Joani 12:42,43

«Megjithatë, edhe ndër të parët shumë veta besuan tek ai; por, për shkak të farisenjve, nuk e rrëfyen, që të mos përjashtoheshin nga sinagoga; sepse e deshën lavdinë e njerëzve më tepër se lavdinë e Perëndisë.»

[1.] Na duhet t'u shmangemi njësoj të gjitha pasioneve që prishin shpirtin, po sidomos atyre që prej vetes lindin shumë mëkate. E kam fjalën për të tilla si lakmia për para. Kjo është vërtet në vetvete një sëmundje e tmerrshme, po bëhet shumë më e rëndë, sepse është rrënja dhe nëna e të gjitha të këqijave. E tillë është edhe mendjemadhësia. Shihni, për shembull, si u shkëputën këta njerëz nga besimi për shkak të dashurisë së tyre për nderime. «Shumë veta», thotë, «edhe ndër të parët besuan tek ai, po për shkak të hebrenjve nuk e rrëfyen, që të mos përjashtoheshin nga sinagoga.» Siç u pati thënë edhe më parë: «Si mund të besoni ju, që merrni nder nga njëri-tjetri, po nuk kërkoni nderin që vjen vetëm nga Perëndia?» (kap. 5:44). Pra, ata nuk ishin të parë, po skllevër në skllavërinë më të skajshme. Megjithatë, kjo frikë u zhduk më pas, sepse gjatë kohës së apostujve nuk i gjejmë askund të kapur nga kjo ndjenjë; atëherë besuan edhe të parët, edhe priftërinjtë. Hiri i Frymës, kur erdhi, i bëri të gjithë më të fortë se diamanti. Ndaj, meqë ishte pikërisht kjo që i pengonte të besonin në atë kohë, dëgjoni ç'thotë ai.

Vargu 44. «Ai që beson tek unë, nuk beson tek unë, po tek ai që më dërgoi.»

Sikur të kishte thënë: «Përse keni frikë të besoni tek unë? Besimi kalon tek Ati nëpërmjet meje, ashtu si edhe mosbesimi.» Shihni si e tregon në çdo mënyrë pandryshueshmërinë e qenies së tij. Nuk tha «Ai që beson mua», që të mos thoshte kush se fliste për fjalët e tij; kjo do të mund të thuhej për njerëz të thjeshtë, sepse ai që u beson apostujve, nuk u beson atyre, po Perëndisë. Po që të mësosh se këtu ai flet për besimin te vetë qenia e tij, nuk tha «Ai që beson fjalët e mia», po «Ai që beson tek unë». «E përse», thotë dikush, «nuk e ka thënë kurrkund të kundërtën, ‹Ai që beson tek Ati, nuk beson tek Ati, po tek unë›?» Sepse ata do të ishin përgjigjur: «Ja, ne besojmë tek Ati, po nuk besojmë tek ti.» Prirja e tyre ishte ende tepër e dobët. Sido që të jetë, kur bisedonte me nxënësit, foli pikërisht kështu: «Besoni tek Ati, besoni edhe tek unë» (kap. 14:1); po, meqë i shihte këta atëherë tepër të dobët për të dëgjuar fjalë të tilla, u prin nga një rrugë tjetër dhe u tregon se s'është e mundur të besosh tek Ati pa besuar tek ai. Edhe që të mos mendosh se këto fjalë thuhen si prej njeriu, ai shton:

Vargu 45. «Ai që më sheh mua, sheh atë që më dërgoi.»

Po ç'del nga kjo? A është Perëndia trup? Aspak. Shikimi për të cilin flet këtu është ai i mendjes, dhe me këtë tregon njëqenësinë. Po ç'do të thotë «Ai që beson tek unë»? Është sikur të thoshte dikush: «Ai që merr ujë nga lumi, nuk e merr nga lumi, po nga burimi»; ose, më mirë, kjo figurë është tepër e dobët, po ta krahasosh me çështjen që kemi përpara.

Vargu 46. «Erdha si dritë në botë.»

