Joani 1:35-37

«Të nesërmen përsëri rrinte Joani, edhe dy nga nxënësit e tij; edhe, duke parë Jisuin tek ecte, thotë: Ja Qengji i Perëndisë. Edhe të dy nxënësit e dëgjuan kur foli, edhe i shkuan pas Jisuit.»

[1.] Natyra e njeriut është disi përtace dhe rrëshqet lehtë drejt humbjes, jo për shkak të vetë përbërjes së natyrës, po për shkak të asaj përtacie që vjen nga vullneti ynë. Prandaj ka nevojë të kujtohet shpesh. Për këtë arsye edhe Pavli, kur u shkruante filipianëve, tha: «T'ju shkruaj po ato gjëra, për mua s'është barrë, po për ju është siguri.» (Filip. 3:1.)

Toka, sapo ka marrë farën, menjëherë jep frytet e saj dhe s'ka nevojë për një mbjellje të dytë. Po me shpirtrat tanë nuk është kështu: pasi mbjell shumë herë dhe tregon shumë kujdes, duhet të kënaqesh po të mundësh të korrësh fryt qoftë edhe një herë të vetme. Së pari, fjala që thuhet zë vend me vështirësi në mendje, sepse toka është fort e ngurtë, e mbytur nga gjemba të panumërt, dhe janë të shumtë ata që i ngrenë kurthe e ia rrëmbejnë farën. Pastaj, kur fara është ngulitur dhe ka zënë rrënjë, prapë kërkon të njëjtin kujdes, që të vijë në pjekuri dhe, si të piqet, të mbetet e padëmtuar e të mos pësojë asnjë të keqe. Sepse te farat, kur kalliri është formuar plotësisht dhe ka marrë fuqinë e vet, lehtë e përçmon ndryshkun, thatësirën e çdo gjë tjetër. Po me mësimet nuk është kështu: te ato, edhe pasi është kryer gjithë puna, shpesh vjen një stuhi e vetme dhe një përmbytje, dhe, ose me sulmin e rrethanave të pakëndshme, ose me kurthet e njerëzve që dinë të mashtrojnë, ose me tundime të ndryshme që ngrihen kundër tyre, i çon në shkatërrim.

Këtë nuk e thashë pa arsye, po që, kur të dëgjoni Joanin të përsërisë po ato fjalë, të mos e dënoni si fjalëkot, as ta quani të bezdisshëm a të mërzitshëm. Ai do të dëshironte të dëgjohej duke folur vetëm një herë; po, meqë jo shumë veta i vunë veshin asaj që u tha herën e parë, për shkak të një gjumi të thellë, i zgjon prapë me këtë thirrje të dytë. Tani vini re: kishte thënë «Ai që vjen pas meje është më i parë se unë»; edhe se «Nuk jam i denjë të zgjidh lidhësen e këpucës së tij»; edhe se «Ai pagëzon me Frymën e Shenjtë edhe me zjarr»; edhe se «pashë Frymën duke zbritur si pëllumb, edhe qëndroi mbi të»; edhe «dëshmoi se ky është Biri i Perëndisë». Askush nuk i vuri veshin, as pyeti, as tha: «Përse i thua këto gjëra? për kë? për ç'arsye?» Përsëri kishte thënë: «Ja Qengji i Perëndisë, që ngre mëkatin e botës»; e prapë as kështu nuk ua preku pandjeshmërinë. Prandaj, pas kësaj, detyrohet t'i përsërisë prapë po ato fjalë, si të zbuste me punë një tokë të fortë e kryeneçe, dhe, me fjalën e vet si me një parmendë, të trazonte mendjen që ishte ngurtësuar në plisa, që të fuste thellë farën. Për këtë arsye as fjalimin nuk e bën të gjatë, sepse dëshironte vetëm një gjë: t'i sillte e t'i bashkonte me Krishtin. E dinte se, sapo ta pranonin këtë fjalë e të bindeshin, s'do të kishin më nevojë për dikë që të dëshmonte për të. Ashtu edhe ndodhi. Sepse, po të mund të thoshin samaritanët gruas, pasi e dëgjuan atë: «Tani besojmë, jo për fjalën tënde, sepse dimë se ky është me të vërtetë Krishti, Shpëtimtari i botës», aq më shpejt do të bindeshin nxënësit, siç edhe u bë. Sepse, si erdhën dhe e dëgjuan qoftë edhe një mbrëmje të vetme, nuk u kthyen më te Joani, po u ngjitën pas tij aq fort, sa morën përsipër shërbesën e Joanit dhe e shpallën vetë atë. Sepse, thotë Ungjillori: «Gjen të vëllanë e vet, Simonin, edhe i thotë: Gjetëm Mesian, që përkthehet Krishti.» Dhe vini re, ju lutem, këtë: si, kur tha «Ai që vjen pas meje është më i parë se unë» dhe «Nuk jam i denjë të zgjidh lidhësen e këpucës së tij», nuk kapi asnjë; po kur foli për ikonominë dhe e uli fjalimin në një ton më të përulur, atëherë nxënësit i shkuan pas.

