Joani 11:1, 2

«Ishte një njeri i sëmurë, i quajtur Llazar, nga Betania, nga fshati i Marisë dhe i së motrës së saj, Martës. Ishte pikërisht ajo Maria që e leu Zotin me vaj erëmirë.»

[1.] Shumë veta, kur shohin ndonjë prej atyre që i pëlqejnë Perëndisë të pësojë diçka të tmerrshme, të bjerë fjala të ketë rënë në sëmundje a në varfëri a në ndonjë të keqe tjetër të ngjashme, skandalizohen, sepse nuk e dinë se pikërisht atyre që i janë veçanërisht të dashur Perëndisë u takon të durojnë të tilla gjëra. Sepse edhe Llazari ishte një nga miqtë e Krishtit, e prapë ishte i sëmurë. Këtë e treguan të paktën ata që dërguan lajmin, kur thanë: «Ja, ai që ti do është i sëmurë.» Po le ta shohim pjesën që nga fillimi. «Ishte një njeri i sëmurë», thotë, «Llazari nga Betania.» Jo më kot, as rastësisht, e ka përmendur Ungjillori se nga ishte Llazari, po për një arsye që do të na e thotë më vonë. Tani për tani le t'i përmbahemi pjesës që kemi përpara. Për të mirën tonë na tregon edhe se cilat ishin motrat e Llazarit, e për më tepër se ç'kishte Maria më shumë se tjetra, kur vazhdon e thotë: «Ishte pikërisht ajo Maria që e leu Zotin me vaj erëmirë.» Këtu disa, plot dyshim, pyesin: «Si e duroi Zoti që një grua të bënte një gjë të tillë?» Së pari, pra, duhet kuptuar se kjo nuk është e përdala që përmendet te Mateu (Mt. 26:7), as ajo te Lluka (Llk. 7:37), po një grua tjetër; ato ishin gra të përdala, plot me vese, kurse kjo ishte edhe e përmbajtur, edhe e zellshme, sepse e tregoi zellin e vet në mikpritjen e Krishtit. Ungjillori do të tregojë edhe se motrat e donin, e megjithatë ai e la Llazarin të vdiste. Po pse nuk vepruan si kryeqindësi dhe si oborrtari, të linin vëllanë e sëmurë e të vinin vetë te Krishti, në vend që të dërgonin lajm? Kishin shumë besim te Krishti dhe ndienin ndaj tij një afri të fortë. Për më tepër, ishin gra të dobëta e të rënduara nga hidhërimi; sepse që nuk vepruan kështu nga mospërfillja për të, e treguan më pas. Është pra e qartë se kjo Maria nuk ishte e përdala. «Po përse», thotë dikush, «e pranoi Krishti atë të përdalë?» Që t'ia hiqte paudhësinë, që të tregonte dashurinë e tij njerëzore, që ti të mësoje se s'ka sëmundje që të ngadhënjejë mbi mirësinë e tij. Mos shiko, pra, vetëm këtë, që e priti, po vër re edhe anën tjetër, si e ndryshoi. Po, për t'u kthyer te tema, përse na e tregon Ungjillori këtë ngjarje? Ose më mirë, çfarë do të na tregojë kur thotë:

Vargu 5. «Jisui e donte Martën, edhe të motrën, edhe Llazarin.»

Që të mos ankohemi kurrë e të mos mërzitemi, po t'u ndodhë ndonjë sëmundje njerëzve të mirë, atyre që i janë të dashur Perëndisë.

Vargu 3. «Ja, ai që ti do është i sëmurë.»

Deshën ta zgjonin mëshirën e Krishtit, sepse ende e vështronin si njeri. Kjo duket qartë nga ato që thonë: «Po të ishe këtu, nuk do të kishte vdekur», dhe nga se nuk thanë «Ja, Llazari është i sëmurë», po «Ja, ai që ti do është i sëmurë». Ç'tha atëherë Krishti?

Vargu 4. «Kjo sëmundje nuk është për vdekje, po për lavdinë e Perëndisë, që me anë të saj të lavdërohet Biri i Perëndisë.»

Vër re si pohon përsëri se lavdia e tij dhe e Atit është një; sepse, pasi tha «e Perëndisë», shtoi: «që të lavdërohet Biri i Perëndisë».

