Joani 6:1, 4

«Pas këtyre Jisui shkoi përtej detit të Galilesë, në anët e Tiberiadës. Edhe një turmë e madhe e ndiqte, sepse shihnin çudirat që bënte mbi të sëmurët. Edhe Jisui u tërhoq në një mal, edhe atje u ul bashkë me nxënësit e tij. Edhe Pashka e hebrenjve ishte afër.»

[1.] Të dashur, le të mos grindemi me njerëz të dhunshëm, po, kur kjo nuk i sjell asnjë dëm virtytit tonë, le të mësojmë t'u lëmë vend qëllimeve të tyre të liga; sepse kështu u frenohet gjithë pacipëria. Ashtu si shigjetat, kur bien mbi një lëndë të fortë, të ngurtë e që u qëndron, kthehen me vrull të madh mbi ata që i hedhin, kurse, kur vrulli i gjuajtjes nuk gjen asgjë përballë, shpejt dobësohet e pushon, po kështu ndodh edhe me njerëzit e pacipë: kur grindemi me ta, bëhen më të egër, kurse kur u lëshojmë pe e tërhiqemi, ua ulim lehtë gjithë tërbimin. Prandaj Zoti, kur mori vesh se farisenjtë kishin dëgjuar «se Jisui bënte e pagëzonte më shumë nxënës se Joani», shkoi në Galile, që t'ua shuante smirën dhe që, duke u tërhequr, të zbuste zemërimin që kishte gjasa të lindte prej këtyre lajmeve. Edhe, kur shkoi për herë të dytë në Galile, s'vjen në të njëjtat vende si më parë; sepse s'shkoi në Kana, po «në anën tjetër të detit», edhe turma të mëdha e ndiqnin, duke parë «çudirat që bënte». Ç'çudira? Përse s'i përmend ato posaçërisht? Sepse ky Ungjillor më së shumti dëshironte t'ia kushtonte pjesën më të madhe të librit të tij fjalimeve e predikimeve [të Krishtit]. Vër re, për shembull, si për një vit të tërë, a më mirë si edhe tani, në festën e Pashkës, s'na ka treguar asgjë më tepër për çudirat, veç thjesht se shëroi të paralizuarin dhe të birin e oborrtarit. Sepse nuk u kujdes t'i numëronte të gjitha, (kjo do të ishte e pamundur,) po nga të shumtat e të mëdhatë të shënonte pak.

Vargu 2. «Një turmë e madhe e ndiqte, duke parë çudirat që bënte.» Kjo që tregohet këtu nuk dëshmon një gjendje mendjeje fort të urtë; sepse, ndonëse kishin shijuar një mësim të tillë, prapë i tërhiqnin më shumë çudirat, gjë që tregonte një gjendje më të trashë. Sepse «çudirat», thotë, «nuk janë për besimtarët, po për jobesimtarët». Njerëzit që përshkruan Mateu s'vepruan kështu, po si? Të gjithë, thotë, «u mahnitën nga mësimi i tij, sepse i mësonte si ndonjë që ka pushtet». (Mt. 7:28, 29.)

«Po përse rri tani në mal e ulet atje bashkë me nxënësit?» Për shkak të çudisë që do të ndodhte. Edhe që vetëm nxënësit u ngjitën bashkë me të, ishte një qortim kundër turmës që s'e ndiqte. Por jo vetëm për këtë u ngjit në mal, po edhe që të na mësojë të pushojmë herë pas here nga rrëmuja e trazira e jetës së përditshme. Sepse vetmia është gjë e përshtatshme për përsiatjen e urtësisë. Edhe shpesh ngjitet vetëm në një mal, e kalon natën atje e lutet, që të na mësojë se ai njeri që do t'i afrohet më shumë Perëndisë duhet të jetë i çliruar nga çdo shqetësim e duhet të kërkojë kohë e vende të pastra nga rrëmuja.

Vargu 4. «Edhe Pashka, një festë e hebrenjve, ishte afër.»

«Po si, pra,» thotë dikush, «nuk ngjitet për festë, po, kur të gjithë po nxitojnë drejt Jerusalemit, ai shkon në Galile, e jo vetëm, po merr me vete edhe nxënësit, e që andej vazhdon për në Kapernaum?» Sepse që tani e tutje po e shfuqizonte pa bujë Ligjin, duke marrë shkas nga ligësia e hebrenjve.

