Joani 13:26–31
1. E di, të dashur, se disa mund të nxiten prej pohimit se Satanai hyri te tradhtari vetëm pasi Zoti i kishte dhënë bukën e ngjyer: besimtarët, për të kërkuar kuptimin e tij; të pabesët, për t'i gjetur të meta. Sepse kështu është shkruar: «Edhe si e ngjeu bukën, ia dha Judës Iskariotit, birit të Simonit. Edhe pas bukës, atëherë hyri Satanai në të.» Sepse thonë: vallë kaq vlente buka e Krishtit, dhënë nga vetë tryeza e Tij, sa që pas saj Satanai të hynte te dishepulli i Tij? Dhe ne u përgjigjemi: prej kësaj mësojmë, përkundrazi, sa duhet të ruhemi që të mos e marrim të mirën me shpirt mëkatar. Sepse ajo që ka rëndësi të veçantë s'është gjëja që merret, po njeriu që e merr; jo cilësia e asaj që jepet, po e atij që i jepet. Sepse edhe gjërat e mira dëmtojnë, edhe gjërat e këqija sjellin dobi, sipas natyrës së atyre që i marrin. «Mëkati», thotë apostulli, «që të dukej mëkat, më solli vdekje me anë të asaj që është e mirë.» Kështu, e shihni, e keqja lind nga e mira, sa kohë që e mira merret në mënyrë të gabuar. Po ai thotë edhe: «Që të mos lartësohem së tepërmi prej madhështisë së zbulesave, m'u dha një gjemb në mish, engjëll i Satanait, që të më godasë. Për këtë iu luta Zotit tri herë që të largohej prej meje; dhe Ai më tha: ‹Të mjafton hiri im, sepse fuqia përsoset në dobësi.›» Dhe këtu, e shihni, e mira lindi nga e keqja, kur e keqja u prit me shpirt të mirë. Përse, atëherë, çuditemi që buka e Krishtit iu dha Judës, dhe kështu ai iu dorëzua djallit, kur, nga ana tjetër, shohim se Pavlit i erdhi një engjëll i djallit, që me anë të tij të përsosej në Krishtin? Kështu, e mira i bëri dëm njeriut të keq, kurse e keqja i solli dobi njeriut të mirë. Mbani ndër mend kuptimin e Shkrimit: «Kushdo që të hajë bukën ose të pijë kupën e Zotit padenjësisht, do të jetë fajtor për trupin dhe gjakun e Zotit.» Edhe kur apostulli i tha këto, e kishte fjalën për ata që e merrnin trupin e Zotit si ushqim çfarëdo, pa e dalluar dhe me shkujdesje. Në qoftë se, pra, qortohet kështu ai që s'e dallon, domethënë ai që s'e ndan trupin e Zotit nga ushqimet e tjera, ç'dënim e pret atë që vjen te tryeza e Tij si mik në dukje, po armik! Në qoftë se shkujdesja e mysafirit qortohet kaq rëndë, ç'ndëshkim do të bjerë mbi atë që shet pikërisht Atë që e ftoi në tryezën e vet! Edhe përse iu dha buka tradhtarit, veçse si dëshmi e hirit që ai e shpërbleu me mosmirënjohje?
2. Pra, pas kësaj buke Satanai hyri te tradhtari i Zotit. Meqë ky tashmë i ishte dorëzuar pushtetit të tij, tani do ta zotëronte plotësisht atë, tek i cili kishte hyrë më parë vetëm për ta çuar në gabim. Sepse s'duhet të pandehim se Satanai s'ishte në të atëherë kur Juda shkoi te hebrenjtë dhe u mor vesh për çmimin e tradhtimit të Zotit; sepse Ungjillori Lluka e dëshmon këtë fare qartë kur thotë: «Atëherë Satanai hyri te Juda, i mbiquajtur Iskariot, që ishte një nga të dymbëdhjetët; edhe shkoi e bisedoi me kryepriftërinjtë.» Ja, e shihni, këtu tregohet se Satanai tashmë kishte hyrë te Juda. Hyrja e tij e parë, pra, qe atëherë kur i mbolli në zemër mendimin për të tradhtuar Krishtin; sepse me këtë shpirt kishte ardhur ai në darkë. Por tani, pas bukës, hyri në të jo më për të tunduar një njeri që i përkiste një tjetri, po për ta bërë të vetin.
3. Por Juda nuk e mori atëherë trupin e Krishtit, siç pandehin disa lexues të pamenduar. Sepse duhet ta kuptojmë se Zoti tashmë ua kishte dhënë të gjithëve misterin e trupit dhe të gjakut të Tij, kur ishte i pranishëm edhe Juda, siç e tregon fare qartë Shën Lluka; dhe vetëm pas kësaj arrijmë te çasti kur, sipas rrëfimit të Joanit, Zoti e zbuloi haptas tradhtarin e Tij: e ngjeu kafshatën e bukës dhe ia zgjati, e ndoshta, me anë të kësaj ngjyerjeje, la të kuptohej shtirja e rreme e tjetrit. Sepse, kur ngjyhet një send, kjo s'do të thotë përherë se ai lahet; disa gjëra ngjyhen që të ngjyrosen. Por, në qoftë se ngjyerjes këtu duhet t'i japim një kuptim të mirë, atëherë mosmirënjohja e tij ndaj asaj të mirë u ndoq, me të drejtë, nga dënimi.