«Kjo sëmundje nuk është për vdekje.» Meqë kishte ndër mend të ndalej edhe dy ditë atje ku ishte, i përcjell tani për tani lajmëtarët me këtë përgjigje. Prandaj duhet të mrekullohemi me motrat e Llazarit: pasi dëgjuan se sëmundja nuk ishte «për vdekje», e megjithatë e panë të vdekur, nuk u skandalizuan, ndonëse ngjarja doli krejt e kundërta. Po edhe kështu erdhën tek ai dhe nuk menduan se kishte folur rrejshëm.

Fjala «që» në këtë varg nuk tregon shkak, po pasojë; sëmundja erdhi nga shkaqe të tjera, po ai e përdori për lavdinë e Perëndisë.

Vargu 6. «Edhe si i tha këto, ndenji dy ditë.»

Përse ndenji? Që Llazari të jepte frymën e fundit dhe të varrosej; që askush të mos mund të pohonte se e ktheu në jetë kur ende s'kishte vdekur, duke thënë se qe letargji, të fikët a një krizë, po jo vdekje. Prandaj ndenji kaq gjatë, sa nisi kalbja dhe ata thanë: «Tani qelbet.»

Vargu 7. «Atëherë u thotë nxënësve të tij: Le të shkojmë në Jude.»

Përse, ndonëse në raste të tjera kurrë s'ua thoshte më parë se ku po shkonte, këtu ua thotë? Ishin trembur shumë, dhe, meqë ishin në këtë gjendje, i paralajmëron, që e papritura të mos i shqetësonte. Ç'thonë atëherë nxënësit?

Vargu 8. «Tani së fundi hebrenjtë kërkonin të të vrisnin me gurë, edhe shkon prapë atje?»

Kishin frikë, pra, edhe për të, po më shumë për veten e tyre, sepse ende nuk ishin të përsosur. Kështu Thomai, që dridhej nga frika, tha: «Le të shkojmë edhe ne, që të vdesim bashkë me të» (vg. 16), sepse Thomai ishte më i dobët e më mosbesues se të tjerët. Po shih si u jep zemër Jisui me fjalët e tij.

Vargu 9. «A nuk i ka dymbëdhjetë orë dita?»

Ose e thotë këtë me kuptimin: «Ai që s'e ndien veten fajtor për asnjë të keqe, s'do të pësojë asgjë të tmerrshme; vetëm ai që bën të keqen do të pësojë, prandaj s'kemi pse trembemi, se s'kemi bërë asgjë që meriton vdekje»; ose: «Ai që ‹sheh dritën e kësaj bote› është i sigurt; dhe po të jetë i sigurt ai që sheh dritën e kësaj bote, aq më tepër ai që është me mua, po të mos ndahet nga unë.» Pasi u dha zemër me këto fjalë, shton se arsyeja e të shkuarit atje ishte e ngutshme, dhe u tregon se do të shkonin jo në Jerusalem, po në Betania.

Vargjet 11, 12. «Miku ynë Llazari», thotë, «ka rënë në gjumë, po unë po shkoj ta zgjoj nga gjumi.»

Domethënë: «Nuk po shkoj për të njëjtin qëllim si më parë, të diskutoj e të grindem përsëri me hebrenjtë, po të zgjoj mikun tonë.»

Vargu 12. «Atëherë nxënësit e tij thanë: Zot, në qoftë se fle, do të bëhet mirë.»

Këtë nuk e thanë kot, po ngaqë donin të pengonin shkuarjen atje. «Thua», pyet njëri prej tyre, «se ka rënë në gjumë? Atëherë s'ka pse të ngutemi të shkojmë.» Po pikërisht për këtë kishte thënë «miku ynë», që të tregonte se shkuarja atje ishte e nevojshme. Kur, pra, prirja e tyre u tregua disi ngurruese, ai tha:

[2.] Vargu 14. «Ai vdiq.»

Fjalën e parë e tha ngaqë donte të provonte se nuk e donte mburrjen; po, meqë nuk e kuptuan, shtoi: «Ai vdiq.»

Vargu 15. «Edhe gëzohem për ju.»

