Joani 13:6–10

1. Nuk e kam harruar borxhin tim dhe e pranoj se tani ka ardhur koha për ta shlyer. Ai më dhëntë me se ta paguaj, ashtu siç më dha edhe shkakun që të hyja në borxh. Sepse Ai më ka dhënë dashurinë, për të cilën thuhet: «Mos i kini borxh askujt asgjë, veç ta doni njëri-tjetrin.» Ai më dhëntë edhe fjalën, që ndiej se ua kam borxh atyre që i dua. Pritjen tuaj e shtyva deri tani për këtë arsye: që të shpjegoja, sa të mundja, si vjen që ne i afrohemi Krishtit duke ecur përtokë, ndërsa na është urdhëruar përkundrazi të kërkojmë ato që janë lart, jo ato që janë mbi tokë. Sepse Krishti rri lart, në të djathtë të Atit, por pa dyshim është edhe këtu. Prandaj i tha edhe Saulit, ndërsa ky tërbohej mbi tokë: «Përse më përndjek?» Por çështja për të cilën po flisnim, dhe që na shtyu të hynim në këtë shqyrtim, ishte se Zoti ynë ua lau këmbët dishepujve, pasi këta tashmë ishin larë e s'kishin nevojë veçse t'u laheshin këmbët. Dhe atje kuptuam se njeriu vërtet lahet i tëri në pagëzim. Por, ndërsa më pas jeton në këtë botë të tashme dhe me këmbët e pasioneve të tij njerëzore shkel mbi këtë dhe, domethënë në marrëdhëniet e përditshme me të tjerët, ai merr mbi vete aq njolla sa e shtyjnë të thotë lutjen: «Na i fal borxhet tona.» Dhe kështu, edhe prej këtyre e pastron Ai që ua lau këmbët dishepujve dhe s'resht së ndërmjetësuari për ne. Dhe këtu na dolën fjalët e Kishës në Këngën e Këngëve, kur thotë: «I lava këmbët, si t'i ndyj?», kur donte të shkonte e t'i hapte Atij që në pamje është më i bukur se bijtë e njerëzve, që kishte ardhur tek ajo, kishte trokitur e i kishte kërkuar t'i hapte. Kjo ngjalli një pyetje, të cilën nuk deshëm ta ngjeshnim brenda caqeve të ngushta të kohës dhe prandaj e shtymë deri tani: në ç'kuptim Kisha, kur është në udhëtim drejt Krishtit, mund të ketë frikë se do t'i ndyjë këmbët që i kishte larë në pagëzimin e Krishtit.

2. Sepse ja çfarë thotë ajo: «Unë fle, por zemra ime rri zgjuar: është zëri i të Dashurit tim që troket në portë.» Dhe pastaj Ai thotë: «Hapmë, o motra ime, e afërmja ime, pëllumbesha ime, e përsosura ime; sepse koka ime është mbushur me vesë e flokët e mi me pikat e natës.» Dhe ajo përgjigjet: «E hoqa rrobën time, si ta vesh përsëri? I lava këmbët, si t'i ndyj?» O shenjë e mrekullueshme e fshehtësisë! O mister i lartë! A ka frikë ajo, pra, se do t'i ndyjë këmbët, kur vjen tek Ai që ua lau këmbët dishepujve? Frika e saj është e vërtetë, sepse pikërisht mbi tokë i duhet të vijë tek Ai, që është ende mbi dhe, ngaqë nuk pranon t'i lërë të vetët që rrinë vendosur këtu. A nuk është Ai që thotë: «Ja, unë jam me ju përherë, deri në mbarim të botës»? A nuk është Ai që thotë: «Do të shihni qiejt e hapur dhe engjëjt e Perëndisë tek ngjiten e zbresin mbi Birin e njeriut»? Nëse ngjiten tek Ai sepse është lart, si zbresin tek Ai, veçse ngaqë është edhe këtu? Prandaj Kisha thotë: «I lava këmbët, si t'i ndyj?» E thotë këtë madje edhe për ata që, të pastruar nga çdo ndyrësi, mund të thonë: «Dëshiroj të iki dhe të jem me Krishtin; megjithatë, të mbetem në mish është më e nevojshme për ju.» E thotë te ata që predikojnë Krishtin dhe i hapin derën, që Ai të banojë me anë të besimit në zemrat e njerëzve. Te të tillë e thotë, kur mendohen a ta marrin përsipër një shërbesë të tillë, sepse nuk e quajnë veten të zotët ta kryejnë pa asnjë të metë dhe, pasi t'u kenë predikuar të tjerëve, të mos dalin vetë të flakur tej. Sepse është më e sigurt të dëgjosh të vërtetën sesa ta predikosh. Kur e dëgjon, ruhet përulësia. Por kur e predikon, vështirë se dikush mund ta pengojë të hyjë njëfarë mburrjeje, qoftë edhe e vogël, me të cilën të paktën këmbët ndyhen.

