Joani 14:15-17

«Në më doni, mbani urdhërimet e mia. Edhe unë do t'i lutem Atit, edhe ai do t'ju japë një Ngushëllues tjetër, që të qëndrojë me ju përgjithmonë; Frymën e së vërtetës, që bota nuk mund ta presë, sepse nuk e sheh, as nuk e njeh.»

[1.] Kudo na duhen vepra dhe punë, jo thjesht një shfaqje fjalësh. Sepse të thuash e të premtosh është lehtë për këdo, po të veprosh nuk është po aq lehtë. Përse i thashë këto? Sepse ka shumë sot që thonë se e kanë frikë dhe e duan Perëndinë, po me veprat e tyre tregojnë të kundërtën; ndërsa Perëndia kërkon atë dashuri që shfaqet me vepra. Prandaj u tha nxënësve: «Në më doni, mbani urdhërimet e mia.» Sepse, pasi u pati thënë: «Çdo gjë që të kërkoni, do ta bëj», që të mos e quanin të mjaftueshme vetëm «kërkesën», shtoi: «Në më doni», «atëherë, thotë, do ta bëj». Edhe meqë ishte e mundshme që të trishtoheshin kur të dëgjonin se «po shkoj tek Ati», u thotë se «të trishtohesh tani nuk do të thotë të duash; të duash do të thotë t'u bindesh fjalëve të mia. Ju kam dhënë një urdhërim, që ta doni njëri-tjetrin, që të silleni me njëri-tjetrin ashtu si u solla unë me ju; kjo është dashuria: t'u bindesh këtyre fjalëve të mia dhe t'i nënshtrohesh atij që doni.»

«Edhe unë do t'i lutem Atit, edhe ai do t'ju japë një Ngushëllues tjetër.» Përsëri fjala e tij është plot përulje. Sepse, meqë ishte e mundshme që ata, duke mos e njohur ende, do të kërkonin me mall shoqërinë e tij, bisedën e tij, praninë e tij në mish, e nuk do të pranonin asnjë ngushëllim kur ai të mungonte, ç'thotë? «Do t'i lutem Atit, edhe ai do t'ju japë një Ngushëllues tjetër», domethënë «një tjetër si unë». Le të turpërohen ata që kanë sëmundjen e Savelit, që nuk mendojnë drejt për Frymën. Sepse mrekullia e kësaj fjale është kjo: me një goditje të vetme rrëzoi herezi që kundërshtojnë njëra-tjetrën. Sepse, duke thënë «tjetër», tregon dallimin e Personit, kurse me fjalën «Ngushëllues», lidhjen e së njëjtës qenie. Po përse tha: «Do t'i lutem Atit»? Sepse, po të thoshte «Do ta dërgoj», nuk do të kishin besuar aq shumë; e tani synimi është që ai të besohet. Sepse më vonë ai dëfton se e dërgon vetë, kur thotë: «Merrni Frymën e Shenjtë»; po këtu u thotë se ia kërkon Atit, që fjala e tij t'u dukej e besueshme. Sepse Joani thotë për të: «Prej plotësisë së tij morëm të gjithë»; po atë që kishte, si e merr prej një tjetri? Edhe përsëri: «Ai do t'ju pagëzojë me Frymën e Shenjtë dhe me zjarr.» «Po ç'kishte më tepër se apostujt, po të ishte gati ta kërkonte prej Atit të tij që t'ua jepte të tjerëve, kur ata shpesh, edhe pa u lutur, duket se e bënë këtë?» Edhe si, po të dërgohet sipas kërkesës prej Atit, zbret vetvetiu? Edhe si mund të dërgohet prej një tjetri ajo që është kudo e pranishme, ajo që «i ndan gjithsecilit veç e veç, ashtu si do», edhe që thotë me pushtet: «Veçomëni Pavlin dhe Varnavën»? Ata shërbëtorë i shërbenin Perëndisë, e megjithatë Fryma i thirri me pushtet në punën e vet; jo se i thirri në ndonjë punë tjetër, po që të tregonte fuqinë e vet. «Atëherë, thotë dikush, ç'do të thotë ‹Do t'i lutem Atit›?» E thotë për të treguar kohën e ardhjes së saj. Sepse, kur i pastroi me anë të flijimit, atëherë Fryma e Shenjtë zbriti mbi ta. «E përse, ndërsa ishte me ta, nuk erdhi?» Sepse flijimi nuk ishte bërë ende. Po kur më vonë mëkati u zgjidh, dhe ata po dërgoheshin drejt rreziqeve, e po zhvisheshin për ndeshjen, atëherë duhej të vinte ai që miros. «Po përse nuk erdhi Fryma menjëherë pas Ngjalljes?» Që, duke e dëshiruar shumë, ta merrnin me gëzim të madh. Sepse, sa kohë që Krishti ishte me ta, nuk ishin në shtrëngim; po kur ai u nda, mbetur pa mbrojtje e të mbushur me frikë, do ta merrnin me shumë gatishmëri.