Përse «për ju»? «Sepse ju paralajmërova për vdekjen e tij pa qenë atje, dhe sepse, kur ta ngjall përsëri, s'do të ketë asnjë dyshim mashtrimi.» A e sheh se sa të papërsosur ishin ende nxënësit në gjendjen e tyre, dhe se s'e njihnin fuqinë e tij ashtu si duhej? Këtë e shkaktonin tmerret që ndërhynin dhe ua trazonin e turbullonin shpirtin. Kur tha «ka rënë në gjumë», shtoi «po shkoj ta zgjoj»; po kur tha «ai vdiq», nuk shtoi «po shkoj ta ngjall»; sepse nuk donte të parathoshte me fjalë atë që do ta vërtetonte me siguri me vepra, duke na mësuar kudo të mos jemi mendjemëdhenj dhe të mos premtojmë kot. Edhe në rastin e kryeqindësit, kur e thirrën, veproi kështu (se tha: «Do të vij dhe do ta shëroj», Mt. 8:7): e tha këtë për të treguar besimin e kryeqindësit. Në pyettë ndokush: «Si e morën nxënësit për gjumë? Si nuk e kuptuan se bëhej fjalë për vdekje, kur ai tha ‹po shkoj ta zgjoj›? Sepse do të ishte marrëzi po të prisnin që ai të bënte pesëmbëdhjetë stade rrugë vetëm për ta zgjuar»; do të përgjigjeshim se e quajtën një thënie të errët, siç u thoshte shpesh.

Tani të gjithë kishin frikë nga sulmet e hebrenjve, po Thomai më shumë se të tjerët; prandaj edhe tha:

Vargu 16. «Le të shkojmë edhe ne, që të vdesim bashkë me të.»

Disa thonë se ai vetë dëshironte të vdiste; po s'është ashtu: shprehja është më tepër shenjë frikacakërie. Megjithatë nuk u qortua, sepse Krishti ende ia duronte dobësinë; po më vonë u bë më i fortë se të gjithë e i pamposhtur. Sepse ja çfarë është për t'u mrekulluar: e shohim atë që qe kaq i dobët para Kryqëzimit, të bëhet pas Kryqëzimit, pasi kishte besuar në Ngjalljen, më i zellshëm se kushdo. Kaq e madhe qe fuqia e Krishtit. Pikërisht ai njeri që s'guxoi të shkonte bashkë me Krishtin në Betania, po ai, ndërsa nuk e shihte më Krishtin, e përshkoi thuajse tërë botën e banuar dhe jetoi në mes të kombeve që ishin plot me vrasje e që kërkonin ta vrisnin.

Po nëse Betania ishte «pesëmbëdhjetë stade larg», domethënë dy milje, si ishte Llazari «vdekur prej katër ditësh»? Jisui ndenji dy ditë; një ditë para këtyre të dyjave, dikush kishte ardhur me lajmin (po atë ditë vdiq Llazari), pastaj, gjatë ditës së katërt, ai mbërriti. Priti të thirrej dhe nuk erdhi i paftuar, që askush të mos dyshonte për atë që ndodhi; as ato gratë që i deshte nuk erdhën vetë, po dërguan të tjerë.

Vargu 18. «Betania ishte rreth pesëmbëdhjetë stade larg.»

Jo më kot e përmend këtë, po do të na njoftojë se ishte afër, e se prandaj ishte e mundshme që aty të kishte shumë veta. Duke e pohuar këtë, pra, shton:

Vargu 19. «Shumë nga hebrenjtë erdhën për t'i ngushëlluar.»

Po si mund t'i ngushëllonin gra të dashura për Krishtin, kur ishin marrë vesh se, po ta rrëfente ndokush Krishtin, do të përjashtohej nga sinagoga? Ose ngaqë fatkeqësia ishte e rëndë, ose ngaqë i nderonin si njerëz të një fisi më të lartë, ose ata që erdhën nuk ishin nga të ligjtë, se shumë prej tyre madje besuan. Ungjillori i përmend këto rrethana për të provuar se Llazari kishte vdekur vërtet.

