Joani 13:36

«Simon Pjetri i tha: ‹Zot, ku po shkon?› Jisui iu përgjigj: ‹Atje ku shkoj unë, ti nuk mund të më ndjekësh tani, po do të më ndjekësh më pas.›»

[1.] E madhe është dashuria, më e fortë se vetë zjarri, edhe ngjitet gjer në qiell; s'ka pengesë që t'ia ndalë vrullin e saj shkatërrues. Ja pse Pjetri, gjithnjë i zjarrtë, kur dëgjon: «Atje ku shkoj unë, ju nuk mund të vini», ç'thotë? «Zot, ku po shkon?» Edhe këtë nuk e tha aq nga dëshira për të mësuar, sa nga dëshira për të ndjekur. Të thoshte haptas «Po shkoj», nuk guxonte ende, po tha: «Ku po shkon?» Krishti iu përgjigj jo fjalëve të tij, po mendimeve. Se kjo ishte dëshira e tij, duket qartë nga ç'tha Krishti: «Atje ku shkoj unë, ti nuk mund të më ndjekësh tani.» E sheh se digjej nga malli për ta ndjekur, edhe prandaj bëri pyetjen? Edhe kur dëgjoi: «do të më ndjekësh më pas», as atëherë s'e frenoi mallin e tij, po, ndonëse kishte fituar shpresa të mira, është aq i etur sa thotë:

Vargu 37. «Përse nuk mund të të ndjek tani? Do të jap jetën time për ty.»

Pasi u çlirua nga frika se mos ishte tradhtari, edhe u tregua se ishte një nga të tijtë, atëherë pyeti vetë me guxim, kurse të tjerët heshtnin. «Ç'thua, o Pjetër? Ai tha ‹nuk mundesh›, edhe ti thua ‹mundem›? Prandaj do ta marrësh vesh nga kjo ngasje se dashuria jote s'është asgjë pa shtysën që vjen prej së larti.» Nga kjo duket qartë se, nga kujdesi për të, ai lejoi edhe atë rënie. Deshi vërtet ta mësonte që me fjalët e para, po, kur ai nguli këmbë me vrull, nuk e shtyu e nuk e detyroi të mohonte, po e la vetëm, që të mësonte dobësinë e vet. Krishti kishte thënë se do të tradhtohej; Pjetri iu përgjigj: «Larg qoftë prej teje, Zot; kjo nuk do të të ndodhë» (Mateu 16:22). U qortua, po nuk u mësua. Përkundrazi, kur Krishti deshi t'i lante këmbët, ai tha: «Kurrë nuk do të m'i lash këmbët» (vargu 8). Përsëri, kur dëgjon: «Nuk mund të më ndjekësh tani», thotë: «Edhe sikur të gjithë të të mohojnë, unë nuk do të të mohoj.» Meqë, pra, ishte gjasë që ai të ngrihej gjer në marrëzi nga zakoni i tij për të kundërshtuar, Jisui pastaj e mëson të mos i kundërvihet. Këtë e lë të kuptohet edhe Lluka, kur na tregon se Krishti tha: «Edhe u luta për ty, që të mos të mungojë besimi» (Lluka 22:32); domethënë: «që të mos humbasësh përgjithmonë.» Kështu, në çdo mënyrë i mësonte përulësinë, edhe provonte se natyra njerëzore, në vetvete, s'është asgjë. Po, meqë dashuria e madhe e bënte të prirur për kundërshtim, ai tani e urtëson, që të mos i nënshtrohej kësaj në kohët e mëpasme, kur të merrte kujdestarinë e botës, po, duke kujtuar ç'kishte pësuar, të njihte veten. Edhe shih sa e dhunshme qe rënia e tij: nuk i ndodhi një a dy herë, po ishte aq jashtë vetes, sa për pak kohë e tha tri herë fjalën e mohimit, që të mësonte se nuk donte aq sa ishte i dashur. E megjithatë, atij që kishte rënë kaq keq, i thotë përsëri: «A më do më shumë se këta?» Kështu që mohimi nuk erdhi nga ftohja e dashurisë së tij, po nga se u la pa ndihmën që vjen prej së larti. Ai, pra, e pranon dashurinë e Pjetrit, po e pret prirjen për të kundërshtuar që lindi prej saj. «Sepse, po të duash, duhet t'i bindesh atij që e do. Të thashë ty edhe atyre që ishin me ty: ‹Nuk mundesh›; përse je kokëfortë? A e di ç'gjë e madhe është të kundërshtosh Perëndinë? Po, meqë s'do të mësosh në këtë mënyrë se është e pamundur që ajo që them unë të mos ndodhë, do ta mësosh në mohim.» E megjithatë, kjo të dukej shumë më e pabesueshme. Sepse këtë as nuk e merrje me mend, kurse atë tjetrën e mbaje të qartë në zemrën tënde. Po prapë ndodhi ajo që as nuk pritej.