«Ai qëndron me ju.» Kjo tregon se edhe pas vdekjes ajo nuk largohet. Po që të mos përfytyronin një mishërim të dytë, kur të dëgjonin për «Ngushëlluesin», e të prisnin ta shihnin me sytë e tyre, ai i ndreq duke thënë: «që bota nuk mund ta presë, sepse nuk e sheh». «Nuk do të jetë me ju ashtu si isha unë, po do të banojë brenda vetë shpirtrave tuaj»; sepse ky është kuptimi i fjalës «do të jetë në ju». E quan «Frymën e së vërtetës», e kështu shpjegon figurat e Dhiatës së Vjetër. «Që të jetë me ju.» Ç'do të thotë «të jetë me ju»? Ajo që thotë ai vetë: «Unë jam me ju.» Veç kësaj, ai lë të kuptohet edhe diçka tjetër: se «me Frymën nuk do të jetë si me mua; ajo kurrë nuk do t'ju lërë». «që bota nuk mund ta presë, sepse nuk e sheh». «Po ç'ka të dukshme te Personat e tjerë?» Asgjë; po këtu ai flet për njohjen; të paktën shton: «as nuk e njeh». Sepse ai e ka zakon, kur bëhet fjalë për njohje të saktë, ta quajë «të parë»; ngaqë të parët është më i qartë se shqisat e tjera, me anë të tij ai gjithnjë paraqet njohjen e saktë. Me fjalën «botë», ai këtu nënkupton «të ligjtë», e kështu i ngushëllon nxënësit duke u dhënë një dhuratë të veçantë. Shih në sa hollësi e ngriti fjalën e tij për të. Tha: «Është një tjetër si unë»; tha: «Nuk do t'ju lërë»; tha: «Vetëm te ju vjen, ashtu si erdha edhe unë»; tha se «qëndron në ju»; po as kështu nuk ua largoi dëshpërimin. Sepse ata ende e kërkonin atë dhe shoqërinë e tij. Pra, që ta shëronte këtë ndjenjë, thotë:

Vargu 18. «Nuk do t'ju lë bonjakë, do të vij te ju.»

[2.] «Mos kini frikë, thotë. Nuk thashë se do t'ju dërgoja një Ngushëllues tjetër sikur po tërhiqesha vetë prej jush përgjithmonë; nuk thashë se ai qëndron me ju sikur nuk do t'ju shihja më. Sepse edhe unë vetë do të vij te ju; nuk do t'ju lë bonjakë.» Meqë në fillim pati thënë «Djem të vegjël», prandaj thotë edhe këtu «Nuk do t'ju lë bonjakë». Në fillim, pra, u tha: «Do të vini atje ku shkoj unë»; edhe: «Në shtëpinë e Atit tim ka shumë banesa»; po këtu, meqë ajo kohë ishte e gjatë, u jep Frymën; edhe kur ata, duke mos ditur ç'mund të ishte ajo për të cilën fliste, nuk u ngushëlluan sa duhej, thotë: «Nuk do t'ju lë bonjakë»; sepse për këtë kishin nevojë mbi të gjitha. Po meqë fjala «do të vij te ju» ishte fjalë e atij që shpall një «prani», vër re se si, që të mos kërkonin sërish po atë lloj pranie si më parë, nuk ua tha këtë gjë haptas, po e la të nënkuptohej; sepse, pasi tha:

Vargu 19. «Edhe pak, edhe bota nuk më sheh»; shtoi: «po ju më shihni».