Meqë Ati quhet kudo me këtë emër, si në Dhiatën e Vjetër, ashtu edhe në të Renë, po këtë emër e përdor edhe Krishti; prandaj edhe Pavli e quan «Shkëlqim» (Heb. 1:3), sepse e mësoi këtë pikërisht që këtej. Edhe këtu e tregon lidhjen e tij të ngushtë me Atin, dhe se nuk ka ndarje midis tyre, po qe se thotë që besimi tek ai nuk mbetet tek ai, po kalon tek Ati. Edhe e quajti veten «dritë», sepse çliron nga gabimi dhe shpërndan errësirën e mendjes.

Vargu 47. «Në mos më dëgjoftë kush edhe të mos besojë, unë nuk e gjykoj; sepse nuk erdha të gjykoj botën, po të shpëtoj botën.»

[2.] Që të mos mendonin se i la pas dore përbuzësit ngaqë s'kishte fuqi, prandaj tha: «Nuk erdha të gjykoj botën.» Pastaj, që të mos bëheshin kështu më të shkujdesur, kur mësuan se «kush beson shpëtohet, edhe kush nuk beson dënohet», shihni si u vuri përpara edhe një gjyq të tmerrshëm, duke vazhduar:

Vargu 48. «Ai që më hedh poshtë edhe nuk i pranon fjalët e mia, ka kush ta gjykojë.»

«Në qoftë se Ati nuk gjykon njeri, edhe ti nuk erdhe të gjykosh botën, kush e gjykon atë?» «Fjala që kam folur, ajo do ta gjykojë.» Meqë ata thanë «Nuk është prej Perëndisë», ai e thotë këtë, domethënë: «atëherë nuk do të mund t'i thonë këto, po fjalët që kam folur tani do të zënë vendin e paditësit, do t'ua vërtetojnë fajin dhe do t'u presin çdo shfajësim.» «Edhe fjala që kam folur.» Po cila është kjo fjalë?

Vargu 49. «Sepse nuk fola nga vetja, po Ati që më dërgoi, ai më dha urdhërim ç'të them dhe ç'të flas.» Edhe të tjera si këto.

Sigurisht, këto u thanë për hir të tyre, që të mos kishin asnjë shkas për t'u shfajësuar. Sepse, po të mos ishte kështu, ç'do të kishte ai më shumë se Isaia? Sepse edhe ai thotë pikërisht të njëjtën gjë: «Zoti Perëndi më jep gjuhën e të diturve, që të di kur duhet të them një fjalë» (Is. 50:4, LXX). Ç'më shumë se Jeremia? Sepse edhe ai, kur u dërgua, u frymëzua (Jer. 1:9). Po Ezekieli? Sepse edhe ai, pasi hëngri rrotullën, kështu foli (Ezek. 3:1). Përndryshe, ata që do të dëgjonin ç'thoshte ai do të dilnin shkak i dijes së tij. Sepse, po të ketë marrë urdhërim ç'të thoshte vetëm kur u dërgua, atëherë ti do të nxjerrësh se, para se të dërgohej, nuk dinte. Edhe ç'ka më të paudhë se këto pohime, po qe se dikush i merr fjalët e Krishtit në këtë kuptim dhe nuk e kupton shkakun e përuljes së tyre? Po Pavli thotë se edhe ai vetë, edhe ata që u bënë nxënës, e dinin «cili ishte ai vullnet i mirë, i pëlqyeshëm dhe i përsosur i Perëndisë» (Rom. 12:2); e Biri s'e dinte, gjersa të merrte urdhërim? Si mund të jetë kjo e arsyeshme? A nuk e sheh se i çon shprehjet e tij deri në një përulje të tepërt, që edhe t'i tërheqë ata njerëz, edhe të mbyllë gojën atyre që do të vinin më pas? Ja pse thotë fjalë që i shkojnë një njeriu të thjeshtë: që edhe kështu të na shtrëngojë t'i ikim ultësisë së këtyre thënieve, ngaqë e kuptojmë se këto fjalë nuk i përkasin natyrës së tij, po i përshtaten dobësisë së dëgjuesve.

