Joani 4:28, 29

«Gruaja atëherë e la shtambën, shkoi në qytet dhe u thotë njerëzve: ‹Ejani të shihni një njeri që më tha gjithçka që kam bërë; mos është ky Krishti?›»

[1.] Na duhet shumë zjarr dhe zell i ndezur, sepse pa këto është e pamundur të fitojmë të mirat që na janë premtuar. Për ta treguar këtë, Krishti një herë thotë: «Ai që nuk merr kryqin e vet e nuk vjen pas meje, nuk është i denjë për mua» (Mt. 10:38), e një herë tjetër: «Erdha të vë zjarr mbi dhe; edhe ç'dua, në qoftë se ai u ndez tashmë?» (Llk. 12:49); me të dyja këto donte të na paraqiste një nxënës plot flakë e zjarr, gati për çdo rrezik. E tillë ishte kjo grua. Fjalët e tij e ndezën aq fort, saqë e la shtambën bashkë me qëllimin për të cilin kishte ardhur, vrapoi në qytet dhe e tërhoqi gjithë popullin te Jisui. «Ejani», thotë ajo, «të shihni një njeri që më tha gjithçka që kam bërë».

Vini re zellin dhe urtësinë e saj. Kishte ardhur për të nxjerrë ujë, po kur hasi në Pusin e vërtetë, pastaj e përçmoi atë lëndorin. Kështu na mëson edhe me këtë shembull të vogël se, kur dëgjojmë gjëra shpirtërore, duhet të kalojmë pa i vënë re gjërat e kësaj jete dhe të mos i quajmë për gjë. Sepse atë që bënë apostujt, e bëri edhe kjo grua, sipas fuqisë së saj. Ata, kur u thirrën, lanë rrjetat; ajo, vetvetiu, pa e urdhëruar kush, la shtambën dhe, si me krahë prej gëzimit, kreu detyrën e ungjillorëve. Nuk thirri një a dy veta, si Andrea e Filipi, po zgjoi një qytet të tërë, gjithë popullin, dhe kështu i solli tek ai.

Vini re edhe sa me mençuri flet. Nuk tha: «Ejani të shihni Krishtin», po, me po atë përulje me të cilën Krishti e kishte zënë në rrjetë, ajo i tërheq njerëzit drejt tij. «Ejani», thotë ajo, «të shihni një njeri që më tha gjithçka që kam bërë». Nuk pati turp të thoshte: «Më tha gjithçka që kam bërë». Prapëseprapë, mund të kishte folur ndryshe: «Ejani të shihni një njeri që profetizon». Po kur shpirti ndizet nga zjarri i shenjtë, atëherë nuk vë re asgjë tokësore, as lavdi, as turp, po i përket vetëm një gjëje, flakës që e ka pushtuar.

«Mos është ky Krishti?» Vini re edhe këtu urtësinë e madhe të gruas. As nuk e shpalli haptazi gjënë, as nuk heshti, sepse nuk donte t'i sillte tek ai me fjalën e vet, po të merrnin edhe ata të njëjtin mendim duke e dëgjuar vetë atë; kjo ua bënte fjalët më të pranueshme. Ai nuk ia kishte thënë krejt jetën, po prej asaj që i pati thënë, ajo u bind se ai i dinte edhe të tjerat. As nuk tha: «Ejani të besoni», po: «Ejani të shihni», një shprehje më e butë se tjetra dhe që i tërhiqte më shumë. A e sheh urtësinë e gruas? E dinte, e dinte fort mirë se, sapo ta shijonin atë Pus, do të pësonin të njëjtën gjë si ajo. Prapëseprapë, dikush më i trashë do ta kishte fshehur qortimin që i kishte bërë Jisui; po ajo e nxjerr në shesh jetën e vet, e sjell përpara të gjithëve, që t'i tërheqë e t'i pushtojë të tërë.

Vargu 31. «Ndërkaq nxënësit e tij i kërkonin, duke thënë: ‹Mësues, ha›.» «I kërkonin» këtu, në gjuhën e tyre, do të thotë «i luteshin»; sepse, duke e parë të lodhur nga udhëtimi dhe nga vapa mbytëse, i përgjëroheshin. Kërkesa e tyre për ushqim nuk buronte nga ngutja, po nga dashuria për Mësuesin e tyre. Ç'thotë atëherë Krishti?

