Joani 12:25,26

«Ai që do jetën e tij do ta humbasë, edhe ai që urren jetën e tij në këtë botë do ta ruajë për jetë të përjetshme. Në më shërbeftë ndonjë, le të më ndjekë.»

[1.] E ëmbël është jeta e tanishme dhe plot kënaqësi, po jo për të gjithë, veçse për ata që janë mbërthyer pas saj. Sepse, po të vështrojë ndokush drejt qiellit e të shohë bukuritë e atjeshme, shpejt do ta përçmojë këtë jetë e s'do t'i japë rëndësi. Ashtu si e çmojmë bukurinë e një sendi për sa kohë s'shohim gjë më të bukur, po kur shfaqet një më e bukur, të parën e përçmojmë. Po të donim, pra, të vështronim atë bukuri e të sodisnim shkëlqimin e mbretërisë atje, shpejt do të çliroheshim nga zinxhirët tanë të tanishëm; sepse njëfarë zinxhiri është kjo lidhje me gjërat e tanishme. Dhe dëgjoni ç'thotë Krishti për të na sjellë drejt kësaj: «Ai që do jetën e tij do ta humbasë, edhe ai që urren jetën e tij në këtë botë do ta ruajë për jetë të përjetshme; në më shërbeftë ndonjë, le të më ndjekë»; dhe: «Atje ku jam unë, atje është edhe shërbëtori im.» Fjalët duken si gjëzë, po nuk janë të tilla, përkundrazi janë plot urtësi. Po si do «ta humbasë jetën ai që e do»? Kur i kryen dëshirat e saj të pahijshme, kur e kënaq atje ku nuk duhet. Prandaj dikush na këshillon, duke thënë: «Mos ec pas dëshirave të shpirtit tënd» (Sirak 18:30); sepse kështu do ta shkatërrosh atë, meqë të largon nga udha që të çon te virtyti; ashtu si, përkundrazi, «ai që e urren atë në këtë botë, do ta shpëtojë.» Po ç'do të thotë «ai që e urren»? Ai që nuk i nënshtrohet asaj kur ajo urdhëron gjëra të dëmshme. Dhe nuk tha «ai që nuk i nënshtrohet asaj», po «ai që e urren»; sepse, ashtu si nuk durojmë as t'ua dëgjojmë zërin atyre që urrejmë, as t'i shohim me kënaqësi, po ashtu edhe nga shpirti duhet të largohemi me vrull, kur ai urdhëron gjëra në kundërshtim me atë që i pëlqen Perëndisë. Sepse, meqë tani do t'u fliste gjatë për vdekjen, për vdekjen e vet, dhe ngaqë i shihte të dëshpëruar e të ligështuar, foli me forcë të madhe, duke thënë: «Ç'po them? Po të mos e duroni trimërisht vdekjen time? Madje, në mos vdekshit ju vetë, s'do të fitoni asgjë.» Vini re gjithashtu si e zbut fjalimin. Ishte gjë fort e rëndë dhe e trishtueshme të dëgjoje se njeriu që e do jetën duhet të vdesë. Po ç'të flas për kohët e vjetra, kur edhe tani gjejmë shumë veta që me gëzim durojnë të pësojnë çdo gjë, vetëm e vetëm për të shijuar jetën e tanishme, edhe këtë madje atëherë kur janë të bindur për gjërat që kanë për të ardhur; të cilët, kur shohin ndërtesa, vepra arti e shpikje, qajnë e thonë me vete: «Sa shumë gjëra shpik njeriu, e prapëseprapë bëhet pluhur! Kaq i madh është malli për këtë jetë të tanishme.» Për t'i zgjidhur, pra, këto pranga, Krishti thotë: «Ai që e urren shpirtin e tij në këtë botë, do ta ruajë për jetë të përjetshme.» Sepse, që ta dish se ai foli duke i nxitur e duke ua shpërndarë frikën, dëgjo ç'vjen më pas.

«Në më shërbeftë ndonjë, le të më ndjekë.»

