← I Lumturi Agustini i Hiponit

I Lumturi Agustini i Hiponit

Joani 13:16–20

1. Sapo dëgjuam në Ungjillin e shenjtë Zotin duke folur e thënë: «Me të vërtetë, me të vërtetë po ju them: Shërbëtori nuk është më i madh se i zoti i tij, as apostulli (i dërguari) nuk është më i madh se ai që e dërgoi. Po t’i dini këto, të lumur do të jeni po t’i bëni.» Këtë e tha, pra, sepse u kishte larë këmbët dishepujve, si Mësuesi i përulësisë me fjalë e me shembull. Por, me ndihmën e tij, do të jemi në gjendje të merremi me atë që lyp një shtjellim më të hollësishëm, po të mos ndalemi te ajo që është fare e qartë. Prandaj, pasi i tha këto fjalë, Zoti shtoi: «Nuk po flas për të gjithë ju. I njoh ata që kam zgjedhur. Por, që të përmbushet Shkrimi: ‹Ai që ha bukë me mua, do të ngrejë thembrën kundër meje.›» E ç’është kjo, veçse do të më shkelë me këmbë? E dimë për kë e ka fjalën: për Judën, tradhtarin e tij. Pra, nuk e kishte zgjedhur atë njeri që, me këto fjalë, e ndan tërësisht nga të zgjedhurit e tij. «Pra, kur them: ‹Të lumur do të jeni po t’i bëni›, nuk po flas për të gjithë ju», vazhdon ai. Ka një ndër ju që nuk do të jetë i lumur e që nuk do t’i bëjë këto gjëra. «I njoh ata që kam zgjedhur.» Cilët, veçse ata që, kur të bëjnë atë që u urdhërua e u tregua se duhej bërë, do t’i bëjë të lumur ai që i vetmi mund t’i bëjë të lumur? Tradhtari Juda, thotë ai, nuk është nga ata që janë zgjedhur. Atëherë, ç’kuptim ka ajo që thotë diku tjetër: «A nuk ju zgjodha ju të dymbëdhjetët, e njëri prej jush është djall?» Mos vallë ishte zgjedhur edhe ai për ndonjë qëllim, për të cilin ishte vërtet i nevojshëm, ndonëse jo për atë lumturi për të cilën sapo tha: «Të lumur do të jeni po t’i bëni këto gjëra»? Nuk flet kështu për të gjithë, sepse ai i njeh ata që zgjodhi për t’i mbajtur pranë vetes në lumturi. Ndër këta nuk bën pjesë ai që hëngri bukën e tij që të ngrinte thembrën kundër tij. Buka që hëngrën ishte vetë Zoti; ai e hëngri bukën e Zotit si armik i Zotit: ata hëngrën jetë, kurse ai dënim. «Sepse ai që ha padenjësisht», thotë apostulli, «ha dënim mbi veten e tij.» «Që tani», shton Krishti, «po jua them para se të ndodhë, që, kur të ndodhë, të besoni se unë jam ai»: domethënë, unë jam ai për të cilin Shkrimi i mësipërm sapo tha: «Ai që ha bukë me mua, do të ngrejë thembrën kundër meje.»

