Joani 13:31–32

1. Na takon, shumë të dashur, të kemi parasysh lidhjen e rregullt të fjalëve të Zotit tonë. Ai kishte thënë më parë, por vetëm pasi Juda ishte larguar e ishte ndarë edhe nga bashkësia e jashtme e shenjtorëve: «Tani u lavdërua Biri i njeriut, edhe Perëndia u lavdërua tek ai». (Këtë e tha ose për të treguar mbretërinë e tij të ardhshme, kur të ligjtë do të ndahen nga të mirët, ose për të treguar se ngjallja e tij do të ndodhte atëherë, domethënë nuk do të vonohej, si e jona, deri në fund të botës.) Pastaj shtoi: «Në qoftë se Perëndia u lavdërua tek ai, edhe Perëndia do ta lavdërojë atë në vetvete, dhe do ta lavdërojë menjëherë», dhe kështu, pa asnjë mëdyshje, dëshmoi se ngjallja e tij do të përmbushej menjëherë. Dhe vazhdoi: «Djema, edhe pak kohë jam me ju». Prandaj, që të mos mendonin se Perëndia do ta lavdëronte ashtu, që të mos bashkohej më kurrë me ta në shoqërimin tokësor, tha: «Edhe pak kohë jam me ju», sikur të thoshte: Vërtet, do të lavdërohem menjëherë në ngjalljen time; megjithatë nuk do të ngjitem menjëherë në qiell, por «edhe pak kohë jam me ju». Sepse, siç e gjejmë të shkruar në Veprat e Apostujve, ai kaloi dyzet ditë me ta pas ngjalljes: hynte e dilte, hante e pinte, jo se ndiente ndonjë uri a etje, por edhe me dëshmi të tilla vërtetonte se mishi i tij ishte i vërtetë. Ishte mish që nuk kishte më nevojë të hante e të pinte, por ende e ruante fuqinë për ta bërë. A i kishte parasysh, pra, këto dyzet ditë kur tha «Edhe pak kohë jam me ju», apo diçka tjetër? Sepse mund të kuptohet edhe kështu: «Edhe pak kohë jam me ju», pra edhe unë, si ju, jam ende në këtë gjendje dobësie të mishit, domethënë derisa ai të vdiste e të ngjallej. Sepse, pasi u ngjall, siç u tha, qëndroi me ta dyzet ditë, duke e shfaqur plotësisht praninë e tij trupore; por nuk ishte më me ta në bashkësinë e dobësisë njerëzore.

2. Ka edhe një trajtë tjetër të pranisë së tij hyjnore, të panjohur për shqisat e vdekshme, për të cilën gjithashtu thotë: «Ja, unë jam me ju përherë, deri në fund të botës». Kjo, të paktën, nuk është e njëjtë me «edhe pak kohë jam me ju», sepse koha deri në fund të botës nuk është pak. Ose, edhe në qoftë se është kështu (sepse koha fluturon, dhe një mijë vjet para Perëndisë janë si një ditë, a si një rojë nate), prapë nuk mund të besojmë se këtu ai kishte parasysh ndonjë kuptim të tillë, aq më tepër që vijoi të thoshte: «Do të më kërkoni, edhe, siç u thashë hebrenjve, atje ku shkoj unë, ju nuk mund të vini». Domethënë: pas kësaj pak kohe që jam me ju, «do të më kërkoni, dhe atje ku shkoj unë, ju nuk mund të vini». A mos vallë pas fundit të botës nuk do të mund të vijnë atje ku shkon ai? Dhe ku është, atëherë, ai vend për të cilin do të thotë pak më poshtë në po këtë fjalim: «Atë, dua që edhe ata të jenë me mua atje ku jam unë»? Kur tha «edhe pak kohë jam me ju», ai nuk fliste, pra, për atë prani të tij me të vetët, të cilën e mban me ta deri në fund të botës, por ose për atë gjendje dobësie të vdekshme në të cilën qëndroi me ta deri në Mundimin e tij, ose për atë prani trupore që do të mbante me ta deri në Ngjitjen e tij. Cilëndo prej këtyre që të zgjedhë dikush, mund ta bëjë pa rënë ndesh me besimin.

