Joani 1:19–33
Shumë shpesh e keni dëgjuar, vëllezër të shenjtë, edhe e dini mirë, se Joan Pagëzori, sa më i madh ishte nga ata që lindin prej grash dhe sa më i përulur në rrëfimin që i bënte Zotit, aq më shumë fitoi hirin të ishte miku i Dhëndrit. Ai digjej për Dhëndrin, jo për veten; nuk kërkonte nderin e vet, po atë të Gjyqtarit të tij, të cilit i priu si lajmëtar. Prandaj profetëve që erdhën më parë iu dha të parathoshin për Krishtin, kurse këtij iu dha ta tregonte me gisht. Sepse, ashtu si Krishti mbeti i panjohur për ata që nuk u besuan profetëve para se të vinte, po ashtu mbeti i panjohur për ta edhe kur ishte i pranishëm. Sepse që në fillim kishte ardhur i përulur dhe i fshehur, aq më i fshehur sa më i përulur ishte; por populli, që në kryelartësinë e vet përbuzi përulësinë e Perëndisë, e kryqëzoi Shpëtimtarin e tij edhe e bëri dënuesin e tij.
2. Por, Ai që në fillim erdhi i fshehur, ngaqë ishte i përulur, a nuk do të vijë përsëri i shfaqur, ngaqë është i lartësuar? Sapo e dëgjuat Psalmin: «Perëndia do të vijë haptas, edhe Perëndia ynë nuk do të heshtë.» Heshti që të gjykohej, nuk do të heshtë kur të nisë të gjykojë. Nuk do të ishte thënë «do të vijë haptas», po të mos kishte ardhur më parë i fshehur; as nuk do të ishte thënë «nuk do të heshtë», po të mos kishte heshtur më parë. Si heshti? Pyet Isainë: «U pru si dele në thertore, edhe si qengj pa zë përpara qethësit të tij, kështu nuk e hapi gojën.» «Por do të vijë haptas edhe nuk do të heshtë.» Në ç'mënyrë «haptas»? «Një zjarr do të shkojë përpara tij, edhe rreth e qark tij një furtunë e fortë.» Ajo furtunë do të marrë me vete tërë bykun nga lëmi ku tani po bëhet shirja, edhe zjarri do të djegë atë që e merr furtuna. Por tani Ai hesht: hesht në gjykim, po nuk hesht në porosi. Sepse, po të heshtte Krishti, ç'kuptim kanë këta Ungjij? Ç'kuptim kanë zërat e apostujve, ç'kuptim këngët e Psalmeve, ç'kuptim fjalët e profetëve? Në të gjitha këto Krishti nuk hesht. Tani hesht, se nuk merr hak; po nuk hesht, se nuk na lë pa paralajmërim. Do të vijë, pra, në lavdi që të marrë hak, edhe do t'u shfaqet madje edhe të gjithë atyre që nuk i besojnë. Por tani, ngaqë kur ishte i pranishëm rrinte i fshehur, duhej të përbuzej. Sepse, po të mos ishte përbuzur, nuk do të ishte kryqëzuar; po të mos ishte kryqëzuar, nuk do të kishte derdhur gjakun e tij, çmimin me të cilin na shpengoi. Por, që të jepte një çmim për ne, u kryqëzua; që të kryqëzohej, u përbuz; që të përbuzej, u shfaq i përulur.
