← I Lumturi Agustini i Hiponit

I Lumturi Agustini i Hiponit

Joani 13:21

1. Nuk është pyetje e lehtë ajo që na del përpara, vëllezër, në Ungjillin e Joanit të lumtur, kur thotë: «Kur Jisui i tha këto, u trondit në frymë, edhe dëshmoi e tha: ‹Me të vërtetë, me të vërtetë po ju them se një nga ju do të më tradhtojë.›» A u trondit vallë Jisui, jo në mish, por në frymë, pikërisht ngaqë tani do të thoshte: «Një nga ju do të më tradhtojë»? A i erdhi kjo ndër mend për herë të parë atëherë, apo iu zbulua papritur, në atë çast, për herë të parë, e kështu u trondit nga e reja befasuese e një fatkeqësie kaq të madhe? A nuk i kishte thënë pak më parë këto fjalë: «Ai që ha bukë bashkë me mua, do të ngrejë thembrën kundër meje»? Dhe a nuk kishte thënë edhe më herët: «Ju jeni të pastër, por jo të gjithë», atje ku Ungjillori shtoi: «Sepse e dinte se kush do ta tradhtonte»? Këtë tradhtar e kishte treguar edhe në një rast më të hershëm, me fjalët: «A nuk ju zgjodha unë ju të dymbëdhjetët, dhe një nga ju është djall?» Përse, pra, «u trondit tani në frymë», kur «dëshmoi e tha: ‹Me të vërtetë, me të vërtetë po ju them se një nga ju do të më tradhtojë›»? A u trondit ngaqë tani duhej ta veçonte atë ashtu, që të mos rrinte më i fshehur mes të tjerëve, por të ndahej prej tyre? Apo ngaqë tani vetë tradhtari ishte gati të nisej, për të sjellë ata hebrenj që do t'ua dorëzonte Zotin, dhe kështu u trondit nga Mundimi që i vinte, nga rreziku që i rrinte afër dhe nga dora e tradhtarit që po lëshohej mbi Të, dora e atij, vendimin e të cilit Ai e dinte që më parë? Sigurisht, ishte për ndonjë shkak të tillë që Jisui «u trondit në frymë», ashtu si kur tha: «Tani shpirti im është i tronditur; edhe ç'të them? O Atë, shpëtomë nga kjo orë. Por pikërisht për këtë erdha deri në këtë orë.» Prandaj, ashtu si atëherë u trondit shpirti i tij kur po afrohej ora e Mundimit, po ashtu edhe tani, kur Juda ishte gati të shkonte e të kthehej dhe kur ligësia e tmerrshme e tradhtarit po i afrohej përmbushjes, «u trondit në frymë».

2. U trondit, pra, Ai që kishte pushtet ta jepte jetën e vet dhe kishte pushtet ta merrte përsëri. Ai pushtet i fuqishëm tronditet, qëndrueshmëria e shkëmbit lëkundet: apo mos është më fort dobësia jonë ajo që tronditet tek Ai? Pa dyshim, kështu është: le të mos besojnë shërbëtorët asgjë të padenjë për Zotin e tyre, por le të pranojnë se janë gjymtyrë të Kreut të tyre. Ai që vdiq për ne, u trondit edhe Vetë në vendin tonë. Prandaj Ai që vdiq me pushtet, u trondit në mes të pushtetit të vet. Ai që një ditë do ta shndërrojë trupin e përuljes sonë e do ta bëjë të ngjashëm në formë me trupin e lavdisë së vet, e ka marrë në Vetvete edhe ndjenjën e dobësisë sonë, dhe bashkëndien me ne nëpërmjet ndjenjave të shpirtit të vet. Prandaj, kur tronditet Ai, i madhi, trimi, i sigurti, i pamposhturi, le të mos kemi frikë për Të, sikur të mund të dështonte: nuk po humbet Ai, por po na kërkon. Ne, po them, vetëm ne na kërkon Ai kështu, që në tronditjen e tij të shohim veten tonë, dhe kështu, kur të na vijë tronditja, të mos biem në dëshpërim e të humbasim. Me tronditjen e vet, Ai që nuk mund të tronditej veçse po të donte, ngushëllon ata që tronditen pa dashje.

