Joani 9:17, 18

«I thonë përsëri të verbrit: ‹Ç'thua ti për të, që të hapi sytë?› Ai tha: ‹Është profet.› Hebrenjtë, pra, nuk besuan.»

[1.] Shkrimet duhet t'i shqyrtojmë jo si të na teket a shkujdesur, po me çdo përpikëri, që të mos ngatërrohemi. Sepse edhe tani, pikërisht këtu, dikush mund të pyeste me njëfarë arsyeje: si vjen puna që, pasi patën pohuar «Ky njeri nuk është prej Perëndisë, sepse nuk e mban të shtunën», tani i thonë njeriut «Ç'thua ti për të, që të hapi sytë?», e jo «Ç'thua ti për të, që e shkeli të shtunën?», po shtrojnë tani atë që ishte baza e mbrojtjes, jo atë të akuzës? Ç'të përgjigjemi, atëherë? Se këta që flasin nuk janë ata që thanë «Ky njeri nuk është prej Perëndisë», po ata që u ndanë prej tyre, të cilët thanë edhe «Një njeri mëkatar s'mund të bëjë çudira të tilla». Sepse, duke dashur t'ua mbyllnin gojën edhe më tepër kundërshtarëve, që të mos dukeshin sikur mbanin anën e Krishtit, nxjerrin përpara njeriun që kishte marrë provë të fuqisë së tij dhe e pyesin. Vër re tani urtësinë e këtij të varfri: flet më urtë se gjithë ata. Së pari thotë «Është profet», dhe nuk u tremb nga gjykimi i hebrenjve të çoroditur, që flisnin kundër tij e thoshin «Si mund të jetë ky prej Perëndisë, kur nuk e mban të shtunën?», po iu përgjigj «Është profet».

«Edhe nuk besuan se ai kishte qenë i verbër e kishte fituar shikimin, gjersa thirrën prindërit e tij.»

Vër re me sa mënyra përpiqen ta errësojnë e ta zhbëjnë çudinë. Po kjo është natyra e së vërtetës: pikërisht me ato mjete me të cilat duket sikur e godasin njerëzit, me ato bëhet më e fortë; shkëlqen pikërisht me atë që kërkon ta errësojë. Sepse, po të mos kishin ndodhur këto, çudinë mund ta kishin vënë në dyshim shumë veta; po tani, si të donin ta zbulonin lakuriq të vërtetën, ashtu përdorin çdo mjet, dhe s'do të kishin vepruar ndryshe as po të kishin bërë gjithçka në të mirë të Krishtit. Sepse së pari u përpoqën ta rrëzonin duke u kapur pas mënyrës së shërimit, kur thoshin «Si t'i hapi sytë?», domethënë «mos qe me ndonjë magji?». Edhe në një rast tjetër, kur s'kishin ç'akuzë t'i ngrinin, u orvatën të përqeshnin mënyrën e shërimit, duke thënë «Nuk i dëbon demonët veçse me anë të Beelzebubit». (Mateu 12:24) Edhe këtu, kur s'kanë ç'të thonë, kapen pas kohës së shërimit, duke thënë «E shkel të shtunën», e prapë «Është mëkatar». Megjithatë ai ju pyeti fare hapur, ju që donit ta vrisnit e që ishit gati t'i gjenit fajet veprave të tij: «Cili prej jush më bind se kam mëkat?» (Joani 8:46), dhe askush s'foli, as tha «Ti blasfemon, sepse e bën veten pa mëkat». Po ta kishin pasur në dorë ta thoshin këtë, s'do të kishin heshtur. Sepse këta njerëz, kur dëgjuan se ai ishte përpara Abrahamit, deshën ta vrisnin me gurë e thanë se s'ishte prej Perëndisë; mburreshin se ata vetë, ndonëse vrasës, ishin prej Perëndisë, kurse për atë që bënte çudira të tilla, edhe pasi kishte kryer një shërim, thoshin se s'ishte prej Perëndisë, ngaqë gjoja nuk e mbante të shtunën. Njerëz të tillë, po të kishin pasur qoftë edhe hijen e një akuze kundër tij, kurrë s'do ta kishin lënë të shkonte kot. Edhe po ta quajnë mëkatar, ngaqë dukej se e shkelte të shtunën, edhe kjo akuzë del e pambështetur, kur vetë ata që radhiten me ta dënojnë ftohtësinë e madhe e vogëlsinë e shpirtit të tyre. Të ngatërruar, pra, nga çdo anë, pastaj kapen pas diçkaje tjetër, më të paturpshme e më të pafytyrë. Cila është ajo? «Nuk besuan», thotë, «se ai kishte qenë i verbër e kishte fituar shikimin». Si e akuzonin, atëherë, Krishtin se nuk e mbante të shtunën? Sigurisht, si njerëz që e kishin besuar. Po pse nuk ia vutë veshin turmës së madhe? Fqinjëve që e njihnin? Siç thashë, gënjeshtra kudo e mund veten pikërisht me ato mjete me të cilat duket se ngacmon të vërtetën, dhe e bën të vërtetën të duket më e ndritshme. Kështu ndodhi edhe tani. Sepse, që të mos thoshte ndokush se fqinjët dhe ata që e kishin parë nuk flisnin me saktësi, po hamendësonin nga një ngjashmëri, nxjerrin përpara prindërit e tij; e me anë të tyre, pa e dashur, arritën të vërtetonin se ajo që kishte ndodhur ishte e vërtetë, sepse më mirë se kushdo prindërit e njihnin fëmijën e vet. Kur s'mundën ta trembnin vetë njeriun, po e panë se me çdo guxim shpallte Bamirësin e tij, menduan ta plagosnin çudinë me anë të prindërve. Vër re ligësinë e pyetjes së tyre. Sepse ç'thotë? Pasi i vunë në mes për t'i futur në ankth, e bëjnë pyetjen me ashpërsi e me zemërim të madh,