3. Megjithatë, ngaqë u shfaq njëfarësoj në natë, në një trup të vdekshëm, ndezi për vete një kandil, që të mund ta shihnin me anë të tij. Ai kandil ishte Joani, për të cilin dëgjuat së fundmi shumë gjëra; edhe pjesa e sotme e Ungjillorit përmban fjalët e Joanit. Së pari, edhe kjo është gjëja kryesore, është rrëfimi i tij se nuk ishte Krishti. Por aq e madhe ishte shkëlqesia e Joanit, sa njerëzit mund ta kishin besuar se ishte Krishti; edhe pikërisht këtu e dha provën e përulësisë së tij, që tha se nuk ishte, kur mund ta kishin besuar se ishte Krishti. Prandaj: «Kjo është dëshmia e Joanit, kur hebrenjtë dërguan priftërinj dhe levitë tek ai nga Jerusalemi që ta pyesnin: ‹Kush je ti?›» Por nuk do t'i kishin dërguar, po të mos ishin nxitur nga shkëlqesia e pushtetit të atij që guxonte të pagëzonte. «Edhe ai rrëfeu, edhe nuk mohoi.» Ç'rrëfeu? «Edhe ai rrëfeu: ‹Unë nuk jam Krishti.›»
4. «Edhe e pyetën: ‹Ç'je, pra? Mos je Ilia?›» Sepse e dinin se Ilia do t'i priste Krishtit. Sepse asnjë hebre nuk e kishte të panjohur emrin e Krishtit. Nuk mendonin se ai ishte Krishti, po as nuk mendonin se Krishti nuk do të vinte fare. Ndërsa shpresonin se do të vinte, u skandalizuan me Të kur ishte i pranishëm, edhe u penguan tek Ai si te një gur i ulët. Sepse ishte ende një gur i vogël, i prerë vërtet nga mali pa dorë njeriu, siç thotë profeti Daniel se pa një gur të prerë nga mali pa dorë njeriu. Po çfarë vjen më pas? «Edhe ai gur, thotë, u rrit e u bë një mal i madh, edhe mbushi tërë faqen e dheut.» Vini re, pra, vëllezërit e mi të dashur, ç'po ju them: Krishti, përpara hebrenjve, ishte prerë tashmë nga mali. Profeti do që me malin të kuptohet mbretëria e hebrenjve. Por mbretëria e hebrenjve nuk e kishte mbushur tërë faqen e dheut. Guri u pre që andej, sepse që andej lindi Zoti kur erdhi ndër njerëz. Po pse pa dorë? Sepse pa ndihmën e njeriut e lindi Virgjëresha Krishtin. Ja, pra, ai gur u pre pa dorë përpara syve të hebrenjve, po ishte i përulur. Jo më kot: sepse ende nuk ishte rritur ai gur e nuk kishte mbushur tërë dheun. Këtë Ai e tregoi në mbretërinë e tij, që është Kisha, me të cilën ka mbushur tërë faqen e dheut. Ngaqë, pra, ende nuk ishte rritur, u penguan tek Ai si te një gur; edhe u ndodhi ajo që është shkruar: «Kushdo që të bjerë mbi atë gur, do të thyhet; po atë mbi të cilin të bjerë ai gur, do ta bëjë hi e pluhur.» Në fillim ranë mbi Të kur ishte i përulur; si i Lartësuari do të bjerë mbi ta. Po, që t'i bëjë hi e pluhur kur të vijë në lartësimin e tij, më parë i theu në përulësinë e tij. U penguan tek Ai edhe u thyen; nuk u bënë pluhur, po u thyen: do të vijë i lartësuar edhe do t'i bëjë pluhur. Por hebrenjtë do të faleshin, sepse u penguan te një gur që ende nuk ishte rritur. Ç'lloj njerëzish janë ata që pengohen te vetë mali? Tashmë e dini se për cilët po flas. Ata që mohojnë Kishën e përhapur në gjithë botën nuk pengohen te guri i përulur, po te vetë mali: sepse guri u bë mal, tek u rrit. Hebrenjtë e verbër nuk e panë gurin e përulur; po sa verbëri e madhe të mos e shohësh malin!
5. E panë, pra, të përulur, edhe nuk e njohën. Ua tregoi një kandil. Sepse, së pari, ai, më i madh se i cili nuk kishte dalë askush ndër ata që lindin prej grash, tha: «Unë nuk jam Krishti.» Iu tha: «Mos je Ilia?» Ai u përgjigj: «Nuk jam.» Sepse Krishti e dërgon Ilian përpara vetes; edhe ai tha «Nuk jam», edhe na la një pyetje. Sepse duhet të kemi frikë se mos njerëzit, pa e kuptuar mjaftueshëm, mendojnë se Joani e kundërshtoi atë që tha Krishti. Sepse diku, kur Zoti Jisu Krisht tha disa gjëra në Ungjill për veten e tij, nxënësit iu përgjigjën: «Si thonë, pra, skribët, domethënë ata që dinë ligjin, se Ilia duhet të vijë më parë?» Edhe Zoti tha: «Ilia erdhi tashmë, edhe i bënë ç'deshën»; edhe, po të doni ta dini, ai është Joan Pagëzori. Zoti Jisu Krisht tha: «Ilia erdhi tashmë», edhe ai është Joan Pagëzori; por Joani, kur e pyetën, rrëfeu se nuk ishte Ilia, ashtu siç rrëfeu se nuk ishte Krishti. Edhe, ashtu si ishte i vërtetë rrëfimi i tij se nuk ishte Krishti, po aq i vërtetë ishte edhe rrëfimi se nuk ishte Ilia. Si do t'i krahasojmë, pra, fjalët e lajmëtarit me fjalët e Gjyqtarit? Larg qoftë mendimi se lajmëtari thotë gënjeshtër, sepse atë që thotë e dëgjon nga Gjyqtari. Pse, pra, ai tha «Nuk jam Ilia», kurse Zoti «Ai është Ilia»? Sepse Zoti Jisu Krisht deshi që në të të parafytyronte ardhjen e tij, edhe të thoshte se Joani ishte në frymën e Ilisë. Edhe ç'ishte Joani për ardhjen e parë, atë do të jetë Ilia për ardhjen e dytë. Ashtu si ka dy ardhje të Gjyqtarit, kështu ka edhe dy lajmëtarë. Gjyqtari, pra, ishte i njëjti, po lajmëtarët dy, po jo dy gjyqtarë. Duhej që së pari Gjyqtari të vinte për t'u gjykuar. Dërgoi përpara tij lajmëtarin e tij të parë; e quajti Ilia, sepse Ilia do të jetë në ardhjen e dytë ai që ishte Joani në të parën.
