Joani 13:31–32
1. Le të përqendrojmë tërë vëmendjen e mendjes sonë dhe, me ndihmën e Zotit, të kërkojmë Perëndinë. Fjalët e himnit hyjnor thonë: «Kërkoni Perëndinë dhe shpirti juaj do të rrojë». Le të kërkojmë atë që ende duhet zbuluar dhe le të thellohemi në atë që tashmë është zbuluar. Ai që na duhet ta gjejmë rri i fshehur, që ta kërkojmë; e, kur e gjejmë, është i pakufishëm, që prapë ta kërkojmë. Prandaj diku tjetër thuhet: «Kërkoni përherë fytyrën e tij». Sepse ai e ngop kërkuesin aq sa ky mund të marrë, dhe atë që gjen e bën edhe më të aftë, që të kërkojë sërish të mbushet, ndërsa i rritet aftësia për të marrë. Prandaj «Kërkoni përherë fytyrën e tij» nuk u tha në të njëjtin kuptim si kur flitet për disa të tjerë, të cilët «gjithnjë mësojnë, por kurrë nuk arrijnë të njohin të vërtetën»; përkundrazi, u tha ashtu si thotë predikuesi: «Kur njeriu ta ketë mbaruar, atëherë sapo nis», derisa të arrijmë në atë jetë ku do të mbushemi aq shumë, sa natyra jonë do të arrijë kulmin e mundësive të veta, sepse do të kemi mbërritur në përsosmëri dhe nuk do të synojmë më tej. Sepse atëherë gjithçka që mund të na ngopë do të na zbulohet para syve. Por këtu le të kërkojmë përherë, dhe shpërblimi i gjetjes le të mos i japë fund kërkimit tonë. Sepse nuk po themi se nuk do të jetë gjithnjë kështu, ngaqë kështu është vetëm këtu; por po themi se këtu duhet të kërkojmë përherë, që kurrë të mos përfytyrojmë se këtu mund të pushojmë ndonjëherë së kërkuari. Sepse ata për të cilët thuhet se «gjithnjë mësojnë, por kurrë nuk arrijnë të njohin të vërtetën», këtu vërtet mësojnë përherë; por, kur të ndahen nga kjo jetë, nuk do të mësojnë më, por do të marrin shpërblimin e gabimit të tyre. Sepse fjalët «gjithnjë mësojnë, por kurrë nuk arrijnë të njohin të vërtetën» janë sikur të thuash: gjithnjë ecin, por kurrë nuk hyjnë në udhë. Ne, përkundrazi, le të ecim përherë në udhë, derisa të arrijmë atje ku ajo na çon; le të mos vonohemi askund në të, derisa të mbërrijmë në banesën që na takon. Kështu do të ngulmojmë në kërkim dhe do të arrijmë diçka në gjetje; e, duke kërkuar e gjetur në këtë mënyrë, do të ecim drejt asaj që na mbetet, derisa të mbërrijmë në fundin e çdo kërkimi, në atë botë ku përsosmëria nuk do të lejojë më asnjë përpjekje për të ecur më tej. Këto fjalë hyrëse, të dashur, le ta bëjnë dashurinë tuaj të vëmendshme ndaj këtij fjalimi të Zotit tonë, që ua drejtoi dishepujve para Mundimit të tij; sepse ai është i thellë në vetvete, dhe, aty ku predikuesi ka ndër mend të derdhë djersë e mund, dëgjuesi nuk duhet ta lërë pas dore vëmendjen.
2. Çfarë thotë, pra, Zoti, pasi Juda doli për të bërë shpejt atë që kishte vendosur, domethënë për ta tradhtuar Zotin? Çfarë thotë dita, kur nata doli? Çfarë thotë Shpenguesi, kur shitësi u largua? «Tani», thotë ai, «u lavdërua Biri i njeriut». Përse «tani»? Mos ishte kjo veç ngaqë tradhtari i tij kishte dalë dhe ishin aty pranë ata që do ta zinin e do ta vrisnin? A lavdërohet ai «tani» në këtë mënyrë, domethënë ngaqë po i afrohet një poshtërim edhe më i thellë, ngaqë mbi të rëndojnë prangat, gjyqi, dënimi, përqeshja, kryqëzimi dhe vdekja? A është kjo lavdërim, apo më fort poshtërim? Edhe kur bënte mrekulli, a nuk thotë vetë ky Joan për të: «Fryma ende nuk ishte dhënë, sepse Jisui ende nuk ishte lavdëruar»? Pra, edhe atëherë, kur ngjallte të vdekurit, ai ende nuk ishte lavdëruar; e tani lavdërohet, kur vetë po i afrohet vdekjes? Nuk ishte lavdëruar kur vepronte si Perëndi, e lavdërohet kur shkon të vuajë si njeri? Do të ishte e çuditshme sikur Perëndia, Mësuesi i madh, të nënkuptonte e të mësonte këtë me fjalë të tilla. Na duhet të ngjitemi më lart, që t'i zbulojmë fjalët e Më të Lartit, i cili herë na zbulohet paksa, që ta gjejmë, e herë fshihet, që ta kërkojmë; e kështu ecim përpara hap pas hapi, nga