3. Megjithatë, që askush të mos e quajë atë kuptim (ku themi se Zoti, kur tha «edhe pak kohë jam me ju», mund të kishte parasysh bashkësinë e mishit të vdekshëm që mbajti me dishepujt deri në Mundimin e tij) të papajtueshëm me kuptimin e vërtetë, le të merren parasysh edhe ato fjalë të tijat pas ngjalljes, siç i gjejmë te një Ungjillor tjetër. Ai tha: «Këto janë fjalët që ju fola, kur isha ende me ju», sikur atëherë të mos ishte më me ta, pikërisht në çastin kur ata rrinin aty pranë, e shihnin, e preknin dhe bisedonin me të. Ç'do të thotë, pra, kur thotë «kur isha ende me ju», veçse: kur isha ende në atë gjendje të mishit të vdekshëm në të cilën ndodheni ende ju? Sepse atëherë, vërtet, ishte ngjallur në po atë mish; por nuk ndante më me ta po atë vdekshmëri. Prandaj, ashtu siç atëherë, kur tashmë ishte veshur me pavdekësinë e mishit, tha me të drejtë «kur isha ende me ju», fjalë që nuk mund t'u japim kuptim tjetër veçse: kur isha ende me ju në vdekshmërinë e mishit. Kështu, edhe këtu, pa asnjë absurditet, mund t'i kuptojmë fjalët e tij «edhe pak kohë jam me ju», sikur të kishte thënë: edhe pak kohë jam i vdekshëm si ju. Le t'i shohim, pra, fjalët që vijojnë.

4. «Do të më kërkoni; edhe, siç u thashë hebrenjve, atje ku shkoj unë, ju nuk mund të vini, po ashtu po ju them tani edhe juve». Domethënë: tani nuk mund të vini. Por kur ua tha këtë hebrenjve, nuk shtoi fjalën «tani». Dishepujt, pra, atëherë nuk mund të vinin atje ku shkonte ai, por mundën më vonë, sepse pak më poshtë ia thotë këtë me fjalët më të qarta apostullit Pjetër. Sepse, kur ai pyeti «Zot, ku po shkon?», iu përgjigj: «Atje ku shkoj unë, ti nuk mund të më ndjekësh tani; por do të më ndjekësh më vonë» (vargu 36). Por kuptimi i kësaj nuk duhet kaluar me shkujdesje. Sepse cili ishte vendi ku dishepujt nuk mund ta ndiqnin Zotin atëherë, por mundën më vonë? Po të themi se ishte deri në vdekje, cila kohë mund të gjendet kur ndonjërit prej bijve të njerëzve t'i bëhet e pamundur të vdesë? Sepse në këtë trup që prishet, i tillë është fati i njeriut, saqë jeta në të nuk është aspak më e lehtë se vdekja. Nuk ishin, pra, atëherë më pak të aftë ta ndiqnin Zotin drejt vdekjes, por ishin më pak të aftë ta ndiqnin drejt jetës që s'njeh vdekje. Sepse atje po shkonte Zoti: që, i ngjallur prej së vdekurish, të mos vdiste më, dhe vdekja të mos kishte më pushtet mbi të. Sepse, ndërsa Zoti po shkonte drejt vdekjes për hir të drejtësisë, si mund ta ndiqnin tani, kur ende s'ishin pjekur për sprovën e martirizimit? Ose, ndërsa Zoti po hynte në pavdekësinë e mishit, si mund ta ndiqnin tani, kur, edhe sikur të ishin gati të vdisnin, nuk do të kishin ngjallje deri në fund të botës? Ose, ndërsa Zoti po nisej të shkonte në gjirin e Atit, e këtë pa i braktisur ata, ashtu siç nuk e kishte lënë kurrë atë gji kur erdhi tek ata, si mund ta ndiqnin tani, kur askush nuk mund të hyjë në atë gjendje lumturie veçse ai që është bërë i përsosur në dashuri? Prandaj, që t'u tregonte si mund të bëheshin të aftë të vinin atje ku ai po shkonte para tyre, thotë: «Një urdhërim të ri po ju jap, që ta doni njëri-tjetrin» (vargu 34). Këto janë shkallët nëpër të cilat duhet ndjekur Krishti; por çdo shtjellim më i gjerë për to duhet shtyrë për një rast tjetër.