6. Vini re, pra, vëllezër të dashur, sa e vërtetë është ajo që po ju them. Kur u ngjiz Joani, ose më mirë, kur lindi, Fryma e Shenjtë profetizoi se kjo do të plotësohej tek ai: «Edhe ai, tha, do të jetë pararendësi i Më të Lartit, në frymën dhe fuqinë e Ilisë.» Ç'do të thotë «në frymën dhe fuqinë e Ilisë»? Në po atë Frymë të Shenjtë, në vend të Ilisë. Po pse në vend të Ilisë? Sepse ç'do të jetë Ilia për ardhjen e dytë, atë ishte Joani për të parën. Me të drejtë, pra, Joani u përgjigj fjalë për fjalë. Sepse Zoti foli me figurë: «Ilia, po ai është Joani»; kurse ai, siç thashë, foli fjalë për fjalë kur tha: «Unë nuk jam Ilia.» As Joani nuk foli gënjeshtër, as Zoti nuk foli gënjeshtër; as fjala e lajmëtarit nuk qe e rreme, as ajo e Gjyqtarit, mjaft që ti të kuptosh. Po kush do të kuptojë? Ai që të ketë imituar përulësinë e lajmëtarit, edhe të ketë njohur madhështinë e Gjyqtarit. Sepse asgjë nuk ishte më e përulur se lajmëtari. Vëllezërit e mi, në asgjë nuk pati Joani merita më të mëdha se në këtë përulësi, sepse, ndonëse mund t'i mashtronte njerëzit, të merrej për Krishtin edhe të pranohej në vend të Krishtit (aq të mëdha ishin hiri edhe shkëlqesia e tij), prapëseprapë rrëfeu haptas edhe tha: «Unë nuk jam Krishti.» «Mos je Ilia?» Po të kishte thënë «Jam Ilia», do të ishte njëlloj sikur Krishti të vinte tashmë në ardhjen e tij të dytë për të gjykuar, jo në të parën për t'u gjykuar. Sikur të thoshte: «Ilia do të vijë ende». «Nuk jam, tha, Ilia.» Po vëreni të Përulurin përpara të cilit erdhi Joani, që të mos e ndieni të Lartësuarin përpara të cilit vjen Ilia. Sepse kështu e plotësoi Zoti thënien: «Joan Pagëzori është ai që do të vijë.» Ai erdhi si figurë e asaj në të cilën Ilia do të vijë vetë, në vetë personin e tij. Atëherë Ilia, në vetë personin e tij, do të jetë Ilia; tani, në ngjashmëri, ishte Joani. Tani Joani, në vetë personin e tij, është Joani; në ngjashmëri, Ilia. Të dy lajmëtarët ia dhanë njëri-tjetrit ngjashmëritë e tyre edhe mbajtën personat e vet; por Gjyqtari është një Zot i vetëm, qoftë kur i priu ky lajmëtar, qoftë kur i priu ai.