Vargu 19. «A është ky biri juaj?» (dhe nuk thanë «që dikur ishte i verbër», po) «për të cilin ju thoni se lindi i verbër?»

Sikur prindërit po vepronin me dredhi e po kurdisnin diçka në të mirë të Krishtit. O të mallkuar, të mallkuar krejtësisht! Cili baba do të donte të trillonte gënjeshtra të tilla kundër fëmijës së vet? Sepse gati thonë: «Të cilin ju e bëtë të verbër, e jo vetëm kaq, po e përhapët lajmin kudo».

«Si, pra, sheh tani?»

[2.] O marrëzi! «Dredhia dhe kurdisja, thotë ndokush, janë tuajat». Sepse me këto dy gjëra përpiqen t'i shpien prindërit drejt mohimit: me fjalët «për të cilin ju thoni» dhe «si sheh, atëherë, tani?». Tani, ndonëse u bënë tri pyetje, në ishte biri i tyre, në kishte qenë i verbër dhe si e fitoi shikimin, prindërit pranuan vetëm dy prej tyre, po të tretën nuk e shtojnë. Edhe kjo ndodhi për hir të së vërtetës, që këtë çështje të mos e pranonte kush tjetër, veç njeriut që u shërua, i cili edhe ishte i besueshëm. Edhe si do të mbanin anën e Krishtit prindërit, kur edhe një pjesë të asaj që dinin nuk e thanë nga frika e hebrenjve? Ç'thonë ata?

Vargu 20, 21. «E dimë se ky është biri ynë edhe se lindi i verbër; po si sheh tani, nuk e dimë, ose kush ia hapi sytë, nuk e dimë; ai është në moshë, do të flasë vetë për veten.»

Duke e paraqitur atë të denjë për besim, e shmangën përgjigjen: «Nuk është fëmijë, thonë, as i paaftë, po i zoti të dëshmojë vetë për veten».

Vargu 22. «Këto fjalë i thanë, sepse kishin frikë nga hebrenjtë.»

Vër re si e paraqet përsëri Ungjillori mendimin dhe gjykimin e tyre. Këtë e them për shkak të asaj fjale që patën thënë më parë, kur thanë «E bën veten të barabartë me Perëndinë». (Joani 5:18) Sepse, po të kishte qenë edhe kjo thjesht bindje e hebrenjve e jo gjykim i vetë Krishtit, Ungjillori do të kishte shtuar se «ishte një mendim i hebrenjve». Kur, pra, prindërit i drejtuan te ai që ishte shëruar, e thirrën përsëri për të dytën herë; edhe nuk i thanë hapur e pa turp «Moho se të shëroi Krishti», po deshën ta arrinin këtë nën petkun e devotshmërisë.