Dhe këtë mund ta vëmë re jo vetëm te nxënësit, po edhe në përgjithësi: shumica nuk tërhiqen aq shumë kur thuhet ndonjë gjë e madhe dhe e lartë për Perëndinë, sa kur flitet për ndonjë vepër mirësie e dashurie, për diçka që lidhet me shpëtimin e dëgjuesve. Dëgjuan se «ai ngre mëkatin e botës», dhe menjëherë vrapuan tek ai. Sepse thanë me vete: «Po të jetë e mundur të lahen fajet që rëndojnë mbi ne, përse po vonojmë? Ja ku është Ai që do të na çlirojë pa u munduar fare. A s'është marrëzi e madhe të shtysh pranimin e Dhuratës?» Le t'i dëgjojnë këto ata që janë katekumenë dhe e shtyjnë shpëtimin e tyre gjer në frymën e fundit.

«Përsëri, thotë Ungjillori, rrinte Joani, edhe thotë: Ja, Qengji i Perëndisë.» Krishti s'nxjerr asnjë fjalë; lajmëtari i tij i thotë të gjitha. Kështu ndodh me dhëndrin. Ai për ca kohë s'i thotë asgjë nuses, po rri aty në heshtje, ndërsa disa ia tregojnë nuses e të tjerë ia japin në duar; ajo veç shfaqet, dhe ai s'largohet duke e marrë vetë, po pasi e merr nga një tjetër që ia dorëzon. Dhe, si e merr të dhuruar kështu, ashtu ia rregullon zemrën, sa ajo s'i kujton më ata që ia fejuan. Kështu qe edhe me Krishtin. Erdhi për të bashkuar Kishën me veten e tij; s'tha asgjë, po veç erdhi. Qe miku i tij, Joani, ai që i vuri në dorë të djathtën e nuses, kur me fjalimet e veta ia dha në dorë shpirtrat e njerëzve. Dhe ai, si i mori, ashtu ua rregulloi zemrën, sa ata s'shkuan më te Joani, që ia kishte besuar.

[2.] Dhe këtu mund të vëmë re jo vetëm këtë, po edhe diçka tjetër. Ashtu si në një martesë vajza s'shkon te dhëndri, po ai nxiton tek ajo, ndonëse është biri i një mbreti dhe ndonëse do të martohet me ndonjë të varfër e të përbuzur, madje me një shërbëtore, kështu ndodhi edhe këtu. Natyra e njeriut nuk u ngjit lart, po, e përbuzur dhe e varfër siç ishte, Ai zbriti tek ajo; dhe, kur u krye martesa, s'e la të rrinte më këtu, po, si e mori pranë vetes, e ngriti në shtëpinë e Atit të tij.