Vargu 50. «Edhe e di se urdhërimi i tij është jetë e përjetshme; prandaj çdo gjë që flas, ashtu siç ma tha Ati, kështu e flas.»

A e sheh përuljen e këtyre fjalëve? Sepse ai që ka marrë një urdhërim nuk është zot i vetes. Po ai thotë: «Ashtu si Ati i ngjall të vdekurit dhe u jep jetë, kështu edhe Biri u jep jetë atyre që do» (kap. 5:21). A ka, pra, pushtet t'u japë jetë atyre që do, e s'ka pushtet të thotë ç'të dojë? Ajo që nënkupton, pra, me këto fjalë është kjo: «Nuk qëndron në natyrën e gjërave që ai të flasë një lloj fjalësh e unë të them një tjetër.» «Edhe e di se urdhërimi i tij është jetë e përjetshme.» Këtë ua tha atyre që e quanin mashtrues dhe pohonin se kishte ardhur për të bërë dëm. Po kur thotë «Unë nuk gjykoj», tregon se nuk është ai shkaku i humbjes së këtyre njerëzve. Me këtë, gati haptas dëshmon, tani që po largohej prej tyre e s'do të ishte më me ta: «Unë bisedoj me ju pa thënë asgjë nga vetja, po gjithçka nga Ati.» Edhe për këtë arsye e kufizoi bisedën e tij me ta në shprehje të përulura, që të mund të thoshte: «Gjer në fund këtë ua thashë, fjalën time të fundit.» Cila ishte ajo fjalë? «Ashtu siç ma tha Ati, kështu flas.» «Po të isha kundër Perëndisë, do të kisha thënë të kundërtën: se nuk them asgjë nga ato që i pëlqejnë Perëndisë, për të tërhequr nderin te vetja; po tani gjithçka ia kam lënë atij, aq sa asgjë s'e quaj timen. Përse, pra, nuk më besoni kur them se ‹kam marrë një urdhërim›, edhe kur me aq forcë ju heq dyshimin e keq për ndonjë rivalitet? Sepse, ashtu si është e pamundur që ata që kanë marrë një urdhërim të bëjnë a të thonë gjë tjetër veç asaj që duan ata që i dërguan, mjaft që ta plotësojnë urdhërimin dhe të mos trillojnë asgjë, kështu as për mua s'është e mundur të them a të bëj gjë veçse ashtu si do Ati im. Sepse ç'bëj unë, e bën ai, sepse është me mua, edhe ‹Ati nuk më ka lënë vetëm›» (kap. 8:29). A e sheh si kudo e tregon veten të lidhur me atë që e lindi, dhe se s'ka asnjë ndarje? Sepse kur thotë «Nuk kam ardhur nga vetja», nuk e thotë sikur t'i hiqte vetes fuqinë, po për të hequr çdo tëhuajëzim a kundërvënie. Sepse, po të jenë njerëzit zotër të vetes, aq më tepër i Vetëmlinduri Bir. Edhe që të tregojë se kjo është e vërtetë, dëgjo ç'thotë Pavli: «E zbrazi veten dhe e dha veten për ne» (Fil. 2:7). Po, siç thashë, gjë e tmerrshme është mendjemadhësia, fort e tmerrshme (Efes. 5:2); sepse ajo i bëri këta njerëz të mos besonin, e të tjerë të besonin keq, kaq sa ato që u thanë për hir të atyre njerëzve, prej dashurisë, ata i kthyen në paudhësi.