Vargu 5. «Edhe kur ngriti sytë, pa një turmë të madhe.»

Kjo tregon se ai s'rrinte kurrë kot me nxënësit, po ndoshta bisedonte me kujdes me ta, duke i bërë t'i vinin veshin e të ktheheshin nga ai, gjë që shpalos në mënyrë të veçantë kujdesin e tij të butë, si edhe përulësinë e dashamirësinë e sjelljes së tij ndaj tyre. Sepse rrinin ulur bashkë me të, ndoshta duke shikuar njëri-tjetrin; pastaj ngriti sytë e pa turmat që po vinin drejt tij. Ungjillorët e tjerë thonë se nxënësit erdhën, e pyetën e iu lutën të mos i linte të ikin pa ngrënë, kurse Shën Joani thotë se pyetjen ia bëri Krishti Filipit. Të dyja ngjarjet më duket se janë treguar me vërtetësi, po nuk kanë ndodhur në të njëjtën kohë: rrëfimi i parë është më i hershëm se tjetri, kështu që të dyja janë krejt të ndryshme.

Po përse, pra, pyet «Filipin»? Ai e dinte se cili nga nxënësit kishte më shumë nevojë për mësim; sepse ky është ai që më vonë tha: «Na trego Atin, edhe na mjafton» (kap. 14:8), edhe për këtë arsye Jisui po e përgatiste që më parë. Sepse, po të ishte bërë çudia thjesht kështu, mrekullia s'do të dukej aq e madhe; po tani ai e detyron që më parë të rrëfejë mungesën që kishin, që, duke e njohur gjendjen e punëve, të njihte më saktë madhështinë e çudisë që do të ndodhte. Prandaj thotë:

«Nga do të kemi kaq shumë bukë, sa të hanë këta?»

Kështu i foli edhe Moisiut në [Dhiatën] e Vjetër, sepse s'e bëri shenjën para se ta pyeste: «Ç'është ajo që ke në dorë?» Ngaqë gjërat që ndodhin papritur e menjëherë e kanë zakon të na hedhin në harresën e gjërave të mëparshme, prandaj së pari e futi në një rrëfim të rrethanave të pranishme, që, kur t'i vinte habia, të mos mundte më pastaj ta largonte kujtimin e asaj që kishte rrëfyer, e kështu të mësonte me anë të krahasimit madhështinë e çudisë; gjë që ndodh vërtet edhe këtu; sepse Filipi, kur u pyet, u përgjigj:

Vargu 7, 6. «Bukë për dyqind denarë s'u mjaftojnë atyre, sa secili prej tyre të marrë nga pak. Edhe këtë e tha për ta vënë në provë, sepse ai vetë e dinte se ç'do të bënte.»

[2.] Ç'do të thotë «për ta vënë në provë»? Vallë s'e dinte se ç'do t'i thoshte ai? Kjo s'mund të pohohet. Cili është, pra, kuptimi i kësaj shprehjeje? Mund ta zbulojmë nga [Dhiata] e Vjetër. Sepse edhe atje thuhet: «Edhe pas këtyre gjërave ndodhi që Perëndia vuri në provë Abrahamin, edhe i tha: Merr birin tënd të dashur, që ti do» (Zan. 22:1, 2); e prapë as atje s'duket se, kur e thotë këtë, ai priti të shihte fundin e provës, në do të bindej Abrahami apo jo, (si mundej ai, që i di të gjitha para se të ekzistojnë? po fjalët në të dyja rastet janë thënë sipas mënyrës së njerëzve). Sepse, ashtu si kur (Psalmisti) thotë se ai «heton zemrat e njerëzve», s'ka parasysh një hetim nga padija, po nga njohja e saktë, po ashtu edhe kur Ungjillori thotë se ai e vuri (Filipin) në provë, ka parasysh vetëm se e dinte me saktësi. Edhe ndoshta dikush mund të thoshte diçka tjetër: se, ashtu si dikur e bëri Abrahamin më të denjë, kështu bëri edhe me këtë njeri, duke e sjellë me anë të kësaj pyetjeje në një njohje të saktë të çudisë. Prandaj Ungjillori, që të mos ndalesh te dobësia e shprehjes e të formosh kështu një mendim të gabuar për atë që u tha, shton: «Ai vetë e dinte se ç'do të bënte.»

