← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 24:13-53

«24:13. Ja, dy prej tyre shkuan po atë ditë në një fshat.»

Ndërsa dy nga nxënësit po ecnin drejt një fshati që quhej Emaus, bisedonin njëri me tjetrin për Krishtin: e mendonin se s'ishte më gjallë dhe e vajtonin si të vdekur. Dhe, ndërsa bisedonin, vetë Jisui iu afrua e eci bashkë me ta, pa u njohur prej tyre, «sepse sytë e tyre ishin të mbajtur, që të mos e njihnin». Dhe u thotë: «Për çfarë, vallë, po bisedoni njëri me tjetrin, teksa ecni kaq të trishtuar?» Dhe njëri prej tyre, që quhej Kleopa, u përgjigj e tha: «Vetëm ti je i huaj në Jerusalem» e kështu me radhë. Pastaj i tregojnë për lajmet e ngjalljes që sollën gratë, si dhe për dëshminë e Pjetrit, por nuk u besojnë. Sepse, duke thënë «Edhe gra na habitën, të cilat nuk e gjetën trupin», tregojnë se nuk ishin shtyrë ta besonin lajmin, as ta quanin lajm të vërtetë, por e mbanin si shkak trazimi e habie; kurse dëshminë e Pjetrit, i cili kishte parë vetëm pëlhurat prej liri te varri, nuk e quanin provë të besueshme të ngjalljes, sepse ai nuk tha se e kishte parë, por vetëm nxori përfundimin se ishte ngjallur, ngaqë nuk gjendej më aty. Dhe duhet ta dish se ata të dy ishin nga të shtatëdhjetët, dhe se shoku i Kleopës ishte Simoni, jo Pjetri as ai i Kanës, por një tjetër nga të shtatëdhjetët.

«24:27. Duke nisur nga Moisiu e nga gjithë profetët.»

Në këtë fjalim Zoti tregon se ligji ishte i nevojshëm për të përgatitur udhën, kurse shërbesa e profetëve për t'i bërë gati njerëzit të besonin në këtë vepër të mrekullueshme; kështu që, kur ngjallja të ndodhte vërtet, ata që trazoheshin nga madhështia e saj të kujtonin ç'ishte thënë dikur dhe të shtyheshin të besonin. Prandaj i sjell në mes Moisiun dhe profetët: ua shpjegon kuptimin e fshehur dhe ua bën të qartë të denjëve atë që të padenjve u mbetej e errët, e kështu ngulit tek ata atë besim të lashtë e stërgjyshor, që ua mësonin librat e shenjtë që kishin. Sepse asgjë që vjen nga Perëndia nuk është pa dobi, por të gjitha, secila veç e veç, kanë vendin dhe shërbesën e tyre të caktuar. Në kohën e caktuar u dërguan përpara shërbëtorë, që të përgatitnin ardhjen e Zotit, duke prurë që më parë profecinë si përgatitjen e domosdoshme për besimin; kështu, si ndonjë thesar mbretëror, ajo që ishte parathënë do të nxirrej në kohën e vet nga errësira ku kishte qenë fshehur më parë, e zbuluar dhe e sqaruar nga qartësia e shpjegimit. Pasi ua zgjoi kështu mendjet me shkrimet e ligjit dhe të profetëve, pastaj ua paraqet veten më haptas: pasi pranoi lutjen e tyre për të shkuar me ta në fshat, mori bukën, e bekoi, e theu dhe ua ndau. «Sepse sytë e tyre, thotë, ishin të mbajtur, që të mos e njihnin», derisa fjala të hynte e t'ua nxiste zemrën drejt besimit; dhe atëherë, duke e bërë të dukshme atë që kishin dëgjuar e besuar më parë, ua ofroi pamjen në kohën e duhur, pas të dëgjuarit. Megjithatë nuk qëndron me ta, sepse «u zhduk, thotë, nga sytë e tyre». Sepse marrëdhënia e Zotit tonë me njerëzit pas ngjalljes së tij nuk mbetet e njëjtë si më parë, ngaqë edhe ata kanë nevojë për ripërtëritje dhe për një jetë të dytë në Krishtin, që i ripërtërituri të shoqërohet me të ripërtëriturin dhe i paprishshmi t'i afrohet të paprishshmit. Prandaj, siç na tregon Joani, nuk e lejoi Marinë ta prekte, derisa të largohej e të kthehej përsëri.

«24:33. U ngritën po atë orë.»