[3.] Le t'i ikim, pra, gjithnjë kësaj bishe: e larmishme dhe shumëtrajtëshe është, dhe kudo derdh helmin e vet, në pasuri, në luks, në bukurinë e trupit. Prej saj kudo e kalojmë masën e nevojshme; prej saj lind shpenzimi i tepërt në veshje, dhe një mori shërbëtorësh; prej saj kudo përbuzet ç'është e nevojshme, në shtëpitë tona, në veshjet tona, në tryezën tonë; dhe mbizotëron shpërdorimi. Do të gëzosh lavdi? Bëj lëmoshë, edhe atëherë do të të lëvdojnë engjëjt, atëherë do të të presë Perëndia. Tani admirimi nuk shkon më tej se argjendarët e endësit, edhe ti ikën pa kurorë, madje shpesh sheh që merr mallkime. Po, në mos i vënç këto rreth trupit, po t'i shpenzosh për të ushqyer të varfrit, i madh do të jetë brohorimi nga çdo anë, e madhe lavdia. Atëherë do t'i kesh, kur ua jep të tjerëve; kur i mban për vete, atëherë s'i ke. Sepse shtëpia është një thesar që të tradhton, po thesar i sigurt janë duart e të varfërve. Përse e stolis trupin, kur shpirtin e lë pas dore, të pushtuar nga fëlliqësia? Përse nuk kujdesesh për shpirtin aq sa për trupin? Duhej të kujdeseshe më shumë; po, sido që të jetë, të dashur, duhet të tregojmë të paktën kujdes të njëjtë për të. Sepse më thuaj: po të të pyeste dikush cilën do të zgjidhje, ta kishe trupin të freskët, të shëndoshë e të bukur mbi të gjithë, po të veshur me rroba të thjeshta, apo ta kishe trupin të shformuar e plot sëmundje, po të stolisur me ar e zbukurime, a nuk do të parapëlqeje shumë më tepër ta kishe bukurinë prej vetë natyrës sate, se prej rrobave me të cilat vishesh? Edhe këtë do ta zgjedhësh për trupin, po të kundërtën për shpirtin? Edhe, kur e ke atë të shëmtuar, të pahijshëm e të zi, kujton se fiton gjë nga stolitë e arta? Ç'marrëzi është kjo! Zhvendose brenda këtë zbukurim, vëri këto gjerdanë shpirtit. Gjërat që vihen rreth trupit s'i ndihmojnë as shëndetit, as bukurisë së tij, sepse s'e bëjnë të ziun të bardhë, as të shëmtuarën të bukur a të hijshme. Por, po t'ua vësh shpirtit, shpejt do ta bësh të bardhë në vend të të ziut, edhe në vend të të shëmtuarit e të pahijshmit, do ta bësh të bukur e të hijshëm. Fjalët nuk janë të miat, po të vetë Zotit, që thotë: «Edhe në qofshin mëkatet e tua të kuqe flakë, do t'i bëj të bardha si bora» (Is. 1:18, LXX); edhe: «Jepni lëmoshë, edhe gjithçka do të jetë e pastër për ju» (Llk. 11:41); edhe me një prirje të tillë do të zbukurosh jo vetëm veten, po edhe burrin tënd. Sepse ata, po t'ju shohin të hiqni këto stoli të jashtme, s'do të kenë nevojë të madhe për shpenzime, edhe pa e pasur atë, do të largohen nga çdo lakmi, do të jenë më të prirur të japin lëmoshë, edhe ju do të mund t'u jepni pa frikë këshillën e duhur. Tani për tani jeni të zhveshur nga çdo pushtet i tillë. Sepse me ç'gojë do të flisni për këto? Me ç'sy do t'i shihni burrat tuaj në fytyrë, kur u kërkoni para për lëmoshë, ndërsa më shumë i shpenzoni për të mbuluar trupin tuaj? Atëherë do të mundësh të flasësh pa frikë me burrin tënd për lëmoshën, kur t'i lësh mënjanë stolitë e tua prej ari. Edhe sikur të mos arrish asgjë, e ke kryer krejt pjesën tënde; po, më mirë do të thosha se s'ka si të mos e fitojë gruaja burrin, kur flet me vetë veprat. «Sepse ç'di ti, o grua, mos e shpëton burrin tënd?» (1 Kor. 7:16). Ashtu si tani do të japësh llogari edhe për veten, edhe për të, kështu, po të heqësh gjithë këtë kotësi, do të kesh kurorë të dyfishtë: do të mbash kurorën tënde e do të triumfosh bashkë me burrin nëpër ata shekuj të kulluar, do të shijosh të mirat e përjetshme, të cilat i marrçim të gjithë ne, me anë të hirit dhe dashurisë së Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia në jetë të jetëve. Amin.