Joani 8:20

[1.] Oh, marrëzia e hebrenjve! Që përpara Pashkës e kërkonin, e pastaj, kur e gjetën në mes të tyre dhe u përpoqën shpesh ta kapnin me duart e veta a me duar të tjerësh e s'mundën, prapë nuk u trembën aspak nga fuqia e tij, po iu vunë ligësisë së tyre dhe nuk pushuan. Sepse thuhet se vazhdimisht bënin këtë përpjekje: «Këto fjalë i tha te thesari, kur mësonte në tempull; edhe askush nuk vuri dorë mbi të.» Foli në tempull, madje si mësues, gjë që i nxiste edhe më shumë; foli ato gjëra që i thernin dhe për të cilat e paditën se e bënte veten të barabartë me Atin. Këtë e provon fjala «dëshmia e dy njerëzve është e vërtetë». E prapë, thuhet, «i tha këto fjalë në tempull», si mësues, «edhe askush nuk vuri dorë mbi të, sepse ora e tij ende nuk kishte ardhur»; domethënë, ende nuk kishte ardhur koha e duhur kur do të kryqëzohej. Kështu që, edhe atëherë, ajo që u bë nuk qe në dorën e tyre, po prej ikonomisë së tij; sepse prej kohësh e dëshironin, po s'kishin mundur, e as atëherë nuk do të kishin mundur, po të mos kishte pranuar ai vetë.

Vargu 21. «Atëherë Jisui u tha: ‹Unë po shkoj, edhe do të më kërkoni.›»

Përse e thotë vazhdimisht këtë? Që t'ua turpërojë e t'ua trembë shpirtrat; sepse vër re ç'frikë u shtiu kjo fjalë. Ndonëse dëshironin ta vrisnin, që të shpëtonin prej tij, prapë pyesin «ku po shkon», aq gjëra të mëdha përfytyronin nga kjo punë. Deshi t'u tregonte edhe një gjë tjetër: se vepra nuk do të kryhej me forcën e tyre; po ua tregoi që më parë me një figurë dhe që atëherë paralajmëroi Ngjalljen me këto fjalë.

Vargu 22. «Atëherë hebrenjtë thanë: ‹Mos do të vrasë veten?›»

Ç'bën atëherë Krishti? Që t'ua heqë dyshimin dhe të tregojë se një vepër e tillë është mëkat, thotë:

Vargu 23. «Ju jeni prej së poshtmi.»

Ajo që thotë ka këtë kuptim: «Nuk është çudi që përfytyroni gjëra të tilla, ju që jeni njerëz të mishit e s'keni mendime frymërore; po unë s'do të bëj asgjë të tillë, sepse:»

«Unë jam prej së larti; ju jeni prej botës.»

Këtu përsëri flet për përfytyrimet e tyre tokësore e të mishit; prej nga duket qartë se fjala «unë nuk jam prej kësaj bote» nuk do të thotë se nuk kishte marrë mbi vete mish, po se ishte fort larg ligësisë së tyre. Sepse ai thotë madje se nxënësit e tij ishin «jo prej botës» (Joani 15:19), edhe pse kishin mish. Ashtu si Pavli, kur thotë «Ju nuk jeni në mish» (Rom. 8:9), nuk do të thotë se janë pa trup, kështu edhe Krishti, kur thotë se nxënësit e tij janë «jo prej botës», s'bën gjë tjetër veçse dëshmon për urtësinë e tyre qiellore.

Vargu 24. «Prandaj ju thashë se ... në mos besofshi se unë jam ai, do të vdisni në mëkatet tuaja.»

Sepse, në qoftë se ai erdhi për të ngritur mëkatin e botës, edhe në qoftë se njerëzit s'mund ta heqin atë me asnjë mënyrë tjetër veçse me anë të larjes, atëherë medoemos ai që nuk beson duhet të ikë nga kjo botë duke mbajtur njeriun e vjetër; sepse ai që nuk do ta vrasë e ta varrosë atë njeri të vjetër me anë të besimit, do të vdesë në të dhe do të shkojë në atë vend për të vuajtur ndëshkimin e mëkateve të tij të mëparshme. Prandaj tha: «Ai që nuk beson është dënuar tashmë» (Joani 3:18); jo thjesht sepse nuk beson, po sepse ikën nga kjo botë duke mbajtur mbi vete mëkatet e tij të mëparshme.

Vargu 25. «Atëherë i thanë: ‹Kush je ti?›»

Oh, marrëzi! Pas kaq kohe, pas kaq shenjash e mësimi, pyesin: «Kush je ti?» Ç'thotë atëherë Krishti?

«Atë që jua thashë që në fillim.»

