Joani 7:25–36

1. Ju kujtohet, të dashur, nga fjalimet e mëparshme (sepse edhe u lexua në Ungjill, edhe u shqyrtua prej nesh sipas mundësisë sonë) se si Zoti Jisu shkoi për të kremten thuajse fshehurazi, jo se kishte frikë se mos e kapnin, Ai që kishte fuqinë të mos kapej, por për të treguar se edhe pikërisht në atë të kremte që e kremtonin hebrenjtë, Ai vetë ishte i fshehur, dhe se misteri i së kremtes i përkiste Atij. Pra, në pjesën që u lexua sot, ajo që u pandeh si ndrojtje u shfaq si fuqi; sepse Ai foli haptas ditën e së kremtes, aq sa turmat u mrekulluan dhe thanë atë që dëgjuam kur u lexua pjesa: «A nuk është ky ai që kërkonin ta vrisnin? Dhe ja, po flet haptas dhe nuk i thonë asgjë. Vallë mos e dinë me të vërtetë të parët se ky është Krishti?» Ata që e dinin me ç'egërsi kërkohej, çuditeshin se me ç'fuqi mbahej pa u kapur. Pastaj, duke mos e kuptuar plotësisht fuqinë e Tij, pandehën se ishte dija e të parëve, se këta të parë e njihnin si vetë Krishtin, dhe se pikërisht për këtë po e kursenin atë që me aq zell e kishin kërkuar për ta vrarë.

2. Pastaj po ata njerëz që kishin thënë «A e dinin të parët se ky është Krishti?» shtruan mes tyre një pyetje, nga e cila u dukej se Ai nuk ishte Krishti; sepse shtuan: «Por ne e dimë nga është ky njeri; kurse kur të vijë Krishti, askush nuk e di nga është.» Sa për atë se si lindi ky mendim ndër hebrenjtë, që «kur të vijë Krishti, askush nuk e di nga është» (sepse nuk lindi pa arsye), po t'i shqyrtojmë Shkrimet, gjejmë, vëllezër, se Shkrimet e Shenjta kanë thënë për Krishtin se «do të quhet Nazareas». Pra, ato e parathanë se nga është. Përsëri, po të kërkojmë vendin e lindjes së Tij, si atë prej nga rrjedh lindja e Tij, as kjo nuk u ishte fshehur hebrenjve, për shkak të Shkrimeve që i kishin parathënë këto gjëra. Sepse kur magët, kur u shfaq një yll, e kërkuan për ta adhuruar, erdhën te Herodi dhe i treguan çfarë kërkonin e ç'donin: dhe ai, pasi mblodhi ata që dinin ligjin, i pyeti se ku duhej të lindte Krishti: ata i thanë, «Në Betlehem të Judesë», dhe sollën edhe dëshminë profetike. Në qoftë se, pra, profetët kishin parathënë edhe vendin ku ishte prejardhja e mishit të Tij, edhe vendin ku do ta lindte e ëma, nga buroi vallë ai mendim ndër hebrenjtë që sapo dëgjuam, veçse nga kjo: që Shkrimet i kishin shpallur që më parë dhe i kishin parathënë të dyja? Sa i takon asaj që Ai është njeri, Shkrimet parathanë nga do të ishte; kurse sa i takon asaj që Ai është Perëndi, kjo u qe fshehur të paudhëve, dhe duheshin njerëz të përshpirtshëm për ta zbuluar. Për më tepër, ata e thanë këtë, «Kur të vijë Krishti, askush nuk e di nga është», sepse ajo që u tha nga Isaia ngjalli tek ata këtë mendim, domethënë: «Po brezin e Tij kush do ta rrëfejë?» Me pak fjalë, vetë Zoti u përgjigj për të dyja, se ata edhe e dinin, edhe nuk e dinin nga ishte; që të dëshmonte për profecinë e shenjtë që qe parathënë për Të, si për njerëzinë e dobësisë, ashtu edhe për hyjninë e madhështisë.