[3.] Po përse Marta, kur shkoi të takonte Krishtin, nuk e mori edhe të motrën me vete? Deshi ta takonte veç e veç dhe t'i tregonte ç'kishte ndodhur. Po, kur ai e solli te shpresa e mirë, ajo shkoi e thirri Marinë, e cila e takoi ndërsa hidhërimi i saj ishte ende në kulm. A e sheh sa e zjarrtë ishte dashuria e saj? Kjo është Maria për të cilën ai tha: «Maria zgjodhi pjesën e mirë» (Llk. 10:42). «Po si», thotë dikush, «duket Marta më e zellshme?» Nuk ishte më e zellshme, po ngaqë tjetra ende s'ishte lajmëruar, sepse Marta ishte më e dobëta. Se edhe kur kishte dëgjuar gjëra të tilla nga Krishti, prapë flet me mendje tokësore: «Tashmë qelbet, se ka katër ditë vdekur» (vg. 39). Po Maria, ndonëse s'kishte dëgjuar asgjë, nuk tha gjë të tillë, po, duke besuar menjëherë, thotë:

Vargu 21. «Zot, po të ishe këtu, im vëlla nuk do të kishte vdekur.»

Shih sa e madhe është urtësia qiellore e këtyre grave, ndonëse mendja e tyre është e dobët. Sepse, kur panë Krishtin, nuk shpërthyen në vajtime, në gjëmë e në klithma të forta, siç bëjmë ne kur shohim ndonjë të njohur që na vjen ndërsa jemi në zi; po menjëherë nderojnë Mësuesin e tyre. Kështu, pra, të dyja këto motra besuan te Krishti, po jo në mënyrën e duhur; sepse ende nuk e dinin me siguri as se ai ishte Perëndi, as se i bënte këto me fuqinë dhe pushtetin e vet; për të dyja këto pika ai i mësoi. Se e treguan mosdijen për të parën kur thanë: «Po të ishe këtu, vëllai ynë nuk do të kishte vdekur»; dhe për të dytën kur thanë:

Vargu 22. «Çfarëdo që t'i kërkosh Perëndisë, ai do të ta japë.»

Sikur të flisnin për ndonjë të vdekshëm të virtytshëm e të çmuar. Po shih ç'thotë Krishti:

Vargu 23. «Vëllai yt do të ngjallet.»

Deri këtu ai e hedh poshtë thënien e parë «çfarëdo që t'i kërkosh»; sepse nuk tha «unë kërkoj», po çfarë? «Vëllai yt do të ngjallet.» Të thoshte: «Grua, ti ende shikon poshtë; s'kam nevojë për ndihmën e askujt, po i bëj të gjitha vetë», do të ishte gjë e rëndë e pengesë për të; kurse të thoshte «do të ngjallet», qe vepër e atij që zgjodhi një mënyrë të mesme të foluri. Dhe me anë të asaj që vijon, u bëri aluzion pikave që përmenda; sepse, kur Marta thotë:

Vargu 24. «E di se do të ngjallet në ditën e fundit», dhe ai, për të treguar më qartë pushtetin e tij, përgjigjet:

Vargu 25. «Unë jam Ngjallja edhe Jeta.»

Duke treguar se s'kishte nevojë për tjetërkënd që ta ndihmonte, po qe se ai vetë është Jeta; sepse, po të kishte nevojë për një tjetër, si mund të ishte «Ngjallja edhe Jeta»? Megjithatë nuk e tha këtë haptas, po vetëm e la të kuptohej. Po, kur ajo thotë përsëri «çfarëdo që t'i kërkosh», ai përgjigjet:

«Ai që beson tek unë, edhe në vdektë, do të rrojë.»

Duke treguar se ai është Dhënësi i të mirave dhe se atij duhet t'i kërkojmë.

Vargu 26. «Edhe kushdo që rron e beson tek unë, nuk do të vdesë kurrë.»