Ajo që thotë ka këtë kuptim: «Nuk jeni fare të denjë të dëgjoni fjalët e mia, e aq më pak të mësoni se kush jam; sepse gjithçka që thoni, e thoni duke më tunduar, e nuk i vini veshin asnjërës prej thënieve të mia. E gjithë këtë do të mund t'jua provoja tani.» Sepse ky është kuptimi i fjalëve:

Vargu 26. «Kam shumë për të thënë e për të gjykuar për ju.»

«Do të mund jo vetëm t'ju provoja fajtorë, po edhe t'ju ndëshkoja; po ai që më dërgoi, domethënë Ati, nuk e do këtë. Sepse nuk erdha të gjykoj botën, po të shpëtoj botën; ‹Perëndia, thotë ai, nuk e dërgoi Birin e tij që ta gjykojë botën, po që ta shpëtojë botën› (Joani 3:17). Në qoftë se më ka dërguar për këtë, edhe ai është i vërtetë, atëherë me të drejtë tani nuk gjykoj asnjeri. Po i them këto gjëra që janë për shpëtimin tuaj, jo ato që janë për dënimin tuaj.» Flet kështu, që të mos mendojnë se ishte nga dobësia që, kur dëgjoi aq shumë prej tyre, nuk shkoi deri në fund, ose se s'i dinte mendimet e tyre të fshehta dhe përqeshjet.

Vargu 27. «Nuk e morën vesh se u fliste për Atin.»

Oh, marrëzi! Nuk pushoi së foluri për të, po ata nuk e njihnin. Atëherë, pasi bëri shumë shenja e i mësoi, kur nuk i tërhoqi drejt vetes, u flet më pas për Kryqin, duke thënë:

Vargu 28, 29. «Kur ta ngrini lart Birin e Njeriut, atëherë do ta merrni vesh se unë jam, edhe se nuk flas prej vetes, edhe se ai që më dërgoi është me mua. Edhe Ati nuk më ka lënë vetëm.»

[2.] Tregon se me të drejtë tha «atë që jua thashë që në fillim». Aq pak vëmendje i kushtuan fjalëve të tij. «Kur ta ngrini lart Birin e Njeriut.» «A nuk prisni se atëherë me siguri do të shpëtoni prej meje dhe do të më vrisni? Po unë ju them se atëherë do ta merrni vesh më së miri se unë jam, prej çudirave, prej Ngjalljes dhe prej shkatërrimit (të Jerusalemit).» Sepse të gjitha këto mjaftonin për të shfaqur fuqinë e tij. Nuk tha «Atëherë do ta merrni vesh kush jam»; po «kur të shihni, thotë, se nga vdekja s'pësoj asgjë, atëherë do ta merrni vesh se unë jam, domethënë Krishti, Biri i Perëndisë, që i sundoj të gjitha e nuk jam kundër tij». Prandaj shton: «edhe nuk flas asgjë prej vetes». Sepse do të njihni edhe fuqinë time, edhe se jam në një mendje me Atin. Sepse fjala «nuk flas asgjë prej vetes» tregon se qenia e tij nuk ndryshon (nga ajo e Atit), edhe se nuk thotë asgjë, veç asaj që është në mendjen e Atit. «Sepse, kur të jeni dëbuar nga vendi juaj i adhurimit dhe të mos ju lejohet as t'i shërbeni si deri tani, atëherë do ta merrni vesh se ai e bën këtë për t'u hakmarrë për mua, edhe sepse është zemëruar me ata që nuk deshën të më dëgjonin.» Sikur të thoshte: «Po të kisha qenë armik dhe i huaj për Perëndinë, ai nuk do të kishte nxitur një zemërim të tillë kundër jush.» Këtë e pohon edhe Isaia: «Do t'i japë të ligjtë në këmbim të varrimit të tij» (Is. 53:9, LXX); edhe Davidi: «Atëherë do t'u flasë atyre në zemërimin e tij» (Ps. 2:5); edhe vetë Krishti: «Ja, shtëpia juaj po ju lihet e shkretë» (Mat. 23:38). Edhe shëmbëlltyrat e tij tregojnë të njëjtën gjë, kur thotë: «Ç'do t'u bëjë i zoti i vreshtit atyre bujqve? Do t'i shfarosë keqas ata njerëz të ligj» (Mat. 21:40, 41). E sheh se kudo flet kështu, sepse ende nuk i besojnë? Po, në qoftë se do t'i shkatërrojë, siç edhe do t'i shkatërrojë (sepse thuhet: «Sillni këtu ata që nuk deshën të mbretëroj mbi ta, edhe vritini»), përse thotë se vepra nuk është e tija, po e Atit të tij? I përshtatet dobësisë së tyre dhe njëkohësisht nderon atë që e lindi. Ndaj nuk tha «E lë shtëpinë tuaj të shkretë», po «po lihet»; e vuri në trajtë joveprore. Po kur thotë «Sa herë desha t'i mbledh bijtë e tu, po ju nuk deshët», e pastaj shton «po lihet», tregon se ai vetë e bëri shkretimin. «Sepse», u thotë ai, «meqë, kur përfituat e u shëruat nga sëmundjet tuaja, nuk deshët të më njihnit, do ta merrni vesh, duke u ndëshkuar, se kush jam.»