Ai flet për vdekjen dhe kërkon një ndjekje që bëhet me vepra. Sepse, sigurisht, ai që shërben duhet të ndjekë atë që i shërben. Dhe vini re në ç'kohë ua tha këto; jo kur ishin të përndjekur, po kur ishin plot siguri; kur pandehnin se ishin të sigurt për shkak të nderit e të vëmendjes së shumicës, kur mund të zgjoheshin e të dëgjonin: «Le të marrë kryqin e vet edhe të vijë pas meje» (Mt. 16:24); domethënë: «Jini përherë», thotë, «gati përballë rreziqeve, përballë vdekjes, përballë ikjes suaj prej këtej.» Pastaj, pasi tha atë që ishte e rëndë për t'u duruar, vë përpara edhe çmimin. E cili ishte ky? Ta ndjekësh atë e të jesh atje ku është ai; duke treguar se Ngjallja do të pasojë vdekjen. Sepse, thotë ai,

«Atje ku jam unë, atje është edhe shërbëtori im.»

Po ku është Krishti? Në qiell. Le të shpërngulemi, pra, atje me shpirt e me mendje, qysh para Ngjalljes.

«Në më shërbeftë ndonjë, Ati do ta dojë.»

Përse nuk tha «unë»? Sepse ende s'kishin një mendim të drejtë për të, po kishin një mendim më të lartë për Atin. Sepse si mund të përfytyronin gjë të madhe për të, ata që as nuk e dinin se do të ngjallej përsëri? Prandaj u tha bijve të Zebedeut: «Nuk është imja ta jap, po do t'u jepet atyre për të cilët është përgatitur nga Ati im» (Mk. 10:40); e prapëseprapë është ai që gjykon. Po në këtë pjesë ai vërteton edhe birërinë e tij të vërtetë. Sepse Ati do t'i presë ashtu si shërbëtorë të Birit të vet.

Vargu 27. «Tani shpirti im është i trazuar; edhe ç'të them? Atë, shpëtomë nga kjo orë.»

«Po, sigurisht, kjo s'është fjala e dikujt që i nxit të shkojnë deri në vdekje.» Përkundrazi, është pikërisht fjala e dikujt që i nxit fort për këtë. Sepse, që të mos thoshin: «Ai, duke qenë i çliruar nga dhembjet e vdekshme, arsyeton lehtë për vdekjen e na nxit, ndërsa vetë s'është në asnjë rrezik», ai tregon se, ndonëse e ndien ankthin e saj, për shkak të dobisë së saj nuk e refuzon. Po këto i takojnë ikonomisë, jo hyjnisë. Prandaj thotë: «Tani shpirti im është i trazuar»; sepse, po të mos ishte kështu, ç'lidhje do të kishte ajo që u tha me fjalët e tij «Atë, shpëtomë nga kjo orë»? Edhe aq i trazuar, sa kërkoi çlirim nga vdekja, po qe se ishte e mundur t'i shpëtonte. Këto ishin dobësitë e natyrës së tij njerëzore.

[2.] «Po», thotë, «s'kam ç'të them, kur kërkoj çlirim.»

«Sepse pikërisht për këtë erdha në këtë orë.»

Sikur të kishte thënë: «Ndonëse hutohemi, ndonëse trazohemi, të mos ikim nga vdekja, sepse edhe tani unë, ndonëse i trazuar, s'flas për të ikur; sepse duhet duruar ajo që po vjen. Nuk them: ‹Shpëtomë nga kjo orë›, po çfarë?»

Vargu 28. «Atë, lavdëro emrin tënd.»

«Ndonëse trazimi im më shtyn ta them këtë, unë them të kundërtën, ‹Lavdëro emrin tënd›, domethënë: Më ço tani e tutje drejt kryqit»; gjë që tregon fort njerëzinë e tij dhe një natyrë që nuk donte të vdiste, po që kapet pas jetës së tanishme, duke provuar se nuk ishte i çliruar nga ndjenjat njerëzore. Sepse, ashtu si nuk është faj të kesh uri a të flesh, po ashtu s'është faj të dëshirosh jetën e tanishme; edhe Krishti vërtet kishte një trup të pastër nga mëkati, po jo të lirë nga nevojat e natyrshme, sepse përndryshe s'do të kishte qenë trup. Me anë të këtyre fjalëve ai mësoi edhe diçka tjetër. Cilën? Që, edhe në qofshim në ankth e në frikë, as atëherë të mos zmbrapsemi nga ajo që na është vënë përpara; edhe, duke thënë «Lavdëro emrin tënd», tregon se vdes për të vërtetën, duke e quajtur këtë vepër «lavdi për Perëndinë». Edhe kjo ndodhi pas kryqëzimit. Bota ishte gati të kthehej, të njihte emrin e Perëndisë e t'i shërbente, jo vetëm emrit të Atit, po edhe atij të Birit; megjithatë për këtë ai hesht.