Vargu 32, 33. «Unë kam një ushqim për të ngrënë që ju nuk e dini.» «Prandaj», thotë Ungjillori, «nxënësit i thoshin njëri-tjetrit: ‹Mos i solli njeri gjë për të ngrënë?›»

Pse çuditesh tani që gruaja, kur dëgjoi për «ujë», prapë përfytyronte se bëhej fjalë vetëm për ujë të zakonshëm, kur edhe vetë nxënësit janë në po atë gjendje dhe ende nuk kuptojnë asgjë shpirtërore, po mbeten të hutuar? Megjithatë ata prapë e ruajnë përuljen dhe nderimin e zakonshëm ndaj Mësuesit të tyre: flasin me njëri-tjetrin, po nuk guxojnë t'i bëjnë asnjë pyetje. Këtë e bëjnë edhe në raste të tjera: duan ta pyesin, po nuk e pyesin. Ç'thotë atëherë Krishti?

Vargu 34. «Ushqimi im është të bëj vullnetin e atij që më dërgoi dhe të mbaroj veprën e tij.»

Këtu shpëtimin e njerëzve e quan «ushqim», duke treguar sa i madh është malli i tij për t'u kujdesur për ne; sepse, ashtu si ne dëshirojmë ushqimin, ashtu edhe ai dëshiron që ne të shpëtohemi. Edhe dëgjoni si nuk e zbulon kudo gjithçka menjëherë, po së pari e hedh dëgjuesin në hutim. Kështu ai, sapo nis të kërkojë kuptimin e fjalëve e mbetet i hutuar e ngushtë, e pret më me gatishmëri atë që kërkonte dhe bëhet më i vëmendshëm në dëgjim. Atëherë pse nuk tha menjëherë: «Ushqimi im është të bëj vullnetin e Atit tim»? (Ndonëse as kjo nuk do të ishte e qartë, prapë do të ishte më e qartë se tjetra.) Po ç'thotë? «Unë kam një ushqim për të ngrënë që ju nuk e dini»; sepse dëshiron, siç e thashë, që së pari t'i bëjë më të vëmendshëm nëpërmjet pasigurisë, e me fjalë të errëta si këto t'i mësojë të dëgjojnë fjalët e tij. Po cili është «vullneti i Atit»? Për këtë flet më pas dhe e shpjegon.

Vargu 35. «A nuk thoni ju se ka edhe katër muaj dhe pastaj vjen korra? Ja, po ju them: Ngrini sytë dhe vështroni arat, se ato tashmë janë të bardha, gati për korrje.»

[2.] Ja, sërish me fjalë të njohura i ngre drejt gjërave më të mëdha; sepse, kur foli për «ushqim», nuk nënkuptonte gjë tjetër veç shpëtimit të njerëzve që do të vinin tek ai. Po ashtu, «ara» dhe «korra» tregojnë pikërisht të njëjtën gjë: shumësinë e shpirtrave të gatshëm për të pritur predikimin. «Sytë» për të cilët flet janë si të mendjes, ashtu edhe të trupit (sepse tani ata po shihnin turmën e samaritanëve që po afrohej), dhe gatishmërinë e vullnetit të tyre e quan «ara tashmë të bardha». Sepse, ashtu si kallinjtë e grurit, kur zbardhen e bëhen gati për korrje, kështu edhe këta, thotë ai, janë të përgatitur e të gatshëm për shpëtim.

Po përse, në vend që t'i quante «ara» e «korra», nuk tha thjesht se «njerëzit po vinin drejt besimit dhe ishin gati ta pranonin fjalën, ngaqë i kishin mësuar profetët, e tani po jepnin fryt»? Ç'kuptim kanë këto figura që përdor? Sepse këtë nuk e bën vetëm këtu, po në gjithë Ungjillin; edhe profetët përdorin po atë mënyrë, duke thënë shumë gjëra me figura. Cila mund të jetë atëherë arsyeja? Hiri i Frymës nuk e caktoi kështu pa shkak; po pse dhe përse? Për dy arsye. E para, që ligjërimi të jetë më i gjallë dhe të na e sjellë më qartë para syve atë që thuhet. Sepse mendja, kur kap një pamje të njohur të gjërave për të cilat bëhet fjalë, nxitet më shumë dhe, duke i parë ato thuajse në një tablo, merret me to edhe më fort. Kjo është njëra arsye; tjetra është që thënia të ëmbëlsohet dhe që kujtimi i asaj që thuhet të jetë më i qëndrueshëm. Sepse pohimi i thjeshtë nuk e nënshtron e nuk e fiton dëgjuesin e zakonshëm aq sa rrëfimi me shembuj të prekshëm dhe paraqitja e përvojës. Këtë mund ta shohësh këtu të kryer me shumë urtësi nëpërmjet shëmbëlltyrës.

Vargu 36. «Edhe ai që korr merr pagë dhe mbledh fryt për jetën e përjetshme.»

