua.»

[1.] Ka vërtet shumë gjëra të tjera që mund të na japin guxim përpara Perëndisë e të na paraqesin të ndritur e të pëlqyer, por ajo që mbi të gjitha na sjell dashamirësinë prej së larti, është kujdesi i butë për të afërmin. Prandaj edhe Krishti këtë kërkon prej Pjetrit. Sepse, kur mbaruan së ngrëni, Jisui i thotë Simon Pjetrit: «Simon, biri i Jonait, a më do mua më shumë se këta?» Ai i thotë: «Po, Zot, ti e di se të dua.»

I thotë: «Kullot delet e mia.»

Po pse, duke i lënë mënjanë të tjerët, flet me Pjetrin për këto çështje? Ai ishte i zgjedhuri i apostujve, goja e nxënësve, prijësi i çetës; prandaj edhe Pavli u ngjit njëherë ta pyeste atë e jo të tjerët. Njëkohësisht, për t'i treguar se tani duhej të merrte zemër, sepse mohimi tashmë ishte fshirë, Jisui i vë në dorë pushtetin kryesor ndër vëllezërit; dhe nuk e nxjerr në pah mohimin, as nuk e qorton për atë që kishte ndodhur, po thotë: «Në më do mua, rri në krye të vëllezërve të tu; edhe dashurinë e zjarrtë që tregove gjithnjë e që të gëzonte, tregoje tani; edhe jetën që the se do të jepje për mua, jepe tani për delet e mia.»

Kur, pra, u pyet një herë e dy herë, ai thirri për dëshmitar atë që i njeh fshehtësitë e zemrës, dhe kur u pyet edhe të tretën herë, u shqetësua, nga frika se mos përsëritej ç'kishte ndodhur më parë (sepse atëherë, ndonëse kishte qenë i vendosur në pohime, pastaj u përgënjeshtrua), prandaj përsëri i mbahet atij. Sepse fjala,

Vargu 17. «Ti i di të gjitha», do të thotë «gjërat e tashme edhe gjërat që do të vijnë». A e sheh se si ishte bërë më i mirë e më i matur, pa qenë më kokëfortë a kundërshtues? Sepse për këtë arsye u shqetësua: «Mos vallë kujtoj se dua, e nuk dua, si më parë kur kujtoja e pohoja shumë, po në fund u përgënjeshtrova.» Por Jisui e pyet për të tretën herë, dhe për të tretën herë i jep të njëjtën porosi, që të tregojë se sa çmim i vë kujdesit për delet e tij, dhe se pikërisht kjo është shenjë dashurie ndaj tij. Dhe, pasi i foli për dashurinë ndaj tij, i parathotë martirizimin që do të pësonte, duke treguar se ato që i tha nuk ia tha se s'i zinte besë, po se i kishte shumë besim. Veç kësaj, donte edhe të tregonte një provë dashurie ndaj tij dhe të na mësonte se si duhet ta duam. Prandaj thotë:

Vargu 18. «Kur ishe i ri, ngjeshje veten dhe ecje ku të doje; po kur të plakesh, të tjerë do të të ngjeshin edhe do të të çojnë atje ku ti nuk do.»

E megjithatë, këtë ai e deshi dhe e dëshiroi; prandaj edhe Jisui ia zbuloi. Sepse, meqë Pjetri kishte thënë vazhdimisht «Do të jap jetën time për ty» (kap. xiii. 37), edhe «Edhe sikur të vdes bashkë me ty, s'do të të mohoj» (Mt. xxvi. 35), Jisui ia plotësoi dëshirën. Ç'do të thotë, pra, «atje ku ti nuk do»? Flet për ndjenjën e natyrshme, për nevojën e mishit, dhe se shpirti shkëputet me pahir nga trupi. Kështu që, edhe sikur vullneti të ishte i patundur, prapëseprapë natyra do të dilte fajtore. Sepse askush nuk e lë trupin pa e ndier, ngaqë Perëndia, siç e thashë më parë, e ka rregulluar përshtatshëm këtë, që vdekjet e dhunshme të mos jenë të shumta. Sepse, edhe ashtu siç janë punët, djalli ka mundur ta bëjë këtë e ka çuar dhjetë mijë veta në gremina e në gropa; po të mos ndiente shpirti një dëshirë të tillë për trupin, shumë veta do të vërsuleshin drejt tyre për çdo dëshpërim të rëndomtë. Pra, «atje ku ti nuk do» është shprehja e atij që tregon ndjenjën e natyrshme.

