Joani 5:6, 7

«Jisui i thotë: ‹A do të bëhesh i shëndoshë?› I sëmuri iu përgjigj: ‹Po, Zot, por s'kam njeri që të më fusë në pellg kur të trazohet uji.›»

[1.] E madhe është dobia e Shkrimeve hyjnore, dhe tërësisht e mjaftueshme është ndihma që na vjen prej tyre. Këtë e shpalli edhe Pavli, kur tha: «Gjithçka që u shkrua më parë, u shkrua për këshillimin tonë, tek të cilët kanë arritur fundet e botës, që me anë të durimit dhe të ngushëllimit të Shkrimeve të kemi shpresë» (Rom. 15:4; 1 Kor. 10:11). Sepse fjalët hyjnore janë një thesar me gjithfarë barnash: nëse duhet të shuash mendjemadhësinë, të vësh në gjumë dëshirën, të shkelësh nën këmbë lakminë për para, të përçmosh dhimbjen, të ngjallësh guxim, të fitosh durim, tek ato do të gjesh me shumicë gjithçka që të duhet. Sepse cili nga ata që luftojnë me një varfëri të gjatë, ose që janë gozhduar pas një sëmundjeje të rëndë, nuk do të marrë ngushëllim të madh kur të lexojë këtë vend të Shkrimit që kemi para nesh? Sepse ky njeri, që kishte tridhjetë e tetë vjet i paralizuar dhe që çdo vit shihte të tjerët të shëroheshin, ndërsa vetë mbetej i lidhur nga sëmundja, as atëherë nuk u tërhoq e nuk ra në dëshpërim, ndonëse, në të vërtetë, jo vetëm ligështia për të shkuarën, po edhe pashpresa për të ardhmen, mjaftonin ta këpusnin. Dëgjoni tani ç'thotë ai dhe mësoni sa të mëdha ishin vuajtjet e tij. Sepse, kur Krishti i tha: «A do të bëhesh i shëndoshë?», ai përgjigjet: «Po, Zot, por s'kam njeri që të më fusë në pellg kur të trazohet uji». A ka gjë më të mjerueshme se këto fjalë? A ka gjë më të trishtueshme se kjo gjendje? A e sheh një zemër të thyer nga sëmundja e gjatë? A e sheh se si çdo vrull është zbutur? Nuk nxori asnjë fjalë blasfemie, as nga ato që dëgjojmë të thonë shumë veta kur bien në fatkeqësi; nuk e mallkoi ditën e tij, nuk u zemërua për pyetjen, as nuk tha: «Mos ke ardhur të tallesh e të bësh lojë me ne, që më pyet nëse dua të bëhem i shëndoshë?», po u përgjigj me ëmbëlsi dhe me butësi të madhe: «Po, Zot»; edhe pse nuk e dinte kush ishte ai që e pyeste, as se ai do ta shëronte, prapë i tregon me butësi të gjitha rrethanat dhe nuk kërkon asgjë më tepër, sikur t'i fliste një mjeku dhe të donte veç të tregonte historinë e vuajtjeve të tij. Ndoshta shpresonte se Krishti mund t'i vlente të paktën aq sa ta fuste në ujë, dhe me këto fjalë donte ta tërhiqte pas vetes. Ç'thotë atëherë Jisui?

Vargu 8. «Ngrihu, merr shtratin tënd edhe ec.»

Disa mendojnë se ky është njeriu te Mateu që «dergjej në shtrat» (Mat. 9:2); por nuk është ashtu, siç duket qartë nga shumë anë. Së pari, sepse ky s'kishte njeri që të dilte për të. Ai kishte shumë veta që kujdeseshin për të dhe e mbanin, kurse ky s'kishte as edhe një; prandaj tha: «Nuk kam njeri». Së dyti, nga mënyra e përgjigjes: ai tjetri nuk tha asnjë fjalë, kurse ky rrëfen tërë gjendjen e tij. Së treti, nga rasti dhe koha: ky u shërua në një festë dhe të shtunën, kurse ai tjetri një ditë tjetër. Edhe vendet ishin të ndryshme: njëri u shërua në një shtëpi, tjetri pranë pellgut. Edhe mënyra e shërimit ishte tjetër: atje Krishti tha: «Të falen mëkatet e tua», kurse këtu ai përforcoi më parë trupin dhe pastaj u kujdes për shpirtin. Në atë rast pati falje mëkatesh (sepse thotë: «Të falen mëkatet e tua»), kurse në këtë pati qortim e kërcënime për ta forcuar njeriun për të ardhmen: «Mos mëkato më, që të mos të vijë gjë më e keqe» (Vargu 14). Edhe akuzat e hebrenjve janë të ndryshme: këtu i vërsulen Jisuit pse punon të shtunën, atje e akuzojnë për blasfemi.