Sikur të kishte thënë: «Vij vërtet te ju, po jo ashtu si më parë, duke qenë me ju çdo ditë pa pushim.» Edhe që të mos thoshin: «Po si u the atëherë hebrenjve, ‹Që tani e tutje nuk do të më shihni›?», e zgjidh kundërshtinë duke thënë «vetëm te ju»; sepse e tillë është edhe natyra e Frymës.

«Sepse unë rroj, edhe ju do të rroni.»

Sepse Kryqi nuk na ndan përgjithmonë, po vetëm na fsheh për një çast të vogël; edhe me fjalën «jetë» më duket se nuk kupton vetëm të tashmen, po edhe të ardhmen.

Vargu 20. «Atë ditë do të njihni se unë jam tek Ati, edhe ju në mua, edhe unë në ju.»

Sa i përket Atit, këto fjalë kanë të bëjnë me Qenien; sa u përket nxënësve, me pajtimin e mendjes dhe me ndihmën që vjen prej Perëndisë. «E si, më thuaj, është kjo e arsyeshme?», thotë dikush. Po si, të lutem, është e arsyeshme e kundërta? Sepse e madhe dhe krejt e pafundme është largësia ndërmjet Krishtit dhe nxënësve. Edhe në u përdorshin po ato fjalë, mos u çudit; sepse Shkrimi shpesh e ka zakon t'i përdorë me kuptime të ndryshme po ato fjalë, kur i vë për Perëndinë e kur i vë për njerëzit. Kështu ne quhemi «perëndi» dhe «bij të Perëndisë», e megjithatë fjala nuk ka po atë fuqi kur thuhet për ne e kur thuhet për Perëndinë. Edhe Biri quhet «Shëmbëllesë» dhe «Lavdi»; të tillë quhemi edhe ne, po e madhe është largësia ndërmjet nesh. Përsëri: «Ju jeni të Krishtit, edhe Krishti është i Perëndisë», po ne nuk jemi të Krishtit ashtu si Krishti është i Perëndisë. Po ç'është ajo që thotë? «Kur të jem ngjallur, thotë, do të njihni se nuk jam i ndarë prej Atit, po kam të njëjtën fuqi me të, edhe se jam vazhdimisht me ju», atëherë kur vetë ngjarjet shpallin ndihmën që ju vjen prej meje, kur armiqtë tuaj mbahen poshtë e ju flisni me guxim, kur rreziqet largohen prej udhës suaj, kur predikimi i Ungjillit lulëzon ditë për ditë, kur të gjithë i lëshojnë vend fjalës së besimit të vërtetë. «Ashtu si më dërgoi Ati, kështu ju dërgoj unë.» E sheh se edhe këtu fjala nuk ka po atë fuqi? Sepse, po ta marrim sikur ta kishte, apostujt s'do të ndryshonin aspak prej Krishtit. Po përse thotë: «Atëherë do të njihni»? Sepse atëherë e panë të ngjallur dhe duke folur me ta, atëherë mësuan besimin e saktë; sepse e madhe ishte fuqia e Frymës, që i mësoi të gjitha.

[3.] Vargu 21. «Ai që ka urdhërimet e mia dhe i mban, ai është që më do.»

Nuk mjafton vetëm t'i kesh, na duhet edhe një mbajtje e saktë e tyre. Po përse ua thotë shpesh të njëjtën gjë? Si: «Në më doni, do të mbani urdhërimet e mia»; edhe: «Ai që ka urdhërimet e mia dhe i mban»; edhe: «Në dëgjoftë ndonjë fjalën time dhe e mbajtë, ai është që më do; ai që nuk i dëgjon fjalët e mia, nuk më do.» Mendoj se e kishte fjalën për dëshpërimin e tyre; sepse, meqë u pati thënë shumë fjalë të urta për vdekjen, kur tha: «Ai që urren jetën e tij në këtë botë, do ta ruajë atë për jetë të përjetshme»; edhe: «Në mos e marrtë njeriu kryqin e tij dhe të vijë pas meje, nuk është i denjë për mua»; edhe tek është gati të thotë edhe të tjera, duke i qortuar, u thotë: «A pandehni se hidhëroheni ngaqë më doni? Të mos hidhëroheshit, kjo do të ishte shenjë dashurie.» Edhe, meqë donte që gjithnjë ta ngulitte këtë, tek ecte përpara, e përmblodhi fjalën e tij në po këtë pikë: «Po të më donit, thotë, do të ishit gëzuar, sepse po shkoj tek Ati im», po tani jeni në këtë gjendje nga frikacakëria. Të jesh i tillë përballë vdekjes nuk u ka hije atyre që mbajnë mend urdhërimet e mia; sepse ju duhet të kryqëzoheni, po të më donit vërtet, sepse fjala ime ju nxit të mos keni frikë prej atyre që vrasin trupin. Ata që janë të tillë, i do edhe Ati edhe unë. «Edhe do t'i shfaqem atij.» Atëherë thotë Juda:

Vargu 22. «Si bëhet që do të na e shfaqësh veten?»