3. Larg qofshin arsyetimet e filozofëve, të cilët pohojnë se njeriun e urtë nuk e prekin trazirat e mendjes! «Perëndia e bëri të marrë urtësinë e kësaj bote»; edhe «Zoti i njeh mendimet e njerëzve, se janë të kota». Është e qartë se mendja e të krishterit mund të tronditet, jo nga mjerimi, por nga dhembshuria: mund të ketë frikë se mos i humbasin Krishtit njerëz; mund të pikëllohet kur dikush po humbet; mund të dëshirojë me zjarr të fitojë njerëz për Krishtin; mund të mbushet me gëzim kur kjo bëhet; mund të ketë frikë se mos rrëzohet vetë prej Krishtit; mund të pikëllohet për tëhuajëzimin e vet nga Krishti; mund të dëshirojë me ngulm të mbretërojë bashkë me Krishtin, dhe mund të gëzohet me shpresën se një ditë do ta ketë këtë bashkësi me Krishtin. Këto janë, pa dyshim, katër nga ato që i quajnë trazira: frika dhe pikëllimi, dashuria dhe gëzimi. Dhe mendjet e krishtera mund të kenë arsye të mjaftueshme t'i ndiejnë ato, e të dëshmojnë kështu se nuk pajtohen me gabimin e filozofëve stoikë e të gjithë atyre që u ngjajnë: të cilët, ashtu siç e quajnë kotësi të vërtetën, e quajnë shëndet edhe pandjeshmërinë, pa e ditur se mendja e njeriut, ashtu si gjymtyrët e trupit, është edhe më rëndë e sëmurë, pa shpresë shërimi, pikërisht atëherë kur ka humbur edhe vetë ndjesinë e dhimbjes.

4. Por dikush do të thotë: A duhet të tronditet mendja e të krishterit qoftë edhe përballë vdekjes? Sepse ç'bëhet atëherë me ato fjalë të apostullit, që kishte dëshirë të ndahej e të ishte me Krishtin, po qe se ajo që dëshironte mund ta tronditë kështu, kur t'i vijë? Përgjigjja jonë do të ishte vërtet e lehtë, po të kishim të bënim me ata që edhe vetë gëzimin e quajnë trazirë (të mendjes). Sepse po sikur tronditja që ai ndien të burojë tërësisht nga ngazëllimi i tij përballë vdekjes? Por një ndjenjë e tillë, thonë ata, duhet quajtur gëzim e jo ngazëllim. E ç'është kjo, veçse një ndërrim emri, ndërkohë që ndjenja që përjetohet mbetet po ajo? Por ne, nga ana jonë, le të mbahemi pas Shkrimit të Shenjtë, dhe, me ndihmën e Zotit, le të kërkojmë për këtë çështje një zgjidhje që të jetë në pajtim me të; dhe atëherë, duke qenë se është shkruar: «Kur i tha këto, u trondit në frymë», nuk do të themi se ishte gëzimi ai që e tronditi, që të mos na bindin për të kundërtën fjalët e tij vetë, kur thotë: «Shpirti im është i trishtuar deri në vdekje». Është ndonjë ndjenjë e tillë ajo që duhet kuptuar edhe këtu, kur, ndërsa tradhtari i tij ishte pikërisht gati të nisej vetëm e të kthehej sakaq bashkë me shokët e vet, «Jisui u trondit në frymë».

5. Vërtet njerëz me shpirt të fortë janë ata të krishterë, po të ketë të tillë, që nuk ndiejnë asnjë tronditje përballë vdekjes; por, me gjithë këtë, a janë vallë më të fortë se Krishti? Kush do të kishte marrëzinë ta thoshte këtë? E atëherë, çfarë tjetër tregon tronditja e tij, veçse Ai, duke marrë me vullnetin e vet shëmbëllimin e dobësisë së tyre, ngushëlloi gjymtyrët e dobëta në trupin e vet, domethënë në Kishën e tij? Kështu, po të tronditet ende ndonjë nga të vetët kur i afrohet vdekja, le të ngulë sytë tek Ai, që të mos e quajë veten të flakur tej për këtë shkak dhe të mos e përpijë vdekja edhe më e rëndë, ajo e dëshpërimit. E sa e madhe, pra, duhet të jetë ajo e mirë që presim e shpresojmë nga pjesëmarrja në natyrën e tij hyjnore, kur vetë tronditja e tij na qetëson e vetë dobësia e tij na forcon? Prandaj, qoftë se u trondit këtë herë nga dhembshuria për vetë Judën, që po vërsulej drejt shkatërrimit, qoftë nga afrimi i vdekjes së vet, prapëseprapë s'ka si të dyshohet se u trondit jo nga ndonjë dobësi e mendjes, por në plotësinë e pushtetit; dhe kështu, në mendjet tona nuk ka pse të lindë kurrfarë dëshpërimi për shpëtimin, kur tronditemi jo duke qenë në pushtet, por në mes të dobësisë sonë. Ai, pa dyshim, e duroi dobësinë e mishit, një dobësi që u përpi në Ngjalljen e tij. Por Ai që nuk ishte vetëm njeri, por edhe Perëndi, e tejkalonte gjithë gjininë njerëzore për nga forca e shpirtit, me një largësi të patregueshme. Nuk u trondit, pra, nga ndonjë trysni e jashtme njerëzore, por e tronditi Vetveten; gjë që u tha fare qartë për Të kur ngjalli Llazarin nga të vdekurit: sepse atje është shkruar se e tronditi Vetveten, që kështu të kuptohet edhe aty ku teksti nuk e thotë me këto fjalë, por prapë pohon se u trondit. Sepse, pasi mori me pushtetin e vet gjithë natyrën tonë njerëzore, po me atë pushtet zgjoi te Vetja ndjenjat tona njerëzore, sa herë që e gjykonte të udhës.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it