3. Dëgjoni, pra, fjalën e Zotit, vëllezër; shihni si ua vërtetoi atyre të dyja: edhe atë që thanë, «Ne e dimë nga është ky njeri», edhe atë që thanë, «Kur të vijë Krishti, askush nuk e di nga është». Atëherë Krishti thirri në tempull, duke thënë: «Ju edhe më njihni, edhe e dini nga jam; dhe nuk kam ardhur prej vetes sime, por Ai që më dërgoi është i vërtetë, të cilin ju nuk e njihni.» Domethënë, ju edhe më njihni, edhe nuk më njihni; edhe e dini nga jam, edhe nuk e dini nga jam. E dini nga jam: Jisui prej Nazaretit, prindërit e të cilit i njihnit gjithashtu. Sepse në këtë rast vetëm lindja nga Virgjëresha ishte e fshehur, për të cilën, megjithatë, dëshmoi i shoqi; sepse po ai njeri që si burrë mund të ishte xheloz, mund edhe ta shpallte këtë me besnikëri. Prandaj, veç kësaj lindjeje nga Virgjëresha, ata dinin gjithçka që te Jisui i takon njeriut: fytyra e Tij njihej, vendi i Tij njihej, familja e Tij njihej; ku kishte lindur mund të merrej vesh duke pyetur. Me të drejtë, pra, tha: «Ju edhe më njihni, edhe e dini nga jam», sipas mishit dhe trajtës njerëzore që mbarte; kurse sipas hyjnisë së Tij: «Dhe nuk kam ardhur prej vetes sime, por Ai që më dërgoi është i vërtetë, të cilin ju nuk e njihni»; por megjithatë, që ta njihni, besoni tek Ai që u dërgua prej Tij, dhe do ta njihni. Sepse «askush nuk e ka parë Perëndinë ndonjëherë, veç Birit të Vetëmlindur, që është në gjirin e Atit, Ai e ka bërë të njohur»; dhe: «Askush nuk e njeh Atin veç Birit, dhe atij që Biri do t'ia zbulojë.»

4. Së fundi, kur pati thënë «Por Ai që më dërgoi është i vërtetë, të cilin ju nuk e njihni», që t'u tregonte prej nga mund ta njihnin atë që nuk e njihnin, shtoi: «Unë e njoh Atë.» Prandaj kërkoni prej meje që ta njihni. Po pse e njoh Atë? «Sepse jam prej Atij, dhe Ai më dërgoi.» Me lavdi i tregoi të dyja. «Jam prej Atij», tha Ai; sepse Biri është prej Atit, dhe gjithçka që është Biri, e ka prej Atij, të cilit i është Bir. Prandaj themi se Zoti Jisu është Perëndi prej Perëndie; nuk themi se Ati është Perëndi prej Perëndie, por thjesht Perëndi; dhe themi se Zoti Jisu është Dritë prej Drite; nuk themi se Ati është Dritë prej Drite, por thjesht Dritë. Kështu, kësaj i takon ajo që tha: «Jam prej Atij.» Kurse për sa i përket asaj që ju më shihni në mish: «Ai më dërgoi.» Kur të dëgjosh «Ai më dërgoi», mos kupto se nënkuptohet ndonjë ndryshim natyre, por pushteti i Atij që e lind.