E sheh se shpirti i tyre ishte shtrënguar fort nga frika? Sepse ai u hutua e u trazua, dhe kujtoi se, ashtu si i shohim të vdekurit në ëndërr, kështu do të shihej edhe ai. Prandaj, që të mos e përfytyronin këtë, dëgjo ç'thotë.

Vargu 23. «Unë dhe Ati do të vijmë tek ai, edhe do të bëjmë banesën tonë tek ai.»

Thua se tha: «Ashtu si e zbulon veten Ati, kështu bëj edhe unë.» Edhe jo vetëm kështu e hoqi dyshimin, po edhe duke thënë «Do të bëjmë banesën tonë tek ai», gjë që nuk u përket ëndrrave. Po vër re, të lutem, nxënësin e hutuar, që nuk guxon ta thotë hapur atë që dëshiron të thotë. Sepse nuk tha: «Mjerë ne, që po vdes, e do të na vish si vijnë të vdekurit»; nuk foli kështu; po: «Si bëhet që do të na e shfaqësh veten, e jo botës?» Jisui atëherë thotë se «Unë ju pranoj, sepse i mbani urdhërimet e mia». Që ata, kur ta shihnin më vonë, të mos e quanin fantazmë, prandaj i thotë këto që më parë. Edhe që të mos kujtonin se do t'u shfaqej ashtu siç thashë, u tregon edhe arsyen: «Sepse i mbani urdhërimet e mia»; thotë se edhe Fryma do të shfaqet po ashtu. Tani, në qoftë se, pasi kishin ndenjur me të kaq kohë, ende nuk e durojnë dot atë Qenie, madje as nuk e përfytyrojnë dot, ç'do të kishte ndodhur me ta po t'u ishte shfaqur kështu që në fillim? Prandaj edhe hëngri me ta, që veprimi të mos dukej si mashtrim. Sepse, po ta kujtuan këtë kur e panë duke ecur mbi ujëra, ndonëse forma e tij e zakonshme u dukej dhe nuk ishte larg, ç'do të kishin përfytyruar po ta kishin parë papritur të ngjallur atë që e kishin parë të zënë e të mbështjellë me pëlhura? Prandaj ai u thotë vazhdimisht se do të shfaqet, e përse do të shfaqet, e si, që të mos e pandehin fantazmë.

Vargu 24. «Ai që nuk më do, nuk i mban fjalët e mia; edhe fjala që dëgjoni nuk është imja, po e Atit që më dërgoi.»

«Kështu që, ai që nuk i dëgjon këto fjalë, jo vetëm nuk më do mua, po nuk do as Atin.» Sepse, në qoftë se prova e sigurt e dashurisë është kjo, të dëgjuarit e urdhërimeve, dhe këto janë të Atit, ai që i dëgjon nuk do vetëm Birin, po edhe Atin. «Po si është fjala njëkohësisht ‹jotja› dhe ‹jo jotja›?» Kjo do të thotë: «Nuk flas pa Atin, as nuk them gjë prej vetes që të jetë kundër asaj që i pëlqen atij.»

Vargu 25. «Këto jua thashë, ndërsa jam ende i pranishëm me ju.»

Meqë këto fjalë nuk ishin të qarta, edhe meqë disa nuk i kuptonin e për shumicën dyshonin, që të mos hutoheshin sërish e të thoshin: «Cilat urdhërime?», i çliroi nga çdo ngatërresë, duke thënë:

Vargu 26. «Ngushëlluesi, që do ta dërgojë Ati në emrin tim, ai do t'ju mësojë.»

