Joani 20:10,11

[1.] Gjinia femërore është, si të thuash, plot ndjenjë, edhe më e prirur nga dhembshuria. E them këtë, që të mos çuditesh si u bë që Maria qante me hidhërim te varri, kurse Pjetri nuk u prek aspak në atë mënyrë. Sepse, «nxënësit», thotë, «shkuan në shtëpitë e tyre»; po ajo qëndroi duke derdhur lot. Sepse natyra e saj ishte e dobët, edhe ende nuk e dinte saktë se ç'kishte ndodhur me Ngjalljen; kurse ata, si i panë pëlhurat edhe besuan, ikën në shtëpitë e tyre të habitur. Po përse nuk shkuan menjëherë në Galile, siç u ishte urdhëruar para Pësimit? Ndoshta prisnin të tjerët, edhe veç kësaj ende ishin në kulmin e habisë. Këta, pra, ikën; po ajo qëndroi aty, sepse, siç thashë, edhe vetëm pamja e varrit i sillte ngushëllim të madh. Sido që të jetë, e sheh se si, për t'ia lehtësuar dhimbjen, përkulet edhe dëshiron të shohë vendin ku prehej trupi. Prandaj mori një shpërblim jo të vogël për këtë zell të saj të madh. Sepse atë që nuk e panë nxënësit, e pa e para gruaja: engjëj të ulur, njërin te këmbët, tjetrin te koka, të veshur me të bardha; edhe vetë veshja qe plot shkëlqim e gëzim. Meqë mendja e gruas nuk qe ngritur mjaftueshëm sa ta pranonte Ngjalljen nga dëshmia e rizave, ndodh diçka më tepër, sheh diçka më tepër: engjëj të ulur me rroba të ndritshme, që kështu ta ngrenë për një çast nga hidhërimi i saj i zjarrtë edhe ta ngushëllojnë. Po ata nuk i thanë asgjë për Ngjalljen, e megjithatë ajo udhëhiqet butësisht drejt këtij mësimi. Ajo pa fytyra të ndritshme e të pazakonta, pa rroba që shndritnin, dëgjoi një zë plot dhembshuri. Sepse ç'thotë (engjëlli)?

Vargu 13. «Grua, përse qan?»

Me anë të gjithë këtyre rrethanave, sikur t'i hapej një derë, ajo shpihej pak nga pak drejt njohjes së Ngjalljes. Edhe mënyra si rrinin ulur e ftonte t'i pyeste, sepse tregonin se e dinin ç'kishte ndodhur; prandaj as nuk rrinin bashkë, po ndaras nga njëri-tjetri. Sepse, meqë nuk ishte e mundshme që ajo të guxonte t'i pyeste menjëherë, edhe duke e pyetur atë, edhe me mënyrën si rrinin ulur, e sjellin te biseda. Ç'thotë, pra, ajo? Flet me shumë ngrohtësi e dashuri;

«Morën Zotin tim, edhe nuk e di se ku e vunë.»

«Ç'thua? Ende nuk di asgjë për Ngjalljen, po ende sajon mendime për vendosjen e tij në varr?» E sheh se si ajo ende nuk e kishte marrë mësimin e lartë?

Vargu 14. «Edhe si tha këto, u kthye prapa.»

Edhe nga ç'lloj arsyeje ndodh që ajo, pasi u foli atyre e pa dëgjuar ende asgjë prej tyre, u kthye prapa? Më duket se, ndërsa ajo fliste, Krishti u shfaq papritur pas saj edhe i mbushi engjëjt me drojë të shenjtë; edhe se ata, sapo panë Sundimtarin e tyre, treguan menjëherë me qëndrimin, me shikimin, me lëvizjet e tyre, se po shihnin Zotin; edhe kjo ia tërhoqi vëmendjen gruas edhe e bëri të kthehej prapa. Atyre, pra, u duk në këtë mënyrë, po jo kështu gruas, që të mos e trembte që në shikimin e parë, po iu shfaq në një trajtë më të thjeshtë e të zakonshme, siç duket qartë ngaqë ajo e mori për kopshtar. Ishte e udhës që dikë me mendje kaq të përulur ta çonte drejt gjërave të larta jo menjëherë, po butësisht. Prandaj edhe ai, nga ana e tij, e pyet:

Vargu 15. «Grua, përse qan? Kë kërkon?»