Po si ka mundësi që, pasi tha «Kur ishe i ri», thotë përsëri «Kur të plakesh»? Sepse kjo është fjala e atij që tregon se atëherë ai nuk ishte i ri (dhe s'ishte; po as i plakur, po njeri i moshës së mesme). Përse, pra, ia solli ndër mend jetën e mëparshme? Për të treguar se e tillë është natyra e asaj që i përket atij. Në punët e kësaj jete i riu është i vlefshëm, i plakuri i padobishëm; «po në të miat», thotë, «nuk është kështu; përkundrazi, kur të vijë pleqëria, atëherë përsosmëria ndrit më shumë, atëherë burrëria është më e shkëlqyer, pa u penguar aspak nga mosha». Këtë e tha jo për ta trembur, po për ta nxitur; sepse ia dinte dashurinë, dhe se prej kohësh e kishte dëshiruar këtë bekim. Njëkohësisht tregon edhe llojin e vdekjes. Sepse, meqë Pjetri gjithnjë dëshironte të ishte në rreziqet që ishin për hir të tij, «Merr zemër», thotë, «unë do të ta plotësoj dëshirën aq sa, atë që s'e vuajte kur ishe i ri, do të duhet ta vuash kur të plakesh». Pastaj Ungjillori, për të zgjuar dëgjuesin, shtoi:

Vargu 19. «Këtë e tha, duke treguar me ç'vdekje do të lavdëronte Perëndinë.»

Nuk tha «do të vdesë», po «do të lavdërojë Perëndinë», që ta mësosh se të vuash për Krishtin është lavdi e nder për atë që vuan.

Edhe si tha këtë, i thotë: «Eja pas meje.»

Këtu përsëri bën fjalë për kujdesin e butë të Pjetrit dhe për lidhjen e tij shumë të ngushtë me Krishtin. Dhe po të thotë ndokush: «Po si e mori Jakovi fronin në Jerusalem?», unë do të përgjigjesha se Jisui e caktoi Pjetrin mësues jo të një froni, po të botës.

Vargjet 20, 21. «Atëherë Pjetri, si u kthye, sheh se po vjen pas nxënësi që e donte Jisui, ai që u mbështet mbi gjoksin e tij në darkë; edhe thotë: ‹Zot, po ky ç'do të bëhet?›»

[2.] Përse na e kujtoi atë mbështetje? Jo pa arsye a rastësisht, po për të na treguar sa guxim kishte Pjetri pas mohimit. Sepse ai që atëherë nuk guxoi ta pyeste Jisuin, po ia la punën një tjetri, tani u ngarkua me pushtetin kryesor mbi vëllezërit; e jo vetëm nuk ia lë tjetërkujt atë që i përket vetes, po tani vetë i bën një pyetje Mësuesit të tij për një tjetër. Joani hesht, kurse Pjetri flet. Ai tregon edhe këtu dashurinë që kishte për të; sepse Pjetri e donte shumë Joanin, siç duket qartë nga ç'ndodhi më pas, dhe lidhja e tyre e ngushtë duket në gjithë Ungjillin e në Veprat. Kur, pra, Krishti i kishte parathënë gjëra të mëdha, i kishte besuar botën, kishte folur që më parë për martirizimin e tij, dhe kishte dëshmuar se dashuria e tij ishte më e madhe se e të tjerëve, Pjetri, duke dashur që edhe Joani të kishte pjesë bashkë me të, tha: «Po ky ç'do të bëhet?» «A nuk do të vijë në të njëjtën udhë me ne?» Dhe, ashtu si atë herë tjetër, kur s'mundi vetë të pyeste dhe nxori përpara Joanin, tani, duke dashur t'ia shpërblejë, dhe duke menduar se Joani do të donte të pyeste për punët që i përkisnin, po s'kishte guxim, e mori vetë përsipër pyetjen. Ç'thotë, pra, Krishti?

Vargu 22. «Në dashça që ai të mbetet gjersa të vij unë, ç'të duhet ty?»

Meqë ai foli nga një dashuri e fortë, e nuk donte të shkëputej prej tij, Krishti thotë: «Në dashça që ai të mbetet, ç'të duhet ty?», për të treguar se, sado shumë ta donte Pjetri, s'mund ta kalonte dashurinë e tij. Me këto fjalë na mëson të mos jemi të padurueshëm, as kureshtarë përtej asaj që i duket e mirë atij. Sepse, ngaqë Pjetri ishte përherë i zjarrtë e hidhej para me pyetje të tilla, për t'ia prerë vrullin dhe për ta mësuar të mos pyeste më tej, thotë këtë.

