Joani 16:1–4

1. Në fjalët që i paraprijnë këtij kreu të Ungjillit, Zoti i forcoi dishepujt e vet që të duronin urrejtjen e armiqve, dhe i përgatiti gjithashtu me shembullin e vet, që të bëheshin edhe më të guximshëm për ta imituar atë. Ai shtoi edhe premtimin se Fryma e Shenjtë do të vinte për të dëshmuar për të, dhe se edhe ata vetë do të mund të bëheshin dëshmitarë të tij, me anë të veprimit të fuqishëm të Frymës së tij në zemrat e tyre. Sepse ky është kuptimi i fjalëve të tij kur thotë: «Ai do të dëshmojë për mua, edhe ju do të dëshmoni.» Domethënë: ngaqë ai do të dëshmojë, edhe ju do të dëshmoni; ai në zemrat tuaja, ju me zërat tuaj; ai me frymëzim, ju me fjalë; që të përmbusheshin fjalët: «Zëri i tyre doli në gjithë dheun.» Sepse pak do të vlente t'i kishte nxitur me shembullin e vet, po të mos i kishte mbushur edhe me Frymën e tij. Kështu, le të marrim si shembull apostullin Pjetër. Ai kishte dëgjuar fjalët e tij, kur tha «Shërbëtori nuk është më i madh se i zoti; nëse më përndoqën mua, do t'ju përndjekin edhe juve», dhe e kishte parë atë tashmë të përmbushur te vetë Zoti i tij (ku, po të kishte mjaftuar shembulli, duhej ta kishte imituar durimin e tij). Megjithatë, u dorëzua dhe ra në mohim, krejt i paaftë të duronte atë që shihte se po duronte Mësuesi i tij. Por, kur mori vërtet dhuratën e Frymës së Shenjtë, predikoi atë që kishte mohuar; dhe atë që kishte pasur frikë ta rrëfente, tani nuk pati më frikë ta shpallte haptas. Vërtet, ai tashmë ishte mësuar mjaftueshëm me shembull për të ditur ç'duhej bërë, por ende nuk ishte frymëzuar me fuqinë për të bërë atë që dinte: kishte marrë mësim që të qëndronte, por jo forcë që ta ruante nga rënia. Por, pasi Fryma e Shenjtë ia dha edhe këtë, predikoi Krishtin deri në vdekje, atë që më parë, nga frika e vdekjes, e kishte mohuar. Dhe kështu Zoti, në këtë kre që vjen më pas, për të cilin duhet t'ju flasim tani, thotë: «Këto jua kam thënë, që të mos skandalizoheni.» Siç këndohet në psalm: «Ata që duan ligjin tënd kanë paqe të madhe, edhe asgjë nuk i skandalizon.» Prandaj, me shumë vend, pas premtimit të Frymës së Shenjtë, me veprimin e së cilës në zemrat e tyre do të bëheshin dëshmitarë të tij, ai shtoi: «Këto jua kam thënë, që të mos skandalizoheni.» Sepse, kur dashuria e Perëndisë derdhet në zemrat tona me anë të Frymës së Shenjtë që na është dhënë, ata që duan ligjin e Perëndisë kanë paqe të madhe, kështu që asgjë nuk mund t'i skandalizojë.

2. Dhe pastaj ai shpall haptas se ç'do të vuanin: «Do t'ju nxjerrin jashtë sinagogave.» Por ç'dëm ishte për apostujt të dëboheshin nga sinagogat e hebrenjve, sikur të mos kishin për t'u ndarë vetë prej tyre, edhe po të mos i përzinte askush? Pa dyshim, ai deshi ta shpallte, duke i dënuar, se hebrenjtë nuk do të pranonin ta merrnin Krishtin, prej të cilit apostujt kurrsesi nuk do të donin të ndaheshin; dhe kështu do të ndodhte që këta të fundit, që nuk mund të rronin pa të, të nxirreshin jashtë bashkë me të nga ata që nuk deshën ta kishin atë si banesën e tyre. Sepse, me siguri, meqë nuk kishte popull tjetër të Perëndisë veç asaj fare të Abrahamit, po ta kishin njohur dhe pranuar Krishtin, do të kishin mbetur si degët e natyrshme në pemën e ullirit; as kishat e Krishtit nuk do të kishin qenë të ndryshme nga sinagogat e hebrenjve, sepse do të kishin qenë një e vetme, po të kishin dashur edhe ata të qëndronin në të. Por, pasi refuzuan, ç'mbetej veçse ata, duke qëndruar vetë jashtë Krishtit, të nxirrnin jashtë sinagogave ata që nuk donin ta braktisnin Krishtin? Sepse, pasi kishin marrë Frymën e Shenjtë dhe kështu ishin bërë dëshmitarë të tij, me siguri nuk do t'i përkisnin atij lloji për të cilin thuhet: «Shumë nga krerët e hebrenjve besuan në të, por, nga frika e hebrenjve, nuk guxonin ta rrëfenin, që të mos nxirreshin jashtë sinagogës; sepse e deshën lavdinë e