«Përse, pra, Joani s'i merr nxënësit mënjanë, të bisedojë me ta për këto gjëra e kështu t'ia dorëzojë Krishtit, në vend që t'u thotë botërisht, para gjithë popullit: ‹Ja Qengji i Perëndisë›?» Që të mos dukej si punë e ujdisur; sepse, po të kishin shkuar prej tij te Krishti pasi i kishte këshilluar veçmas, gjoja për t'i bërë atij nder, ndoshta shpejt do të ktheheshin prapa. Po tani, si morën përsipër ta ndiqnin, duke u nisur nga një mësim që qe dhënë për të gjithë, mbetën më pas nxënës të tij të patundur, sepse nuk e ndoqën për t'i pëlqyer mësuesit, po duke pasur parasysh vetëm të mirën e vet.

Profetët dhe Apostujt të gjithë e predikuan atë kur s'ishte i pranishëm: Profetët para ardhjes së tij sipas mishit, Apostujt pasi u ngrit në qiell; vetëm Joani e shpalli kur ishte i pranishëm. Prandaj e quan veten «miku i Dhëndrit» (kap. 3:29), sepse vetëm ai qe i pranishëm në martesë; ai qe që i bëri e i kreu të gjitha, ai i dha fillim punës. Dhe, «duke parë Jisuin tek ecte, thotë: Ja Qengji i Perëndisë.» Jo vetëm me zë, po edhe me sytë dëshmoi për Krishtin e shprehu mahnitjen për të, duke u gëzuar e duke u ngazëlluar. As s'u drejton për ca kohë ndonjë fjalë nxitjeje ndjekësve të vet, po veç tregon habi e çudi për Atë që ishte i pranishëm, dhe u shpall të gjithëve Dhuratën që Ai erdhi të japë, edhe mënyrën e pastrimit. Sepse fjala «Qengji» i shpall të dyja këto. Dhe nuk tha «Ai që do të ngrejë» a «Ai që ka ngritur», po «Ai që ngre mëkatet e botës», sepse këtë e bën përherë. S'i ngriti vetëm atëherë kur pësoi, po që prej asaj kohe e gjer më sot i ngre, pa u kryqëzuar përsëri e përsëri (sepse dha një Fli të vetme për mëkatet), po me atë të vetmen i pastron pareshtur. Ashtu, pra, si «Fjala» na tregon epërsinë e tij dhe «Biri» lartësinë e tij në krahasim me të tjerët, kështu edhe «Qengji, Krishti, ai Profet, Drita e vërtetë, Bariu i mirë», dhe cilido emër tjetër që i vihet me nyjë, shënojnë një dallim të madh. Sepse kishte shumë «qengja», «profetë», «krishtër» e «bij», po nga të gjithë këta Joani e ndan atë me një largësi të madhe. Dhe këtë e siguroi jo vetëm me nyjën, po edhe me shtesën «i Vetëmlinduri», sepse me krijesat s'kishte asgjë të përbashkët.