Kjo tregoi se ai e dinte ç'donte të pyeste ajo, edhe e nxiti të përgjigjej. Edhe gruaja, duke e kuptuar këtë, nuk e përmend më emrin e Jisuit, po, sikur ai që e pyeste ta dinte se për ç'gjë po pyeste, përgjigjet:

«Zot, në e paç marrë ti prej këtej, thuamë ku e vure, edhe unë do ta marr.»

Përsëri flet për vënie, për marrje e për mbartje, sikur të fliste për një kufomë. Po ky është kuptimi i saj: «Në e paçi marrë ju prej këtej nga frika e hebrenjve, më thoni, edhe unë do ta marr.» E madhe është mirësia dhe dashuria e ngrohtë e gruas, po ende s'ka asgjë të lartë tek ajo. Prandaj ai tani ia vë çështjen përpara jo me pamjen, po me zërin. Sepse, ashtu si një herë u njihej hebrenjve, e një herë tjetër, ndonëse i pranishëm, nuk vihej re, kështu edhe kur fliste: kur donte, atëherë e bënte veten të njohur; sikundër edhe kur u tha hebrenjve «Kë kërkoni?», ata nuk njohën as fytyrën, as zërin, derisa deshi ai. Edhe kështu ndodhi këtu. Edhe përmendi vetëm emrin e saj, duke e qortuar e duke e fajësuar që sajonte mendime të tilla për Atë që ishte gjallë. Po si ndodhi që,

Vargu 16. «U kthye, edhe thotë», po qe se ai po i fliste asaj? Më duket se, pasi tha «Ku e vutë?», ajo u kthye nga engjëjt për t'i pyetur përse ishin habitur, edhe se atëherë Krishti, duke e thirrur në emër, e ktheu nga vetja, larg tyre, edhe e zbuloi veten me zërin e tij; sepse kur e thirri «Maria», atëherë e njohu; kështu që njohja nuk qe nga pamja e tij, po nga zëri i tij. Edhe në thëntë dikush «Nga ku duket qartë se engjëjt u mbushën me drojë, edhe se për këtë arsye gruaja u kthye?», atyre po këtu do t'u themi «nga ku duket qartë se ajo do ta prekte edhe do t'i binte ndër këmbë?». Tani, ashtu si kjo duket qartë nga fjala e tij «Mos më prek», po ashtu edhe ajo tjetra duket qartë nga fjala se ajo u kthye. Po përse tha ai,

Vargu 17. «Mos më prek»?

[2.] Disa pohojnë se ajo kërkoi hir frymëror, sepse e kishte dëgjuar atë të thoshte, kur ishte me nxënësit, «Në shkofsha tek Ati, ‹do t'i lutem, edhe do t'ju japë një Ngushëllues tjetër›» (kap. 14:3, 16). Po si mund ta kishte dëgjuar këtë ajo që nuk ishte e pranishme me nxënësit? Veç kësaj, një përfytyrim i tillë është larg kuptimit që ka këtu. Edhe si mund të kërkonte, kur ai ende nuk kishte shkuar tek Ati? Ç'kuptim ka, pra? Më duket se ajo donte të bisedonte me të ende si më parë, edhe se, në gëzimin e saj, nuk vinte re asgjë të madhe tek ai, ndonëse ai qe bërë shumë më i lartë në mish. Prandaj, që ta largonte nga ky mendim, edhe që ajo t'i fliste me shumë drojë (sepse edhe me nxënësit nuk shfaqet tashmë aq i afërt sa më parë), ai ia ngre mendimet, që t'i kushtojë atij vëmendje më me nderim. Të kishte thënë «Mos m'u afroni si më parë, sepse punët nuk janë në të njëjtën gjendje, as nuk do të jem tashmë me ju në të njëjtën mënyrë», do të kishte qenë e ashpër dhe mendjemadhe; po fjala,

«Ende nuk jam ngjitur tek Ati», ndonëse jo e dhimbshme për t'u dëgjuar, ishte fjala e Atij që shpallte të njëjtën gjë. Sepse, duke thënë «Ende nuk jam ngjitur», tregon se nxiton e ngutet drejt atje; edhe se nuk ishte e udhës që Ai, që do të ikte atje e nuk do të bisedonte më me njerëzit, të shihej me të njëjtat ndjenja si më parë. Edhe ajo që vijon e tregon se kështu është.