7. «Edhe e pyetën: ‹Ç'je, pra? Mos je Ilia?› Edhe ai tha: ‹Jo.› Edhe i thanë: ‹Mos je profet?› Edhe ai u përgjigj: ‹Jo!› I thanë, pra: ‹Kush je? Që t'u japim përgjigje atyre që na dërguan. Ç'thua për veten tënde?› Ai thotë: ‹Unë jam zëri i atij që thërret në shkretëtirë.›» Këtë e tha Isaia. Kjo profeci u plotësua tek Joani: «Unë jam zëri i atij që thërret në shkretëtirë.» Ç'thërret? «Bëni gati udhën e Zotit, drejtoni shtigjet e Perëndisë tonë.» A nuk do t'ju dukej se një lajmëtar do të thërriste: «Largohuni, bëni vend»? Në vend të thirrjes së lajmëtarit «Largohuni», Joani thotë «Ejani». Lajmëtari i bën njerëzit të tërhiqen larg gjyqtarit; te Gjyqtari, përkundrazi, thërret Joani. Po, vërtet, Joani i thërret njerëzit te i Përuluri, që të mos provojnë ç'do të jetë Ai si Gjyqtar i lartësuar. «Unë jam zëri i atij që thërret në shkretëtirë: ‹Bëni gati udhën e Zotit›, siç tha profeti Isaia.» Nuk tha: «Unë jam Joani, unë jam Ilia, unë jam profet.» Po ç'tha? Kështu quhem: «Zëri i atij që thërret në shkretëtirë: ‹Bëni gati udhën e Zotit.›» Unë jam vetë profecia.
8. «Edhe ata që qenë dërguar ishin nga farisenjtë», domethënë nga të parët e hebrenjve; «edhe e pyetën e i thanë: ‹Pse pagëzon, pra, në qoftë se nuk je as Krishti, as Ilia, as profet?›» Sikur t'u dukej guxim i tepruar të pagëzoje, sikur të donin të pyesnin: si kush pagëzon? Të pyesim në je Krishti; ti thua se nuk je. Të pyesim mos je vallë pararendësi i tij, sepse e dimë se përpara ardhjes së Krishtit do të vijë Ilia; ti përgjigjesh se nuk je. Të pyesim mos je ndoshta ndonjë lajmëtar që ka ardhur shumë kohë përpara, domethënë një profet, edhe e ke marrë atë pushtet; edhe ti thua se nuk je profet. Edhe Joani nuk ishte profet; ishte më i madh se një profet. Zoti dha këtë dëshmi për të: «Ç'dolët të shihni në shkretëtirë? Një kallam që e tund era?» Kuptohet, duke nënkuptuar se ai nuk tundej nga era; sepse Joani nuk ishte i tillë që ta lëvizë era, sepse atë që e lëviz era e fryn çdo puhi joshëse. «Po ç'dolët të shihni? Një njeri të veshur me rroba të buta?» Sepse Joani ishte veshur me rroba të ashpra, domethënë rroba e tij ishte prej leshi deveje. «Ja, ata që janë veshur me rroba të buta rrinë në shtëpitë e mbretërve.» Nuk dolët, pra, të shihnit një njeri të veshur me rroba të buta. «Po ç'dolët të shihni? Një profet? Po, ju them, këtu është një më i madh se profet»; sepse profetët profetizuan për Krishtin shumë kohë përpara, kurse Joani e tregoi si të pranishëm.
9. «Pse pagëzon, pra, në qoftë se nuk je as Krishti, as Ilia, as profet? Joani iu përgjigj e tha: ‹Unë pagëzoj me ujë; por midis jush qëndron Një që ju nuk e njihni.›» Sepse, me të vërtetë, Ai nuk shihej, ngaqë ishte i përulur, edhe prandaj u ndez kandili. Vini re si i lë vendin Joani, ai që mund të ishte marrë për diçka tjetër nga ç'ishte. «Ai është që vjen pas meje, i cili u bë përpara meje» (domethënë, siç e kemi thënë tashmë, «u vlerësua përmbi mua»), «të cilit unë nuk jam i denjë t'ia zgjidh lidhësen e sandaleve.» Sa shumë u përul! Edhe prandaj u ngrit lart së tepërmi; sepse ai që përulet, do të lartësohet. Prandaj, vëllezër të shenjtë, duhet të vini re se, në qoftë se Joani u përul aq sa të thoshte «Unë nuk jam i denjë t'ia zgjidh lidhësen e sandaleve», sa shumë duhet të përulen ata që thonë: «Ne pagëzojmë; ajo që japim është jona, edhe ajo që është jona është e shenjtë.» Ai tha: Jo unë, po Ai; ata thonë: Ne. Joani nuk është i denjë t'ia zgjidhë lidhësen e sandaleve; e po të kishte thënë se ishte i denjë, sa i përulur do të kishte qenë prapë! Edhe po të kishte thënë se ishte i denjë, edhe të kishte folur kështu: «Erdhi pas meje ai që u bë përpara meje, të cilit unë vetëm jam i denjë t'ia zgjidh lidhësen e sandaleve», do të ishte përulur shumë. Por, kur thotë se nuk është i denjë as të bëjë kaq, me të vërtetë ishte plot me Frymën e Shenjtë, ai që, si një shërbëtor, e njohu Zotin e tij, edhe u bë i denjë të bëhej mik në vend të shërbëtorit.