5. «Atëherë kërkuan ta zinin, por askush nuk vuri dorë mbi Të, sepse nuk i kishte ardhur ende ora e Tij»; domethënë, sepse Ai nuk deshi. Sepse ç'do të thotë kjo, «nuk i kishte ardhur ende ora e Tij»? Zoti nuk lindi nën fat. Kjo nuk duhet besuar as për ty, aq më pak për Atë prej të Cilit je bërë. Në qoftë se ora jote është vullneti i Tij i mirë, ç'është ora e Tij veçse vullneti i Tij i mirë? Pra, Ai nuk kishte parasysh një orë kur do të detyrohej të vdiste, por atë kur do të denjonte të vritej. Por Ai priste kohën kur do të vdiste, ashtu si priti edhe kohën kur do të lindte. Apostulli, duke folur për këtë kohë, thotë: «Po kur erdhi plotësia e kohës, Perëndia dërgoi Birin e Tij.» Prandaj shumë veta thonë: Pse nuk erdhi Krishti më parë? Atyre duhet t'u përgjigjemi: Sepse nuk kishte ardhur ende plotësia e kohës; e Ai që i bëri kohët u cakton edhe kufijtë, sepse e dinte kur duhej të vinte. Së pari, duhej që Ai të parathuhej përmes një vargu të gjatë kohërash e vitesh; sepse s'ishte diçka e parëndësishme ajo që do të vinte: Ai që do të mbahej përgjithmonë, duhej parathënë për një kohë të gjatë. Sa më i madh gjykatësi që vinte, aq më i gjatë ishte vargu i lajmëtarëve që i prinin. Me pak fjalë, kur erdhi plotësia e kohës, erdhi edhe Ai që do të na çlironte prej kohës. Sepse, të çliruar prej kohës, do të vijmë në atë përjetësi ku nuk ka kohë: atje nuk thuhet «Kur do të vijë ora?», sepse dita është e përjetshme, një ditë që nuk i prin një e djeshme dhe as e këput një e nesërme. Kurse në këtë botë ditët rrokullisen: disa po ikin, të tjera vijnë; asnjëra nuk qëndron; dhe çastet kur po flasim e shtyjnë njëra-tjetrën me radhë, dhe rrokja e parë nuk qëndron që të tingëllojë e dyta. Qëkur nisëm të flasim, jemi bërë ca më të vjetër, dhe pa dyshim tani jam më i vjetër se ç'isha në mëngjes; kështu, asgjë nuk qëndron, asgjë nuk mbetet e ngulitur në kohë. Prandaj duhet ta duam Atë prej të Cilit u bënë kohët, që të çlirohemi prej kohës e të ngulitemi në përjetësi, ku kohët nuk ndryshojnë më. E madhe, pra, është mëshira e Zotit tonë Jisu Krisht, që për ne u bë në kohë, Ai prej të Cilit u bënë kohët; që u bë ndër të gjitha gjërat, Ai prej të Cilit u bënë të gjitha gjërat; që u bë ajo që bëri. Sepse u bë ajo që kishte bërë; u bë njeri Ai që e kishte bërë njeriun, që të mos humbte ajo që kishte bërë. Sipas kësaj ekonomie, ora e lindjes së Tij tashmë kishte ardhur, dhe Ai lindi; por ende nuk kishte ardhur ora e Mundimit të Tij, prandaj ende nuk kishte vuajtur.

6. Me pak fjalë, që ta dini se fjalët nuk kanë të bëjnë me domosdoshmërinë e vdekjes së Tij, por me fuqinë e Tij (këtë e them për disa që, kur dëgjojnë «nuk i kishte ardhur ende ora e Tij», vendosin të besojnë në fat, dhe u marroset zemra); që ta dini, pra, se ishte fuqia e Tij për të vdekur, kujtoni Mundimin, shihni Atë të kryqëzuar. Ndërsa varej në dru, tha: «Kam etje.» Ata, kur dëgjuan këtë, i dhanë mbi kryq uthull me një sfungjer në një kallam. Ai e mori, dhe tha: «U krye»; dhe, duke ulur kryet, dha frymën. E shihni fuqinë e Tij për të vdekur, se e priti këtë (derisa të plotësoheshin të gjitha ato që qenë parathënë për Të) të ndodhte para vdekjes së Tij. Sepse profeti kishte thënë: «Më dhanë vrer për të ngrënë, dhe në etjen time më dhanë uthull për të pirë.» Ai priti që të plotësoheshin të gjitha këto; dhe pasi u kryen, tha: «U krye»; dhe u largua me fuqi, sepse nuk erdhi prej domosdoshmërie. Prandaj disa u çuditën më shumë me këtë fuqi të Tij për të vdekur, sesa me aftësinë e Tij për të bërë mrekulli. Sepse erdhën te kryqi për t'i zbritur trupat nga druri, ngaqë po afrohej e shtuna, dhe kusarët i gjetën ende gjallë. Dënimi i kryqit ishte aq më i rëndë ngaqë i mundonte njerëzit kaq gjatë, dhe të gjithë ata që kryqëzoheshin vriteshin me një vdekje të ngadaltë. Por kusarëve, që të mos mbeteshin mbi dru, ua thyen këmbët për t'i bërë të vdisnin, që të mund t'i zbritnin që andej. Zotin, megjithatë, e gjetën tashmë të vdekur, dhe njerëzit u mrekulluan; dhe ata që e përçmuan kur ishte gjallë, aq shumë u çuditën me Të kur ishte i vdekur, sa disa prej tyre thanë: «Vërtet, ky ishte Biri i Perëndisë.» Prej nga vjen edhe ajo, vëllezër, ku Ai u thotë atyre që e kërkonin: «Unë jam»; dhe ata u tërhoqën mbrapa e ranë të gjithë përtokë? Rrjedhimisht, tek Ai kishte fuqi të epërme. As nuk u detyrua të vdiste në një orë të caktuar; por priti orën kur vullneti i Tij mund të kryhej si duhej, jo atë kur domosdoshmëria mund të plotësohej kundër vullnetit të Tij.