Shihni tani, ju lutem, urtësinë e pamatë të Perëndisë. Nuk e ngre njeriun menjëherë, po më parë e afron me anë të pyetjes, duke i hapur udhë besimit që do të vinte; dhe jo vetëm e ngre, po e urdhëron edhe ta marrë shtratin, që të vërtetojë çudinë e bërë dhe që askush të mos mendojë se ajo që u bë ishte mashtrim a shtirje. Sepse, po të mos i ishin përforcuar gjymtyrët fort e krejtësisht, nuk do të kishte mundur ta mbante shtratin. Dhe këtë Krishti e bën shpesh, duke ua mbyllur gojën atyre që duan të tregohen të pacipë. Kështu me bukët: që askush të mos thoshte se njerëzit vetëm ishin ngopur dhe se ajo që u bë ishte mashtrim, bëri që të mbeteshin shumë copa nga bukët. Kështu lebrozit që u pastrua i tha: «Shko e tregohu te prifti» (Mat. 8:4), e kështu dha menjëherë provën më të sigurt të pastrimit dhe ua mbylli gojën e paturpshme atyre që thoshin se ai vinte ligje kundër Perëndisë. Po kështu veproi edhe me verën: nuk ua tregoi thjesht atyre, po bëri që t'ia çonin kryetarit të gostisë, që ai, i cili s'dinte asgjë nga ç'kishte ndodhur, me pohimin e vet t'i jepte një dëshmi të paanshme; prandaj Ungjillori thotë se kryetari i gostisë «nuk e dinte nga ishte», duke treguar kështu paanësinë e dëshmisë së tij. Dhe në një vend tjetër, kur ngjalli të vdekurin, tha: «Jepini të hajë», duke dhënë këtë provë të një ngjalljeje të vërtetë; e kështu bindi edhe të marrët se nuk ishte mashtrues, as bërës mashtrimesh, po se kishte ardhur për shpëtimin e natyrës së përbashkët të njerëzimit.

[2.] Po pse Jisui nuk i kërkoi besim këtij njeriu, siç bëri me të tjerët, kur thoshte: «A beson se mund ta bëj këtë?» Sepse ky njeri ende nuk e dinte qartë kush ishte ai; dhe ai shihet ta bëjë këtë jo para, po pas kryerjes së çudirave. Sepse atyre që kishin parë fuqinë e tij të ushtruar mbi të tjerët, me të drejtë do t'u thuhej kjo, kurse atyre që ende nuk e kishin mësuar kush ishte, po që do ta merrnin vesh më pas nëpërmjet shenjave, besimi u kërkohet pas çudirave. Prandaj Mateu nuk e paraqet Krishtin sikur ta ketë thënë këtë në fillim të çudirave të tij, po pasi kishte shëruar shumë veta, dhe vetëm te dy të verbrit.

Megjithatë, shihni në këtë mënyrë besimin e të paralizuarit. Kur dëgjoi: «Merr shtratin tënd edhe ec», nuk u tall, as tha: «Ç'do të thotë kjo? Një engjëll zbret e trazon ujin, e shëron vetëm një, kurse ti, një njeri, me një urdhër e me një fjalë të thjeshtë shpreson të bësh gjëra më të mëdha se engjëjt? Kjo është veç kotësi, mburrje, tallje». Po ai as tha, as mendoi diçka të tillë; përkundrazi, sapo dëgjoi, u ngrit, dhe, kur u bë i shëndoshë, nuk iu tregua i pabindur atij që i dha urdhrin; sepse menjëherë u bë i shëndoshë dhe «mori shtratin e tij edhe eci». Po ajo që pasoi ishte edhe shumë më e admirueshme. Që besoi në fillim, kur askush nuk e shqetësonte, nuk ishte edhe aq për t'u çuditur; por që më pas, kur hebrenjtë, plot çmenduri, i vërsuleshin nga çdo anë, e akuzonin, e rrethonin dhe i thoshin: «Nuk të lejohet të marrësh shtratin tënd», ai atëherë nuk ua vuri veshin marrëzisë së tyre, po me shumë guxim, në mes të kuvendit, shpalli Bamirësin e tij dhe ua heshti gjuhët e paturpshme, kjo, po ju them, ishte një vepër trimërie e madhe. Sepse, kur hebrenjtë u ngritën kundër tij dhe i thanë me qortim e me pafytyrësi:

Vargu 10. «Është e shtuna, nuk të lejohet të mbash shtratin tënd»; dëgjoni ç'thotë ai:

Vargu 11. «Ai që më bëri të shëndoshë, ai vetë më tha: ‹Merr shtratin tënd edhe ec.›»

Gati sa s'thoshte: «Të pamend e të çmendur jeni ju që më urdhëroni të mos e marr për Mësues atë që më shpëtoi nga një sëmundje e gjatë dhe e rëndë, e të mos i bindem çfarëdo që të më urdhërojë». Po të kishte dashur të sillej padrejtësisht, mund të kishte folur ndryshe, kështu: «Këtë nuk e bëj me vullnetin tim, po me urdhrin e një tjetri; nëse kjo është për t'u qortuar, qortoni atë që dha urdhrin, e unë do ta lë shtratin poshtë». Dhe mund ta kishte fshehur shërimin, sepse e dinte mirë se ata ishin zemëruar jo aq për thyerjen e së shtunës, sa për shërimin e sëmundjes së tij. Po ai as e fshehu këtë, as tha atë, as kërkoi falje, po me zë të lartë pohoi e shpalli mirësinë që kishte marrë. Kështu veproi i paralizuari; po shihni sa padrejtësisht vepruan ata. Sepse nuk thanë: «Kush është ai që të bëri të shëndoshë?», për këtë pikë heshtnin, po vazhdonin të nxirrnin në pah shkeljen që dukej.

Vargjet 12, 13. «Cili është ai njeri që të tha: ‹Merr shtratin tënd edhe ec›? Po ai që u shërua nuk e dinte kush ishte, sepse Jisui qe tërhequr, meqë në atë vend ishte turmë.»

Po pse u fsheh Jisui? Së pari, që, ndërsa ai mungonte, dëshmia e njeriut të ishte e pacenuar, sepse ai që tani e ndiente veten të shëndoshë, ishte një dëshmitar i besueshëm i së mirës që kishte marrë. Së dyti, që të mos e ndeznte edhe më tepër tërbimin e hebrenjve, sepse vetëm pamja e atij që e kanë smirë ka zakon të ndezë një shkëndijë jo të vogël te njerëzit keqdashës. Për këtë arsye u tërhoq dhe e la veprën të fliste vetë për vete mes tyre, që të mos thoshte ai vetë asgjë për veten e tij, po ta bënin këtë ata që ishin shëruar, e bashkë me ta edhe akuzuesit. Edhe këta të fundit, për një çast, dëshmojnë për çudinë, sepse nuk thanë: «Përse urdhërove të bëhen këto të shtunën?», po: «Përse i bën ti këto të shtunën?», jo se u vinte keq për shkeljen, po se kishin smirë shërimin e të paralizuarit. Megjithatë, për sa i përket mundit njerëzor, ajo që bëri i paralizuari ishte më fort punë, kurse ajo e tjetrit ishte thënie e fjalë. Këtu, pra, ai urdhëron një tjetër ta thyejë të shtunën, kurse gjetkë e bën vetë të njëjtën gjë, kur ngjesh baltë dhe lyen sytë e një njeriu (kreu 9). Megjithëkëtë, i bën këto jo duke e shkelur Ligjin, po duke shkuar përmbi të. Për këtë do të flasim më vonë. Sepse, kur e akuzojnë hebrenjtë për të shtunën, ai nuk mbrohet gjithnjë me të njëjtat fjalë, e këtë duhet ta vëmë re me kujdes.