10. «Këto u bënë në Betani, matanë Jordanit, ku Joani po pagëzonte. Të nesërmen Joani pa Jisuin që po vinte tek ai, edhe thotë: ‹Ja Qengji i Perëndisë; ja Ai që ngre mëkatin e botës!›» Askush të mos e ngrejë veten aq lart sa të thotë se ai ngre mëkatin e botës. Vini re tani njerëzit kryelartë që Joani i tregoi me gisht. Heretikët nuk kishin lindur ende, por tashmë po tregoheshin; kundër tyre thërriste atëherë nga lumi, kundër tyre thërret tani nga Ungjilli. Vjen Jisui, edhe ç'thotë Joani? «Ja Qengji i Perëndisë!» Në qoftë se të jesh i pafajshëm do të thotë të jesh qengj, atëherë Joani ishte qengj, sepse a nuk ishte i pafajshëm? Po kush është i pafajshëm? Deri në ç'shkallë i pafajshëm? Të gjithë vijnë nga ajo degë edhe ai filiz për të cilin Davidi këndon, madje me psherëtima: «Ja, në paudhësi u formova, edhe në mëkat më ngjizi nëna ime.» I vetëm, pra, ishte Ai, Qengji që erdhi, i cili nuk ishte i tillë. Sepse nuk u ngjiz në paudhësi, ngaqë nuk u ngjiz prej vdekshmërisë; as nuk e ngjizi në mëkat e ëma Atë që e ngjizi Virgjëresha, që e lindi Virgjëresha, sepse me anë të besimit e ngjizi, edhe me anë të besimit e priti. Prandaj: «Ja Qengji i Perëndisë.» Ai nuk është një degë që rrjedh nga Adami: prej Adamit mori vetëm mishin, mëkatin e Adamit nuk e mori përsipër. Ai që nuk mori mbi vete mëkat nga brumi ynë, Ai është që ngre mëkatin tonë. «Ja Qengji i Perëndisë, që ngre mëkatin e botës!»
11. E dini se disa njerëz thonë ndonjëherë: «Ne e heqim mëkatin nga njerëzit, ne që jemi të shenjtë»; sepse, po të mos jetë i shenjtë ai që pagëzon, si mund ta heqë mëkatin e tjetrit, kur ai vetë është njeri plot me mëkat? Për t'iu përgjigjur këtyre kundërshtive, le të mos flasim fjalët tona, po le të lexojmë ç'thotë Joani: «Ja Qengji i Perëndisë; ja Ai që ngre mëkatin e botës!» Le të mos ketë mbështetje mendjemadhe të njerëzve tek njerëzit; le të mos ikë harabeli nëpër male, po le t'i zërë besë Zotit; edhe, po të ngrejë sytë nga malet, prej nga i vjen ndihma, le të kuptojë se ndihma i vjen nga Zoti që bëri qiellin dhe dheun. Aq e madhe është shkëlqesia e Joanit, sa i thonë: «Mos je Krishti?» Ai thotë: Jo. «Mos je Ilia?» Thotë: Jo. «Mos je profet?» Thotë: Jo. Pse pagëzon, pra? «Ja Qengji i Perëndisë; ja Ai që ngre mëkatin e botës! Ky është Ai për të cilin fola: pas meje vjen një Njeri që u bë përpara meje, sepse ishte para meje.» «Vjen pas meje», sepse lindi më vonë; «u bë përpara meje», sepse u vlerësua përmbi mua; «ishte para meje», sepse «Në fillim ishte Fjala, edhe Fjala ishte pranë Perëndisë, edhe Fjala ishte Perëndi.»