njerëzve më shumë se lavdinë e Perëndisë.» Dhe kështu ata besuan në të, por jo ashtu si donte ai të besonin, kur tha: «Si mund të besoni ju, që prisni nder nga njëri-tjetri, dhe nuk kërkoni nderin që vjen vetëm prej Perëndisë?» Prandaj profecia vlen pikërisht për ata dishepuj që besojnë kështu në të, të cilët, të mbushur me Frymën e Shenjtë, domethënë me dhuratën e hirit hyjnor, nuk u përkasin më atyre që «nuk e njohën drejtësinë e Perëndisë dhe, duke u përpjekur të ngrenë drejtësinë e vet, nuk iu nënshtruan drejtësisë së Perëndisë», as atyre për të cilët thuhet «e deshën lavdinë e njerëzve më shumë se lavdinë e Perëndisë»; për ta përmbushet ajo profeci: «Do të ecin, o Zot, në dritën e fytyrës sate; në emrin tënd do të gëzohen gjithë ditën; në drejtësinë tënde do të lartësohen; sepse ti je lavdia e forcës së tyre.» Me shumë vend, pra, u thuhet të tillëve: «Do t'ju nxjerrin jashtë sinagogave»; domethënë ata që «kanë zell për Perëndinë, por jo sipas njohurisë», sepse, «duke mos e njohur drejtësinë e Perëndisë dhe duke u përpjekur të ngrenë drejtësinë e vet», i përzënë ata që janë lartësuar jo në drejtësinë e tyre, por në atë të Perëndisë; e këta s'kanë përse të turpërohen që i përzënë njerëzit, sepse ai është lavdia e forcës së tyre.

3. Së fundi, asaj që u kishte thënë kështu, ai i shtoi fjalët: «Por vjen ora, kur kushdo që t'ju vrasë do të mendojë se i bën shërbesë Perëndisë; edhe këto do t'jua bëjnë, sepse nuk e kanë njohur Atin, as mua.» Domethënë, nuk e kanë njohur Atin, as Birin e tij, të cilit mendojnë se do t'i bëjnë shërbesë duke ju vrarë. Fjalë që Zoti ua shtoi si ngushëllim të tijve, që do të dëboheshin nga sinagogat e hebrenjve. Sepse, kur paralajmëroi kështu se ç'të këqija do të duronin për dëshminë që do të jepnin për të, ai tha: «Do t'ju nxjerrin jashtë sinagogave.» Ai nuk thotë: «Edhe vjen ora, kur kushdo që t'ju vrasë do të mendojë se i bën shërbesë Perëndisë.» Atëherë ç'thotë? «Por vjen ora»; pikërisht ashtu si do të kishte folur, po të ishte duke u parathënë diçka të mirë që do të vinte pas atyre të këqijave. Ç'do të thotë, pra, me fjalët «Do t'ju nxjerrin jashtë sinagogave; por vjen ora»? Sikur të donte të vazhdonte e të thoshte: «Ata, vërtet, do t'ju shpërndajnë, por unë do t'ju mbledh»; ose: «Ata, vërtet, do t'ju shpërndajnë, por vjen ora e gëzimit tuaj.» Ç'punë ka, pra, këtu shprehja që përdor ai, «por vjen ora», sikur të ishte gati t'u premtonte ngushëllim pas shtrëngimit të tyre, kur, siç duket, duhej më mirë të kishte thënë, në trajtën e një rrëfimi të pandërprerë: «Edhe vjen ora»? Por ai nuk tha «Edhe vjen ajo», ndonëse po parathoshte afrimin e një shtrëngimi pas tjetrit, në vend të një ngushëllimi pas shtrëngimit. A mund të ishte që një ndarje e tillë nga sinagogat t'i shqetësonte aq shumë, sa të parapëlqenin të vdisnin, në vend që të mbeteshin në këtë jetë larg kuvendeve të hebrenjve? Sigurisht, larg një shqetësimi të tillë do të ishin ata që kërkonin jo lavdinë e njerëzve, por atë të Perëndisë. Atëherë ç'të themi për fjalët «Do t'ju nxjerrin jashtë sinagogave; por vjen ora», kur, siç duket, duhej më mirë të kishte thënë «Edhe vjen ora, kur kushdo që t'ju vrasë do të mendojë se i bën shërbesë Perëndisë»? Sepse as nuk thuhet «Por vjen ora që t'ju vrasin», sikur të nënkuptohej se ngushëllimi i tyre për një ndarje të tillë do të gjendej në vdekjen që do t'i gjente; por ai thotë: «Vjen ora, kur kushdo që t'ju vrasë do të mendojë se i bën shërbesë Perëndisë.» Në përgjithësi, nuk mendoj se ai deshi të thoshte gjë më tepër se kaq: që ata të kuptonin dhe të gëzoheshin se, pikërisht duke u dëbuar nga kuvendet e hebrenjve, do të fitonin për Krishtin aq shumë veta, sa dëbimi i tyre do të dukej i pamjaftueshëm. Prandaj hebrenjtë nuk do t'i linin të rronin, nga frika se, me predikimin e tyre, të gjithë do të ktheheshin te emri i Krishtit