2. Pastaj vazhdon e thotë: «Me të vërtetë, me të vërtetë po ju them: kush pret këdo që dërgoj unë, mua më pret; e kush më pret mua, pret atë që më dërgoi.» A deshi ai që të kuptonim se largësia midis atij që ai dërgon dhe vetvetes është po aq e vogël sa largësia midis tij dhe Perëndisë Atit? Po ta marrim kështu, nuk e di se ç’matje largësish do të pranonim (larg qoftë!), ashtu si arianët. Sepse ata, kur i dëgjojnë ose i lexojnë këto fjalë të Ungjillit, i drejtohen menjëherë matjeve të tyre dogmatike, me të cilat nuk ngjiten drejt jetës, por bien kokëposhtë në vdekje. Sepse thonë menjëherë: i dërguari i Birit qëndron nga Biri në po atë largësi sa qëndron edhe vetë Biri nga Ati. Largësinë e parë e shprehin fjalët «kush pret këdo që dërgoj unë, mua më pret», kurse të dytën fjalët «kush më pret mua, pret atë që më dërgoi». Por, po të thuash kështu, o heretik, i harron matjet e tua. Sepse, po ta vësh Birin, për shkak të këtyre fjalëve të Zotit, aq larg Atit sa është i dërguari (apostulli) nga Biri, ku mendon ta vendosësh Frymën e Shenjtë? A të ka shpëtuar që ju e keni zakon ta vendosni pas Birit? Prandaj ai do të vijë midis të dërguarit dhe Birit; e atëherë largësia midis Birit e të dërguarit të tij do të jetë shumë më e madhe se ajo midis Atit e Birit të tij. Ose ndoshta Fryma e Shenjtë do të jetë e barabartë me Birin, që të ruhet ai dallim, po aq i largët, midis Birit e të dërguarit të tij, e midis Atit e Birit të tij? Por as këtë nuk do ta pranoni. E atëherë ku mendoni ta vendosni, po ta vini Birin aq poshtë Atit sa vendosni të dërguarin poshtë Birit? Frenoni, pra, guximin tuaj të pamatur, dhe mos kërkoni të gjeni në këto fjalë të njëjtën largësi midis Birit e të dërguarit të tij si midis Atit e Birit të tij. Por dëgjoni më mirë vetë Birin, kur thotë: «Unë dhe Ati im jemi një.» Sepse aty e Vërteta nuk ju la asnjë hije largësie midis Lindësit dhe të Vetëmlindurit; aty vetë Krishti i fshiu matjet tuaja, dhe shkëmbi jua copëtoi shkallën.

3. Por, tani që u hodh poshtë shpifja heretike, si duhet t’i kuptojmë këto fjalë të Zotit: «kush pret këdo që dërgoj unë, mua më pret; e kush më pret mua, pret atë që më dërgoi»? Sepse, po të donim t’i kuptonim fjalët «kush më pret mua, pret atë që më dërgoi» si shprehje të njësisë së natyrës midis Atit e Birit, atëherë, nga renditja e ngjashme e fjalëve në pjesën tjetër, «kush pret këdo që dërgoj unë, mua më pret», do të pasonte njësia e natyrës midis Birit e të dërguarit të tij. Dhe, në të vërtetë, s’do të kishte asgjë të pahijshme po ta kuptonim kështu, meqenëse një substancë e dyfishtë i përket të fuqishmit, që u gëzua të vraponte në garë; sepse Fjala u bë mish, domethënë Perëndia u bë njeri. Prandaj mund të mendohej se ai tha «kush pret këdo që dërgoj unë, mua më pret» duke pasur parasysh natyrën e tij njerëzore, kurse «kush më pret mua», si Perëndi, «pret atë që më dërgoi». Por, duke folur kështu, ai nuk po theksonte njësinë e natyrës, por pushtetin e Dërguesit tek ai që dërgohet. Prandaj secili le ta presë të dërguarin në atë mënyrë, që në personin e tij t’i vërë veshin atij që e dërgoi. Po të kërkosh, pra, Krishtin te Pjetri, do të gjesh mësuesin e dishepullit; e po të kërkosh Atin te Biri, do të gjesh Lindësin e të Vetëmlindurit; kështu, tek ai që dërgohet, nuk gabon kur pret Dërguesin. Ajo që vjen më pas në Ungjill nuk mund të ngjeshet në kohën e pakët që na ka mbetur. Prandaj, shumë të dashur, ajo që u tha, po të çmohet e mjaftueshme, le të merret në mënyrë të shëndetshme, si kullotë për delet e shenjta; e po të jetë disi e pakët, le të ripërtypet me dëshirë të zjarrtë për më tepër.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it