7. «Por shumë veta nga populli besuan në Të.» Zoti i shëroi të përulurit dhe të varfrit. Të parët ishin çmendur, dhe prandaj jo vetëm që nuk e njohën Mjekun, por madje ishin të etur ta vrisnin. Ishte një turmë njerëzish që e pa shpejt sëmundjen e vet, dhe pa vonesë e njohu ilaçin e Tij. Shihni ç'tha pikërisht ajo turmë, e nxitur nga mrekullitë e Tij: «Kur të vijë Krishti, mos do të bëjë më shumë shenja se këto?» Sigurisht, po të mos ketë dy Krishtër, ky është Krishti. Rrjedhimisht, duke thënë këto gjëra, ata besuan në Të.

8. Por ata të parë, kur dëgjuan bindjen e turmës dhe atë murmurimë të popullit në të cilën lëvdohej Krishti, «dërguan shërbëtorë për ta zënë.» Për të zënë kë? Atë që ende nuk donte të zihej. Meqë atëherë nuk mund ta zinin ndërsa Ai nuk donte, i dërguan që ta dëgjonin duke dhënë mësim. Duke dhënë ç'mësim? «Atëherë Jisui tha: Edhe pak kohë jam me ju.» Atë që doni të bëni tani, do ta bëni, por jo pikërisht tani; sepse tani nuk dua. Pse ende tani nuk dua? Sepse «edhe pak kohë jam me ju; dhe pastaj shkoj tek Ai që më dërgoi.» Duhet ta plotësoj ekonominë time, dhe kështu të vij te mundimi im.