«Erdhi, pra, një zë nga qielli: ‹E kam edhe lavdëruar, edhe do ta lavdëroj përsëri.›»

Kur e kishte «lavdëruar»? Me anë të asaj që qe bërë më parë; edhe «do ta lavdëroj përsëri» pas kryqit. Ç'tha, pra, Krishti?

Vargu 30. «Ky zë nuk erdhi për mua, po për ju.»

Ata pandehën se gjëmoi, ose se një engjëll i foli. Edhe si e menduan këtë? A nuk ishte zëri i qartë e i dallueshëm? Ishte, po u iku shpejt, sepse ishin nga më të trashët, mishtorë e të plogët. Disa kapën vetëm tingullin, të tjerë e morën vesh se ishte zë me fjalë të dallueshme, po ç'donte të thoshte s'e merrnin vesh. Ç'thotë Krishti? «Ky zë nuk erdhi për mua, po për ju.» Përse e tha këtë? E tha duke iu kundërvënë asaj që ata pohonin vazhdimisht, se ai nuk ishte prej Perëndisë. Sepse ai që u lavdërua prej Perëndisë, si të mos ishte prej atij Perëndie, emri i të cilit u lavdërua me anë të tij? Vërtet për këtë erdhi zëri. Prandaj thotë vetë: «Ky zë nuk erdhi për mua, po për ju», «jo që të mësoj prej tij diçka që s'e di (sepse i di të gjitha ç'i përkasin Atit), po për ju.» Sepse, kur thanë «Një engjëll i foli», ose «Gjëmoi», e nuk ia vunë veshin, ai thotë «qe për ju», që edhe kështu të shtyheshit të pyesnit se ç'donin të thoshin fjalët. Po ata, të tronditur, as kështu nuk pyetën, ndonëse dëgjuan se puna kishte të bënte me ta. Sepse për atë që s'e dinte pse u shqiptua, zëri, natyrisht, dukej i turbullt. «Zëri erdhi për ju.» A e sheh se këto rrethana të përulura ndodhin për hir të tyre, jo se Biri ka nevojë për ndihmë?

Vargu 31. «Tani është gjyqi i kësaj bote; tani kryetari i kësaj bote do të dëbohet.»

Ç'lidhje ka kjo me «E kam lavdëruar, edhe do ta lavdëroj»? Shumë, dhe në pajtim të ngushtë. Sepse, kur Perëndia thotë «Do ta lavdëroj», ai tregon mënyrën se si do ta lavdërojë. Cila është? Që dikush të rrëzohet. Po ç'do të thotë «gjyqi i kësaj bote»? Është sikur të thoshte: «Do të ketë një gjyq dhe një shpagim.» Si dhe në ç'mënyrë? «Ai e vrau njeriun e parë, sepse e gjeti fajtor për mëkat (‹me anë të mëkatit hyri vdekja›), po tek unë këtë s'e gjeti. Përse, pra, u hodh mbi mua e më dorëzoi në vdekje? Përse i shtiu në mendje Judës të më zhdukë?» (Mos më thuaj se kjo qe ikonomi e Perëndisë, sepse kjo s'i përket djallit, po urtësisë së tij; tani për tani le të shqyrtohet prirja e atij të ligu.) «Si gjykohet, pra, bota tek unë?» Do të thuhet, si të ishte mbledhur një gjykatë, drejtuar Satanait: «Mirë, ti i vrave gjithë njerëzit, sepse i gjete fajtorë për mëkat. Po përse vrave Krishtin? A s'është e qartë se e bëre padrejtësisht?» Prandaj gjithë bota do të marrë hakun me anë të tij. Po, që kjo të bëhet edhe më e qartë, do ta sqaroj me një shembull. Le të themi se ka një tiran mizor, që u sjell dhjetë mijë të këqija të gjithë atyre që i bien në dorë. Në qoftë se ky, duke u ndeshur me një mbret ose me të birin e një mbreti, e vret atë padrejtësisht, vdekja e tij do të ketë fuqi të marrë hak edhe për të tjerët. Le të themi se ka një njeri që u kërkon borxhlinjve të vet të paguajnë, që i rreh e i hedh në burg; e pastaj, nga po ajo marrëzi, çon në po atë birucë një njeri që s'i detyrohet asgjë: një njeri i tillë do të pësojë ndëshkim për ç'u ka bërë të tjerëve. Sepse ai do ta shkatërrojë atë.