«Do të jap jetën time për ty.» Sepse, mbasi kishte dëgjuar: «Askush nuk ka dashuri më të madhe se kjo», u hodh menjëherë përpara, i pangopur në zellin e në dëshirën për të arritur gjer në majën më të lartë të virtytit. Po Krishti, për të treguar se vetëm atij i takonte t'i premtonte këto gjëra me pushtet, thotë:

Vargu 38. «Para se të këndojë gjeli.»

Domethënë: «tani»; kishte mbetur vetëm pak kohë. Ai foli kur ishte natë vonë, edhe roja e parë dhe e dyta kishin kaluar.

Kreu 14, vargu 1. «Le të mos trazohet zemra juaj.»

Këtë e thotë, sepse ishte gjasë që, kur ta dëgjonin, të trazoheshin. Sepse, po t'i thuhej prijësit të çetës së tyre, njeriut kaq të zjarrtë, se para se të këndonte gjeli do ta mohonte tri herë Mësuesin e vet, ishte e natyrshme që ata të prisnin ndonjë tronditje të madhe, të mjaftueshme për të përkulur edhe shpirtra prej çeliku. Meqë, pra, ishte gjasë që ata, kur i mendonin këto, të mbeteshin të shtangur, shihni si i ngushëllon, duke thënë: «Le të mos trazohet zemra juaj.» Me këtë fjalë të parë ai tregoi fuqinë e hyjnisë së tij, sepse atë që kishin në zemrat e tyre, ai e dinte edhe e nxori në dritë.

«Besoni në Perëndinë, besoni edhe në mua.» Domethënë: «Të gjitha rreziqet do të kalojnë pranë jush pa ju prekur, sepse besimi tek unë e tek Ati im është më i fuqishëm se ato që ju bien mbi kokë, edhe s'do të lërë asnjë të keqe të mbizotërojë kundër jush.» Pastaj shton:

Vargu 2. «Në shtëpinë e Atit tim ka shumë banesa.»

Ashtu si e ngushëllon Pjetrin, kur ishte i hutuar, duke thënë: «po do të më ndjekësh më pas», kështu u jep edhe të tjerëve këtë shkëndijë shprese. Sepse, që ata të mos mendonin se premtimi iu dha vetëm atij, thotë: «Në shtëpinë e Atit tim ka shumë banesa.»

«Po të mos ishte kështu, do t'ju kisha thënë se shkoj t'ju përgatis një vend.»

Domethënë: «I njëjti vend që pret Pjetrin do t'ju presë edhe ju.» Sepse atje ka një bollëk të madh banesash, edhe s'mund të thuhet se ato kanë nevojë për përgatitje. Kur tha: «Nuk mund të më ndiqni tani», që të mos pandehnin se ishin këputur përfundimisht, shtoi:

Vargu 3. «Që atje ku jam unë, të jeni edhe ju.» «Aq shumë e kam pasur për zemër këtë punë, sa tashmë do të isha nisur për të, po të mos ishte bërë që moti përgatitja për ju.» Kështu u tregon se duhet të jenë fort të guximshëm e të sigurt. Pastaj, që të mos dukej sikur po fliste për t'i joshur, po që ata ta besonin se gjëja është vërtet kështu, shton:

[2.] Vargu 4. «Edhe atje ku shkoj unë e dini, edhe udhën e dini.»