3. Prandaj, siç thotë apostulli Jakovi: «Çdo njeri le të jetë i shpejtë për të dëgjuar, i ngadaltë për të folur.» Siç e thotë edhe një tjetër njeri i Perëndisë: «Do të më bësh të dëgjoj gëzim e hare, dhe eshtrat që i ke përulur do të ngazëllehen.» Këtë thashë: kur dëgjohet e vërteta, ruhet përulësia. Dhe një tjetër thotë: «Por miku i dhëndrit rri dhe e dëgjon, dhe gëzohet fort për zërin e dhëndrit.» Le të gëzohemi, pra, në dëgjimin që vjen nga të folurit e heshtur të së vërtetës brenda nesh. Sepse, vërtet, edhe kur zëri dëgjohet së jashtmi, qoftë nga ai që lexon, që shpall, që predikon, që kundërshton, që urdhëron, që ngushëllon, që nxit, madje edhe nga ai që këndon ose e shoqëron zërin me ndonjë vegël, ata që e bëjnë këtë mund të kenë frikë se do t'i ndyjnë këmbët, kur kërkojnë t'u pëlqejnë njerëzve me dëshirën e fshehtë e gjithnjë të gjallë për lavdërimin njerëzor. Megjithatë, ai që i dëgjon këto me mendje të gatshme e të përshpirtshme, s'ka ku të mburret për mundin e të tjerëve; dhe, pa u fryrë fare, por me gëzimin e përulësisë, gëzohet për fjalët e vërteta të Mësuesit. Prandaj, te ata që dëgjojnë me gatishmëri e me përulësi dhe e kalojnë jetën të qetë në studime të ëmbla e të dobishme, Kisha e shenjtë do të gëzohet e mund të thotë: «Unë fle, por zemra ime rri zgjuar.» Dhe ç'është tjetër ky «Unë fle, por zemra ime rri zgjuar», veçse: ulem në qetësi për të dëgjuar? Prehja ime nuk harxhohet për të ushqyer përtacinë, por për të fituar urtësi. «Unë fle, por zemra ime rri zgjuar.» Prehem dhe shoh se Ti je Zoti; sepse «urtësia e shkruesit vjen nga koha e prehjes, dhe ai që ka pak punë do të bëhet i urtë». «Unë fle, por zemra ime rri zgjuar»: pushoj nga punët e mundimshme dhe mendja ia kthen vëmendjen gjërave hyjnore (ose kuvendimeve hyjnore).

4. Por ndërsa Kisha gjen prehje të ëmbël te ata që kështu, me ëmbëlsi e me përulësi, rrinë ulur te këmbët e saj, ja ku troket dikush dhe thotë: «Atë që po ju them në errësirë, thuajeni në dritë; dhe atë që dëgjoni në vesh, shpalleni nga çatitë.» Është, pra, zëri i Tij që troket në portë dhe thotë: «Hapmë, o motra ime, e afërmja ime, pëllumbesha ime, e përsosura ime; sepse koka ime është mbushur me vesë, dhe kaçurrelat e mi me pikat e natës.» Sikur të thoshte: ti je në prehje, ndërsa dera më rri e mbyllur. Ti kujdesesh për prehjen e pak vetëve, dhe, ngaqë po shtohet paudhësia, dashuria e shumëve po ftohet. Nata për të cilën flet është paudhësia, kurse vesa e pikat e Tij janë ata që ftohen e bien, dhe e bëjnë të ftohet koka e Krishtit, domethënë të venitet dashuria e Perëndisë. Sepse koka e Krishtit është Perëndia. Por ata mbahen mbi kaçurrelat e Tij, domethënë prania e tyre durohet në misteret e dukshme, kurse shqisat e tyre kurrë s'i rrokin të vërtetat e brendshme. Ai troket, pra, që t'ua shkundë këtë qetësi shenjtorëve të Tij që rrinë pa vepruar, dhe thërret: «Hapmë, ti që, me gjakun tim, u bëre ‹motra ime›; me afrimin tim, ‹e afërmja ime›; me Frymën time, ‹pëllumbesha ime›; me fjalën time, që e mësove plotësisht në prehjen tënde, ‹e përsosura ime›: hapmë, shko e më prediko te të tjerët.» Sepse si do të hyj tek ata që ma kanë mbyllur derën, po të mos ketë kush ta hapë? Edhe si do të dëgjojnë pa një predikues?