Vargu 24. «Jepi, thotë njëri, lavdi Perëndisë.»

Sepse, po t'u thoshin prindërve «Mohoni se është biri juaj dhe se lindi i verbër», do të dukej fort qesharake. Edhe përsëri, po t'ia thoshin këtë vetë njeriut, do të ishte paturpësi e hapët. Prandaj nuk e thonë ashtu, po e drejtojnë punën ndryshe, duke thënë «Jepi lavdi Perëndisë», domethënë «prano se ky njeri nuk ka bërë asgjë».

«E dimë se ky njeri është mëkatar.»

Përse, atëherë, nuk ia provuat fajin kur ai tha «Cili prej jush më bind se kam mëkat?» (Joani 8:46) Nga e dini se është mëkatar? Pasi thanë «Jepi lavdi Perëndisë» dhe njeriu s'u përgjigj, Krishti, kur e takoi, e lëvdoi e nuk e qortoi, as i tha «Përse nuk i dhe lavdi Perëndisë?». Po ç'i tha? «A beson ti në Birin e Perëndisë?» (Vargu 35), që të mësosh se pikërisht kjo është «t'i japësh lavdi Perëndisë». Tani, po të mos ishte i barabartë në nder me Atin, kjo s'do të ishte dhënie lavdie; po, meqenëse ai që nderon Birin nderon edhe Atin, me të drejtë i verbri nuk qortohet. Ndërsa prisnin që prindërit të kundërshtonin e të mohonin çudinë, farisenjtë nuk i thanë asgjë vetë njeriut; po, kur panë se s'nxirrnin dobi nga kjo, i kthehen përsëri, duke thënë «Ky njeri është mëkatar».

Vargu 25. «U përgjigj e tha: ‹A është mëkatar apo jo, nuk e di; një gjë di, se isha i verbër dhe tani shoh.›»

Vallë, mos u tremb i verbri? Larg qoftë prej tij! Si, atëherë, ai që tha «Është profet» (Vargu 17), tani thotë «A është mëkatar, nuk e di»? E tha këtë jo se ishte vërtet i atij mendimi, as se e kishte bindur veten për këtë gjë, po sepse donte ta pastronte atë nga akuzat e tyre me dëshminë e vetë faktit, jo me pohimin e vet, edhe ta bënte mbrojtjen të besueshme, kur dëshmia e veprës së mirë të kryer do ta zgjidhte çështjen kundër tyre. Sepse, ki parasysh: kur, pas shumë fjalësh, i verbri tha «Po të mos ishte ky njeri i drejtë, s'do të mund të bënte çudira të tilla» (Vargu 33), ata u tërbuan aq shumë sa iu përgjigjën «Ke lindur krejt në mëkate, dhe do të na mësosh ne?». Po çfarë s'do të kishin thënë, po t'i kishte folur ashtu që në fillim? Çfarë s'do të kishin bërë? «A është mëkatar apo jo, nuk e di», sikur të thoshte: «Nuk them asgjë në të mirë të këtij njeriu, s'bëj tani asnjë pohim, po këtë e di me siguri e do ta pohoja, se, po të ishte mëkatar, s'do të kishte mundur të bënte gjëra të tilla». Kështu e ruajti veten të pastër nga dyshimi dhe dëshminë e tij të pacenuar, si njeri që nuk fliste nga anësia, po që dëshmonte sipas vetë faktit. Kur, pra, s'mundën as ta prishnin, as ta hiqnin atë që kishte ndodhur, kthehen përsëri te plani i tyre i mëparshëm, duke bërë pyetje të kota për mënyrën e shërimit. Bëjnë si njerëz që kërkojnë nga çdo anë rreth një gjahu që kanë përpara e s'mund ta dëmtojnë, duke rendur herë nga një anë, herë nga një tjetër; edhe u kthehen pohimeve të mëparshme të njeriut, që tani t'i bëjnë të pambështetura me pyetje të pandërprera, dhe thonë:

Vargu 26. «Ç'të bëri? Si t'i hapi sytë?»

Cila qe përgjigja e tij? Pasi i kishte mundur e i kishte rrëzuar, nuk u flet më me përulje. Sa kohë që çështja kërkonte hetim e argumente, fliste me kujdes, ndërsa jepte provën; po kur mundi e korri një fitore të shkëlqyer, atëherë merr guxim dhe i shkel nën këmbë. Ç'thotë?