4. Por Juda tashmë ishte pushtuar jo nga Zoti, po nga djalli; buka i kishte hyrë në bark, kurse në shpirtin e këtij njeriu mosmirënjohës i kishte hyrë një armik. E megjithatë, po e them, ajo ligësi e stërmadhe, e ngjizur tashmë në zemrën e tij, priste të kryhej deri në fund, sepse dëshira e mallkuar për të i kishte paraprirë gjithnjë. Prandaj, kur Zoti, Buka e gjallë, ia dha këtë bukë të vdekurit, dhe, duke ia dhënë, zbuloi tradhtarin e Bukës, tha: «Atë që bën, bëje shpejt.» Ai s'e urdhëroi krimin, po paratha të keqen për Judën, edhe të mirën për ne. Sepse ç'mund të ishte më e keqe për Judën, ose ç'mund të ishte më e mirë për ne, se dorëzimi i Krishtit? Një vepër që ai e kreu për shkatërrimin e vet, po që, pavarësisht prej tij, u krye për të mirën tonë. «Atë që bën, bëje shpejt.» O, ç'fjalë e Atij që deshi më fort të ishte gati sesa i zemëruar! Ajo fjalë! Që s'shpreh aq ndëshkimin e tradhtarit, sa shpërblimin që priste Shpëtimtarin! Sepse Ai tha «Atë që bën, bëje shpejt» jo ngaqë vështronte me zemërim shkatërrimin e tradhtarit të besës, po ngaqë Ai vetë nxitonte të kryente shpëtimin e besimtarëve; sepse Ai u dha për fajet tona, e deshi Kishën dhe e dha Veten për të. Edhe siç thotë apostulli edhe për veten e tij: «që më deshi dhe e dha Veten për mua.» Po të mos e kishte dhënë Krishti Veten, askush s'do të mund ta dorëzonte. Ç'ka në sjelljen e Judës veç mëkat? Sepse, kur dorëzoi Krishtin, ai s'mendoi aspak për shpëtimin tonë, për të cilin vërtet u dorëzua Krishti, po mendoi vetëm për fitimin e vet në para, e gjeti humbjen e shpirtit të vet. Mori pagën që deshi, por, kundër dëshirës së tij, iu dha edhe paga që meritonte. Juda dorëzoi Krishtin, Krishti dorëzoi Veten: i pari kreu punën e shitjes së Zotit të vet, i dyti punën e shpengimit tonë. «Atë që bën, bëje shpejt», jo se e ke ti vetë pushtetin, po se e do Ai që ka gjithë pushtetin.
5. «Tani asnjë nga ata që ishin në tryezë s'e mori vesh përse ia tha këtë. Sepse disa prej tyre menduan, ngaqë Juda mbante qesen e parave, se Jisui i tha: ‹Bli ato që na duhen për të kremten›, ose se duhej t'u jepte diçka të varfërve.» Zoti, pra, kishte edhe një arkë parash, ku ruante dhuratat e besimtarëve dhe prej nga u jepte të vetëve për nevojat e tyre, si dhe të tjerëve që ishin në nevojë. Atëherë u fut për herë të parë zakoni i të pasurit para kishtare. Kështu kuptojmë se porosia e Tij, që të mos kujdesemi për të nesërmen, s'ishte urdhër që shenjtorët e Tij të mos mbanin fare para, po që Perëndisë të mos i shërbehet për ndonjë qëllim të tillë, edhe që të drejtën të mos e linim mënjanë nga frika e skamjes. Sepse edhe apostulli e parashikon këtë për të ardhmen, kur thotë: «Në qoftë se ndonjë besimtar ka të veja, le t'u japë sa u mjafton, që të mos rëndohet kisha, e që të ketë sa duhet për ato që janë vërtet të veja.»
6. «Ai, pra, si mori kafshatën e bukës, doli menjëherë jashtë: edhe ishte natë.» Edhe ai që doli ishte vetë nata. «Prandaj, kur» nata «doli, Jisui tha: Tani u lavdërua Biri i njeriut.» Kështu, dita i tha fjalë ditës, domethënë Krishti bëri kështu me dishepujt e Tij besnikë, që ata ta dëgjonin dhe ta donin si ndjekës të Tij; edhe nata i tregoi dije natës, domethënë Juda bëri kështu me hebrenjtë mosbesimtarë, që ata të vinin si përndjekës të Tij dhe ta zinin rob. Por tani, kur t'i shqyrtojmë këto fjalë të Zotit, që iu drejtuan besimtarëve para se ta kapnin të pabesët, lypset vëmendje e veçantë nga dëgjuesi; prandaj do të jetë më e hijshme që predikuesi, në vend që t'i shqyrtojë me nxitim tani, t'i shtyjë për një herë tjetër.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it