«Ndoshta këto nuk ju janë të qarta tani, po ‹ai› është mësues i qartë i tyre.» Edhe fjala «qëndron me ju» është shprehje e atij që lë të kuptohet se vetë do të largohet. Pastaj, që të mos hidhëroheshin, u thotë se, sa kohë që ai të rrinte me ta e Fryma të mos vinte, nuk do të mund të merrnin vesh asgjë të madhe a të lartë. Edhe këtë e tha që t'i përgatiste ta duronin fisnikërisht largimin e tij, si diçka që do të bëhej shkak për bekime të mëdha për ta. E quan vazhdimisht «Ngushëllues», për shkak të hidhërimeve që i kishin pushtuar atëherë. Edhe, meqë edhe pasi i dëgjuan këto ata u trazuan, kur mendonin për hidhërimet, për luftërat, për largimin e tij, shih se si i qetëson përsëri duke thënë:

Vargu 27. «Ju lë paqe.»

Thua se tha: «Ç'ju dëmton trazira e botës, mjaft që të jeni në paqe me mua? Sepse kjo paqe nuk është e po atij lloji si ajo. Ajo është e jashtme, shpesh është e dëmshme e pa dobi, dhe s'u sjell asnjë të mirë atyre që e kanë; po unë ju jap një paqe të tillë, që të jeni në paqe me njëri-tjetrin, e kjo ju bën më të fortë.» Edhe, meqë tha sërish «po ju lë», që ishte shprehje e atij që largohet, dhe mjaft për t'i hutuar, prandaj thotë përsëri:

«Le të mos trazohet zemra juaj, as të mos ketë frikë.»

E sheh se ata ishin prekur pjesërisht nga dashuria, pjesërisht nga frika?

Vargu 28. «Dëgjuat se si ju thashë: Po iki, edhe vij përsëri te ju. Po të më donit, do të gëzoheshit, sepse thashë: Po shkoj tek Ati; sepse Ati im është më i madh se unë.»

[4.] E ç'gëzim do t'u sillte kjo? Ç'ngushëllim? Ç'kuptim kanë, pra, këto fjalë? Ata ende nuk dinin për Ngjalljen, as nuk kishin mendim të drejtë për të (sepse si mundeshin, kur as nuk e dinin se do të ngjallej?); po mendonin se Ati ishte i fuqishëm. Thotë, pra, se «Në keni frikë për mua, sikur nuk mundem të mbrohem, dhe në mos jeni të bindur se do t'ju shoh përsëri pas Kryqëzimit, prapëseprapë, kur dëgjuat se po shkoj tek Ati, atëherë duhej të ishit gëzuar, sepse po shkoj tek një që është më i madh dhe i zoti të prishë çdo rrezik.» «Dëgjuat se si ju thashë.» Përse e vuri këtë? Sepse, thotë, «Jam aq i bindur për gjërat që do të ndodhin, sa madje i parathem; kaq larg jam nga frika.» Ky është edhe kuptimi i asaj që vjen pas.

Vargu 29. «Edhe tani jua thashë para se të ndodhë, që, kur të ndodhë, të besoni se Unë Jam.» Thua se tha: «Nuk do ta kishit ditur, po të mos jua kisha thënë. E nuk do t'jua kisha thënë, po të mos isha i sigurt.» E sheh se fjala është plot përulje? Sepse, kur thotë: «A pandehni se s'mund t'i lutem Atit, e ai do të më japë menjëherë më tepër se dymbëdhjetë legjione engjëjsh?», u flet mendimeve të fshehta të dëgjuesve; sepse askush, qoftë edhe në kulmin e marrisë, s'do të thoshte se ai nuk ishte i zoti të ndihmonte veten, po i duheshin engjëj; po, ngaqë e mendonin si njeri, prandaj foli për «dymbëdhjetë legjione engjëjsh». E megjithatë, në të vërtetë, u bëri vetëm një pyetje atyre që erdhën ta zinin, dhe i rrëzoi mbrapsht. (Në thëntë ndokush se Ati është më i madh, për aq sa është shkaku i Birit, ne nuk do ta kundërshtojmë këtë. Po kjo aspak nuk e bën Birin të jetë i një qenieje tjetër.) Po ajo që thotë është e kësaj natyre: «Sa kohë që jam këtu, është e natyrshme që ju të kujtoni se jam në rrezik; po kur të kem shkuar ‹atje›, jini të sigurt se jam në shpëtim; sepse atë askush nuk do të jetë i zoti ta mundë.» Të gjitha këto fjalë i drejtoheshin dobësisë së nxënësve, sepse «Unë vetë jam i sigurt dhe nuk çaj kokën për vdekjen». Për këtë arsye tha: «Jua thashë këto para se të ndodhin»; «po meqë, thotë, ju ende nuk jeni në gjendje ta pranoni fjalën për to, ju sjell ngushëllim edhe prej Atit, të cilin ju e quani të madh.» Pasi i ngushëlloi kështu, u thotë sërish gjëra të trishtueshme:

Vargu 30. «Këtej e tutje nuk do të flas me ju.» Përse? «Sepse po vjen i pari i kësaj bote, dhe nuk ka asgjë në mua.»