Vargu 27. «Jua thashë një herë, edhe nuk dëgjuat; përse doni ta dëgjoni përsëri?»

A e sheh guximin e një lypësi përballë skribëve dhe farisenjve? Kaq e fortë është e vërteta, kaq e dobët gënjeshtra. E vërteta, edhe kur kapet vetëm pas njerëzve të thjeshtë, i bën të duken të lavdishëm; kurse tjetra, ndonëse rri me të fortët, i tregon të dobët. Ajo që thotë është e këtij lloji: «Ju s'ua vini veshin fjalëve të mia, prandaj nuk do të vazhdoj t'ju flas e t'ju përgjigjem, juve që më pyesni kot e që s'doni të dëgjoni për të mësuar, po që të përqeshni fjalët e mia».

«Mos doni edhe ju të bëheni nxënës të tij?»

[3.] Tani ai e ka radhitur veten në çetën e nxënësve, sepse «edhe ju?» është shprehja e dikujt që deklaron veten nxënës. Pastaj i talli e i mërziti me të tepërt. Sepse, duke e ditur se kjo i godiste rëndë, e tha, me dëshirën t'i qortonte me ashpërsi të madhe. Ky ishte veprim i një shpirti të guximshëm, që fluturon lart e përçmon marrëzinë e tyre, që tregon madhështinë e këtij nderi të lartë, për të cilin ishte fort i sigurt. Kështu tregoi se ata fyenin një njeri të denjë për t'u admiruar, po se ai vetë nuk e merrte fyerjen mbi vete, po e rroku si nder atë që ata ia dhanë si qortim.

Vargu 28. «Ti je nxënës i tij, po ne jemi nxënës të Moisiut.»

«Po kjo s'mund të jetë. Ju s'jeni as të Moisiut, as të këtij Njeriu; sepse, po të ishit të Moisiut, do të bëheshit edhe të këtij Njeriu.» Prandaj Krishti u pati thënë më parë, ngaqë ktheheshin vazhdimisht te këto fjalë: «Po të kishit besuar Moisiun, do të më kishit besuar mua, sepse ai shkroi për mua». (Joani 5:46)

Vargu 29. «E dimë se Perëndia i foli Moisiut.»

Me fjalën e kujt, me kumtimin e kujt? «Me atë të etërve tanë», thotë ndokush. A nuk duhet, atëherë, të besohet ai më shumë se etërit tuaj, ai që me çudira vërteton se erdhi prej Perëndisë e se flet gjëra prej së larti? Nuk thanë «Kemi dëgjuar se Perëndia i foli Moisiut», po «E dimë». A e pohoni ju, o hebrenj, atë që keni prej dëgjimit sikur ta dinit, kurse atë që keni prej të parit e quani më pak të sigurt se atë që keni prej dëgjimit? Megjithatë, të parën nuk e patë, po e dëgjuat; të dytën nuk e dëgjuat, po e patë. Ç'thotë, pra, i verbri?

Vargu 30. «Ja pra ku është gjëja e çuditshme: që ju nuk e dini se nga është, dhe ai bën çudira të tilla.»

«Që një Njeri që nuk është nga të shquarit, as nga fisnikët, as nga të njohurit ndër ju, të mund të bëjë gjëra të tilla; kaq sa nga çdo anë del qartë se ai është Perëndi, që s'ka nevojë për asnjë ndihmë njerëzore.»

Vargu 31. «E dimë se Perëndia nuk i dëgjon mëkatarët.»

Meqenëse ata vetë kishin qenë të parët që thanë «Si mund të bëjë një njeri mëkatar çudira të tilla?» (Vargu 16), tani ai nxjerr përpara po gjykimin e tyre, duke u kujtuar fjalët e tyre. «Ky mendim, thotë ai, është i përbashkët për mua e për ju. Qëndroni tani të patundur te ai». Edhe vërini re, ju lutem, urtësinë e tij. E rrotullon çudinë nga çdo anë, sepse ata s'mund ta zhbënin, dhe prej saj nxjerr përfundimet e veta. A e sheh se në fillim tha «A është mëkatar apo jo, nuk e di»? Jo se dyshonte (larg qoftë!), po se e dinte se ai nuk ishte mëkatar. Të paktën tani, kur pati rast, shih si e mbrojti. «E dimë se Perëndia nuk i dëgjon mëkatarët»:

«Po në qoftë ndokush adhurues i Perëndisë e në bëftë vullnetin e tij.»