«Edhe Ati është me mua.» Që të mos e quajnë fjalën «ai që më dërgoi» shenjë vartësie, thotë «është me mua»; e para i takon ikonomisë, e dyta hyjnisë.

«Edhe nuk më ka lënë vetëm», sepse unë bëj gjithnjë ato që i pëlqejnë.

Përsëri e ka ulur fjalimin e tij në një ton më të përulur, duke i dalë vazhdimisht kundër asaj që pohonin ata: se nuk ishte prej Perëndisë dhe se nuk e mbante të shtunën. Kësaj i përgjigjet: «Bëj gjithnjë ato që i pëlqejnë»; duke treguar se atij i pëlqente edhe që e shtuna të shkelej. Kështu, për shembull, pak para Kryqëzimit tha: «A pandehni se nuk mund t'i lutem Atit tim?» (Mat. 26:53). E prapë, vetëm duke thënë «Kë kërkoni?» (Joani 18:4, 6), i rrëzoi mbrapsht. Përse atëherë nuk thotë «A pandehni se nuk mund t'ju shkatërroj?», kur këtë e kishte provuar me vepër? Ai përshtatet me dobësinë e tyre. Sepse u mundua fort të tregonte se nuk bënte asgjë kundër Atit. Prandaj flet më tepër si njeri; edhe, siç u tha «Nuk më ka lënë vetëm», ashtu u tha edhe «Bëj gjithnjë ato që i pëlqejnë».

Vargu 30. «Ndërsa i thoshte këto fjalë, shumë veta besuan në të.»

Kur e uli fjalën e tij në një ton të përulur, shumë veta besuan në të. A pyet ende përse flet me përulësi? Po Ungjillori qartë e la të kuptohet këtë, kur tha: «Ndërsa i thoshte këto fjalë, shumë veta besuan në të». Me këtë, thuajse na e shpall me zë të lartë: «O dëgjues, mos u huto në dëgjofsh ndonjë shprehje të përulur; sepse ata që ende nuk ishin bindur se ai ishte prej Atit, edhe pas një mësimi kaq të lartë, me arsye u vunë të dëgjonin fjalë më të përulura, që të mund të besonin». Edhe kjo është një shfajësim për ato gjëra që do të thuhen në mënyrë të përulur. Besuan, pra, atëherë, po jo siç duhej, veçse pa kujdes e gati si rastësisht, duke u kënaqur e freskuar nga përulësia e fjalëve. Se nuk kishin besim të përsosur, Ungjillori e tregon nga fjalët e tyre pas kësaj, në të cilat përsëri e fyejnë. Edhe se këta janë po ata njerëz, e ka pohuar duke thënë:

Vargu 31. «Atëherë Jisui u tha atyre hebrenjve që besuan në të: ‹Në qëndrofshi në fjalën time.›»

Duke treguar se ende nuk e kishin pranuar mësimin e tij, po vetëm u vinin veshin fjalëve. Prandaj flet më ashpër. Më parë tha thjesht «Do të më kërkoni» (Joani 7:34), po tani shton diçka më tepër: «Do të vdisni në mëkatet tuaja» (Joani 8:21). Edhe tregon se si: «sepse, kur të vini në atë vend, pastaj nuk do të mund të më luteni.»

«Këto gjëra që ua them botës.» Me këto fjalë tregoi se tani po dilte drejt johebrenjve. Po, meqë ende nuk e dinin se u fliste për Atin, përsëri flet për të, edhe Ungjillori ka vënë arsyen e përulësisë së shprehjeve.