9. «Do të më kërkoni, dhe nuk do të më gjeni; dhe atje ku jam unë, ju nuk mund të vini.» Këtu Ai ka parathënë tashmë Ngjalljen e Tij; sepse nuk deshën ta njihnin kur ishte i pranishëm, dhe më pas e kërkuan kur panë se turma tashmë po besonte në Të. Sepse u bënë shenja të mëdha, madje edhe kur Zoti ishte ngjallur e ishte ngjitur në qiell. Atëherë nxënësit e Tij bënë vepra të fuqishme, por Ai vepronte nëpërmjet tyre ashtu si vepronte me vetveten: sepse, në të vërtetë, u kishte thënë: «Pa mua nuk mund të bëni asgjë.» Kur ai i çali që rrinte te porta u ngrit me zërin e Pjetrit dhe eci në këmbët e veta, aq sa njerëzit u mrekulluan, Pjetri u foli në këtë kuptim: se nuk e bëri këtë me fuqinë e vet, por me fuqinë e Atij që ata e vranë. Shumë veta, të therur në zemër, thanë: «Ç'të bëjmë?» Sepse e panë veten të lidhur me një krim të stërmadh pabesie, ngaqë vranë Atë që duhej ta kishin nderuar e adhuruar; dhe këtë krim e quanin të pashlyeshëm. Ishte vërtet një ligësi e madhe, mendimi i së cilës mund t'i shtynte në dëshpërim; megjithatë, nuk u takonte të dëshpëroheshin, sepse për ta Zoti, teksa varej në kryq, denjoi të lutej. Sepse kishte thënë: «O Atë, fali ata, sepse nuk e dinë se ç'bëjnë.» Ai pa disa që ishin të vetët mes shumë të tjerëve që ishin të huaj; për këta kërkoi falje, prej të cilëve në atë çast ende po pësonte dhunë. Nuk shikonte se po vritej prej tyre, por vetëm se po vdiste për ta. Ishte gjë e madhe ajo që iu fal atyre, ishte gjë e madhe ajo që u bë prej tyre e për ta, që askush të mos dëshpërohej për faljen e mëkatit të vet, kur ata që vranë Krishtin morën falje. Krishti vdiq për ne; por vallë u vra prej nesh? Kurse ata njerëz e panë vërtet Krishtin duke vdekur nga poshtërsia e tyre; e megjithatë besuan në Krishtin që ua falte poshtërsitë. Derisa pinë gjakun që kishin derdhur, dëshpëroheshin për shpëtimin e vet. Prandaj e tha këtë: «Do të më kërkoni, dhe nuk do të më gjeni; dhe atje ku jam unë, ju nuk mund të vini»; sepse ata do ta kërkonin pas Ngjalljes, të therur në zemër nga pendimi. As nuk tha «atje ku do të jem», por «atje ku jam». Sepse Krishti ishte përherë në atë vend ku po kthehej; sepse erdhi në atë mënyrë që nuk u nda prej atij vendi. Prandaj thotë në një vend tjetër: «Askush nuk është ngjitur në qiell, veç Atij që zbriti nga qielli, Birit të njeriut që është në qiell.» Nuk tha: që ishte në qiell. Foli mbi tokë, dhe shpalli se në të njëjtën kohë ishte në qiell. Erdhi në atë mënyrë që nuk u largua që andej; dhe u kthye ashtu që nuk na braktisi. Ç'mrekulloheni? Kjo është vepër e Perëndisë. Sepse njeriu, për sa i përket trupit të tij, është në një vend dhe niset nga një vend; dhe kur vjen në një vend tjetër, nuk do të jetë në atë vend nga erdhi: kurse Perëndia mbush të gjitha gjërat dhe është i tëri kudo; Ai nuk mbahet ndër vende sipas hapësirës. Megjithatë, për sa i përket mishit të Tij të dukshëm, Zoti Krisht ishte mbi tokë; kurse për sa i përket madhështisë së Tij të padukshme, ishte në qiell e mbi tokë; dhe prandaj thotë: «Atje ku jam unë, ju nuk mund të vini.» As nuk tha: «Nuk do të mundeni», por «nuk mund të vini»; sepse në atë kohë ata ishin të tillë që nuk mundnin. Dhe që ta dini se kjo nuk u tha për t'i shtënë në dëshpërim, diçka të ngjashme ua tha edhe nxënësve të Tij: «Atje ku shkoj unë, ju nuk mund të vini.» Por, teksa lutej për ta, tha: «O Atë, dua që atje ku jam unë, të jenë edhe ata bashkë me mua.» Dhe, së fundi, këtë ia shkoqiti Pjetrit, dhe i thotë: «Atje ku shkoj unë, ti nuk mund të më ndjekësh tani, por do të më ndjekësh më pas.»

10. «Atëherë hebrenjtë thanë», jo Atij, por «me veten e tyre: Ku do të shkojë ky njeri, që ne nuk do ta gjejmë? Mos do të shkojë te të shpërndarët ndër johebrenjtë, dhe të mësojë johebrenjtë?» Sepse nuk dinin ç'thoshin; por, meqë ishte vullneti i Tij, profetizuan. Zoti vërtet do të shkonte te johebrenjtë, jo me praninë e Tij trupore, por megjithatë me këmbët e Tij. Cilat ishin këmbët e Tij? Ato që Sauli deshi t'i shkelte me përndjekje, kur Kryet i thirri: «Saul, Saul, pse më përndjek?» Ç'kuptim ka kjo që tha, «Do të më kërkoni, dhe nuk do të më gjeni; dhe atje ku jam unë, ju nuk mund të vini»? Përse Zoti e tha këtë, ata nuk e dinin, e megjithatë parathanë diçka që do të ndodhte, pa e ditur. Sepse ja ç'deshi të thoshte Zoti: se ata nuk e dinin vendin (në qoftë se vend duhet quajtur) që është gjiri i Atit, prej të cilit Krishti nuk u nda kurrë; as nuk ishin në gjendje të merrnin me mend se ku ishte Krishti, prej nga Krishti kurrë nuk u tërhoq, ku do të kthehej, ku banonte gjithë atë kohë. Si mund ta merrte me mend këtë zemra e njeriut, e aq më pak ta shpjegonte me gjuhë? Këtë, pra, ata kurrsesi nuk e kuptuan; e megjithatë, me rastin e kësaj, parathanë shpëtimin tonë: se Zoti do të shkonte te të shpërndarët e johebrenjve, dhe do të plotësonte atë që e lexonin, por nuk e kuptonin. «Një popull që unë nuk e kam njohur, më shërbeu, dhe me të dëgjuar të veshit m'u bind.» Ata që e kishin para syve nuk e dëgjuan; e dëgjuan ata në veshët e të cilëve Ai jehoi.