Për më tepër, duhet të vëmë re këtë: sa herë që ka ndonjë dyshim të gabuar, shkruesi e ndreq menjëherë me shumë kujdes. Kështu, edhe këtu, që dëgjuesit të mos formonin ndonjë dyshim të tillë, ai shton ndreqjen, duke thënë: «Sepse ai vetë e dinte se ç'do të bënte»; po ashtu edhe në atë vendin tjetër, ku thotë se «hebrenjtë e përndiqnin, sepse jo vetëm kishte prishur të shtunën, po thoshte edhe se Perëndia ishte Ati i tij, duke e bërë veten të barabartë me Perëndinë», po të mos ishte pohimi i vetë Krishtit, i vërtetuar me veprat e tij, do ta kishte shtuar edhe atje këtë ndreqje. Sepse, po të tregohet i kujdesshëm Ungjillori që askush të mos dyshojë as për fjalët që thotë vetë Krishti, aq më shumë do të kishte parë me kujdes në rastet ku të tjerët flisnin për të, po të kishte vënë re se mbizotëronte ndonjë mendim i gabuar për të. Po s'veproi kështu, sepse e dinte se ky ishte kuptimi i tij, edhe vendim i palëkundur. Prandaj, pasi tha «duke e bërë veten të barabartë me Perëndinë», s'përdori ndonjë ndreqje të tillë; sepse ajo për të cilën bëhej fjalë s'ishte një trillim i gabuar i tyre, po pohim i vetë tij, i vërtetuar me veprat e tij. Filipi, pra, pasi u pyet,

Vargu 8, 9. «Andrea, vëllai i Simonit, tha: Këtu është një djalosh që ka pesë bukë elbi edhe dy peshq të vegjël; po ç'janë këto për kaq veta?»

Andrea ka mendje më të lartë se Filipi, e megjithatë as ai s'kishte arritur në gjithçka. Prapëseprapë, s'mendoj se foli pa qëllim, po si njeri që kishte dëgjuar për çudirat e profetëve dhe si Eliseu bëri një shenjë me bukë (2 Mbretërve 4:43); për këtë arsye u ngjit deri në një lartësi të caktuar, po s'mundi të arrinte gjer në majë.

Le të mësojmë, pra, ne që i jepemi luksit, cili ishte ushqimi i atyre njerëzve të mëdhenj e të admirueshëm; edhe le të shohim e të imitojmë, si në cilësi ashtu edhe në sasi, kursimtarinë e tryezës së tyre.

Edhe ajo që vjen më pas shpreh dobësi të madhe. Sepse, pasi tha «ka pesë bukë elbi», shton: «po ç'janë këto për kaq veta?» Ai pandehu se ai që bënte çudinë do të bënte më pak nga më pak e më shumë nga më shumë. Po s'ishte kështu, sepse për të ishte njësoj e lehtë të bënte të mbinte bukë nga më shumë e nga më pak, meqë s'kishte nevojë për lëndë. Po që krijimi të mos dukej i huaj për Urtësinë e tij, siç thanë më vonë shpifësit dhe ata që i kishte zënë sëmundja e Markionit, ai e përdori vetë krijimin si themel për mrekullitë e tij.

Kur të dy nxënësit e pranuan se s'dinin ç'të bënin, atëherë ai e bëri çudinë; sepse kështu përfituan më shumë, pasi rrëfyen së pari vështirësinë e çështjes, që, kur të ndodhte, të kuptonin fuqinë e Perëndisë. Edhe, ngaqë do të bëhej një çudi që e kishin bërë edhe profetët, ndonëse jo në të njëjtën shkallë, edhe ngaqë do ta bënte pasi së pari të falënderonte, që ata të mos binin në ndonjë dyshim se ai kishte dobësi, vër re si, pikërisht me mënyrën se si veproi, ai ua ngre krejt mendimin për të e u tregon dallimin (midis vetes e të tjerëve). Sepse, kur bukët ende s'ishin shfaqur, që ti të mësosh se gjërat që s'janë janë për të sikur të ishin, (siç thotë Pavli: «që i thërret gjërat që s'janë sikur të ishin», Rom. 4:17), ai i urdhëroi të uleshin menjëherë, sikur tryeza të ishte gati e shtruar, e me këtë i ngriti mendjet e nxënësve. Edhe, ngaqë kishin përfituar nga pyetja, u bindën menjëherë, e s'u hutuan, as thanë: «Si kështu, përse na urdhëron të ulemi, kur s'kemi asgjë përpara?» Po këta njerëz, që në fillim s'besuan aq sa të thoshin: «Nga do të blejmë bukë?», nisën të besojnë aq shumë edhe para se ta shihnin çudinë, sa i ulën me gatishmëri turmat.