Këtu ai jo vetëm e pastroi nga mëkati, po shpall se ai i pëlqen fort Perëndisë e bën gjithë vullnetin e tij. Meqenëse ata e quanin veten adhurues të Perëndisë, ai shtoi «edhe bën vullnetin e tij»: «sepse, thotë, s'mjafton ta njohësh Perëndinë, po duhet edhe të bësh vullnetin e tij». Pastaj madhëron atë që ishte bërë, duke thënë:

Vargu 32. «Që kur nisi bota, s'është dëgjuar se ndokush i ka hapur sytë një njeriu të lindur të verbër.»

«Në pranofshi tani se Perëndia nuk i dëgjon mëkatarët, dhe ky Njeri bëri një çudi, e madje një çudi që s'e bëri kurrë asnjë njeri, del qartë se ai i ka kaluar të gjithë në virtyt e se fuqia e tij është më e madhe se ç'i takon njeriut.» Ç'thonë, atëherë?

Vargu 34. «Ke lindur krejt në mëkate, dhe do të na mësosh ne?»

Sa kohë që prisnin se do të mohonte Krishtin, e quanin të besueshëm, duke e thirrur një herë e të dytën. Po të mos e quanit të besueshëm, përse e thirrët e e pyetët për të dytën herë? Po kur ai tha të vërtetën, pa u trembur, atëherë, kur më së shumti duhej ta admironin, e dënuan. Po ç'do të thotë «Ke lindur krejt në mëkate»? Këtu ata pa mëshirë ia përplasin në fytyrë vetë verbërinë e tij, sikur të thoshin «Je në mëkate që në moshën më të hershme», duke lënë të kuptohet se pikërisht për këtë lindi i verbër, gjë që ishte kundër arsyes. Të paktën për këtë pikë Krishti, duke e ngushëlluar, tha: «Për gjyq erdha unë në këtë botë, që të shohin ata që nuk shohin, edhe të verbohen ata që shohin». (Joani 9:39)

«Ke lindur krejt në mëkate, dhe do të na mësosh ne?» Po ç'kishte thënë njeriu? A shtroi mendimin e tij vetjak? A nuk shtroi një gjykim të përbashkët, duke thënë «E dimë se Perëndia nuk i dëgjon mëkatarët»? A nuk nxori pikërisht fjalët tuaja?

«Edhe e nxorën jashtë.»

A e pe lajmëtarin e së vërtetës, si varfëria s'i qe pengesë urtësisë së tij të vërtetë? A e sheh ç'qortime, ç'vuajtje hoqi që në fillim, dhe si dëshmoi me fjalë e me vepër?