«Shko e thuaju vëllezërve se po shkoj tek Ati im edhe Ati juaj, tek Perëndia im edhe Perëndia juaj.»

Megjithatë, ai nuk do ta bënte këtë menjëherë, po pas dyzet ditësh. Si e thotë, pra, këtë? Nga dëshira për t'ua ngritur mendjet edhe për t'i bindur se ai po niset drejt qiejve. Po fjalët «Tek Ati im edhe Ati juaj, tek Perëndia im edhe Perëndia juaj» i përkasin ikonomisë, sepse edhe «ngjitja» i përket mishit të tij. Sepse i thotë këto fjalë dikujt që s'kishte mendime të larta. «A është, pra, Ati i tij në një mënyrë, edhe yni në një tjetër?» Sigurisht që po. Sepse, në qoftë se ai është Perëndi i të drejtëve në një mënyrë të ndryshme nga ajo me të cilën është Perëndi i njerëzve të tjerë, aq më shumë kur bëhet fjalë për Birin dhe për ne. Sepse, meqë kishte thënë «Thuaju vëllezërve», që të mos përfytyronin ndonjë barazi nga kjo, ai tregoi ndryshimin. Ai do të rrinte ulur në fronin e Atit të tij, kurse ata do të rrinin më këmbë pranë. Kështu që, ndonëse sipas qenies së tij në mish u bë vëllai ynë, prapëseprapë në nder ndryshonte shumë prej nesh, aq sa as që mund të thuhet sa.

Vargu 18. «Ajo, pra, niset, duke u çuar këto lajme nxënësve.»

Kaq e madhe është e mira e këmbënguljes dhe e durimit. Po si ndodhi që ata nuk u pikëlluan më kur ai do të ikte, as nuk folën si më parë? Atëherë prekeshin ashtu, sepse pandehnin se ai do të vdiste; po tani që ai qe ngjallur, ç'arsye kishin të pikëlloheshin? Për më tepër, Maria u tregoi shfaqjen e tij edhe fjalët e tij, të cilat mjaftonin t'i ngushëllonin. Meqë, pra, ishte e mundshme që nxënësit, kur t'i dëgjonin këto, ose të mos i besonin gruas, ose, po t'i besonin, të pikëlloheshin që ai nuk i kishte çmuar të denjë për shfaqjen, ndonëse u kishte premtuar se do t'i takonte në Galile. Prandaj, që të mos lëkundeshin duke u ndalur në këtë mendim, ai nuk la të kalonte asnjë ditë të vetme. Po i solli në gjendje malli, sepse e dinin se qe ngjallur edhe nga ç'dëgjuan prej gruas. Kur ishin të etur ta shihnin edhe kishin frikë të madhe (gjë që vetë e bënte edhe më të fortë mallin e tyre), atëherë, kur u ngrys, u paraqit para tyre, madje mrekullisht. Edhe përse u shfaq «në mbrëmje»? Sepse ishte e mundshme që atëherë sidomos të ishin shumë të frikësuar. Po e çuditshmja qe kjo: përse nuk e pandehën për një fantazmë? Sepse hyri «kur dyert ishin mbyllur», edhe papritur. Shkaku kryesor qe se gruaja kishte krijuar më parë tek ata një besim të madh; veç kësaj, ua tregoi fytyrën e qartë e të butë. Nuk erdhi ditën, që të ishin mbledhur të gjithë bashkë. Sepse e madhe qe habia; sepse as nuk trokiti në derë, po befas qëndroi në mes, edhe u tregoi brinjën e tij edhe duart e tij. Në të njëjtën kohë, me zërin e tij, ua qetësoi mendimin e trazuar, duke thënë:

Vargu 19. «Paqe mbi ju.»