[3.] Po përse, kur do të shëronte të paralizuarin, nuk u lut, as kur ngjallte të vdekurit, as kur i vinte fre detit, kurse këtu e bën këtë mbi bukët? Kjo qe që të tregonte se, kur nisim vaktin tonë, duhet të falënderojmë Perëndinë. Për më tepër, ai e bën këtë sidomos në një çështje më të vogël, që ti të mësosh se s'e bën ngaqë ka ndonjë nevojë; sepse, po të ishte kështu, aq më shumë do ta kishte bërë në gjërat më të mëdha; po, kur ato i bënte me pushtetin e vet, është e qartë se prej dashamirësie veproi ashtu në rastin e gjërave më të vogla. Përveç kësaj, ishte e pranishme një turmë e madhe, edhe qe e nevojshme që ata të bindeshin se ai kishte ardhur sipas vullnetit të Perëndisë. Prandaj, kur bën çudira pa dëshmitarë, s'shfaq asgjë të tillë; po, kur i bën në praninë e shumë vetave, që t'i bindë se s'është armik i Perëndisë, as kundërshtar i Atij që e ka lindur, e heq dyshimin me anë të falënderimit.

«Edhe ua dha atyre që ishin ulur, edhe u ngopën.»

A e sheh sa i madh është dallimi midis shërbëtorëve dhe Zotit? Ata, ngaqë kishin hir me masë, i bënin çudirat sipas asaj mase, kurse Perëndia, që vepron me pushtet të lirë, i bëri të gjitha me bollëk të madh.

Vargu 12. «Edhe u tha nxënësve të tij: Mblidhni copërat që tepruan; edhe i mblodhën, edhe mbushën dymbëdhjetë kosha.»

Kjo s'ishte një shfaqje e tepërt, po që çështja të mos merrej si një iluzion i thjeshtë; edhe për këtë arsye ai krijon nga një lëndë që ekzistonte tashmë. «Po përse s'ua dha bukën turmave ta mbanin, po (vetëm) nxënësve të tij?» Sepse dëshironte më së shumti t'i mësonte këta, që do të ishin mësuesit e botës. Turma s'do të korrte ende ndonjë fryt të madh nga çudirat, (të paktën këtë e harruan menjëherë e kërkuan një tjetër), kurse këta do të nxirrnin një dobi jo të zakonshme. Edhe ajo që ndodhi qe, për më tepër, jo një dënim i zakonshëm për Judën, që mbante një kosh. Edhe që këto u bënë për mësimin e tyre, duket qartë nga ajo që thuhet më pas, kur ua kujtoi, duke thënë: «A s'e kuptoni ende, sa kosha mblodhët?» (Mt. 16:9.) Edhe për të njëjtën arsye ishte që koshat me copëra qenë të barabartë në numër me nxënësit; më pas, kur u mësuan, s'mblodhën aq shumë, po vetëm «shtatë kosha». (Mt. 15:37.) Edhe unë çuditem jo vetëm për sasinë e bukëve të krijuara, po, përveç sasisë, edhe për përpikërinë e tepricës, se ai bëri që bollëku të mos ishte as më shumë as më pak, po pikërisht aq sa deshi, duke parashikuar sa do të hanin; gjë që tregonte një fuqi të patregueshme. Copërat, pra, e vërtetuan çështjen, duke treguar të dyja këto pika: se ajo që kishte ndodhur s'ishte iluzion, edhe se ato ishin nga bukët me të cilat ishte ushqyer populli. Sa për peshqit, këtë herë u prodhuan nga ata që ekzistonin tashmë, po më vonë, pas Ngjalljes, s'u bënë nga lëndë ekzistuese. «Përse?» Që ti të kuptosh se edhe tani ai përdori lëndë jo prej nevoje, as ngaqë kishte nevojë për ndonjë bazë (mbi të cilën të punonte), po që t'ua mbyllte gojën heretikëve.

«Edhe turmat thanë se ky është me të vërtetë profeti.»

Oh, sa tepri grykësie! Ai kishte bërë dhjetë mijë gjëra më të admirueshme se kjo, po askund s'e bënë këtë rrëfim, veç kur u ngopën. E prapë prej kësaj duket qartë se prisnin ndonjë profet të shquar; sepse ata të tjerët i kishin thënë (Joanit): «A je ti profeti?», kurse këta thonë: «Ky është profeti.»