12. «Edhe unë nuk e njihja, tha; por, që t'i shfaqej Izraelit, prandaj erdha unë duke pagëzuar me ujë. Edhe Joani dëshmoi, duke thënë: ‹Pashë Frymën që zbriste nga qielli si pëllumb, edhe qëndroi mbi Të. Edhe unë nuk e njihja; por Ai që më dërgoi të pagëzoja me ujë, ai më tha: Ai mbi të cilin do të shohësh Frymën të zbresë e të qëndrojë mbi Të, ai është që pagëzon me Frymën e Shenjtë. Edhe pashë e dëshmova se ky është Biri i Perëndisë.›» Vini re pak, të dashur. Kur e mësoi Joani Krishtin? Sepse u dërgua të pagëzonte me ujë. Ata pyetën: Përse? Që t'i shfaqej Izraelit, tha ai. Ç'dobi kishte pagëzimi i Joanit? Vëllezërit e mi, po të kishte pasur ndonjë dobi, do të kishte mbetur edhe tani, edhe njerëzit do të pagëzoheshin me pagëzimin e Joanit, edhe kështu do të vinin te pagëzimi i Krishtit. Po ç'thotë ai? «Që t'i shfaqej Izraelit», domethënë vetë Izraelit, popullit Izrael, që Krishti t'i shfaqej atij, prandaj erdhi duke pagëzuar me ujë. Joani mori shërbesën e pagëzimit, që me anë të ujit të pendimit t'i bënte gati udhën Zotit, pa qenë ai vetë Zoti; por atje ku Zoti njihej, ishte e tepërt t'i bëje gati udhën, sepse për ata që e njihnin Ai u bë vetë udha; prandaj pagëzimi i Joanit nuk zgjati shumë. Po si u tregua Zoti? I përulur, që Joani të merrte një pagëzim në të cilin të pagëzohej vetë Zoti.
13. Po a ishte e nevojshme që Zoti të pagëzohej? I përgjigjem menjëherë kujtdo që bën këtë pyetje: A ishte e nevojshme që Zoti të lindte? A ishte e nevojshme që Zoti të kryqëzohej? A ishte e nevojshme që Zoti të vdiste? A ishte e nevojshme që Zoti të varrosej? Në qoftë se mori përsipër për ne një përulje kaq të madhe, a nuk mund të merrte edhe pagëzimin? Edhe ç'dobi kishte që mori pagëzimin e një shërbëtori? Që ti të mos e përçmoje pagëzimin e Zotit. Vini re, vëllezër të dashur. Do të dilnin në Kishë disa katekumenë me hir më të lartë. Ndodh ndonjëherë të shohësh një katekumen që rron në përmbajtje, i thotë lamtumirë botës, heq dorë nga gjithë pasuria e tij duke ua ndarë të varfërve; edhe, ndonëse ende katekumen, është mësuar në mësimin shpëtimtar ndoshta më mirë se shumë prej besimtarëve. Ka rrezik që një njeri i tillë t'i thotë vetes për pagëzimin e shenjtë, ku falen mëkatet: «Ç'më tepër do të marr? Ja, unë jam më i mirë se ky besimtar, se ky» (duke pasur në mendje ata besimtarë që ose janë të martuar, ose janë ndoshta të paditur, ose e ruajnë pasurinë e tyre, kurse ai ua ka dhënë të tijën të varfërve); edhe, duke e quajtur veten më të mirë se ata që janë pagëzuar tashmë, nuk denjon të vijë te pagëzimi, duke thënë: «A të marr atë që ka ky?» Edhe kështu, duke menduar për njerëz që i përçmon, e quan poshtërsi të marrë atë që kanë marrë ata që i mban për më poshtë se vetja, sepse i duket vetja tashmë më i mirë se ata; e prapëseprapë të gjitha mëkatet i rrinë mbi vete, edhe, pa ardhur te pagëzimi shpëtimtar ku falen të gjitha mëkatet, ai, me gjithë shkëlqesinë e tij, nuk mund të hyjë në mbretërinë e qiellit. Por Zoti, që ta ftonte një shkëlqesi të tillë në pagëzimin e tij, që të faleshin mëkatet, erdhi Vetë te pagëzimi i shërbëtorit të tij; edhe, ndonëse nuk kishte asnjë mëkat për t'u falur, as kishte gjë tek Ai që të kishte nevojë të lahej, mori pagëzimin nga një shërbëtor; edhe, duke bërë kështu, iu drejtua atij biri që mbahej me krenari, që lartësonte veten, që s'denjonte, ndoshta, të merrte bashkë me të paditurit atë prej nga i vjen shpëtimi, edhe i tha: «Pse e fryn veten? Pse lartësohesh? Sa e madhe është shkëlqesia jote? Sa i madh është hiri yt? A mund të jetë më i madh se imi? Në qoftë se Unë vij te shërbëtori, ti s'denjon të vish te Zoti? Në qoftë se Unë mora pagëzimin e shërbëtorit, ti s'denjon të pagëzohesh nga Zoti?»