Në qoftë se ndokujt i duket e papërshtatshme që këto gjëra u thanë «në orën e dhjetë» (kjo qe koha e ditës, sepse thotë: «Ishte afër orës së dhjetë», v. 39), ky njeri, më duket, gabon shumë. Vërtet, për shumicën dhe për ata që i shërbejnë mishit, koha pas gostisë s'është fort e përshtatshme për çështje me rëndësi të ngutshme, sepse zemrat u janë rënduar nga ushqimet. Po këtu qe një njeri që as nga ushqimi i zakonshëm nuk merrte, dhe që në mbrëmje ishte po aq i kthjellët sa jemi ne në mëngjes (ose, më mirë, shumë më tepër; sepse shpesh mbetjet e darkës sonë që na rrinë brenda na mbushin shpirtrat me trillime, kurse ai s'e kishte ngarkuar enën e vet me asnjë nga këto). Prandaj me arsye foli për këto gjëra vonë në mbrëmje. Veç kësaj, ai rrinte në shkretëtirë pranë Jordanit, ku të gjithë vinin te pagëzimi i tij me frikë të madhe dhe pak kujdeseshin atëherë për gjërat e kësaj jete; ashtu si edhe ata që qëndruan tri ditë me Krishtin e s'kishin ç'të hanin. (Mt. 15:32.) Sepse kjo është puna e një lajmëtari të zellshëm dhe e një bujku të kujdesshëm: të mos heqë dorë para se të shohë që fara e mbjellë ka zënë vend fort. «Përse, pra, s'shkoi anembanë Judesë të predikonte Krishtin, në vend që të rrinte pranë lumit e ta priste të vinte, që ta tregonte kur të vinte?» Sepse deshi që kjo të kryhej me anë të veprave të tij; kurse qëllimi i vet, ndërkaq, ishte vetëm ta bënte të njohur dhe të bindte disa të dëgjonin për jetën e përjetshme. Po atij ia lë dëshminë më të madhe, atë të veprave, siç thotë edhe vetë: «Unë s'marr dëshmi nga njerëzit. Veprat që më ka dhënë Ati im, ato dëshmojnë për mua.» (kap. 5:34, 36.) Vini re sa më e frytshme qe kjo: sepse, si hodhi një xixë të vogël, menjëherë flaka u ngrit lart. Sepse ata që më parë as fjalëve të tij s'u kishin vënë veshin, më vonë thonë: «Të gjitha sa tha Joani ishin të vërteta.» (kap. 10:41.)

[3.] Veç kësaj, po të kishte shkuar rreth e rrotull duke thënë këto gjëra, ajo që po bëhej do të dukej si e bërë për ndonjë shtysë njerëzore, dhe predikimi do të ishte plot dyshim.

«Edhe të dy nxënësit e dëgjuan, edhe i shkuan pas Jisuit.»

Megjithatë Joani kishte edhe nxënës të tjerë, po ata jo vetëm që nuk «i shkuan pas Jisuit», por ishin madje plot zili ndaj tij. «Rabbi, thotë njëri, ai që ishte me ty përtej Jordanit, për të cilin ti dëshmove, ja, ai pagëzon dhe të gjithë vijnë tek ai.» (kap. 3:26.) Dhe përsëri dalin duke e paditur: «Përse ne agjërojmë, kurse nxënësit e tu s'agjërojnë?» (Mt. 9:14.) Po ata që ishin më të mirë se të tjerët s'e kishin këtë ndjenjë: dëgjuan e menjëherë i shkuan pas; i shkuan pas jo se e përçmonin mësuesin e tyre, po ngaqë ishin bindur plotësisht prej tij, duke dhënë provën më të fortë se vepruan kështu nga një gjykim i drejtë i arsyetimeve të tij. Sepse s'e bënë këtë me këshillën e tij, gjë që do të dukej e dyshimtë; po, kur ai vetëm paralajmëroi atë që do të ndodhte, se «Ai do të pagëzojë me Frymën e Shenjtë [edhe me zjarr]», ata i shkuan pas. S'e braktisën, pra, mësuesin e tyre, po përkundrazi deshën të mësonin se ç'sillte Krishti me vete më tepër se Joani. Dhe vini re zellin të bashkuar me përulësinë. S'iu afruan menjëherë e s'e pyetën Jisuin për gjërat e nevojshme e më të rëndësishme, as deshën të bisedonin me të botërisht, kur ishin të gjithë të pranishëm, menjëherë e kalimthi, po veçmas; sepse e dinin se fjalët e mësuesit të tyre s'buronin nga përulësia, po nga e vërteta.

Vargu 40. «Njëri nga të dy që dëgjuan e i shkuan pas, ishte Andrea, i vëllai i Simon Pjetrit.»