ato që tashmë i kemi zbuluar drejt atyre që ende na presin. Këtu shoh diçka që parafiguron një realitet të madh. Juda doli, dhe Jisui lavdërohet; biri i humbjes doli, dhe Biri i njeriut lavdërohet. Ishte ai që kishte dalë, ai për të cilin u ishte thënë të gjithëve: «Edhe ju jeni të pastër, por jo të gjithë» (vargu 10). Prandaj, kur i papastri iku, të gjithë ata që mbetën ishin të pastër dhe qëndruan pranë Pastruesit të tyre. Diçka e ngjashme do të ndodhë kur Krishti ta ketë mundur këtë botë dhe ajo të ketë kaluar, kur ndër njerëzit e tij nuk do të mbetet askush i papastër; kur, pasi të jetë ndarë egjra nga gruri, të drejtët do të shkëlqejnë si dielli në mbretërinë e Atit të tyre. Zoti e parashikonte një të ardhme të tillë; dhe, për të dëshmuar se kjo po shenjohej që tani (në ndarjen e egjrës, si të thuash, nëpërmjet daljes së Judës, dhe në mbetjen e grurit, të përfaqësuar nga apostujt e shenjtë), ai tha: «Tani u lavdërua Biri i njeriut», sikur të thoshte: Ja, kështu do të jetë në atë ditë të lavdërimit tim që ka për të ardhur, kur asnjë prej të ligjve nuk do të jetë i pranishëm dhe asnjë prej të mirëve nuk do të mungojë. Fjalët e tij, megjithatë, nuk janë shprehur kështu: «Tani parafigurohet lavdërimi i Birit të njeriut»; por shprehimisht: «Tani u lavdërua Biri i njeriut». Ashtu si nuk u tha: «Shkëmbi shenjonte Krishtin», por: «Ai Shkëmb ishte Krishti». As nuk thuhet: «Fara e mirë shenjonte bijtë e mbretërisë», ose: «Egjra shenjonte bijtë e të ligut»; por thuhet: «Fara e mirë, këta janë bijtë e mbretërisë; edhe egjra, bijtë e të ligut». Pra, sipas mënyrës së të shprehurit të Shkrimit, i cili flet për shenjat sikur të ishin vetë gjërat që shenjojnë, Zoti i përdor fjalët «Tani u lavdërua Biri i njeriut». Me këto fjalë tregon se, në ndarjen e plotë të atij kryemëkatari nga shoqëria e tyre dhe në qëndrimin e shenjtorëve të tij rreth vetes, kemi parafigurimin e lavdërimit të tij: kur të ligjtë të ndahen më në fund dhe ai të banojë përjetë me shenjtorët e vet.
3. Por, pasi tha «Tani u lavdërua Biri i njeriut», shtoi: «edhe Perëndia u lavdërua tek ai». Sepse pikërisht kjo është lavdërimi i Birit të njeriut: që Perëndia të lavdërohet tek ai. Sepse, në qoftë se ai nuk lavdërohet në veten e tij, por Perëndia lavdërohet tek ai, atëherë është pikërisht ai që Perëndia e lavdëron në veten e tij. Dhe, sikur t'ua jepte këtë shpjegim, ai shton më tej: «Në qoftë se Perëndia lavdërohet tek ai, edhe Perëndia do ta lavdërojë atë në veten e tij». Domethënë: «Në qoftë se Perëndia lavdërohet tek ai», sepse ai nuk erdhi të bëjë vullnetin e vet, por vullnetin e atij që e dërgoi; «edhe Perëndia do ta lavdërojë atë në veten e tij», kështu që natyra njerëzore, në të cilën ai është Biri i njeriut dhe që e mori mbi vete Fjala e përjetshme, të pajiset edhe ajo me pavdekësi të përjetshme. «Dhe», thotë ai, «do ta lavdërojë menjëherë»; me një pohim të tillë ai parathotë Ngjalljen e vet në të ardhmen e afërt, e jo, si të thuash, ngjalljen tonë në fund të botës. Sepse pikërisht për këtë lavdërim kishte folur më parë ungjillori, siç e përmenda pak më sipër. Ai tha se, për këtë arsye, Fryma ende nuk u ishte dhënë atyre në atë mënyrë të re, në të cilën do t'u jepej pas Ngjalljes atyre që besuan, sepse Jisui ende nuk ishte lavdëruar; domethënë, vdekshmëria ende nuk ishte veshur me pavdekësinë, dhe dobësia e përkohshme nuk ishte shndërruar në fuqi të përjetshme. Ky lavdërim mund të nënkuptohet edhe në fjalët «Tani u lavdërua Biri i njeriut», kështu që fjala «tani» të mos tregojë Mundimin e tij që po afrohej, por Ngjalljen e tij që vinte fill pas, sikur ajo që ishte tashmë kaq pranë të ishte kryer vërtet. Kaq le t'i mjaftojë sot dashurisë suaj; fjalët që vijojnë do t'i marrim, kur të na lejojë Zoti.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it