14. Por, që ta dini, vëllezërit e mi, se Zoti nuk erdhi te ky Joan nga ndonjë detyrim prej zinxhiri mëkati, siç thonë ungjillorët e tjerë, kur Zoti erdhi tek ai për t'u pagëzuar, vetë Joani tha: «Ti vjen tek unë? Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje.» Ç'iu përgjigj Ai? «Lëre tani të jetë kështu: le të plotësohet çdo drejtësi.» Ç'do të thotë kjo, «le të plotësohet çdo drejtësi»? Erdha të vdes për njerëzit, a nuk kam për t'u pagëzuar për njerëzit? Ç'do të thotë «le të plotësohet çdo drejtësi»? Le të plotësohet çdo përulësi. Po pastaj? A nuk duhej që Ai të pranonte pagëzimin nga një shërbëtor i mirë, Ai që pranoi vuajtjen nga duart e shërbëtorëve të këqij? Vini re, pra. Zoti u pagëzua; në qoftë se Joani pagëzoi për këtë qëllim, që me anë të pagëzimit të tij Zoti të shfaqte përulësinë e tij, a nuk duhej të pagëzohej edhe ndonjë tjetër me pagëzimin e Joanit? Por shumë veta u pagëzuan me pagëzimin e Joanit. Kur Zoti u pagëzua me pagëzimin e Joanit, pagëzimi i Joanit pushoi. Joani menjëherë u hodh në burg. Më pas nuk gjejmë që të pagëzohet ndokush me atë pagëzim. Në qoftë se, pra, Joani erdhi duke pagëzuar për këtë qëllim, që të na shfaqej përulësia e Zotit, që të mos përçmonim të merrnim nga Zoti atë që Zoti e kishte marrë nga një shërbëtor, a duhej ta pagëzonte Joani vetëm Zotin? Por, po ta kishte pagëzuar Joani vetëm Zotin, disa do të kishin menduar se pagëzimi i Joanit ishte më i shenjtë se ai i Krishtit, sikur vetëm Krishti të ishte gjetur i denjë të pagëzohej me pagëzimin e Joanit, kurse gjinia njerëzore me atë të Krishtit. Vini re, vëllezër të dashur. Me pagëzimin e Krishtit jemi pagëzuar, edhe jo vetëm ne, po gjithë bota, edhe kjo do të vazhdojë deri në fund. Cili prej nesh mund të krahasohet në ndonjë gjë me Krishtin, të cilit Joani e shpalli veten të padenjë t'ia zgjidhte lidhësen e sandaleve? Në qoftë se, pra, Krishti, një njeri me kaq shkëlqesi, një njeri që është Perëndi, do të ishte pagëzuar i vetëm me pagëzimin e Joanit, ç'do të kishin thënë njerëzit? Ç'pagëzim ishte ai i Joanit! Pagëzimi i tij ishte i madh, një mister i patregueshëm; ja, vetëm Krishti e meritoi të pagëzohej me pagëzimin e Joanit. Edhe kështu pagëzimi i shërbëtorit do të dukej më i madh se pagëzimi i Zotit. U pagëzuan edhe të tjerë me pagëzimin e Joanit, që pagëzimi i Joanit të mos dukej më i mirë se pagëzimi i Krishtit; por u pagëzua edhe Zoti, që me anë të Zotit, i cili mori pagëzimin e shërbëtorit, shërbëtorët e tjerë të mos përçmonin të merrnin pagëzimin e Zotit: për këtë qëllim, pra, u dërgua Joani.