Domethënë «Mos u trazoni»; edhe njëkohësisht duke ua kujtuar fjalën që u tha para Kryqëzimit, «Paqen time po ju lë» (kap. 14:27); edhe përsëri, «Tek unë keni paqe, po» «në botë do të keni shtrëngim» (kap. 16:33).

Vargu 20. «Atëherë nxënësit u gëzuan kur panë Zotin.»

E sheh se si fjalët dalin në vepra? Sepse atë që tha para Kryqëzimit, se «Do t'ju shoh përsëri, edhe zemra juaj do të gëzohet, edhe gëzimin tuaj nuk do t'jua marrë njeri» (kap. 16:22), këtë e kreu tani me vepra; edhe të gjitha këto i çuan drejt një besimi shumë të saktë. Sepse, meqë kishin një luftë pa armëpushim me hebrenjtë, ai përsëriste vazhdimisht «Paqe mbi ju», duke u dhënë, si kundërpeshë të luftës, ngushëllimin. Edhe kështu, kjo qe fjala e parë që u tha atyre pas Ngjalljes (prandaj edhe Pavli thotë vazhdimisht «Hir mbi ju edhe paqe»), kurse grave u jep lajmin e mirë të gëzimit, sepse ajo gjini ishte në hidhërim, edhe e kishte marrë këtë si mallkimin e parë. Prandaj u jep lajmin e mirë sipas gjendjes së secilit: burrave, paqe, për shkak të luftës së tyre; grave, gëzim, për shkak të hidhërimit të tyre. Pastaj, pasi largoi gjithë gjërat e dhimbshme, u tregon fitoret e Kryqit, edhe këto ishin «paqja». «Meqë, pra, u hoqën të gjitha pengesat», thotë, «edhe e bëra fitoren time të lavdishme, edhe gjithçka u krye», (pastaj thotë:)

Vargu 21. «Sikundër më dërgoi Ati, kështu edhe unë ju dërgoj.»

«Nuk keni asnjë vështirësi, falë asaj që tashmë ka ndodhur edhe falë dinjitetit tim që ju dërgoj.» Këtu ai ua ngre shpirtrat edhe u tregon arsyen e madhe të sigurisë së tyre, po qe se do të merrnin përsipër veprën e tij. Edhe nuk i drejtohet më Atit, po me pushtet u jep atyre fuqinë. Sepse,

Vargjet 22, 23. «Fryu mbi ta, edhe tha: Merrni Frymën e Shenjtë. Atyre që t'ua falni mëkatet, u falen; edhe atyre që t'ua mbani, u mbahen.»