Kleopa, thotë, dhe shokët e tij u ngritën po atë orë, pikërisht atë në të cilën Jisui ishte zhdukur nga sytë e tyre, dhe u kthyen në Jerusalem. Por nuk thotë se i gjetën të njëmbëdhjetët bashkë po atë orë e u treguan ç'kishte ndodhur me Jisuin, por kjo ndodhi ditën e dyzetë pas ngjalljes së tij, ditën kur ai edhe u ngjit në qiell. Prandaj ky Ungjillor i la pa treguar ngjarjet që ndodhën ndërkohë, të cilat Kleopa e shokët e tij i gjetën të njëmbëdhjetët tek i shqyrtonin veçmas e thoshin se «Zoti u ngjall dhe iu shfaq Simonit»; dhe për të nuk tha as ku, as kur, as si ndodhi kjo. Pikërisht gjatë atyre ditëve ndodhën edhe ato ngjarje që u bënë në Galile, të cilat i ka shënuar Mateu.

«24:36. Vetë Jisui qëndroi në mes tyre.»

Dhe tani, duke ndjekur radhën e ngjarjeve, themi se, pasi lajmi i ngjalljes u kishte arritur tashmë apostujve nga shumë anë dhe kështu u ishte zgjuar dëshira për ta parë, ai vjen sipas dëshirës së tyre dhe qëndron i dukshëm e i zbuluar para tyre, ndërsa e kërkojnë dhe e presin. Dhe nuk u shfaqet më me sy të mbajtur, as flet me ta si për ndonjë person tjetër, por i lejon ta shohin qartë dhe u thotë të marrin zemër. Por ata, edhe kështu, ishin në dyshim e në frikë, sepse mendonin se nuk po shihnin atë vetë, por ndonjë fantazmë a hije. Ai, megjithatë, e qetëson trazimin që lindte nga mendime të tilla: u drejtohet me fjalën e tij të zakonshme e të njohur dhe u thotë: «Paqja me ju.»

«24:38. U tha atyre: Përse jeni të trazuar? Dhe përse lindin mendime në zemrat tuaja?»

Që t'i bindte fort e pa asnjë dyshim se ai është po ai që pësoi, tregon menjëherë se, duke qenë Perëndi për nga natyra, i njeh gjërat e fshehta dhe se mendimet e trazuara brenda tyre nuk i shpëtojnë; sepse tha: «Përse jeni të trazuar?» Dhe kjo është një provë tejet e qartë se ai që shohin para tyre nuk është ndonjë tjetër, por pikërisht ai që e kishin parë edhe tek vuante vdekjen mbi kryq edhe tek u vu në varr, po ai që sheh veshkat e zemrën dhe që s'i fshihet asgjë nga ç'kemi brenda. Prandaj këtë ua jep si shenjë: pikërisht që ai e njeh trazirën e mendimeve që kishin brenda. E, për të provuar edhe në një mënyrë tjetër se vdekja është mundur dhe se natyra njerëzore ka hequr prishjen tek ai i pari, u tregon duart dhe këmbët e tij, e vrimat e gozhdëve, dhe i lejon ta prekin e të binden në çdo mënyrë se pikërisht ai trup që kishte pësuar ishte, siç thashë, ngjallur. Prandaj askush të mos ngrejë kundërshtime për ngjalljen; edhe në qoftë se dëgjon Shkrimin e Shenjtë të thotë për trupin njerëzor se «mbillet trup shtazor, ngjallet trup frymëror», mos e moho kthimin e trupave njerëzorë në paprishje. Sepse, ashtu si shtazori është ai që shkon pas së shtazores e i nënshtrohet asaj, domethënë epsheve të mishit, kështu edhe frymërori është ai që i nënshtrohet vullnetit të Frymës së Shenjtë. Sepse pas ngjalljes prej së vdekurish nuk do të ketë më vend për ndjenja mishtore, por thumbi i mëkatit do të mbetet krejt pa fuqi. Prandaj pikërisht ai trup që u vu në dhe do të vishet me paprishje.

Që nxënësit, pra, të ishin plotësisht të sigurt se është pikërisht ai që pësoi, u varros dhe u ngjall, u tregon, siç thashë, edhe duart edhe këmbët; dhe i nxit të binden plotësisht se nuk është frymë, siç mendonin, por vërtet një trup: «Dhe ju e shihni se një frymë nuk ka mish e eshtra, siç e shihni se kam unë.» Sepse një hije, një frymë a një fantazmë e thjeshtë nuk do ta duronte prekjen e dorës.