Vargu 23. «Atëherë doli kjo fjalë ndër vëllezërit, se ai nxënës nuk do të vdesë; po Jisui nuk tha se ai s'do të vdesë, po: ‹Në dashça që ai të mbetet gjersa të vij unë, ç'të duhet ty?›»

«Mos mendo kurrsesi», thotë, «se unë i rregulloj punët tuaja sipas një rregulli të vetëm.» Dhe këtë e bëri për t'i larguar nga dhembshuria e tyre e pavend për njëri-tjetrin; sepse, meqë do të merrnin përsipër kujdesin e botës, ishte e nevojshme që të mos rrinin më ngushtë bashkë, sepse pa dyshim kjo do të ishte një humbje e madhe për botën. Prandaj i thotë: «Të është besuar një punë, ki kujdes për të, kryeje, mundohu e lufto. Ç'të duhet ty po të dua unë që ai të mbetet këtu? Ti shiko e kujdesu për punët e tua.» Dhe vër re, të lutem, edhe këtu mungesën e mendjemadhësisë te Ungjillori; sepse, pasi përmendi mendimin e nxënësve, e ndreq atë, sikur ata të mos e kishin kuptuar ç'donte të thoshte Jisui. «Jisui nuk tha», na thotë, «se ‹ai s'do të vdesë, po: Në dashça që ai të mbetet.›»

Vargu 24. «Ky është nxënësi që dëshmon për këto gjëra edhe që i shkroi këto, edhe e dimë se dëshmia e tij është e vërtetë.»

Përse vallë, kur asnjë nga të tjerët nuk e bën këtë, vetëm ai i përdor këto fjalë, madje për të dytën herë, duke dëshmuar për veten? Sepse kjo duket fyese për dëgjuesit. Cila është, pra, arsyeja? Thuhet se ai qe i fundit që erdhi te të shkruarit, ngaqë Krishti e nxiti dhe e zgjoi për këtë punë; dhe prandaj vazhdimisht e paraqet dashurinë e vet, duke lënë të kuptohet arsyeja që e shtyu të shkruante. Për këtë arsye e përmend përherë, që ta bëjë të besueshëm shkrimin e vet dhe të tregojë se, i shtyrë prej andej, iu vu kësaj pune. «Edhe unë e di», thotë, «se janë të vërteta ato që ai thotë. Dhe, po të mos besojnë shumë veta, u lejohet të besojnë prej kësaj.» «Prej çfarë?» Prej asaj që thuhet më pas.

Vargu 25. «Ka edhe shumë gjëra të tjera që bëri Jisui, të cilat, po të shkruheshin një nga një, mendoj se as vetë bota nuk do të mund t'i nxinte librat që do të shkruheshin.»

«Prej kësaj është e qartë se s'mund të kisha shkruar për të lypur pëlqim. Sepse unë, ndonëse çudirat ishin kaq të shumta, s'kam treguar as aq sa treguan të tjerët, po, duke lënë pa treguar shumicën e tyre, kam nxjerrë në pah kurthet e hebrenjve, gurëzimet, urrejtjen, fyerjet, sharjet, edhe kam treguar si e quanin të pushtuar nga demoni edhe mashtrues. Prandaj sigurisht që s'mund të kisha vepruar për të fituar pëlqim. Sepse atij që lyp pëlqim do t'i duhej të bënte të kundërtën: të flakte tej gjërat që sjellin qortim, e të nxirrte në pah ato të lavdishmet.» Meqë, pra, shkroi ç'shkroi me bindje të plotë, nuk ngurron të sjellë dëshminë e vet, duke i ftuar njerëzit që secili veç e veç të hetojë e të shqyrtojë rrethanat. Sepse është zakon i yni që, kur mendojmë se po flasim krejt të vërtetën, të mos e mohojmë kurrë dëshminë tonë; dhe, në qoftë se e bëjmë këtë ne, aq më shumë do ta bënte ai që shkroi me anë të Frymës. Atë që shpallën apostujt e tjerë kur predikonin, e thotë edhe ai: «Ne jemi dëshmitarë të këtyre gjërave, edhe Fryma që ua ka dhënë atyre që i binden.» (Veprat v. 32.) Veç kësaj, ai ishte i pranishëm në gjithçka, dhe nuk e braktisi as kur po kryqëzohej, dhe iu la në kujdes nëna e tij; të gjitha këto janë shenja se e donte dhe se i dinte të gjitha me përpikëri. Dhe, po të ketë thënë se ndodhën kaq shumë çudira, mos u çudit, po, duke pasur parasysh fuqinë e patregueshme të Atij që i bëri, prite me besim atë që thuhet. Sepse për të ishte po aq e lehtë të bënte ç'të donte, sa ç'është për ne të flasim, madje shumë më e lehtë; sepse mjaftonte vetëm të donte, dhe gjithçka vinte pas.