5. Prandaj ndodh që ata që duan t'ia kushtojnë prehjen e tyre studimeve të mira dhe ngurrojnë të përballen me mundimet e punëve të lodhshme, e ndiejnë veten të papërshtatshëm t'i marrin përsipër e t'i kryejnë me nder shërbesa të tilla. Andaj do të donin, po të ishte e mundur, që apostujt e shenjtë dhe predikuesit e lashtë të së vërtetës të ngriheshin sërish kundër asaj paudhësie të shfrenuar, që e ka pakësuar aq shumë ngrohtësinë e dashurisë së krishterë. Por për ata që tashmë e kanë lënë trupin dhe e kanë hequr rrobën e mishit (sepse nuk janë ndarë krejt), Kisha përgjigjet: «E hoqa rrobën time, si ta vesh përsëri?» Ajo rrobë, vërtet, do të rifitohet, dhe te ata që ndërkohë e kanë lënë mënjanë, Kisha do ta veshë sërish rrobën e mishit. Veçse jo tani, kur të ftohtit kanë nevojë të ngrohen, por atëherë, kur të vdekurit të ngjallen. Kur e kupton vështirësinë e tanishme nga mungesa e predikuesve dhe kur kujton ato gjymtyrë të veta që ishin kaq të shëndosha në fjalë e kaq të shenjta në jetë, por që tani janë ndarë nga trupat e tyre, Kisha thotë me trishtim: «E hoqa rrobën time, si ta vesh përsëri?» Si mund të kthehen tani në trupat që kanë lënë ato gjymtyrë të mia, që me predikimin e tyre kishin një fuqi kaq të madhe për t'i hapur derën Krishtit?

6. Dhe pastaj, duke iu kthyer sërish atyre që predikojnë, mbledhin e drejtojnë grigjat e popullit të Tij dhe i hapin Krishtit sa munden, por që, mes vështirësive të një pune të tillë, kanë frikë se mos bien në mëkat, ajo thotë: «I lava këmbët, si t'i ndyj?» Sepse kushdo që nuk gabon në fjalë, është njeri i përsosur. Dhe kush, atëherë, është i përsosur? Kush është ai që nuk gabon mes një paudhësie kaq të shfrenuar e një ftohjeje kaq të madhe të dashurisë? «I lava këmbët, si t'i ndyj?» Ndonjëherë lexoj dhe dëgjoj: «Vëllezërit e mi, mos u bëni shumë mësues, se do të merrni një dënim më të rëndë; sepse në shumë gjëra gabojmë të gjithë.» «I lava këmbët, si t'i ndyj?» Por ja, ngrihem e hap. O Krisht, m'i laj këmbët. «Na i fal borxhet tona», sepse dashuria jonë nuk është shuar krejt, ngaqë «edhe ne ua falim borxhet borxhlinjve tanë». Kur të dëgjojmë Ty, eshtrat që janë përulur ngazëllehen bashkë me Ty në vendet qiellore. Por kur të predikojmë Ty, na duhet të shkelim mbi tokë që të të hapim. Dhe atëherë, po të jemi fajtorë, shqetësohemi; po të na lëvdojnë, fryhemi. Laji këmbët tona, që dikur u pastruan, por janë ndyer përsëri teksa ecim nëpër tokë për të të hapur Ty. Le të mjaftojë kaq për sot, të dashur. Por, në çdo gjë ku na ka rastisur të gabojmë, kur kemi folur ndryshe nga ç'duhej, ose kur jemi krekosur pa vend nga lëvdatat tuaja, lutuni që të na lahen këmbët, edhe lutjet tuaja qofshin të mirëpritura te Perëndia.