Përse, pra, s'e ka bërë të njohur edhe emrin e tjetrit? Disa thonë se qe vetë shkruesi ai që i shkoi pas; të tjerë jo kështu, po se ai s'qe nga nxënësit e shquar, prandaj s'duhej thënë më tepër se ç'duhej. Sepse ç'do të na bënte dobi të mësonim emrin e tij, kur shkruesi s'i përmend emrat as të të shtatëdhjetë e dyve? Edhe Shën Pavli bëri po kështu: «Dërguam bashkë me të, thotë, të vëllanë (që shpesh e në shumë gjëra qe i gatshëm), lëvdata e të cilit është në Ungjill.» (2 Kor. 8:18.) Për më tepër, e përmend Andrean edhe për një arsye tjetër. Cila është kjo? Që, kur të mësosh se Simoni, i cili dëgjoi bashkë me të «Ejani pas meje, edhe do t'ju bëj peshkatarë njerëzish» (Mt. 4:19), nuk u hutua para një premtimi kaq të çuditshëm, të kuptosh se i vëllai kishte vënë tashmë brenda tij fillesat e besimit.

Vargu 38. «Atëherë Jisui u kthye, edhe kur i pa se i vinin pas, u thotë: Ç'kërkoni?»

Prej kësaj mësojmë se Perëndia nuk i del përpara vullnetit tonë me dhuratat e tij, po, kur ne nisim, kur e bëjmë gati dëshirën, atëherë na jep shumë raste shpëtimi. «Ç'kërkoni?» Si kështu? Ai që i njeh zemrat e njerëzve, që rri në mendimet tona, vallë pyet? Po, pyet; jo që të marrë vesh (si do të mundej kjo?), po që me pyetjen t'i afrojë më shumë, t'u japë guxim më të madh dhe t'u tregojë se janë të denjë ta dëgjojnë. Sepse ishte e mundshme që ata të skuqeshin e të kishin frikë, ngaqë s'ishin të njohur për të dhe ngaqë kishin dëgjuar për të gjëra të tilla nga dëshmia e mësuesit të tyre. Prandaj, që t'ua hiqte gjithë këtë, turpin dhe frikën, i pyet e s'i la të vinin gjer në shtëpi në heshtje. E megjithatë e njëjta gjë do të kishte ndodhur edhe po të mos i pyeste: do të kishin mbetur duke i shkuar pas dhe, duke ecur pas gjurmëve të tij, do të kishin arritur në banesën e tij. Përse, pra, pyeti? Për të bërë atë që thashë: t'ua qetësonte mendjet, ende të trazuara nga turpi dhe ankthi, dhe t'u jepte siguri.

Dhe jo vetëm me ndjekjen treguan dëshirën e tyre të zjarrtë, po edhe me pyetjen. Sepse, kur ende s'kishin mësuar as dëgjuar gjë prej tij, e quajnë «Mësues», duke u futur si të thuash ndër nxënësit e tij e duke shpallur cila qe arsyeja e ndjekjes së tyre, që të dëgjonin diçka të dobishme. Vini re edhe urtësinë e tyre. S'thanë: «Na mëso mësimet e tua, a ndonjë gjë tjetër që na duhet ta dimë»; po çfarë? «Ku banon?» Sepse, siç thashë më parë, donin në qetësi t'i thoshin diçka, të dëgjonin diçka prej tij e të mësonin. Prandaj s'e shtynë punën, as thanë: «Do të vijmë patjetër nesër dhe do të të dëgjojmë të flasësh botërisht»; po treguan zellin e madh që kishin për ta dëgjuar, duke mos u kthyer prapa qoftë edhe nga ora, sepse dielli tashmë ishte afër perëndimit («ishte, thotë Joani, afër orës së dhjetë»). Prandaj Krishti s'u tregon shenjat e banesës së tij, as ku ndodhej, po më tepër i nxit ta ndjekin, duke u treguar se i kishte pranuar. Për këtë arsye s'u tha ndonjë gjë të tillë, si: «Është kohë e papërshtatshme tani që ju të hyni në shtëpi; nesër do të dëgjoni, po të keni dëshirë; kthehuni tani në shtëpi»; po bisedon me ta si me miq, si me ata që kishin qenë prej kohësh me të.