Me «i pari i kësaj bote» kupton djallin, duke i quajtur me po atë emër edhe njerëzit e ligj. Sepse ai nuk sundon qiellin e dheun, përndryshe do të kishte përmbysur e rrëzuar gjithçka, po sundon mbi ata që i dorëzohen atij. Prandaj e quan «i pari i errësirës së kësaj bote», duke i quajtur edhe këtu «errësirë» veprat e liga. «Ç'është pra, të vret djalli ty?» Aspak; «nuk ka asgjë në mua». «Si të vrasin, pra?» Sepse unë e dua këtë, edhe:

Vargu 31. «Që bota të njohë se unë e dua Atin.»

«Sepse, meqë nuk jam nën vdekjen, thotë, as borxhli ndaj saj, e duroj atë nga dashuria ime për Atin.» Këtë e thotë që t'ua ngjallë sërish shpirtin, e që të mësojnë se jo pa dashje, po me dashje shkon drejt kësaj gjëje, edhe se e bën duke e përçmuar djallin. Nuk i mjaftoi të kishte thënë «Edhe pak jam me ju», po e prek vazhdimisht këtë temë të dhembshme (dhe me arsye), derisa t'ua bënte të pranueshme, duke thurur bashkë me të edhe gjëra të gëzueshme. Prandaj një herë thotë «Po iki, edhe vij përsëri»; edhe: «Që ku të jem unë, të jeni edhe ju»; edhe: «Nuk mund të vini pas meje tani, po më vonë do të vini pas meje»; edhe: «Po shkoj tek Ati»; edhe: «Ati është më i madh se unë»; edhe: «Para se të ndodhë, jua thashë»; edhe: «Nuk i vuaj këto nga shtrëngimi, po nga dashuria për Atin.» Që të mendonin se veprimi nuk mund të ishte shkatërrimtar as i dëmshëm, po të donte kështu ai që e donte shumë dhe ishte i dashur shumë prej tij. Për këtë arsye, tek ndërthurte këto fjalë të gëzueshme, thoshte vazhdimisht edhe të dhembshmet, duke ua stërvitur mendjen. Sepse edhe fjala «qëndron me ju», edhe «Largimi im është për të mirën tuaj», ishin fjalë të atij që jep ngushëllim. Për këtë arsye foli që më parë me mijëra fjalë për Frymën: «Është në ju», edhe «Bota nuk mund ta presë», edhe «Ai do t'ju sjellë ndër mend të gjitha», edhe «Fryma e së vërtetës», edhe «Fryma e Shenjtë», edhe «Ngushëlluesi», edhe se «Është për të mirën tuaj», që të mos dëshpëroheshin, sikur nuk do të kishte njeri që të dilte përpara e t'i ndihmonte. «Është për të mirën tuaj», thotë, duke treguar se ajo do t'i bënte frymërorë.