Sepse fryti i një korre tokësore nuk vlen për jetën e përjetshme, po vetëm për këtë jetë të përkohshme; kurse fryti shpirtëror vlen për atë jetë që nuk njeh as pleqëri, as vdekje. A e sheh se shprehjet janë shqisore, po mendimet shpirtërore, dhe se pikërisht me anë të vetë fjalëve i ndan gjërat tokësore nga ato qiellore? Sepse, kur fliste për ujin, këtë ia veçoi si veti të Ujit qiellor, se «kush pi prej tij nuk do të ketë etje kurrë»; kështu vepron edhe këtu, kur thotë se «ky fryt mblidhet për jetën e përjetshme».

«Që të gëzohen bashkë edhe ai që mbjell, edhe ai që korr.»

Cili është «ai që mbjell»? Cili «ai që korr»? Profetët janë ata që mbollën, po nuk korrën; korrën apostujt. «Megjithatë, ata nuk privohen për këtë nga kënaqësia dhe shpërblimi i mundit të tyre, po gëzohen e ngazëllehen bashkë me ne, ndonëse nuk korrin bashkë me ne. Sepse korrja nuk është punë e tillë si të mbjellët. Prandaj unë ju ruajta për atë punë ku mundi është më i vogël e kënaqësia më e madhe, e jo për të mbjellët, sepse aty ka shumë vështirësi e mundim. Në korrje fitimi është i madh, mundi jo aq i madh; madje ka shumë lehtësi.» Me këto arsye ai kërkon të provojë se «dëshira e profetëve është që të gjithë njerëzit të vijnë tek unë». Këtë synonte të arrinte edhe Ligji; dhe për këtë ata mbollën, që të jepnin këtë fryt. Ai tregon veç kësaj se edhe ata i dërgoi vetë, dhe se midis Besëlidhjes së Re dhe asaj të Vjetër kishte një lidhje shumë të ngushtë; e gjithë këtë e arrin menjëherë me këtë shëmbëlltyrë. Përmend edhe një thënie të urtë që qarkullonte gjerësisht.

Vargu 37. «Në këtë», thotë, «është e vërtetë ajo fjalë: Njëri mbjell e tjetri korr.»

Këto fjalë i përdornin shumë veta sa herë që njëri kishte dhënë mundin e tjetri kishte korrur frytet; dhe ai thotë se «kjo fjalë e urtë është veçanërisht e vërtetë në këtë rast, sepse profetët u munduan, e ju korrni frytet e mundit të tyre». Nuk tha «shpërblimet» (sepse as mundi i tyre i madh nuk mbeti pa shpërblim), po «frytet». Këtë e bëri edhe Danieli, sepse edhe ai përmend një fjalë të urtë: «Ligësia del nga të ligjtë»; edhe Davidi, në vajtimin e tij, përmend një fjalë të urtë të ngjashme. Prandaj e tha që më parë: «Që të gëzohen bashkë edhe ai që mbjell, edhe ai që korr». Sepse, meqë do të shpallte se «njëri ka mbjellë e tjetri korr», që të mos mendonte askush se profetët mbetën pa shpërblim, ai pohon diçka të çuditshme e të pazakontë, të tillë që kurrë nuk ndodh në gjërat shqisore, po i takon vetëm atyre shpirtërore. Sepse në gjërat shqisore, po të ndodhë që njëri të mbjellë e tjetri të korrë, ata nuk «gëzohen bashkë», po ata që mbollën janë të trishtuar, ngaqë u munduan për të tjerët, e gëzohen vetëm ata që korrin. Po këtu nuk është kështu: ata që nuk korrin atë që mbollën, gëzohen njësoj me ata që korrin; nga kjo duket qartë se edhe ata e ndajnë shpërblimin.

Vargu 38. «Unë ju dërgova të korrni atë për të cilën nuk u munduat; të tjerë u munduan, e ju hytë në mundin e tyre.»

Me këtë u jep zemër edhe më tepër; sepse, kur dukej punë shumë e vështirë të përshkonin gjithë botën e të predikonin Ungjillin, ai u tregon se ajo është madje fare e lehtë. Puna vërtet e vështirë ishte ajo tjetra, që kërkonte mund të madh: të mbillje farën dhe ta çoje në njohjen e Perëndisë shpirtin ende të pamësuar. Po përse i thotë këto fjalë? Që, kur t'i dërgojë të predikojnë, të mos ligështohen, sikur t'i kishte nisur në një detyrë të vështirë. «Sepse ajo e profetëve», thotë, «ishte më e vështira, edhe vetë ngjarja e dëshmon fjalën time, se ju keni ardhur në atë që është e lehtë; sepse, ashtu si në kohën e korrjes frytet mblidhen me lehtësi dhe në një çast lëmi mbushet me duaj, të cilët nuk presin ndërrimin e stinëve, dimrin, pranverën e shiun, kështu është edhe tani. Vetë faktet e shpallin me zë të lartë.» Ndërsa po i thoshte këto, dolën samaritanët, dhe fryti u mblodh menjëherë. Prandaj tha: «Ngrini sytë dhe vështroni arat, se janë të bardha». Kështu foli, dhe gjëja u tregua e qartë, e vetë ngjarja i vërtetoi fjalët. Sepse thotë Shën Joani:

Vargu 39. «Shumë nga samaritanët e atij qyteti besuan tek ai për fjalën e gruas që dëshmonte: ‹Më tha gjithçka që kam bërë›.»

Ata e kuptuan se gruaja nuk do të kishte lavdëruar nga lajka një njeri që i kishte qortuar mëkatet, as nuk do të kishte nxjerrë në shesh rrjedhën e jetës së vet për të kënaqur dikë tjetër.

[3.] Le ta marrim shembull edhe ne këtë grua dhe, për mëkatet tona, të mos kemi turp nga njerëzit, po të kemi frikë, siç ka hije, nga Perëndia, që tani i sheh gjërat që bëhen dhe që më pas i ndëshkon ata që tani nuk pendohen. Tani ne bëjmë të kundërtën: nuk kemi frikë nga ai që do të na gjykojë, po drithërohemi para atyre që nuk na bëjnë asnjë dëm, dhe dridhemi nga turpi që vjen prej tyre. Prandaj, pikërisht në atë gjë që kemi frikë, në të pësojmë ndëshkimin. Sepse ai që tani ka parasysh vetëm qortimin e njerëzve, po, kur e sheh Perëndia, nuk ka turp të bëjë çdo gjë të pahijshme, dhe që nuk do të pendohet e të kthehet, atë ditë do të bëhet shembull, jo vetëm përpara një a dy vetave, po përpara syve të gjithë botës. Që atje rri ulur një kuvend i stërmadh për të parë si veprat e drejta, ashtu edhe ato që nuk janë të tilla, këtë le të ta mësojë shëmbëlltyra e deleve dhe e cjepve, si edhe i lumi Pavël, kur thotë: «Sepse të gjithë duhet të dalim përpara fronit të gjyqit të Krishtit, që secili të marrë sipas asaj që ka bërë me trupin e vet, qoftë e mirë, qoftë e keqe» (2 Kor. 5:10), e përsëri: «I cili do të nxjerrë në dritë gjërat e fshehta të errësirës» (1 Kor. 4:5). A ke bërë apo ke menduar ndonjë gjë të keqe, dhe e fsheh nga njeriu? Po nga Perëndia nuk e fsheh dot. Po për këtë s'shqetësohesh fare; frika jote janë sytë e njerëzve. Mendo, pra, se atë ditë nuk do të mund t'u shpëtosh as syve të njerëzve; sepse atëherë të gjitha do të vihen para syve tanë si në një tablo, kështu që secili do të dënojë vetveten. Kjo duket qartë edhe nga rasti i të pasurit: të varfrin që e kishte shpërfillur, Llazarin dua të them, e pa të qëndronte para syve të tij, dhe gishtin që shpesh e kishte urryer, tani përgjërohet që t'i bëhet ngushëllim. Ju këshilloj, pra, që, ndonëse askush nuk e sheh se ç'bëjmë, secili prej nesh të hyjë në ndërgjegjen e vet, të vërë arsyen si gjykatës, të nxjerrë para saj shkeljet e veta; dhe, po të mos dojë që ato të dalin në shesh atë ditë të tmerrshme, le t'i shërojë tani plagët e veta, le t'u vërë barnat e pendimit. Sepse është në dorë, po, është në dorë edhe të atij që ka dhjetë mijë plagë, të ikë nga kjo jetë i shëruar. Sepse «po të falni», thotë, «ju falen mëkatet tuaja» (Mt. 6:14). Sepse, ashtu si mëkatet e varrosura në pagëzim nuk duken më, kështu do të zhduken edhe këto, po të duam të pendohemi. Edhe pendimi është të mos e bësh më të njëjtën gjë; sepse ai që ia vë përsëri dorën së njëjtës gjë, i ngjan qenit që kthehet te të vjellat e veta, dhe atij të fjalës së urtë që kreh leshin në zjarr e që mbush me ujë një fuçi plot me vrima. Duhet, pra, të largohemi si me vepër, ashtu edhe me mendim nga ajo që kemi guxuar të bëjmë, dhe, pasi të largohemi, t'u vëmë plagëve barnat që janë të kundërta me mëkatet tona. Për shembull: a ke qenë rrëmbyes dhe lakmitar? Hiq dorë nga grabitja dhe vëri plagës lëmoshën. A ke qenë kurvar? Hiq dorë nga kurvëria dhe vëri plagës dëlirësinë. A ke folur keq për vëllanë tënd dhe e ke dëmtuar? Reshtu së gjeturi faje dhe vëri mirësinë. Le të veprojmë kështu për çdo pikë ku kemi rënë në faj, dhe të mos i kalojmë shkujdesur mëkatet tona, sepse na pret më pas, na pret një kohë llogarie. Prandaj edhe Pavli tha: «Zoti është afër; mos u shqetësoni për asgjë» (Filip. 