Si thotë, atëherë, në një vend tjetër: «Po Biri i Njeriut s'ka ku të mbështesë kryet» (Lluka 9:58), kurse këtu thotë: «Ejani edhe shihni» (v. 39) ku rri unë? Sepse shprehja «s'ka ku të mbështesë kryet» tregon se ai s'kishte banesë të vetën, jo se s'rrinte në shtëpi. Dhe ky është edhe kuptimi i krahasimit. Ungjillori ka përmendur se «qëndruan atë ditë pranë tij», po s'shtoi përse, sepse arsyeja ishte e qartë: nga asnjë shtysë tjetër s'e ndoqën Krishtin, e as ai s'i tërhoqi tek vetja, veçse që të merrnin mësim; dhe këtë e shijuan aq me bollëk e me etje qoftë edhe në një natë të vetme, sa që të dy nisën menjëherë të zinin edhe të tjerë.

[4.] Le të mësojmë, pra, edhe ne që andej t'i quajmë të gjitha gjërat më të vogla se dëgjimi i fjalës së Perëndisë, të mos e quajmë asnjë kohë të papërshtatshme dhe, ndonëse dikujt mund t'i duhet të hyjë në shtëpinë e një tjetri, dhe, i panjohur siç është, t'u bëhet i njohur njerëzve të mëdhenj, qoftë vonë në ditë a në çfarëdo kohe tjetër, kurrë të mos e lëmë pas dore këtë punë. Ushqimi, banjat, darkat dhe gjërat e tjera të kësaj jete le të kenë kohën e tyre të caktuar; po mësimi i urtësisë qiellore le të mos ketë kohë të veçantë, le t'i përkasë çdo çast. Sepse Pavli thotë: «Me kohë e pa kohë, qorto, ndreq, nxit» (2 Tim. 4:2); edhe profeti thotë: «Në ligjin e tij do të mendohet ditë e natë» (Ps. 1:3); edhe Moisiu i urdhëroi hebrenjtë ta bënin këtë përherë. Sepse gjërat e kësaj jete, banjat, dua të them, dhe darkat, ndonëse janë të nevojshme, kur përsëriten pa pushim e dobësojnë trupin; kurse mësimi i shpirtit, sa më shumë zgjatet, aq më të fortë e bën shpirtin që e merr. Po tani gjithë kohën tonë e ndajmë për gjëra të kota dhe për fjalë boshe të pavlefshme, e rrimë bashkë kot në mëngjes e në pasdite, në mesditë e në mbrëmje gjithashtu, dhe kemi vende të caktuara për këtë; kurse, kur dëgjojmë mësimet hyjnore dy a tri herë në javë, na merr të vjellët e ngopemi krejt. Cila është arsyeja? Jemi në gjendje të keqe shpirtërore: aftësinë e saj për të dëshiruar e për të kërkuar këto gjëra e kemi lënë krejt të lëshuar. Prandaj s'është aq e fortë sa të ketë oreks për ushqimin shpirtëror. Dhe kjo, ndër të tjera, është një provë e madhe dobësie: të mos kesh as uri as etje, po të jesh pa dëshirë për të dyja. E, në qoftë se kjo, kur ndodh në trupat tanë, është shenjë e sigurt e një sëmundjeje të rëndë e shkak dobësie, aq më tepër është kështu në shpirt.