Ashtu si një mbret që dërgon qeveritarë u jep pushtet të hedhin në burg edhe të lirojnë prej tij, kështu edhe Krishti, kur i dërgon këta, i vesh me të njëjtin pushtet. Po si thotë ai «Në mos ika unë, ai nuk do të vijë» (kap. 16:7), e prapëseprapë u jep Frymën? Disa thonë se nuk u dha Frymën, po i bëri të aftë ta merrnin atë, duke fryrë mbi ta. Sepse, në qoftë se Danieli u frikësua kur pa një engjëll, çfarë nuk do të kishin pësuar ata kur të merrnin atë Dhuratë të patregueshme, po të mos i kishte bërë më parë nxënës? Prandaj nuk tha «E keni marrë Frymën e Shenjtë», po «Merrni Frymën e Shenjtë». Megjithatë, nuk do të gabonte ai që pohon se ata edhe atëherë morën ndonjë fuqi e hir frymëror: jo aq sa të ngjallnin të vdekurit ose të bënin çudira, po aq sa të falnin mëkatet. Sepse dhuntitë e Frymës janë të llojeve të ndryshme; prandaj shtoi «Atyre që t'ua falni mëkatet, u falen», duke treguar se ç'lloj pushteti po u jepte. Po në rastin tjetër, pas dyzet ditësh, morën fuqinë të bënin çudira. Prandaj thotë «Do të merrni fuqi, pasi të vijë Fryma e Shenjtë mbi ju, edhe do të jeni dëshmitarët e mi si në Jerusalem, ashtu edhe në gjithë Judenë» (Vep. 1:8). Edhe dëshmitarë u bënë me anë të çudirave, sepse i patregueshëm është hiri i Frymës edhe shumëformëshe dhuntia. Po kjo ndodh që të mësosh se një është dhuntia dhe fuqia e Atit, e Birit dhe e Frymës së Shenjtë. Sepse ato që duken se i takojnë vetëm Atit, shihen se i përkasin edhe Birit edhe Frymës së Shenjtë. «Po si, pra», thotë dikush, «askush nuk vjen te Biri, ‹veç po ta tërheqë Ati›?» (kap. 6:44). E pra, pikërisht kjo tregohet se i takon edhe Birit. «Unë», thotë, «jam udha: askush nuk vjen tek Ati veçse me anë të meje» (kap. 14:6). Edhe vër re se i takon edhe Frymës; sepse «Askush nuk mund të thotë se Jisu Krishti është Zot, veçse me anë të Frymës së Shenjtë» (1 Kor. 12:3). Përsëri, shohim se apostujt iu dhanë Kishës një herë prej Atit, një herë prej Birit, një herë prej Frymës së Shenjtë, edhe se «ndryshimet e dhuntive» (1 Kor. 12:4) i përkasin Atit, Birit dhe Frymës së Shenjtë.