dhe do të largoheshin nga zbatimi i judaizmit, sikur ky të ishte vetë e vërteta e Perëndisë. Sepse kështu duhet ta kuptojmë se këto fjalë të tijat flasin për hebrenjtë, kur tha për ta: «Do t'ju nxjerrin jashtë sinagogave.» Sepse dëshmitarët, domethënë dëshmorët e Krishtit, u vranë njësoj edhe nga johebrenjtë; por këta nuk mendonin se i bënin shërbesë Perëndisë së vërtetë, por hyjnive të tyre të rreme, kur vepronin kështu. Por çdo hebre që vriste predikuesit e Krishtit mendonte se i bënte shërbesë Perëndisë, ngaqë besonte se të gjithë ata që ktheheshin te Krishti po e braktisnin Perëndinë e Izraelit. Sepse pikërisht me të njëjtin arsyetim u nxitën edhe në vrasjen e vetë Krishtit; sepse edhe fjalët e tyre për këtë çështje janë ruajtur me shkrim: «E shihni se gjithë bota shkoi pas tij»; «Po ta lëmë të gjallë, do të vijnë romakët dhe do të na marrin edhe vendin edhe kombin.» Dhe fjalët e Kajafës: «Është e leverdishme për ne që të vdesë një njeri për popullin, e të mos humbasë gjithë kombi.» Dhe kështu, në këtë fjalim, ai u përpoq t'i nxiste me shembullin e vet dishepujt, të cilëve sapo u kishte thënë: «Nëse më përndoqën mua, do t'ju përndjekin edhe juve»; që, ashtu si menduan se i bënë shërbesë Perëndisë duke e vrarë atë, kështu do të ishte edhe me ta.

4. Ky, pra, është kuptimi i këtyre fjalëve: «Do t'ju nxjerrin jashtë sinagogave.» Por mos kini frikë nga vetmia, sepse, të ndarë nga kuvendi i tyre, ju do të mblidhni në emrin tim aq shumë veta, sa ata, nga frika se mos braktiset tempulli që kishin dhe të gjitha misteret e ligjit të vjetër, do t'ju vrasin, duke derdhur pikërisht kështu gjakun tuaj, krejt të bindur se i bëjnë shërbesë Perëndisë. Kjo është, me siguri, një shembull i fjalëve të apostullit: «Kanë zell për Perëndinë, por jo sipas njohurisë», kur përfytyrojnë se i bëjnë shërbesë Perëndisë duke vrarë shërbëtorët e tij. Ç'gabim i tmerrshëm! Kështu, pra, do ta kënaqësh Perëndinë, duke rrëzuar atë që e kënaq Perëndinë? Dhe tempulli i gjallë i Perëndisë do të rrafshohet përtokë nga goditjet e tua, që të mos braktiset tempulli i gurtë i Perëndisë? Verbëri e mallkuar! Por kjo i ka ndodhur Izraelit vetëm pjesërisht, që të hyjë plotësia e johebrenjve; pjesërisht, them unë, dhe jo tërësisht ka ndodhur. Sepse jo të gjitha, por vetëm disa nga degët u thyen, që të shartohej ulliri i egër. Sepse pikërisht në atë kohë dishepujt e Krishtit, të mbushur me Frymën e Shenjtë, flisnin në gjuhët e të gjitha kombeve, bënin shumë mrekulli hyjnore dhe përhapnin gjithandej fjalë hyjnore. Dhe Krishti, ndonëse i vrarë, ishte aq i dashur, sa dishepujt e tij, kur u përzunë nga kuvendet e hebrenjve, mblodhën në një kuvend të vetin një turmë të madhe pikërisht nga ata hebrenj, dhe s'kishin frikë se do të mbeteshin në vetmi. Prandaj të tjerët i vranë: të dënuar e të verbër, të ndezur nga zemërimi, me zell për Perëndinë por jo sipas njohurisë, të bindur se i bënin shërbesë Perëndisë. Por ai, që u vra për ta, i mblodhi ata bashkë. Ashtu siç i kishte mësuar edhe, para se të vritej, se ç'do të ndodhte, që mendjet e tyre, po të mbeteshin të paditura e të papërgatitura, të mos trazoheshin nga të këqija të papritura e të paparashikuara, sado kalimtare qofshin. Përkundrazi, duke i njohur që më parë e përballuar me durim, do të çoheshin drejt lumturisë së përjetshme. Se pikërisht kjo qe arsyeja pse ai ua bëri këto paralajmërime që më parë, e tregojnë edhe fjalët që erdhën më pas: «Por këto jua kam thënë, që, kur të vijë ora e tyre, të kujtoni se jua thashë unë.» Ora e tyre ishte një orë errësire, një orë mesnate. Por Zoti e urdhëroi përdëllimin e vet ditën, dhe natën bëri që ata ta këndonin atë: kur nata e hebrenjve nuk hodhi asnjë trazirë errësire mbi ditën e të krishterëve, e ndarë siç ishte prej tyre; edhe kur ajo që mund të vriste mishin nuk pati fuqi të errësonte besimin e tyre.