15. Po a e njihte Krishtin, apo nuk e njihte? Në qoftë se nuk e njihte, pse tha, kur Krishti erdhi te lumi, «Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje»? Domethënë: E di kush je Ti. Në qoftë se, pra, e njihte tashmë, sigurisht e njohu kur pa pëllumbin që zbriste. Është e qartë se pëllumbi nuk zbriti mbi Zotin veçse pasi Ai u ngjit nga uji i pagëzimit. «Zoti, pasi u pagëzua, u ngjit nga uji, edhe qiejt u hapën, edhe ai pa një pëllumb që zbriste mbi Të.» Në qoftë se, pra, pëllumbi zbriti pas pagëzimit, edhe, në qoftë se, para se Zoti të pagëzohej, Joani i tha: «Ti vjen tek unë? Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje», domethënë para se ta njihte Atë të cilit i tha: «Ti vjen tek unë? Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje», si tha atëherë: «Edhe unë nuk e njihja; por Ai që më dërgoi të pagëzoja me ujë, ai më tha: Ai mbi të cilin do të shohësh Frymën të zbresë e të qëndrojë mbi Të, ai është që pagëzon me Frymën e Shenjtë»? Nuk është pyetje e parëndësishme, vëllezërit e mi. Në qoftë se e keni parë pyetjen, keni parë jo pak; mbetet që Zoti të japë zgjidhjen e saj. Këtë, megjithatë, po e them: në qoftë se e keni parë pyetjen, s'është gjë e vogël. Ja, Joani vihet përpara syve tuaj, duke qëndruar buzë lumit. Ja Joan Pagëzori. Ja, vjen Zoti, ende për t'u pagëzuar, ende i papagëzuar. Dëgjoni zërin e Joanit: «Ti vjen tek unë? Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje.» Ja, ai tashmë e njihte Zotin, prej të cilit dëshiron të pagëzohet. Zoti, pasi u pagëzua, ngjitet nga uji; qiejt hapen, Fryma zbret; atëherë Joani e njeh Atë. Në qoftë se, pra, atëherë e njohu për herë të parë, pse tha më parë: «Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje»? Por, në qoftë se atëherë nuk e njohu për herë të parë, sepse e njihte tashmë, ç'kuptim ka ajo që tha: «Nuk e njihja; por Ai që më dërgoi të pagëzoja me ujë, ai më tha: Ai mbi të cilin do të shohësh Frymën të zbresë e të qëndrojë mbi Të, si pëllumb, ai është që pagëzon me Frymën e Shenjtë»?
16. Vëllezërit e mi, kjo pyetje, po të zgjidhej sot, do t'ju rëndonte, nuk kam dyshim, sepse tashmë kam folur shumë fjalë. Por dijeni se pyetja është e tillë, sa vetëm ajo mjafton të shuajë palën e Donatit. Kaq shumë e thashë, të dashurit e mi, që të fitoj vëmendjen tuaj, siç e kam zakon; edhe, gjithashtu, që të luteni për ne, që Zoti të na japë të flasim atë që i ka hija, edhe që ju të gjendeni të denjë të merrni atë që i ka hija. Ndërkohë, bëni mirë ta shtyni pyetjen për sot. Por, ndërkohë, po e them shkurt këtë, derisa të jap një zgjidhje më të plotë: Kërkoni në paqe, pa u grindur, pa kundërshti, pa fjalosje, pa armiqësi; edhe kërkoni vetë, edhe pyesni të tjerët, edhe thoni: «Këtë pyetje na e parashtroi sot peshkopi ynë, edhe do ta zgjidhë më vonë, në dashtë Zoti.» Por, qoftë e zgjidhur, qoftë jo, mendoni se kam parashtruar atë që më duket me rëndësi, sepse vërtet duket me mjaft rëndësi. Joani thotë: «Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje», sikur ta njihte Krishtin. Sepse, po të mos e njihte Atë prej të cilit donte të pagëzohej, foli pa mend kur tha «Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje». Prandaj e njihte. Po ta njihte, ç'kuptim ka thënia: «Nuk e njihja; por Ai që më dërgoi të pagëzoja me ujë, ai më tha: Ai mbi të cilin do të shohësh Frymën të zbresë e të qëndrojë mbi Të, si pëllumb, ai është që pagëzon me Frymën e Shenjtë»? Ç'do të themi? Se nuk e dimë kur erdhi pëllumbi? Që të mos gjejnë strehë ndoshta tek kjo, le të lexohen ungjillorët e tjerë, që kanë folur për këtë çështje më qartë, edhe gjejmë fare hapur se pëllumbi atëherë zbriti, kur Zoti doli nga uji. Mbi Të, të pagëzuar, u hapën qiejt, edhe Ai pa Frymën që zbriste. Në qoftë se Joani e njohu kur Ai ishte pagëzuar tashmë, si i thotë Atij, ndërsa vjen te pagëzimi: «Unë kam nevojë të pagëzohem prej Teje»? Mendojeni këtë ndërkohë me veten tuaj, bisedoni për të, trajtojeni njëri me tjetrin. Zoti Perëndia ynë dhëntë që, para se ta dëgjoni prej meje, shpjegimi t'u zbulohet më parë disave prej jush. Megjithatë, vëllezër, dijeni këtë, se me anë të zgjidhjes së kësaj pyetjeje, pretendimi i palës së Donatit, në pastë ndonjë ndjenjë turpi, do të pushojë, edhe do t'u mbyllet goja për hirin e pagëzimit, një çështje rreth së cilës ata ngrenë mjegulla për të hutuar të pamësuarit, edhe hedhin rrjeta për zogjtë që fluturojnë.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it