[4.] Le të bëjmë, pra, gjithçka që mundemi, që ta kemi Frymën e Shenjtë me veten tonë, edhe le t'i nderojmë shumë ata në duart e të cilëve iu besua vepra e saj. Sepse i madh është dinjiteti i priftërinjve. «Atyre që t'ua falni mëkatet», thotë, «u falen»; prandaj edhe Pavli thotë «Bindjuni atyre që ju prijnë, edhe nënshtrohuni» (Heb. 13:17). Edhe mbaji ata në nderim të madh; sepse ti kujdesesh vetëm për punët e tua, edhe po t'i vësh mirë në rregull, nuk jep llogari për të tjerët; kurse prifti, edhe në qoftë se e drejton mirë jetën e vet, po të mos ketë kujdes të përhershëm për tënden, madje edhe për të gjithë ata që janë rreth tij, do të shkojë bashkë me të ligjtë në ferr; edhe shpesh, edhe kur nuk e tradhton sjellja e vet, humbet prej teje, po të mos e ketë kryer si duhet gjithë pjesën e vet. Duke e ditur, pra, madhësinë e rrezikut, jepuni atyre një pjesë të madhe të dashamirësisë suaj; gjë që edhe Pavli e la të kuptohet kur tha «Sepse ata rrijnë zgjuar për shpirtrat tuaj», edhe jo thjesht kaq, po «si ata që do të japin llogari» (Heb. 13:17). Ata, pra, duhet të marrin vëmendje të madhe prej jush; po në u bashkofshi me të tjerët për t'i shkelur, atëherë as punët tuaja nuk do të jenë në gjendje të mirë. Sepse, sa kohë që timonieri qëndron me guxim të mirë, edhe detarët do të jenë të sigurt; po në u lodhtë prej sharjeve të tyre dhe prej keqdashjes që tregojnë kundër tij, nuk mund të rrijë zgjuar njësoj, as të ruajë mjeshtërinë e tij, edhe, pa dashur, i hedh në dhjetë mijë të këqija. Kështu edhe prifti: në gëzoftë nder prej jush, do të mund t'i drejtojë mirë punët tuaja; po në i hedhët në ligështi, ua dobësoni duart, edhe i bëni ata, si edhe veten tuaj, pre të lehtë të valëve, ndonëse janë shumë të guximshëm. Mendoni se ç'thotë Krishti për hebrenjtë: «Skribët dhe farisenjtë rrinë ulur në fronin e Moisiut; gjithçka pra që t'ju thonë të bëni, bëjeni» (Mt. 23:2, 3). Tani ne s'kemi për të thënë «priftërinjtë rrinë në fronin e Moisiut», po «në atë të Krishtit»; sepse e kanë marrë njëri pas tjetrit mësimin e tij. Prandaj edhe Pavli thotë «Ne jemi të dërguar të Krishtit, sikur Perëndia t'ju lutej me anë tonë» (2 Kor. 5:20). A nuk e shihni se te sundimtarët paganë të gjithë përulen para tyre, edhe shpeshherë madje njerëz që janë më të lartë, në prejardhje, në jetë e në mençuri, se ata që i gjykojnë? E prapëseprapë, për shkak të atij që ua ka dhënë pushtetin, nuk marrin parasysh asnjë nga këto, po nderojnë vendimin e qeveritarit të tyre, cilido qoftë ai që merr pushtetin mbi ta. A ka, pra, kaq frikë kur emëron njeriu, kurse kur emëron Perëndia e përçmojmë atë që është emëruar, e shajmë, e njollosim me dhjetë mijë qortime, edhe, ndonëse na është ndaluar të gjykojmë vëllezërit tanë, e mprehim gjuhën kundër priftërinjve tanë? Edhe si mund të ketë falje kjo, kur nuk e shohim traun në syrin tonë, po me hidhërim rrëmojmë për lëmishten në syrin e tjetrit? A nuk e di se, duke gjykuar kështu, e bën më të rëndë gjyqin tënd? Edhe këtë nuk e them se miratoj ata që e ushtrojnë priftërinë pa denjësi, po se i vij shumë keq për ta edhe qaj për ta; megjithatë, për këtë arsye nuk pranoj se është e drejtë të gjykohen prej atyre mbi të cilët janë vënë. Edhe ndonëse jeta e tyre flitet shumë keq, ti, po të kujdesesh për veten, nuk do të dëmtohesh aspak në lidhje me gjërat që u janë besuar prej Perëndisë. Sepse, në qoftë se bëri që të dilte zë prej një gomarice, edhe dhuroi bekime frymërore me anë të një fallxhori, duke vepruar me gojën e marrë e me gjuhën e papastër të Balaamit, për hir të hebrenjve fajtorë, aq më shumë do t'i kryejë të gjitha gjërat e tija për ju që jeni me mendje të drejtë, ndonëse priftërinjtë të jenë tejet të ndyrë, edhe do të dërgojë Frymën e Shenjtë. Sepse as i pastri nuk e zbret atë Frymë me pastërtinë e vet, po hiri është ai që vepron gjithçka. «Sepse të gjitha», thotë, «janë për ju, qoftë Pavli, qoftë Apolloi, qoftë Kefa» (1 Kor. 3:22, 23). Sepse gjërat që vihen në duart e priftit, vetëm Perëndisë i takon t'i japë; edhe sado larg të arrijë urtësia njerëzore, do të duket më e ulët se ai hir. Edhe këtë e them, jo që të drejtojmë pa kujdes jetën tonë, po që, kur disa nga ata që janë vënë mbi ju rrojnë pa kujdes, ju që sundoheni të mos grumbulloni shpesh të keqe për veten tuaj. Po përse flas për priftërinjtë? As engjëll, as kryeengjëll nuk mund të bëjë gjë për atë që jepet prej Perëndisë; po Ati, Biri dhe Fryma e Shenjtë i jep të gjitha, kurse prifti vetëm jep gjuhën e vet edhe zgjat dorën. Sepse as nuk do të ishte e drejtë që, për shkak të ligësisë së një tjetri, të dëmtohen ata që vijnë me besim te simbolet e shpëtimit të tyre. Duke i ditur të gjitha këto, le t'i frikësohemi Perëndisë, edhe le t'i mbajmë në nder priftërinjtë e tij, duke u dhënë çdo nderim; që, si për veprat tona të mira, ashtu edhe për vëmendjen që u tregojmë atyre, të marrim një shpërblim të madh prej Perëndisë, me anë të hirit dhe të njerëzdashurisë së Zotit tonë Jisu Krisht, të cilit bashkë me Atin dhe Frymën e Shenjtë i qoftë lavdia, pushteti dhe nderi, tani e përherë e në jetë të jetëve. Amin.