[3.] Po le të shohim pak ç'e keqe e madhe është smira dhe si i verbon sytë e shpirtit, duke rrezikuar shpëtimin e atij që e ka pushtuar. Sepse, ashtu si të çmendurit shpesh ngulin shpatat në trupin e vet, kështu edhe njerëzit keqdashës, që shohin vetëm një gjë, dëmtimin e atij që kanë smirë, nuk kujdesen për shpëtimin e vet. Njerëz të tillë janë më të këqij se bishat e egra: këto, kur u mungon ushqimi, ose kur i kemi ngacmuar më parë, ngrihen kundër nesh; kurse këta njerëz, edhe kur kanë marrë mirësi, shpesh ua kanë shpërblyer bamirësve sikur këta t'u kishin bërë keq. Më të këqij se bishat e egra janë, si demonët, a ndoshta edhe më keq se ata; sepse ata, vërtet, kanë kundër nesh armiqësi të pandërprerë, po nuk kurdisin asgjë kundër atyre që janë të së njëjtës natyrë me ta (dhe pikërisht me këtë Jisui ua mbylli gojën hebrenjve, kur thanë se ai i nxirrte demonët me anë të Beelzebubit), kurse këta njerëz as e nderojnë natyrën e përbashkët, as e kursejnë vetveten. Sepse, para se t'i mundojnë ata që kanë smirë, mundojnë shpirtin e vet, duke e mbushur me çdo lloj trazire e ligështie, kot e më kot. Sepse përse hidhërohesh, o njeri, për begatinë e të afërmit tënd? Ne duhet të pikëllohemi për të këqijat që pësojmë, jo se i shohim të tjerët me emër të mirë. Prandaj ky mëkat mbetet pa asnjë shfajësim. Kurvari mund të sjellë si shkak epshin e tij, vjedhësi varfërinë, vrasësi zemërimin e tij, shfajësime të ftohta e të paarsyeshme, po prapë kanë diçka për të sjellë. Po ç'arsye, thuamë, do të tregosh ti? Asnjë fare, veç asaj të një ligësie të thellë. Nëse jemi urdhëruar t'i duam armiqtë tanë, ç'dënim do të pësojmë nëse i urrejmë vetë miqtë tanë? Dhe në qoftë se ai që do ata që e duan nuk qëndron më mirë se paganët, ç'shfajësim, ç'zbutje faji do të ketë ai që dëmton ata që nuk i kanë bërë asnjë padrejtësi? Dëgjoni Pavlin ç'thotë: «Edhe sikur ta jap trupin tim që të digjet, po nuk kam dashuri, s'më vlen fare» (1 Kor. 13:3); e tani është e qartë për këdo se ku ka smirë e keqdashje, atje nuk ka dashuri. Kjo ndjenjë është më e keqe se kurvëria dhe kurorëshkelja, sepse këto nuk kalojnë përtej atij që i kryen, kurse tirania e smirës ka përmbysur Kisha të tëra dhe ka shkatërruar gjithë botën. Smira është nëna e vrasjes. Nga kjo Kaini vrau Abelin, të vëllanë; nga kjo Isavi (deshi të vriste) Jakobin, e vëllezërit Josifin; nga kjo djalli tërë njerëzimin. Ti tani vërtet nuk vret, po bën shumë gjëra më të këqija se vrasja: do që yt vëlla të sillet keq, i ngre kurthe nga çdo anë, ia gjymton përpjekjet për virtyt, hidhërohesh që ai i pëlqen Zotit të botës. E megjithatë ti nuk lufton me tët vëlla, po me Atë që ai i shërben; Atë e fyen, kur lavdinë tënde e vë përpara lavdisë së Tij. Dhe ajo që është vërtet më e keqja nga të gjitha, është se ky mëkat duket i parëndësishëm, kurse në të vërtetë është më i rëndë se çdo tjetër; sepse, edhe sikur të tregosh mëshirë, të rrish zgjuar dhe të agjërosh, je më i mallkuar se kushdo, po të kesh smirë tët vëlla. Siç duket edhe nga ky rast. Një njeri nga korintasit dikur ishte fajtor për kurorëshkelje, po u qortua për mëkatin e tij dhe shpejt u rikthye në drejtësi; Kaini pati smirë Abelin, po nuk u shërua, dhe, ndonëse vetë Perëndia ia lehtësonte pareshtur plagën, ai u bë edhe më i dhembur e i trazuar si nga dallgët, dhe u rrëmbye drejt vrasjes. Kështu, kjo sëmundje është më e keqe se ajo tjetra dhe nuk lë lehtë të shërohet, veçse po t'i vëmë veshin. Le ta shkulim, pra, patjetër që nga rrënjët, duke pasur parasysh se, ashtu si e fyejmë Perëndinë kur digjemi nga smira për të mirat e të tjerëve, po ashtu, kur gëzohemi bashkë me ta, i pëlqejmë Atij dhe bëhemi pjesëtarë të të mirave që u janë ruajtur të drejtëve. Prandaj Pavli na nxit: «Gëzohuni me ata që gëzohen, e qani me ata që qajnë» (Rom. 12:15), që nga të dyja anët të korrim dobi të madhe.

Le të mendojmë, pra, se edhe kur nuk mundohemi vetë, po të gëzohemi me atë që mundohet, bëhemi pjesëtarë të kurorës së tij. Le ta flakim tej çdo smirë dhe le të mbjellim dashurinë në shpirtrat tanë, që, duke lëvduar ata vëllezër tanë që i pëlqejnë Perëndisë, të fitojmë të mirat e tanishme dhe të ardhshme, me anë të hirit dhe të njeridashurisë së Zotit tonë Jisu Krisht, nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë lavdia Atit dhe Frymës së Shenjtë, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.