[4.] Tani, këto janë shkruar që edhe ne t'i marrim shembull. Sepse, po të kemi parasysh të verbrin, lypësin, që as nuk e kishte parë Krishtin, e prapëseprapë tregoi menjëherë kaq guxim, madje para se t'i jepte zemër Krishti, duke qëndruar përballë një populli të tërë, vrastar, të pushtuar nga demoni e të çmendur, që donte me anë të zërit të tij të dënonte Krishtin; e në qoftë se ai as nuk u dorëzua, as nuk u tërhoq, po me guximin më të madh ua mbylli gojën dhe zgjodhi më mirë të nxirrej jashtë sesa ta tradhtonte të vërtetën, sa më tepër duhet ne, që kemi jetuar kaq gjatë në besim, që kemi parë dhjetë mijë mrekulli të bëra me anë të besimit, që kemi marrë të mira më të mëdha se ai, që kemi fituar shikimin e syve të brendshëm, që kemi soditur Misteret e patregueshme e që jemi thirrur në një nder të tillë, sa më tepër, pra, duhet të tregojmë çdo guxim në të folur përballë atyre që përpiqen të akuzojnë e që thonë çfarëdo gjëje kundër të krishterëve, t'ua mbyllim gojën e të mos rrimë duarkryq pa u përpjekur. Edhe do të jemi në gjendje ta bëjmë këtë, po të jemi të guximshëm, po t'u kushtojmë vëmendje Shkrimeve e po të mos i dëgjojmë shkujdesur. Sepse, po të vinte dikush këtu rregullisht, edhe pa lexuar në shtëpi, mjafton t'u kushtojë vëmendje atyre që thuhen këtu, dhe një vit i vetëm do të mjaftonte për ta bërë të njohur mirë me to; sepse ne nuk lexojmë sot një lloj Shkrimesh e nesër një tjetër, po gjithnjë e vazhdimisht po ato. Megjithatë, e tillë është prirja e mjerë e shumicës, saqë, pas kaq leximi, nuk dinë as emrat e Librave, dhe nuk u vjen turp e nuk dridhen që hyjnë kaq shkujdesur në një vend ku mund të dëgjojnë fjalën e Perëndisë. Po, në thirrtë qytetin një harpist, a një kërcimtar, a një aktor, të gjithë rendin me zell, i ndihen për nder që i thirri, dhe shpenzojnë gjysmën e një dite të tërë duke ndenjur për të vetëm; kurse, kur Perëndia na flet me anë të Profetëve e të Apostujve, ne gogësijmë, kruhemi, na merr gjumi. Edhe në verë, vapa na duket tepër e madhe, dhe ia mbathim për te tregu; e prapë, në dimër, shiu e balta na bëhen pengesë, dhe rrimë në shtëpi. Kurse në garat me kuaj, ndonëse s'kanë çati përsipër që t'i mbrojë nga lagështira, të shumtët, ndërsa bien shira të rrëmbyeshëm dhe era ua përplas ujin në fytyrë, rrinë si të çmendur, pa u bërë vonë as për të ftohtë, as për lagështirë, as për baltë, as për gjatësinë e udhës; dhe asgjë as nuk i mban në shtëpi, as nuk i pengon të shkojnë atje. Po këtu, ku ka çati mbi kokë e ku ngrohtësia është për t'u admiruar, ata ngurrojnë në vend që të vijnë me vrap; edhe kjo, ndonëse fitimi është i vetë shpirtrave të tyre. Si mund të durohet kjo, më thoni? Kështu ndodh që, ndërsa në ato punë jemi më të zotë se kushdo, në gjërat e nevojshme jemi më të paditur se fëmijët. Në të quajtë dikush qerrexhi a kërcimtar, thua se je fyer, dhe përdor çdo mjet për ta larë fyerjen; po, në të tërheqtë të bëhesh shikues i asaj pune, nuk ia mbath, dhe zanatin, emrin e të cilit e shmang, gati gjithnjë e ndjek. Kurse atje ku duhej të kishe edhe punën edhe emrin, edhe të jesh edhe të quhesh i krishterë, nuk di as ç'lloj gjëje është ajo punë. Ç'mund të jetë më keq se kjo marrëzi? Këto kam dashur t'jua them vazhdimisht, po kam frikë se mos fitoj urrejtje më kot e pa dobi. Sepse e shoh se jo vetëm të rinjtë janë të çmendur, po edhe të vjetrit; për këta të fundit më vjen turp veçanërisht, kur shoh një njeri të nderuar nga thinjat e tij të turpërojë ato thinja e të tërheqë pas vetes një fëmijë. Ç'është më keq se kjo tallje? Ç'është më e turpshme se kjo sjellje? Fëmijën e mëson i ati të sillet pahijshëm.