E sheh se si u jep provë që këto nuk u thanë kot? Edhe i përdori këto fjalë, sepse e dinte me vete se shpirtrat e tyre tani dëshironin ta mësonin këtë. Sepse Pjetri e tha atë që tha jo për të mësuar, po për të ndjekur. Po, kur Pjetri qe qortuar, edhe Krishti kishte shpallur se ishte e mundur ajo që për atë çast dukej e pamundur, edhe kur pamundësia e dukshme e shtyu të donte ta merrte vesh saktë punën, atëherë u thotë të tjerëve: «Edhe udhën e dini.» Sepse, ashtu si, kur tha «Do të më mohosh», para se të fliste ndokush, duke ua hetuar zemrat, tha «Mos u trazoni», kështu edhe këtu, duke thënë «E dini», u zbuloi dëshirën që kishin në zemër, edhe u jep vetë një shkas për të pyetur. E ajo «Ku po shkon?» Pjetri e përdori nga një dashuri fort e madhe, kurse Thomai nga frikacakëria.

Vargu 5. «Zot, nuk e dimë se ku po shkon.»

«Vendin», thotë, «nuk e dimë, edhe si do ta njohim udhën që të çon atje?» Edhe vër re me ç'përulje flet: nuk thotë «Na thuaj vendin», po «nuk e dimë se ku po shkon»; sepse të gjithë prej kohësh digjeshin ta dëgjonin këtë. Në qoftë se hebrenjtë pyetnin njëri-tjetrin kur dëgjuan për ikjen e tij, ndonëse donin të shpëtonin prej tij, aq më tepër do të dëshironin ta mësonin ata që nuk donin të ndaheshin kurrë prej tij. Kishin frikë, pra, ta pyetnin, po prapë e pyetën, nga dashuria e madhe e nga ankthi. Ç'thotë atëherë Krishti?

Vargu 6. «Unë jam udha, e vërteta edhe jeta; askush nuk vjen tek Ati, veçse me anë të meje.»

«Përse, pra, kur e pyeti Pjetri ‹Ku po shkon›, nuk tha drejtpërdrejt ‹Po shkoj tek Ati, po ju nuk mund të vini tani›? Përse foli me kaq shumë fjalë të tërthorta, duke i renditur bashkë pyetjet e përgjigjet? Me arsye nuk ua tha këtë hebrenjve; po përse jo edhe këtyre?» Ai u kishte thënë vërtet edhe këtyre edhe hebrenjve se doli prej Perëndisë e po shkonte te Perëndia; tani po e thotë të njëjtën gjë më qartë se më parë. Veç kësaj, hebrenjve nuk u foli aq qartë; sepse, po të thoshte «Nuk mund të vini tek Ati veçse me anë të meje», ata menjëherë do ta merrnin punën për mburrje të kotë; po tani, duke e fshehur këtë, i hodhi në mëdyshje. «Po përse», thotë dikush, «u foli kështu edhe nxënësve edhe Pjetrit?» E dinte vrullin e tij të madh, edhe se pikërisht për këtë ai do të ngulte më shumë e do ta shqetësonte; prandaj, për ta larguar, e fsheh punën. Pasi, pra, arriti atë që donte me anë të errësimit e të mbulimit të fjalës së tij, përsëri e zbulon punën. Pasi tha «Atje ku jam unë, askush nuk mund të vijë», shton «Në shtëpinë e Atit tim ka shumë banesa»; edhe përsëri «Askush nuk vjen tek Ati, veçse me anë të meje». Këtë nuk deshi t'ua thoshte në fillim, që të mos i hidhte në dëshpërim më të madh, po, tani që i ka qetësuar, ua thotë. Sepse me qortimin e Pjetrit u hodhi tej shumë nga dëshpërimi i tyre; edhe, nga frika se mos u drejtoheshin po ashtu, u përmbajtën më shumë. «Unë jam udha.» Kjo është prova e asaj: «Askush nuk vjen tek Ati, veçse me anë të meje»; kurse «e vërteta edhe jeta» janë prova e kësaj: «se këto gjëra do të bëhen me siguri». «Nuk ka, pra, gënjeshtër tek unë, po të jem ‹e vërteta›; po të jem edhe ‹jeta›, as vdekja s'do të mund t'ju pengojë të vini tek unë. Veç kësaj, po të jem ‹udha›, s'do t'ju duhet askush t'ju marrë për dore; po të jem edhe ‹e vërteta›, fjalët e mia s'janë gënjeshtra; po të jem edhe ‹jeta›, edhe në vdekshi, do të merrni atë që ju thashë.» Se ai ishte «udha», këtë e kuptuan dhe e pranuan, po të tjerat nuk i dinin. Nuk guxuan, pra, të thoshin atë që nuk e dinin. Prapëseprapë morën ngushëllim të madh nga se ai ishte «udha». «Po të kem unë», thotë ai, «i vetmi pushtet për t'ju çuar tek Ati, do të vini me siguri atje; sepse as që është e mundur të vijë njeri nga ndonjë udhë tjetër.» Po duke thënë më parë «Askush nuk mund të vijë tek unë, po të mos e tërheqë Ati», edhe përsëri «Në u ngritsha lart nga dheu, do t'i tërheq të gjithë tek unë» (kreu 12:32), edhe përsëri «Askush nuk vjen tek Ati, veçse me anë të meje» (kreu 14:6), ai e tregon veten të barabartë me atë që e lindi. Po si, pasi tha «Edhe atje ku shkoj unë e dini, edhe udhën e dini», shtoi:

Vargu 7. «Po të më kishit njohur mua, do të kishit njohur edhe Atin tim; edhe që tani e tutje e njihni edhe e keni parë»?

Nuk e kundërshton veten: ata e njihnin vërtet, po jo ashtu si duhej. Perëndinë e njihnin, po Atin ende jo. Sepse më pas, kur Fryma zbriti mbi ta, solli tek ata gjithë njohjen. Ajo që thotë është e këtij lloji: «Po të kishit njohur qenien time e denjësinë time, do të kishit njohur edhe atë të Atit; edhe që tani e tutje do ta njihni edhe e keni parë» (njëra i takon së ardhmes, tjetra së tashmes), domethënë «me anë të meje». Me «të parët» ai nënkupton njohjen me anë të mendjes. Sepse ata që shihen, mund t'i shohim e të mos i njohim; po ata që njihen, s'mund t'i njohim e të mos i njohim. Prandaj thotë «edhe e keni parë»; ashtu si thuhet «u pa edhe nga engjëjt» (1 Timoteut 3:16). E prapë vetë qenia nuk u pa; e megjithatë thuhet se ai «u pa», domethënë aq sa u ishte e mundur të shihnin. Këto fjalë përdoren që të mësosh se njeriu që e ka parë, njeh atë që e lindi. Po ata nuk e panë në qenien e tij të pambuluar, po të veshur me mish. Ai e ka zakon të vërë gjetkë «të parët» në vend të «njohjes»; si kur thotë «Lum ata që janë të pastër në zemër, sepse ata do të shohin Perëndinë» (Mateu 5:8). Me «të pastër» ai nuk nënkupton vetëm ata që janë të lirë nga kurvëria, po nga çdo mëkat. Sepse çdo mëkat i sjell fëlliqësi shpirtit.