Vër re si ia ngre mendjen lart; sepse s'kërkohej vetëm ngjallja e Llazarit, po duhej që edhe ajo, edhe ata që ishin me të, të mësonin Ngjalljen. Prandaj, para se të ngjallte të vdekurin, u jep me fjalë urtësinë qiellore. Po, në qoftë se ai është «Ngjallja» dhe «Jeta», nuk e kufizon vendi, po, i pranishëm kudo, di si të shërojë. Prandaj, po të kishin thënë, si kryeqindësi: «Thuaj vetëm një fjalë, edhe shërbëtori im do të shërohet» (Mt. 8:8), ai do ta bënte; po, meqë e thirrën pranë tyre dhe iu lutën të vinte, ai përulet për t'i ngritur nga mendimi i ulët që kishin formuar për të, dhe vjen në atë vend. Megjithatë, ndërsa përulej, tregoi se edhe kur mungonte kishte fuqi të shëronte. Për këtë arsye edhe vonoi, sepse mëshira nuk do të dukej po të jepej menjëherë, po të mos kishte pasur më parë një erë të keqe (nga kufoma). Po si e dinte gruaja se do të kishte një Ngjallje? Kishin dëgjuar Krishtin të thoshte shumë gjëra për Ngjalljen, e megjithatë ajo tani dëshironte ta shihte. Dhe vër re si ende rri poshtë; sepse, pasi dëgjoi «Unë jam Ngjallja edhe Jeta», as atëherë nuk tha «Ngjalle atë», po:

Vargu 27. «Besoj se ti je Krishti, Biri i Perëndisë.»

Cila është përgjigjja e Krishtit? «Ai që beson tek unë, edhe në vdektë, do të rrojë» (këtu duke folur për këtë vdekje që u është e përbashkët të gjithëve). «Edhe kushdo që rron e beson tek unë, nuk do të vdesë kurrë» (vg. 26), duke nënkuptuar atë vdekjen tjetër. «Meqë, pra, unë jam Ngjallja edhe Jeta, mos u trondit, ndonëse yt vëlla tashmë ka vdekur, po beso, sepse kjo nuk është vdekje.» Për një çast e ngushëlloi për atë që kishte ndodhur; dhe i dha njëfarë shprese, duke thënë «do të ngjallet» dhe «unë jam Ngjallja»; dhe se, pasi të ngjallej, edhe në vdektë përsëri, s'do të pësonte asnjë të keqe, kështu që s'ka pse të trembet nga kjo vdekje. Ajo që thotë është si kjo: «As ky njeri nuk ka vdekur, as ju s'do të vdisni.» «A e beson këtë?» Ajo thotë: «Besoj se ti je Krishti, Biri i Perëndisë.»

«Që do të vinte në botë.»

Gruaja, më duket, nuk e kupton thënien; e ndiente se ishte diçka e madhe, po nuk e rroku tërë kuptimin, kështu që, kur e pyetën për një gjë, u përgjigj për një tjetër. Megjithatë, të paktën për një çast pati këtë fitim, që e zbuti hidhërimin e vet; e tillë ishte fuqia e fjalëve të Krishtit. Për këtë arsye Marta doli e para, edhe Maria e ndoqi. Sepse dashuria për Mësuesin e tyre nuk i linte të ndienin fort dhimbjen e çastit; kështu që mendjet e këtyre grave ishin vërtet të urta, po edhe të dashura.