4:5-6). Po ne ndoshta duhet të shtojmë të kundërtën e kësaj: «Zoti është afër, kini kujdes». Sepse ata me të drejtë mund të dëgjonin «Mos u shqetësoni për asgjë», ngaqë jetonin në shtrëngime, në mundime e në sprova; po ata që jetojnë me grabitje ose në luks, dhe që do të japin një llogari të rëndë, do të ishte e arsyeshme të dëgjonin jo këtë, po atë tjetrën: «Zoti është afër, kini kujdes». Sepse nuk mbetet më shumë kohë deri në fund, po bota po nxiton drejt mbarimit të vet; këtë e shpallin luftërat, këtë shtrëngimet, këtë tërmetet, këtë dashuria që është ftohur. Sepse, ashtu si trupi, kur merr frymën e fundit e është afër vdekjes, tërheq mbi vete dhjetë mijë vuajtje, dhe ashtu si, kur një shtëpi është gati të rrëzohet, shumë pjesë bien që më parë nga çatia e nga muret, kështu edhe fundi i botës është afër, te vetë dyert, dhe prandaj dhjetë mijë fatkeqësi janë shpërndarë kudo. Në qoftë se Zoti ishte atëherë «afër», shumë më tepër është «afër» tani. Në qoftë se treqind vjet më parë, kur u thanë ato fjalë, Pavli e quajti atë kohë «plotësinë e kohës», shumë më tepër do ta quante kështu të tashmen. Po ndoshta pikërisht për këtë arsye disa nuk besojnë; e prapë, pikërisht për këtë duhej të besonin edhe më shumë. Sepse nga e di ti, o njeri, se fundi nuk është «afër» dhe se fjalët nuk do të plotësohen së shpejti? Sepse, ashtu si për fundin e vitit nuk flasim vetëm për ditën e fundit, po edhe për muajin e fundit, ndonëse ai ka tridhjetë ditë, kështu, po të quaj «fund» qoftë edhe katërqind vjet nga kaq shumë vite, nuk do të gaboj; dhe kështu, në atë kohë, Pavli foli për fundin që më parë. Le të vëmë, pra, rregull te vetja, le të kënaqemi në frikën e Perëndisë; sepse, po të jetojmë këtu pa frikën e tij, ardhja e tij do të na zërë papritur, kur nuk jemi as të kujdesshëm, as duke e pritur. Siç e shpalli Krishti, kur tha: «Sepse ashtu si në ditët e Noeut dhe si në ditët e Lotit, kështu do të jetë në fund të kësaj bote» (Mt. 24:37). Këtë e shpalli edhe Pavli, kur tha: «Sepse, kur të thonë ‹Paqe e siguri›, atëherë u vjen papritur shkatërrimi, si dhembjet e lindjes mbi një grua shtatzënë» (1 Thes. 5:3). Ç'do të thotë «si dhembjet e lindjes mbi një grua shtatzënë»? Shpesh gratë shtatzëna, kur dëfrehen, ose kur hanë, ose në banjë a në treg, pa parashikuar asgjë nga ç'po vinte, i kanë zënë brenda një çasti dhembjet. Tani, meqë gjendja jonë i ngjan së tyres, le të jemi gjithnjë gati, sepse nuk do t'i dëgjojmë përherë këto gjëra, nuk do të kemi përherë fuqi t'i bëjmë. «Në varr», thotë Davidi, «kush do të të falënderojë?» (Ps. 6:5). Le të pendohemi, pra, këtu, që ta gjejmë Perëndinë të mëshirshëm ndaj nesh në ditën që do të vijë, dhe të mund të gëzojmë falje të bollshme; të cilën e marrshim të gjithë, me hirin dhe njerëzdashjen e Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia dhe pushteti, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.