[5.] Këtë, të paktën, e shohim se ashtu ndodhi. Sepse ata që tani dridheshin e kishin frikë, pasi morën Frymën, u hodhën në mes të rreziqeve, e u zhveshën për ndeshjen kundër hekurit, e zjarrit, e bishave të egra, e deteve, e çdo lloj ndëshkimi; edhe ata, të pashkolluarit dhe të paditurit, folën me aq guxim, sa i mahnitën dëgjuesit. Sepse Fryma i bëri njerëz prej hekuri në vend të njerëzve prej balte, u dha krahë, edhe nuk i la të rrëzoheshin nga asgjë njerëzore. Sepse i tillë është ai hir: në gjeftë dëshpërim, e shpërndan; në gjeftë dëshira të liga, i përpin; në gjeftë frikacakëri, e dëbon, edhe nuk e lë atë që ka marrë pjesë prej tij të mbetet më pas thjesht njeri, po, si të thuash, duke e shpënë në vetë qiellin, e bën të përfytyrojë me vete gjithçka që gjendet atje. Për këtë arsye askush nuk thoshte se ndonjë nga gjërat që kishte ishte e tija, po qëndronin në lutje, në lavdërim e në thjeshtësi zemre. Sepse këtë kërkon mbi të gjitha Fryma e Shenjtë, sepse «fryti i Frymës është gëzimi, paqja, besimi, butësia». «E megjithatë njerëzit frymërorë shpesh hidhërohen», thotë dikush. Po ai hidhërim është më i ëmbël se gëzimi. Kaini u hidhërua, po me hidhërimin e botës; Pavli u hidhërua, po me hidhërim sipas Perëndisë. Çdo gjë frymërore sjell fitimin më të madh, ashtu si çdo gjë e kësaj bote sjell humbjen më të skajshme. Le ta tërheqim, pra, drejt vetes ndihmën e pamposhtur të Frymës, duke mbajtur urdhërimet, edhe atëherë s'do të jemi aspak më poshtë se engjëjt. Sepse as ata nuk janë të tillë ngaqë janë të patrupshëm, sepse, po të ishte kështu, asnjë qenie e patrupshme s'do të ishte bërë e ligë; po në çdo rast vullneti është shkaku i gjithçkaje. Prandaj ndër qeniet e patrupshme u gjetën disa më të këqija se njerëzit a se gjërat pa arsye, e ndër ata që kanë trup, disa më të mirë se të patrupshmit. Të gjithë njerëzit e drejtë, për shembull, çfarëdo që të kenë qenë veprat e tyre të drejta, i bënë ndërsa banonin mbi dhe e kishin trup. Sepse mbi dhe banuan si shtegtarë e të huaj; po në qiell, si qytetarë. Mos thuaj, pra, as ti: «Jam veshur me mish, nuk mund të dal fitimtar, as të marr përsipër mundimet që bëhen për hir të virtytit.» Mos e fajëso Krijuesin. Sepse, në qoftë se të mbash mishin e bën të pamundur virtytin, atëherë faji nuk është yni. Po se nuk e bën të pamundur, e ka treguar vargu i shenjtorëve. Natyra e mishit nuk e pengoi Pavlin të bëhej ai që u bë, as Pjetrin të merrte çelësat e qiellit; edhe Enoku, ndonëse pati mbajtur mish, u rrëmbye e nuk u gjet. Kështu edhe Ilia u ngrit lart me mish. Edhe Abrahami, me Isakun e me të nipin, shkëlqyen ndritshëm me gjithë mishin; edhe Josifi, me mish, u përlesh me atë grua të përdalë. Po përse flas për mishin? Sepse, edhe në i vër një zinxhir mishit, s'bëhet asnjë dëm. «Edhe pse jam i lidhur, thotë Pavli, prapë fjala e Perëndisë nuk lidhet.» E përse flas për prangat e zinxhirët? Shtoju këtyre burgun dhe hekurat, e prapë as këto nuk janë ndonjë pengesë për virtytin; kështu të paktën na mësoi Pavli. Sepse lidhja e shpirtit nuk është hekuri, po frikacakëria, dëshira e pasurisë dhe mijëra pasione. Këto na lidhin, ndonëse trupi ynë është i lirë. «Po, thotë dikush, këto e kanë prejardhjen nga trupi.» Kjo është një shfajësim dhe një pretekst i rremë. Sepse, po të ishin prodhuar nga trupi, të gjithë do t'i pësonin. Sepse, ashtu si nuk i shpëtojmë dot lodhjes, e gjumit, e urisë, e etjes, ngaqë i përkasin natyrës sonë, kështu edhe këto, po të ishin të po atij lloji, nuk do të linin njeri të shpëtonte nga tirania e tyre; po, meqë shumë veta u shpëtojnë, është e qartë se gjëra të tilla janë fajet e një shpirti të shkujdesur. Le t'i japim fund, pra, kësaj, e të mos e fajësojmë trupin, po t'ia nënshtrojmë shpirtit, që, duke e pasur nën urdhër, të gëzojmë të mirat e amshuara, me anë të hirit dhe të njerëzdashjes së Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit i qoftë lavdia në jetë të jetëve. Amin.