[4.] Po në ditët tona, ndër të tjerat të këqija, ka një sëmundje shumë të përhapur ndër gratë tona: bëjnë një shfaqje të madhe me vajtimet e me gjëmët e tyre, zbulojnë krahët, shkulin flokët, gërvishtin faqet. E këtë e bëjnë disa nga hidhërimi, të tjera për t'u dukur e nga rivaliteti, të tjera nga shthurja; dhe zbulojnë krahët, madje edhe përpara syve të burrave. Përse e bën këtë, o grua? Zhvishesh në mënyrë të pahijshme, thuamë, ti që je gjymtyrë e Krishtit, në mes të sheshit, kur aty janë të pranishëm burrat? Shkul flokët, gris rrobat, vajton me zë të lartë, hyn në valle e i ngjan gjatë gjithë kohës grave bakante, e s'të shkon ndër mend se e fyen Perëndinë? Ç'marrëzi është kjo? A nuk do të qeshin paganët? A nuk do t'i quajnë përralla mësimet tona? Do të thonë: «S'ka ngjallje: mësimet e të krishterëve janë tallje, mashtrim e trillim. Sepse gratë e tyre vajtojnë sikur të mos kishte asgjë pas kësaj bote; nuk ua vënë veshin fjalëve të gdhendura në librat e tyre; të gjitha ato fjalë janë trillime, dhe këto gra e tregojnë se janë të tilla. Sepse, po të kishin besuar se ai që ka vdekur nuk është i vdekur, po ka kaluar në një jetë më të mirë, nuk do ta vajtonin sikur të mos ishte më, nuk do të rriheshin kështu, nuk do të thoshin fjalë të tilla, plot mosbesim: ‹Nuk do të të shoh më kurrë, nuk do të të rifitoj më kurrë›; tërë feja e tyre është përrallë, dhe, po të mos u besohet kështu vetë e mira më e madhe, aq më pak gjërat e tjera që ata i nderojnë.» Paganët nuk sillen kaq si gra: shumë prej tyre kanë ushtruar urtësinë qiellore; madje një grua, kur dëgjoi se i biri i kishte rënë në betejë, pyeti menjëherë: «Po punët e qytetit si janë?» Një tjetër, njeri vërtet i urtë, ndërsa po e kurorëzonin, dëgjoi se i biri kishte rënë për atdheun; e hoqi kurorën dhe pyeti cili nga të dy; pastaj, kur mori vesh cili qe, e vuri përsëri kurorën. Shumë veta madje i dhanë bijtë e bijat për therje, për nder të perëndive të tyre të liga; dhe gratë spartane i nxitin bijtë ose ta sjellin mburojën shëndoshë nga lufta, ose të kthehen të vdekur mbi të. Prandaj kam turp që paganët tregojnë urtësi të vërtetë në këto gjëra, kurse ne sillemi në mënyrë të pahijshme. Ata që s'dinë asgjë për Ngjalljen luajnë rolin e atyre që dinë; kurse ata që dinë, rolin e atyre që s'dinë. Dhe shpesh shumë veta bëjnë nga turpi i njerëzve atë që s'e bëjnë për hir të Perëndisë. Sepse gratë e klasës më të lartë as nuk i shkulin flokët, as nuk i zbulojnë krahët; dhe pikërisht kjo është akuzë shumë e rëndë kundër tyre: jo se nuk zhvishen, po se veprojnë kështu jo nga devotshmëria, po që të mos mendohet se e turpërojnë veten. A është turpi i tyre më i fortë se hidhërimi, kurse frika e Perëndisë jo më e fortë? A nuk e meriton kjo qortimin më të ashpër? Atë që gratë e pasura e bëjnë për shkak të pasurisë, të varfrat duhet ta bënin nga frika e Perëndisë; po tani ndodh krejt e kundërta: të pasurat veprojnë me urtësi nga mendjemadhësia, kurse të varfrat, nga vogëlsia e shpirtit, veprojnë në mënyrë të pahijshme. Ç'ka më keq se ky çrregullim? I bëjmë të gjitha për njerëzit, të gjitha për gjërat e dheut. Dhe këta njerëz thonë fjalë plot marrëzi e plot përqeshje. Zoti vërtet thotë: «Lum ata që vajtojnë» (Mt. 5:4), duke folur për ata që vajtojnë për mëkatet e tyre; e askush s'vajton me atë lloj vajtimi, as s'shqetësohet për një shpirt të humbur; kurse këtë tjetrën, që s'na u urdhërua ta bënim, e bëjmë. «Ç'të themi, pra?» thotë dikush. «A është e mundur, duke qenë njeri, të mos qash?» Jo, as e ndaloj të qarën, po ndaloj rrahjen e vetes, të qarën pa masë. Nuk jam as i vrazhdë, as mizor. E di se natyra jonë i kërkon e i lyp miqtë dhe shokët e përditshëm; s'mund të mos hidhërohet. Siç e tregoi edhe Krishti, sepse qau për Llazarin. Kështu bëj edhe ti: qaj, po me butësi, po me hijeshi, po me frikën e Perëndisë. Po të qash kështu, s'e bën si njeri që s'beson në Ngjalljen, po si njeri që s'e duron ndarjen. Sepse qajmë edhe për ata që na lënë e nisen për vende të huaja, e megjithatë s'e bëjmë këtë si të dëshpëruar.