[3.] Kështu është edhe me Birin; sepse për ato që djalli na ka bërë neve, do të kërkohet dënimi me anë të asaj që ai guxoi kundër Krishtit. Edhe që të tregojë se këtë nënkupton, dëgjoni ç'thotë: «Tani kryetari i kësaj bote do të dëbohet», «me vdekjen time».

Vargu 32. «Edhe unë, kur të ngrihem lart, do t'i tërheq të gjithë tek unë.»

Domethënë, «edhe ata prej johebrenjve». Edhe që askush të mos pyesë: «Si do të rrëzohet ai, po qe se është më i fortë edhe se ti?», ai thotë: «Nuk është më i fortë; si mund të jetë më i fortë se Ai që tërheq të tjerët drejt vetes?» Edhe nuk flet për Ngjalljen, po për diçka më të madhe se Ngjallja: «Do t'i tërheq të gjithë drejt vetes.» Sepse, po të kishte thënë «Do të ngjallem përsëri», s'do të ishte ende e qartë se do të besonin; po duke thënë «do të besojnë», vërtetohen të dyja njëherësh: edhe kjo, edhe se ai duhet të ngjallet përsëri. Sepse, po të kishte mbetur i vdekur e të kishte qenë thjesht njeri, askush s'do të kishte besuar. «Do t'i tërheq të gjithë drejt vetes.» (kap. 6:44) Si tha, pra, se Ati tërheq? Sepse kur tërheq Biri, tërheq edhe Ati. Thotë «do t'i tërheq», sikur ata të mbaheshin peng nga një tiran, të paaftë të vinin vetë tek ai e t'u shpëtonin duarve të atij që i mban. Në një vend tjetër e quan këtë «plaçkitje: askush s'mund të plaçkitë sendet e njeriut të fortë, po të mos e lidhë më parë të fortin, e atëherë t'ia plaçkitë sendet.» (Mt. 12:29) Këtë e tha për të treguar fuqinë e tij; edhe atë që atje e quan «plaçkitje», këtu e ka quajtur «tërheqje».

Duke i ditur, pra, këto, le të zgjohemi, le ta lavdërojmë Perëndinë jo vetëm me besimin tonë, po edhe me jetën tonë; përndryshe s'do të ishte lavdi, po blasfemi. Sepse Perëndia s'blasfemohet aq nga një pagan i ndyrë, sa nga një i krishterë i prishur. Prandaj ju lutem të bëni gjithçka, që Perëndia të lavdërohet; sepse, thotë, «Mjerë ai shërbëtor për fajin e të cilit blasfemohet emri i Perëndisë» (edhe kudo që ka një «mjerë», menjëherë pason çdo ndëshkim e çdo hakmarrje), «po lum ai që me anë të tij lavdërohet ai emër.» Le të mos jemi, pra, si në errësirë, po të shmangim çdo mëkat, sidomos ato që priren të dëmtojnë të tjerët, sepse me anë të tyre Perëndia blasfemohet më së shumti. Ç'falje do të kemi, kur, ndonëse na urdhërohet t'u japim të tjerëve, grabisim pasurinë e të tjerëve? Ç'shpresë shpëtimi do të na mbetet? Ti ndëshkohesh po të mos kesh ushqyer të uriturin; po në pastë zhveshur edhe atë që ishte i veshur, ç'lloj faljeje do të fitosh? Këto s'do të pushoj kurrë së thëni, sepse ata që s'dëgjuan sot, ndoshta do të dëgjojnë nesër, edhe ata që s'ia vënë veshin nesër, ndoshta do të binden pasnesër; edhe sikur ndonjë të jetë i tillë sa të mos bindet, prapëseprapë ne s'do të japim llogari për ta në Ditën e Gjyqit. Detyrën tonë e kemi kryer; mos ardhtë kurrë koha kur të na vijë turp për fjalët tona, as kur ju të fshihni fytyrat, po qofshim të gjithë të zotë të qëndrojmë me guxim përpara fronit të gjyqit të Krishtit, që edhe ne të mund të gëzohemi për ju e të kemi njëfarë shpërblimi për fajet tona, meqë ju u pëlqyet në Krishtin Jisu, Zotin tonë, me të cilin, Atit dhe Frymës së Shenjtë, u qoftë lavdia përjetë. Amin.