[3.] Le t'u kushtojmë, pra, vëmendje të përpiktë fjalëve, dhe le të mos reshtim së shtjelluari e së hetuari ato, sepse është prej ngulmimit të vazhdueshëm që nxjerrim ndonjë dobi. Kështu do të mundemi ta pastrojmë jetën, kështu t'i presim gjembat; sepse e tillë është mëkati dhe kujdesi për gjërat e kësaj bote: i pafrytshëm dhe i dhimbshëm. Dhe, ashtu si gjembi, nga çdo anë që ta kapësh, e shpon atë që e mban, kështu edhe gjërat e kësaj jete, nga çdo anë që t'i rrokësh, i japin dhembje atij që i përqafon e i përkëdhel. Jo të tilla janë gjërat shpirtërore; ato i ngjajnë një margaritari: nga çdo anë që ta kthesh, të gëzojnë sytë. Ja si. Dikush ka bërë një vepër mëshire: jo vetëm ushqehet me shpresat e së ardhmes, po edhe gëzohet nga të mirat këtu, duke qenë kudo plot besim, e duke bërë gjithçka me shumë guxim. Ka mundur një dëshirë të keqe: edhe para se të fitojë Mbretërinë, e ka marrë tashmë frytin këtu, duke u lëvduar e miratuar, para të gjithëve, nga vetë ndërgjegjja e tij. Dhe çdo vepër e mirë është e kësaj natyre; ashtu si ndërgjegjja i ndëshkon edhe veprat e liga këtu, qysh para greminës. Sepse, po të mendosh të ardhmen pasi ke mëkatuar, të kap frika e dridhesh, edhe pse s'të ndëshkon njeri; po të mendosh të tashmen, ke shumë armiq, jeton në dyshim, dhe s'mund të shohësh më as në fytyrë ata që të kanë bërë keq, ose, më mirë, ata që s'të kanë bërë keq. Sepse nga ato vepra të liga nuk korrim aq kënaqësi, sa dëshpërim: kur ndërgjegjja bërtet kundër nesh, njerëzit, nga jashtë, na dënojnë, Perëndia zemërohet, gremina mundohet të na përpijë, dhe mendimet tona nuk gjejnë prehje. Gjë e rëndë, gjë e rëndë dhe e mundimshme është mëkati, më e vështirë për t'u mbajtur se çdo plumb. Të paktën ai që e ndien sadopak, s'do të jetë në gjendje të ngrejë sytë as edhe pak, sado i topitur të jetë. Kështu, për shembull, Ahabi, ndonëse fort i paudhë, kur e ndjeu këtë, ecte i përkulur, i shtypur e i hidhëruar. Prandaj u vesh me thes dhe derdhi burime lotësh. (1 Mbretërve xxi. 27.) Po ta bëjmë këtë, e të pikëllohemi si ai, do t'i heqim fajet tona si Zakheu, dhe edhe ne do të marrim njëfarë faljeje. (Llk. xix. 9.) Sepse, si me ënjtjet dhe me plagët e qelbura, po të mos ndalojë njeriu më parë rrjedhjen që derdhet e ndez plagën, sado ilaçe të vërë, ndërsa burimi i së keqes s'është ndaluar, i bën të gjitha më kot; kështu edhe, po të mos e ndalim dorën nga lakmia, e po të mos e frenojmë atë vërshim të lig pasurie, edhe pse japim lëmoshë, i bëjmë të gjitha më kot. Sepse atë që u shërua me anë të saj, lakmia, që vjen pas, e mbyt dhe e prish zakonisht, dhe e bën më të vështirë për t'u shëruar se më parë. Le të reshtim, pra, nga grabitja, e kështu të japim lëmoshë. Po të hidhemi drejt greminave, si do të mund të shpëtojmë veten? Sepse, po të tërhiqte njëra anë (domethënë dhënia e lëmoshës) nga lart një njeri që po bie, ndërsa tjetra ta zvarriste me forcë nga poshtë, e vetmja gjë që do të dilte nga kjo përpjekje do të ishte që njeriu të copëtohej. Që të mos e pësojmë këtë, e që, ndërsa lakmia na rëndon nga poshtë, dhënia e lëmoshës të mos ikë e të na lërë, le ta lehtësojmë veten dhe le t'i hapim krahët, që, të përsosur me anë të heqjes së gjërave të liga dhe të ushtrimit të së mirës, të fitojmë të mirat e amshuara, me anë të hirit dhe të dashurisë njerëzore të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit, bashkë me Atin edhe me Frymën e Shenjtë, i qoftë lavdia, pushteti dhe nderi, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.