[5.] A ju thumbojnë fjalët? Pikërisht këtë dua: të ndieni dhembjen që sjellin fjalët, që të çliroheni nga turpi që sjellin veprat. Sepse ka disa shumë më të ftohtë se këta, të cilëve as që u vjen turp për ato që u thanë, madje që thurin edhe një argument të gjatë për të mbrojtur atë punë. Po t'i pyetësh se kush ishte Amosi a Avdiu, ose sa është numri i Profetëve a i Apostujve, s'çelin dot as gojën; po për kuaj e për qerrexhinj thurin shfajësime me më shumë zgjuarsi se sofistët a retorikët, dhe pas gjithë kësaj thonë: «Ç'dëm ka? Ç'humbje ka?». Pikërisht për këtë psherëtij: që ju as nuk e dini se ajo punë është humbje, as nuk e ndieni të keqen e saj. Perëndia të ka dhënë ty një hapësirë të caktuar jete për t'i shërbyer atij; e ti, ndërsa e shpenzon kot, pa kriter e për asgjë të dobishme, prapë pyet: «Ç'humbje ka?». Po të shpenzosh pak para më kot, e quan humbje; kurse, kur shpenzon ditë të tëra në spektaklet e djallit, mendon se s'po bën asgjë të keqe? Duhej ta shpenzoje gjithë jetën tënde në lutje e në uratë; kurse ti e çon dëm jetën e pasurinë pa u kujdesur, në dëm të vetes, për britma, për rrëmujë, për fjalë të turpshme, për sherre, për kënaqësi jashtë kohe e për vepra të kryera me dredhi; e pas gjithë kësaj pyet: «Ç'humbje ka?», pa ditur se çdo gjë mund ta harxhosh me bollëk, veç kohës. Arin, po ta shpenzosh, mund ta fitosh përsëri; po, po të humbësh kohën, atë me vështirësi do ta rimarrësh. Pak na jepet në këtë jetë të tashme; po të mos e përdorim, pra, si duhet, ç'do të themi kur të nisemi «atje»? Sepse, më thuaj, po t'i kishe urdhëruar një prej bijve të tu të mësonte një zanat, dhe ai pastaj të rrinte vazhdimisht në shtëpi, a madje ta kalonte kohën diku tjetër, a nuk do ta përzinte mësuesi? A nuk do të të thoshte: «Bëre marrëveshje me mua e caktove një kohë; po, në mos e kaloftë tani biri yt këtë kohë me mua, po nëpër vende të tjera, si do të ta nxjerr para teje si nxënës?». Të njëjtën duhet ta themi edhe ne. Sepse edhe Perëndia do të na thotë: «Ju dhashë kohë të mësonit këtë zanat të devotshmërisë; përse e çuat dëm atë kohë marrëzisht e kot? Përse as nuk shkuat rregullisht te mësuesi, as s'ua vutë veshin fjalëve të tij?». Sepse, që të tregojë se devotshmëria është zanat, dëgjo ç'thotë Profeti: «Ejani, o bij, dëgjomëni; do t'ju mësoj frikën e Zotit». (Psalmi 34:11) Edhe prapë: «Lum njeriu që ti e mëson, o Zot, edhe e stërvit nga ligji yt». (Psalmi 94:12) Kur, pra, ta kesh shpenzuar kot këtë kohë, ç'shfajësim do të kesh? «Po përse, thotë ndokush, na dha vetëm pak kohë?». O marrëzi e mosmirënjohje! Pikërisht për atë që më së shumti ishe i detyruar t'i falënderoje, që i shkurtoi mundimet e tua e i pakësoi lodhjet, dhe e bëri prehjen të gjatë e të përjetshme, pikërisht për këtë gjen faj e je i pakënaqur?

Po nuk e di si e sollëm fjalimin tonë deri këtu dhe e bëmë kaq të gjatë; prandaj tani duhet ta shkurtojmë. Sepse edhe kjo është pjesë e mjerimit tonë: që këtu, po të jetë fjalimi i gjatë, të gjithë bëhemi të shkujdesur, kurse atje nisin që në mesditë e ikin me dritë pishtarësh e llambash. Sidoqoftë, që të mos qortojmë përherë, tani ju lutemi e ju përgjërohemi: bëjani këtë nder vetes edhe neve; edhe, të çliruar nga çdo punë tjetër, le të mbërthehemi pas këtyre gjërave. Kështu do të fitojmë prej jush gëzim e hare, edhe nder për shkakun tuaj, edhe një shpërblim për këto mundime; kurse ju do të korrni tërë pagesën, sepse, ndonëse më parë ishit të mbërthyer aq marrëzisht pas skenës, e shkulët veten prej saj, nga frika e Perëndisë e me nxitjet tona, i thyet vargonjtë tuaj dhe nxituat drejt Perëndisë. Edhe jo vetëm «atje» do të merrni shpërblimin, po edhe «këtu» do të shijoni një kënaqësi të pastër. I tillë është virtyti: veç kurorave që na jep në qiell, edhe këtu na e bën jetën të këndshme. Le të bindemi, pra, nga sa u thanë, që të fitojmë të mirat edhe këtu edhe atje, me anë të hirit dhe të dashamirësisë së Zotit tonë Jisu Krisht, nëpërmjet tij dhe bashkë me të i qoftë lavdia Atit dhe Frymës së Shenjtë, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.