11. Sepse asaj Kishe të johebrenjve që do të vinte, gruaja që kishte rrjedhje gjaku i ishte figurë: ajo e preku dhe nuk u pa; nuk u njoh, e megjithatë u shërua. Ishte në të vërtetë një figurë ajo që pyeti Zoti: «Kush më preku?» Sikur të mos e dinte, e shëroi si të panjohur: kështu ka bërë edhe me johebrenjtë. Ne nuk arritëm ta njihnim në mish, e megjithatë u bëmë të denjë të hamë mishin e Tij dhe të jemi gjymtyrë në mishin e Tij. Në ç'mënyrë? Sepse Ai na dërgoi. Kë? Lajmëtarët e Tij, nxënësit e Tij, shërbëtorët e Tij, të shpenguarit e Tij, të cilët i krijoi, por edhe i shpengoi, po ashtu edhe vëllezërit e Tij. Kam thënë vetëm pak nga gjithçka që janë ata: gjymtyrët e Tij, Ai vetë; sepse na dërgoi gjymtyrët e Tij, dhe na bëri gjymtyrët e Tij. Megjithatë, Krishti nuk ka qenë ndër ne me trajtën trupore që hebrenjtë e panë dhe e përçmuan; sepse edhe kjo u tha për Të, ashtu si thotë apostulli: «Tani po them se Krishti u bë shërbëtor i rrethprerjes për të vërtetën e Perëndisë, që të vërtetonte premtimet e bëra etërve.» Ai e kishte për detyrë të vinte tek ata, sepse iu premtua nëpërmjet etërve të tyre dhe vetë etërve të tyre. Prandaj thotë edhe Ai vetë: «Nuk jam dërguar veçse te delet e humbura të shtëpisë së Izraelit.» Po ç'thotë apostulli në fjalët që vijojnë? «Dhe që johebrenjtë ta lëvdojnë Perëndinë për mëshirën e Tij.» E ç'thotë, veç kësaj, vetë Zoti? «Kam edhe dele të tjera që nuk janë nga kjo vathë.» Ai që kishte thënë «Nuk jam dërguar veçse te delet e humbura të shtëpisë së Izraelit», si ka dele të tjera te të cilat nuk qe dërguar, veçse duke lënë të kuptohej se, për të treguar praninë e Tij trupore, nuk qe dërguar veçse te hebrenjtë, të cilët e panë dhe e vranë? E megjithatë, shumë prej tyre, edhe përpara edhe më pas, besuan. E korra e parë u shosh nga kryqi, që të kishte një farë prej së cilës të mbinte një tjetër e korrë. Kurse tani, kur, të nxitur nga nami i Ungjillit dhe nga era e tij e këndshme, besojnë besnikët e Tij ndër të gjitha kombet, Ai do të jetë pritja e johebrenjve: kur të vijë Ai që tashmë ka ardhur; kur të shihet nga të gjithë Ai që atëherë nga disa nuk u pa, kurse nga disa u pa; kur të vijë të gjykojë Ai që erdhi për t'u gjykuar; kur të vijë të dallojë Ai që nuk erdhi për t'u dalluar. Sepse Krishti nuk u dallua nga të paudhët, por u dënua bashkë me të paudhët; sepse u tha për Të: «U numërua ndër keqbërësit.» Kusari shpëtoi, Krishti u dënua. Ai që qe ngarkuar me akuza për krime mori falje; Ai që i ka çliruar nga krimet e tyre të gjithë ata që e rrëfejnë, u dënua. Megjithatë, edhe vetë kryqi, po ta vështrosh mirë, ishte një fron gjyqi; sepse, kur Gjykatësi u vu në mes, njëri kusar që besoi u shpëtua, tjetri që e shau u dënua. Që atëherë Ai tregoi se ç'do të bënte me të gjallët e të vdekurit: disa do t'i vërë në të djathtën e Tij, të tjerë në të majtën. Ai kusar u ngjante atyre që do të jenë në të majtën, tjetri atyre që do të jenë në të djathtën. Ai po i nënshtrohej gjyqit, dhe kërcënonte me gjyq.