[5.] Kështu, pra, qaj edhe ti, sikur të përcillje dikë në udhë për në një tokë tjetër. Këto i them jo si të jepja një rregull veprimi, po duke u përulur (ndaj dobësisë njerëzore). Sepse, në qoftë se i vdekuri ka qenë mëkatar, një nga ata që në shumë gjëra e kanë fyer Perëndinë, është për t'u qarë (ose më mirë, jo vetëm për t'u qarë, se kjo s'i vlen atij, po duhet bërë ç'të mundet për t'i siguruar njëfarë ngushëllimi me lëmosha e me blatime); po është edhe për t'u gëzuar që ligësia e tij u ndërpre. Në qoftë se ka qenë i drejtë, prapë është për t'u gëzuar, sepse ajo që është e tij tani është vënë në siguri, e liruar nga pasiguria e së ardhmes; po qe i ri, sepse u shpëtua shpejt nga të këqijat e zakonshme të jetës; po qe plak, sepse u nda pasi mori sa u ngop nga ajo që quhet e dëshirueshme. Po ti, duke lënë pas dore t'i mendosh këto, i nxit shërbëtoret të bëjnë si vajtore, sikur gjoja ta nderoje të vdekurin, ndërkohë që është vepër çnderimi të skajshëm. Sepse nderi ndaj të vdekurit s'janë gjëmët e vajtimet, po himnet, psalmet dhe një jetë e shkëlqyer. Njeriu i mirë, kur të ndahet, do të niset me engjëj, edhe sikur askush të mos jetë pranë trupit të tij; kurse i prishuri, edhe sikur të ketë një qytet të tërë në varrimin e tij, s'do të përfitojë asgjë. Do ta nderosh atë që u nda? Nderoje në një mënyrë tjetër: me lëmosha, me vepra bamirësie e shërbimi. Ç'vlejnë vajtimet e shumta? Kam dëgjuar edhe një gjë tjetër të rëndë: se shumë gra tërheqin dashnorë me klithmat e tyre të pikëlluara, duke fituar, me zjarrin e vajtimeve, emrin se e donin burrin. O qëllim djallëzor! O shpikje satanike! Deri kur do të jemi veçse pluhur e hi, deri kur veçse gjak e mish? Le të vështrojmë lart nga qielli, le të mendojmë për gjërat frymërore. Si do të mund t'i qortojmë paganët, si t'i nxitim, kur bëjmë gjëra të tilla? Si do të diskutojmë me ta për Ngjalljen? Po për pjesën tjetër të urtësisë qiellore? Si do të jetojmë vetë pa frikë? A nuk e di se nga hidhërimi vjen vdekja? Sepse hidhërimi, duke errësuar pjesën shikuese të shpirtit, jo vetëm e pengon të kuptojë atë që duhet, po edhe i shkakton dëm të madh. Në një mënyrë, pra, e fyejmë Perëndinë e s'i bëjmë dobi as vetes, as atij që u nda; në tjetrën i pëlqejmë Perëndisë dhe fitojmë nder ndër njerëz. Po të mos përkulemi vetë, ai së shpejti do të na e heqë atë që na mbetet nga ligështia; po të ankohemi, na lë të dorëzohemi te hidhërimi. Po të jemi mirënjohës, s'do të biem në ligështi. «Po si», thotë dikush, «është e mundur të mos hidhërohesh, kur ke humbur një bir a një bijë a gruan?» Nuk them «të mos hidhërohesh», po «të mos e bësh këtë pa masë». Sepse, po të mendojmë se Perëndia e mori, dhe se burri a biri që kishim ishte i vdekshëm, së shpejti do të ngushëllohemi. Të ankohesh është vepër e atyre që kërkojnë diçka më të lartë se natyra e tyre. Ke lindur njeri, dhe i vdekshëm; përse, pra, hidhërohesh që ndodhi ajo që është e natyrshme? A hidhërohesh që ushqehesh duke ngrënë? A kërkon të jetosh pa këtë? Vepro kështu edhe në rastin e vdekjes, dhe, duke qenë i vdekshëm, mos kërko ende pavdekësinë. Njëherë e përgjithmonë kjo gjë është caktuar. Mos u hidhëro, pra, e mos u bëj vajtore, po nënshtroju ligjeve që u vunë të gjithëve njësoj. Hidhërohu për mëkatet e tua; ky është vajtimi i mirë, kjo është urtësia më e lartë. Le të vajtojmë, pra, vazhdimisht për këtë arsye, që të fitojmë gëzimin që është atje, me anë të hirit dhe të dashurisë njerëzore të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia në jetë të jetëve. Amin.