[3.] Po t'i hetojmë kështu Shkrimet, me përpikëri e jo pa kujdes, do të mund të arrijmë shpëtimin tonë; po të ndalemi vazhdimisht mbi to, do të mësojmë mësimin e drejtë dhe një jetë të përsosur. Sepse, ndonëse një njeri mund të jetë fort i ashpër, kokëfortë e krenar dhe të mos përfitojë asgjë në raste të tjera, të paktën do të nxjerrë fryt nga kjo kohë dhe do të marrë dobi; edhe në mos qoftë aq e madhe sa ta ndiejë, prapë do ta marrë. Sepse, në qoftë se ai që kalon pranë dyqanit të një aromatari, ose rri brenda tij, mbushet me erën e mirë edhe pa dashje, aq më tepër ndodh kjo me atë që vjen në kishë. Sepse, ashtu si përtacia lind nga përtacia, kështu edhe nga puna lind një mendje e gatshme. Ndonëse je plot me dhjetë mijë mëkate, ndonëse je i papastër, mos u largo nga qëndrimi këtu. «Përse», mund të thotë ndonjëri, «kur dëgjoj, nuk veproj?» S'është përfitim i vogël të ndihesh i mjerë; kjo frikë nuk është e kotë, kjo drojë nuk është e pavend. Mjafton të psherëtish se «dëgjoj, po nuk veproj», dhe me siguri, herët a vonë, do të arrish edhe te vepra. Sepse s'mund të jetë që të mos përfitojë ai që flet me Perëndinë e dëgjon Perëndinë të flasë. Sapo duam ta marrim Biblën në duar, menjëherë e mbledhim veten dhe lajmë duart. E sheh sa nderim ka këtu qysh para leximit? Edhe po të vazhdojmë me përpikëri, do të korrim dobi të madhe. Sepse nuk do t'i kishim larë duart, po të mos shërbente kjo për ta vënë shpirtin në nderim; edhe një grua, po të jetë e pambuluar, menjëherë vë vellon, duke dëshmuar nderimin e brendshëm, edhe një burrë, po të jetë me kokë të mbuluar, e zbulon kokën. E sheh se si sjellja e jashtme shpall nderimin e brendshëm? Pastaj, për më tepër, ai që rri të dëgjojë, shpesh psherëtin dhe dënon jetën e tij të tanishme.

Pra, të dashur, le t'u kushtojmë vëmendje Shkrimeve; edhe në mos qofshin të tjerat, të paktën Ungjijtë le të jenë në qendër të kujdesit tonë të zjarrtë, le t'i mbajmë në duart tona. Sepse, sapo ta kesh hapur Librin, do të shohësh aty emrin e Krishtit dhe do të dëgjosh dikë të thotë: «Lindja e Jisu Krishtit qe kështu. Kur e ëma e tij, Maria, ishte fejuar me Josifin, u gjet shtatzënë prej Frymës së Shenjtë» (Mat. 1:18). Ai që e dëgjon këtë, menjëherë do të dëshirojë virgjërinë, do të mrekullohet me Lindjen, do të çlirohet nga gjërat tokësore. S'është gjë e vogël të shohësh se Virgjëresha çmohet e denjë për Frymën dhe se një engjëll flet me të. Edhe kjo, vetëm në sipërfaqe; po, në ngulmofsh të shkosh deri në fund, do të të neveriten të gjitha ato që i përkasin kësaj jete, do të tallesh me të gjitha gjërat e botës. Në qofsh i pasur, s'do ta çmosh fare pasurinë, kur të dëgjosh se ajo që qe grua e një zdrukthëtari, prej një familjeje të përvuajtur, u bë e ëma e Zotit tënd. Në qofsh i varfër, s'do të kesh turp për varfërinë tënde, kur të dëgjosh se Krijuesi i botës nuk pati turp për banesën më të përunjur. Kur ta mendosh këtë, s'do të vjedhësh, s'do të lakmosh, s'do t'i marrësh të mirat e të tjerëve, po më tepër do ta duash varfërinë e do ta përçmosh pasurinë. Edhe në qoftë kështu, do ta dëbosh çdo të keqe. Përsëri, kur ta shohësh të shtrirë në një grazhd, s'do të shqetësohesh t'i veshësh fëmijës tënd rroba të arta, ose të bësh që shtrati i gruas sate të stoliset me argjend. Edhe në mos u kujdesofsh për këto gjëra, s'do t'i bësh as veprat e lakmisë e të grabitjes, që lindin prej tyre. Shumë gjëra të tjera mund të fitoni, të cilat s'mund t'i numëroj një nga një, po do t'i njohin ata që kanë bërë provën. Prandaj ju nxis edhe të siguroni Bibla, edhe të ruani, bashkë me Biblat, mendimet që ato parashtrojnë, edhe t'i shkruani në mendjet tuaja. Hebrenjve, ngaqë s'i vinin veshin, iu urdhërua t'i varnin librat nga duart; po ne s'i vëmë as në duart tona, po në shtëpi, kur duhej t'i vulosnim në zemër. Kështu, duke pastruar jetën tonë të tanishme, do t'i marrim të mirat që kanë për të ardhur, të cilat u bëftë që t'i arrijmë të gjithë, me anë të hirit dhe të dashamirësisë së Zotit tonë Jisu Krisht, nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të, Atit dhe Frymës së Shenjtë i qoftë lavdia, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.