[3.] Le të përdorim, pra, çdo mjet për të fshirë fëlliqësinë. Po së pari na pastron banja e pagëzimit, pastaj edhe udhë të tjera, të shumta e të çdo lloji. Sepse Perëndia, si i mëshirshëm, edhe pas kësaj na ka dhënë mënyra të ndryshme pajtimi, prej të cilave e para është ajo me anë të lëmoshës. «Me lëmoshë», thotë Shkrimi, «edhe me vepra besimi shlyhen mëkatet» (Siraku 3:30). Me lëmoshë nuk kam parasysh atë që mbahet me padrejtësi, sepse kjo nuk është lëmoshë, po egërsi e mizori. Ç'dobi ka të zhveshësh njërin e të veshësh tjetrin? Sepse veprën duhet ta nisim nga mëshira, po kjo është mizori. Po të japim gjithçka që kemi marrë prej të tjerëve, s'kemi asnjë fitim. Edhe këtë e tregon Zakheu, që atëherë tha se e paqtoi Perëndinë duke dhënë katërfish sa kishte marrë (Lluka 19:8). Po ne, kur plaçkitim pa masë e japim fare pak, pandehim se e paqtojmë Perëndinë, kurse në të vërtetë më shumë e zemërojmë. Sepse, thuamë: po të tërhiqje një gomar të ngordhur e të kalbur nga udhët e nga rrugicat, edhe ta sillje te altari, a nuk do të të gjuanin të gjithë me gurë si të mallkuar e të fëlliqur? E mirë, pra: po të provoj se një flijim i siguruar me plaçkitje është më i fëlliqur se ky, ç'mbrojtje do të kemi? Le të themi se një send është siguruar me plaçkitje: a nuk ka erë më të keqe se një gomar i ngordhur? Do të mësoje sa e madhe është kalbësira e mëkatit? Dëgjo profetin që thotë: «Plagët e mia qelbën e u kalbën» (Psalmi 38:5, LXX). Edhe ti me fjalë i lutesh Perëndisë të harrojë keqbërjet e tua, kurse me atë që bën vetë, kur vjedh, rrëmben edhe e vë mëkatin tënd mbi altar, e bën të t'i kujtojë ato vazhdimisht? Por ky nuk është mëkati i vetëm, po ka një më të rëndë se ky: që ti fëlliq shpirtrat e shenjtorëve. Sepse altari është veç një gur, edhe shenjtërohet, kurse ata mbajnë përherë me vete vetë Krishtin; edhe guxon të çosh atje ndonjë gjë të tillë të papastër? «Jo», thotë dikush, «jo po ato para, po të tjera.» Tallje kjo, edhe gjë e kotë. A nuk e di se, po të bjerë një pikë padrejtësie mbi një sasi të madhe pasurie, e tëra fëlliqet? Edhe, ashtu si njeriu që hedh pleh në një burim të kulluar e bën të tërin të ndotur, kështu edhe te pasuria: çdo gjë e fituar keq, kur hyn brenda, e bën atë të marrë erën e keqe prej vetes. Pastaj, kur hyjmë në kishë, i lajmë duart, po zemrat jo. Vallë, a nxjerrin zë duart tona? Është shpirti ai që i thotë fjalët; tek ai vështron Perëndia; pastërtia e trupit s'vlen asgjë, kur ai është i fëlliqur. Ç'dobi ka, po të fshish të pastra duart e jashtme, kur i ke të papastra ato të brendshme? Sepse gjëja e tmerrshme, ajo që përmbys çdo të mirë, është kjo: që trembemi për gjëra të vogla, po s'na prishet fare për punët e mëdha. Të lutesh me duar të palara s'ka rëndësi; po ta bësh këtë me mendje të palarë, kjo është më e keqja ndër të gjitha të këqijat. Dëgjo ç'iu tha hebrenjve që merreshin me fëlliqësira të tilla të jashtme: «Laje zemrën tënde nga ligësia; gjer kur do të mbeten tek ti mendimet e mundimeve të tua?» (Jeremia 4:14). Le të lahemi edhe ne, jo me baltë, po me ujë të kthjellët, me lëmoshë, jo me lakmi. Së pari çlirohu nga grabitja, edhe pastaj trego vepra lëmoshe. Le të «largohemi nga e keqja edhe të bëjmë të mirën» (Psalmi 37:27). Ndali duart nga lakmia, edhe kështu çoji te lëmosha. Po në qoftë se me të njëjtat duar zhveshim disa njerëz, ndonëse mund të mos i veshim të tjerët me atë që u është rrëmbyer atyre, prapë nuk do t'i shpëtojmë kështu ndëshkimit. Sepse ajo që është themeli i paqtimit, bëhet themeli i çdo ligësie. Më mirë të mos tregosh mëshirë, sesa ta tregosh kështu; sepse edhe për Kainin do të kishte qenë më mirë të mos e kishte sjellë fare dhuratën e tij. Po në qoftë se ai që solli tepër pak e zemëroi Perëndinë, ai që jep atë që është e tjetrit, si nuk do ta zemërojë? «Të urdhërova», do të thotë, «të mos vjedhësh; edhe ti më nderon me atë që ke vjedhur? Ç'mendon? Se më pëlqejnë këto gjëra?» Atëherë do të të thotë: «Mendove me ligësi se unë jam njëlloj si ti; do të të qortoj edhe do të t'i vë përpara fytyrës mëkatet e tua» (Psalmi 50:21, LXX). Po mos e dhëntë Perëndia që ndonjë prej nesh ta dëgjojë këtë zë, po, pasi të kemi bërë vepra lëmoshe të kulluara e t'i kemi llambat tona të ndezura, kështu të hyjmë në dhomën e dasmës, me anë të hirit dhe të dashurisë njerëzore të Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit, bashkë me Atin dhe Frymën e Shenjtë, i qoftë lavdia në jetë të jetëve. Amin.