«Si, pra, thotë ndokush, do të mundemi ta përtërijmë atë, kështu të rrëzuar e të lëshuar siç është, e ta kthejmë në fuqi? Duke bërë çfarë, duke thënë çfarë?» Duke iu kushtuar fjalëve hyjnore të profetëve, të Apostujve, të Ungjijve dhe të gjithë të tjerëve; atëherë do të marrim vesh se është shumë më mirë të ushqehemi me këto sesa me ushqim të papastër, sepse kështu duhet t'i quajmë bisedat e tubimet tona boshe e jashtë kohe. Sepse, cila është më e mira, më thuaj: të bisedosh për gjërat e tregut, a për ato të gjyqeve, a të ushtrisë, apo për gjërat e qiellit dhe për atë që do të jetë pas ikjes sonë prej këtej? Cila është më e mira: të flasësh për të afërmin dhe për punët e të afërmit, të merresh me atë që u përket të tjerëve, apo të hetosh gjërat e engjëjve dhe çështjet që na përkasin ne? Sepse punët e të afërmit s'janë aspak të tuat, kurse gjërat qiellore janë të tuat. «Po, thotë ndokush, njeriu mund t'i mbarojë krejt këto tema duke folur vetëm një herë.» Përse s'e mendon këtë për ato çështje për të cilat bisedon kot e më kot? Përse, ndonëse i shpenzoni jetët tuaja me këto, s'e keni shteruar kurrë temën? Dhe ende s'e përmenda atë që është shumë më e ndyrë se kjo. Këto janë gjërat për të cilat bisedojnë me njëri-tjetrin më të mirët; kurse më të shkujdesurit e më të plogëtit sjellin nëpër gojë aktorë, valltarë e karrocierë: ndotin veshët e njerëzve, prishin shpirtrat e tyre dhe e shtyjnë natyrën e tyre në teprime të marra me këto tregime, e, me anë të kësaj bisede, fusin çdo lloj ligësie në përfytyrimin e tyre. Sepse, sapo gjuha ka shqiptuar emrin e valltarit, menjëherë shpirti përfytyron pamjen e tij, flokët, veshjen e tij të hollë dhe vetë atë, më femëror se të gjithë. Një tjetër, prapë, e ndez zjarrin në mënyrë tjetër, duke futur në bisedë ndonjë e përdalë, me fjalët, me qëndrimet e me vështrimet e saj, me shikimet e përmalluara e me kaçurrelat e dredhura, me lëmueshmërinë e faqeve e me qepallat e lyera. A nuk u prekët paksa kur e dhashë këtë përshkrim? Po mos u turpëroni e mos u skuqni, sepse vetë nevoja e natyrës e kërkon këtë dhe kështu e drejton shpirtin sipas prirjes së asaj që thuhet. Por, në qoftë se ju, kur flas unë, ndërsa rrini në kishë e larg këtyre gjërave, u prekët paksa nga dëgjimi, mendoni si duhet të jenë vënë ata që rrinë ulur në vetë teatrin, që s'kanë fare frikë, që mungojnë nga ky kuvend i nderuar e i madhërishëm, dhe që i shohin e i dëgjojnë ato gjëra me shumë paturpësi. «E përse, atëherë, mund të thotë ndonjë nga ata që s'e çajnë kokën, në qoftë se nevoja e natyrës e vë kështu shpirtin, ti e lë atë të qetë e na fajëson ne?» Sepse të zbutesh kur dëgjon këto gjëra është punë e natyrës; po t'i dëgjosh ato s'është faj i natyrës, po i zgjedhjes së vullnetshme. Sepse ai që ngatërrohet me zjarrin patjetër do të digjet, kështu e do dobësia e natyrës sonë; po prapëseprapë natyra s'na tërheq drejt zjarrit e drejt dëmit që vjen prej andej, kjo mund të vijë vetëm nga një prapësi e qëllimshme. Ju lutem, pra, ta hiqni e ta ndreqni këtë të metë, që të mos hidheni vetë nga greminata, as të mos e sillni veten në gropat e ligësisë, as të mos vraponi vetë drejt flakës, që të mos e vëmë veten në rrezikun e zjarrit që është përgatitur për djallin. Qoftë që të gjithë ne, të çliruar edhe nga ky zjarr edhe nga ai, të shkojmë në vetë gjirin e Abrahamit, me anë të hirit dhe të dashurisë njerëzore të Zotit tonë Jisu Krisht, nëpërmjet tij e bashkë me të i qoftë lavdia Atit dhe Frymës së Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.