Pasi, siç thamë, ua tregoi nxënësve duart dhe këmbët, Zoti i bindi plotësisht se trupi që kishte pësuar ishte ngjallur; por, për të rrënjosur tek ata një besim edhe më të patundur në këtë, kërkoi diçka për të ngrënë. Dhe ajo që i sollën ishte një copë peshk të pjekur, të cilën e mori dhe e hëngri para të gjithëve. Këtë nuk e bëri për asnjë arsye tjetër, veçse që t'u tregonte qartë se ai që ishte ngjallur prej së vdekurish ishte po ai që dikur kishte ngrënë e kishte pirë me ta gjatë gjithë kohës së ekonomisë dhe kishte biseduar me ta si njeri, sipas zërit të profetit. Kështu ai donte që ata të kuptonin se trupi njerëzor vërtet ka nevojë për ushqim të tillë, kurse fryma aspak. Ai që pohon se është besimtar dhe pranon pa ngurrim dëshminë e ungjillorëve të shenjtë, si mund të dëgjojë ende trillimet e heretikëve, si mund të durojë ende trilluesit e fantazmave? Sepse fuqia e Krishtit e tejkalon kërkimin njerëzor dhe nuk mund të matet me mënyrën si kuptohen ngjarjet e zakonshme. Hëngri, pra, një copë peshk për shkak të ngjalljes; por pasojat e natyrshme të të ngrënit aspak nuk ndodhën në rastin e Krishtit, siç mund të kundërshtonte jobesimtari, që e di se «çdo gjë që hyn në gojë patjetër duhet të hidhet jashtë e të shkojë në gjiriz». Por besimtari nuk do të pranojë kundërshtime të tilla në mendjen e tij, por do t'ia lërë çështjen fuqisë së Perëndisë.

«24:45. Atëherë ua hapi mendjen që të kuptonin Shkrimet.»

Pasi ua qetësoi mendimet me ato që tha, me prekjen e duarve të tyre dhe me të ngrënët e ushqimit, atëherë ua hapi mendjen që të kuptonin se «kështu duhej që ai të pësonte», madje mbi drurin e kryqit. Prandaj Zoti ua kthen mendjet e nxënësve tek ato që u kishte thënë më parë; sepse i kishte paralajmëruar për vuajtjet e tij mbi kryq, sipas asaj që profetët e kishin thënë qëmoti; dhe ua hap edhe sytë e zemrës, që të kuptonin profecitë e lashta.

Shpëtimtari u premton nxënësve zbritjen e Frymës së Shenjtë, të cilën Perëndia e kishte lajmëruar qëmoti me anë të Joelit, si dhe fuqi nga lart, që të ishin të fortë e të pamposhtur dhe, pa asnjë frikë, t'u predikonin njerëzve kudo misterin hyjnor.

Tashmë që ata e kishin marrë Frymën pas ngjalljes, u thotë: «Merrni Frymën e Shenjtë», dhe shton: «Por ju rrini në Jerusalem dhe prisni premtimin e Atit, që e keni dëgjuar prej meje. Sepse Joani vërtet pagëzoi me ujë, kurse ju do të pagëzoheni me Frymën e Shenjtë»; jo më me ujë, sepse atë e kishin marrë, por me Frymën e Shenjtë. Ai nuk i shton ujë ujit, por e plotëson të mangëtën, duke i shtuar atë që i mungonte.

Pasi i bekoi dhe shkoi pak para tyre, u ngjit në qiell, që të ndante fronin e Atit edhe me mishin që ishte bashkuar me të. Dhe këtë udhë të re na e hapi Fjala, kur u shfaq në trajtë njeriu; e pastaj, në kohën e duhur, do të vijë përsëri në lavdinë e Atit të tij bashkë me engjëjt dhe do të na marrë lart, që të jemi bashkë me të.

Le ta lavdërojmë, pra, atë që, duke qenë Perëndia Fjalë, u bë njeri për ne; që pësoi me dashje në mish, u ngjall prej së vdekurish dhe e asgjësoi prishjen; që u ngjit lart dhe që pastaj do të vijë me lavdi të madhe për të gjykuar të gjallët e të vdekurit dhe për t'i dhënë secilit sipas veprave të tij: nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin, Perëndisë Atë i qoftë lavdi e fuqi, bashkë me Frymën, në jetë të jetëve. Amin.

LAVDI PERËNDISË.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it