Vargu 15. «Jisui, pra, kur e kuptoi se do të vinin ta merrnin me forcë për ta bërë mbret, u tërhoq përsëri në një mal.»

E mrekullueshme! Sa e madhe është tirania e grykësisë, sa e madhe paqëndrueshmëria e mendjeve të njerëzve! Nuk e mbrojnë më Ligjin, nuk u dhemb më për prishjen e së shtunës, nuk janë më të zellshëm për Perëndinë; të gjitha këto mendime hidhen tej, sapo u mbushet barku; në sytë e tyre ai ishte profet, edhe do ta zgjidhnin për mbret. Po Krishti ikën. «Përse?» Që të na mësojë të përbuzim nderet e kësaj bote, edhe të na tregojë se s'kishte nevojë për asgjë mbi dhe. Sepse ai që zgjodhi të gjitha gjërat e përulura, nënën, shtëpinë, qytetin, të ushqyerit e veshjen, s'do të bëhej pastaj i shquar prej gjërave të kësaj bote. Gjërat që i kishte nga qielli ishin të lavdishme e të mëdha: engjëj, një yll, Ati i tij që fliste me zë të lartë, Fryma që dëshmonte, edhe profetët që e shpallnin që së largu; kurse ato mbi dhe ishin të gjitha të përulura, që kështu fuqia e tij të dukej edhe më shumë. Ai erdhi edhe që të na mësojë të përbuzim gjërat e botës, e të mos mahnitemi a të mos habitemi nga shkëlqimet e kësaj jete, po t'i përqeshim të gjitha, e të dëshirojmë ato që do të vijnë. Sepse ai që admiron gjërat e kësaj bote, s'do të admirojë ato të qiejve. Prandaj i thotë edhe Pilatit: «Mbretëria ime nuk është nga kjo botë» (kap. 18:36), që të mos duket pastaj sikur përdori thjesht frikën a sundimin njerëzor për t'i bindur. Po përse thotë atëherë profeti: «Ja, Mbreti yt po vjen te ti, i butë, edhe hipur mbi një gomar»? (Zak. 9:9.) Ai foli për atë Mbretëri që është në qiej, po jo për këtë të tokës; edhe për këtë arsye Krishti thotë: «Unë nuk marr nder nga njerëzit.» (kap. 5:41.)

Le të mësojmë, pra, të dashur, të përbuzim e të mos dëshirojmë nderin që vjen nga njerëzit; sepse ne jemi nderuar me nderin më të madh, përballë të cilit ai tjetri është vërtet fyerje, tallje e përqeshje. Edhe, ashtu si pasuritë e kësaj bote, përballë pasurive të asaj tjetrës, janë varfëri, ashtu si kjo jetë, e ndarë nga ajo, është vdekje, (sepse «lëri të vdekurit të varrosin të vdekurit e tyre», Mt. 8:28,) kështu ky nder, përballë atij, është turp e tallje. Le të mos e ndjekim, pra. Në qoftë se ata që e japin janë më pak se një hije a se një ëndërr, aq më pak vlen vetë nderi. «Lavdia e njeriut është si lulja e barit» (1 Pjet. 1:24); e ç'ka më të pavlerë se lulja e barit? Edhe sikur kjo lavdi të ishte e përjetshme, në ç'gjë do t'i vlente shpirtit? Në asgjë. Përkundrazi, na dëmton së tepërmi, duke na bërë skllevër, skllevër në gjendje më të keqe se ata që blihen me para, skllevër që s'i binden vetëm një zoti, po dy, tre, dhjetë mijë, e secili jep urdhra të ndryshëm. Sa më mirë është të jesh njeri i lirë sesa skllav, të jesh i çliruar nga skllavëria e njerëzve e t'i nënshtrohesh vetëm sundimit të Perëndisë? Me pak fjalë, po të duash të dëshirosh lavdi, dëshiroje, po le të jetë lavdia e pavdekshme, sepse ajo shfaqet në një skenë më të lavdishme e sjell dobi më të madhe. Sepse njerëzit këtu të kërkojnë të shpenzosh që t'u pëlqesh, kurse Krishti, përkundrazi, të jep njëqindfish për atë që i jep, e shton për më tepër edhe jetën e përjetshme. Cila nga të dyja, pra, është më e mirë: të admirohesh mbi dhe apo në qiell? nga njeriu apo nga Perëndia? për dëmin tënd apo për fitimin tënd? të mbash një kurorë për një ditë të vetme apo për jetë të pafund? Jepi atij që ka nevojë, po mos i jep një valltari, që të mos humbasësh paratë e t'i shkatërrosh shpirtin. Sepse ti bëhesh shkak i humbjes së tij me bujarinë tënde të pavend. Sepse, po ta dinin ata të skenës se puna e tyre s'do të kishte fitim, prej kohësh do të kishin pushuar së ushtruari; po, kur të shohin ty duke i duartrokitur, duke u sjellë pas, duke shpenzuar e duke shkapërderdhur pasurinë tënde mbi ta, edhe sikur të mos kenë dëshirë ta ndjekin (zanatin e tyre), mbahen aty nga lakmia e fitimit. Po ta dinin se askush s'do të lëvdonte atë që bëjnë, shpejt do të hiqnin dorë nga mundi i tyre, ngaqë s'u sjell fitim; po, kur shohin se veprimi admirohet nga shumë veta, lëvdata e të tjerëve u bëhet karrem. Le të heqim dorë, pra, nga ky shpenzim i pafrytshëm, le të mësojmë për kë e kur duhet të shpenzojmë. Le të mos e zemërojmë Perëndinë në të dyja anët, ju lutem, duke mbledhur andej nga s'duhet e duke shpërndarë atje ku s'duhet; sepse ç'zemërim s'e meriton sjellja jote, kur kalon pranë të varfrit e i jep një të përdale? Vallë, të paguash pagën e mëkatit e të japësh nder atje ku do të ishte e drejtë të ndëshkoje, s'do të ishte një akuzë kundër teje, edhe sikur të kishe paguar nga fitimet e tua të drejta? po, kur e ushqen ndyrësinë tënde duke zhveshur jetimët e duke u bërë padrejtësi të vejave, mendo sa i madh është zjarri që u është përgatitur atyre që guxojnë të tilla gjëra. Dëgjo ç'thotë Pavli: «Të cilët jo vetëm i bëjnë këto gjëra, po edhe kënaqen me ata që i bëjnë.» (Rom. 1:32.)

Ndoshta ju kemi prekur në të gjallë, po, edhe në mos ju prekshim, ka ndëshkime të vërteta që presin ata që mëkatojnë e nuk ndreqen. Ç'dobi ka, pra, të kënaqësh me fjalë ata që do të ndëshkohen me realitete? A kënaqesh me një valltar, a e lëvdon e a e admiron? Atëherë je më i keq se ai; atij varfëria i jep një justifikim, ndonëse jo të arsyeshëm, po ti je zhveshur edhe nga kjo mbrojtje. Po ta pyes atë: «Përse i le zanatet e tjera e erdhe në këtë, të mallkuar e të papastër?», do të përgjigjet: «sepse me pak mund fitoj shumë.» Po, po të të pyes ty përse admiron dikë që e kalon kohën në ndyrësi e jeton për dëmin e shumë vetave, s'mund të vraposh te i njëjti justifikim, po duhet të ulësh fytyrën, të kesh turp e të skuqesh. Tani, po të mos kishe ç'të përgjigjeshe, kur të thirresh prej nesh të japësh llogari, atëherë kur të vijë ai Gjyq i tmerrshëm e i pamëshirshëm, ku do të japim llogari për mendimet, për veprat e për gjithçka, si do të qëndrojmë? me ç'sy do ta shohim Gjykatësin tonë? ç'do të themi? ç'mbrojtje do të bëjmë? ç'justifikim, të arsyeshëm a të paarsyeshëm, do të parashtrojmë? Do të përmendim shpenzimin? kënaqësinë? humbjen e të tjerëve që i shkatërrojmë me anë të zanatit të tij? S'do të kemi ç'të themi, po do të ndëshkohemi me një ndëshkim që s'ka fund, që s'njeh kufi. Që kjo të mos ndodhë, le t'i ruajmë që tani e tutje të gjitha anët, që, pasi të ikim me një shpresë të mirë, të fitojmë të mirat e përjetshme; të cilat i arrofshim të gjithë me anë të hirit dhe të dashurisë njerëzore të Zotit tonë Jisu Krisht, nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë lavdia Atit dhe Frymës së Shenjtë, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.