← I Lumturi Agustini i Hiponit

I Lumturi Agustini i Hiponit

Joani 14:22–24

1. Teksa dishepujt pyesin kështu dhe Jisui, Mësuesi i tyre, u përgjigjet, edhe ne, si të thuash, mësojmë bashkë me ta, kur lexojmë ose dëgjojmë Ungjillin e shenjtë. Kështu, meqë Zoti kishte thënë: «Edhe pak, dhe bota nuk do të më shohë më; por ju do të më shihni», Juda (jo tradhtari i Tij, i mbiquajturi Iskariot, por ai, letra e të cilit lexohet ndër Shkrimet kanonike) e pyeti pikërisht për këtë çështje: «Zot, si bëhet që do të na e shfaqësh veten, e jo botës?» Le të jemi edhe ne, si të thuash, dishepuj që pyesin bashkë me ta, dhe le t'i vëmë veshin Mësuesit tonë të përbashkët. Sepse Juda i shenjtë, jo i ndyri, ndjekësi, e jo përndjekësi i Zotit, pyeti përse Jisui do t'u shfaqej të vetëve, e jo botës; përse edhe pak, dhe bota nuk do ta shihte, kurse ata do ta shihnin.

2. «Jisui u përgjigj e i tha: Në qoftë se më do njeriu, do të mbajë fjalën time; edhe Ati im do ta dojë, edhe do të vijmë tek ai, edhe do të bëjmë banesën tek ai. Ai që nuk më do, nuk i mban fjalët e mia.» Këtu na paraqitet arsyeja përse Ai do t'u shfaqet të vetëve, e jo asaj pjese tjetër që Ai e dallon me emrin «botë»; dhe kjo është po ashtu arsyeja përse njëra e do, kurse tjetra jo. Është pikërisht arsyeja për të cilën thuhet në psalmin e shenjtë: «Gjykomë, o Perëndi, edhe mbroje çështjen time kundër një kombi të pashenjtë.» Sepse ata që duan, janë të zgjedhur, ngaqë duan; kurse ata që s'kanë dashuri, edhe sikur të flisnin me gjuhët e njerëzve e të engjëjve, janë bërë bronz që kumbon dhe cimbal që tingëllon; edhe sikur të kishin dhuntinë e profecisë, të dinin gjithë misteret e gjithë dijen, e të kishin gjithë besimin, aq sa të luanin malet nga vendi, nuk janë asgjë; edhe sikur ta ndanin gjithë pasurinë e tyre e ta jepnin trupin që të digjet, s'u vlen asgjë. Të shenjtët dallohen nga bota me atë dashuri që bën njerëzit e një mendjeje të banojnë bashkë në një shtëpi. Në këtë shtëpi Ati dhe Biri bëjnë banesën e tyre, edhe ua japin pikërisht atë dashuri atyre që në fund do t'i nderojnë edhe me këtë shfaqje të premtuar të vetvetes. Për këtë e pyeti dishepulli Mësuesin e vet, që jo vetëm ata që dëgjonin atëherë ta mësonin nga goja e Tij, por edhe ne nga Ungjilli i tij. Sepse ai kishte pyetur për shfaqjen e Krishtit, dhe mori përgjigje për dashurinë e banimin e Tij. Ka, pra, një lloj shfaqjeje të brendshme të Perëndisë, që u është krejt e panjohur të paperëndishmëve, të cilët nuk marrin asnjë shfaqje të Perëndisë Atë e të Frymës së Shenjtë; për Birin, në të vërtetë, mund të kishte pasur një shfaqje të tillë, por vetëm në mish, edhe kjo nuk ishte as e të njëjtit lloj me tjetrën, as e zonja të mbetej me ta nën ndonjë trajtë, veçse për pak kohë; edhe kjo, për gjykim, jo për gëzim; për ndëshkim, jo për shpërblim.

3. Tani, pra, na duhet të kuptojmë, aq sa Atij i pëlqen ta zbulojë, kuptimin e fjalëve: «Edhe pak, dhe bota nuk do të më shohë më; por ju do të më shihni.» Është e vërtetë, pa dyshim, se pas pak kohe Ai do t'ua hiqte prej syve edhe trupin e Tij, në të cilin edhe të paperëndishmit mund ta shihnin; sepse asnjë prej tyre nuk e pa pas Ngjalljes së Tij. Por, meqë u shpall me dëshminë e engjëjve: «Ai do të vijë po ashtu, siç e patë të shkonte në qiell», dhe meqë besimi ynë qëndron këtu, se Ai do të vijë me po atë trup për të gjykuar të gjallët e të vdekurit, s'ka asnjë dyshim se atëherë bota do ta shohë, duke nënkuptuar me këtë emër ata që janë të huaj për mbretërinë e Tij. Prandaj, është shumë më mirë ta kuptojmë sikur Ai deshi t'i drejtohej menjëherë asaj kohe, kur tha: «Edhe pak, dhe bota nuk do të më shohë më». Kjo është koha kur, në mbarim të botës, Ai do t'u merret prej syve të mallkuarve, që tani e tutje ta shohin vetëm ata me të cilët Ati dhe Ai vetë po e bëjnë banesën, si njerëz që e duan. Por Ai tha «edhe pak», sepse ajo që njerëzve u duket e gjatë e mërzitshme, është fort e shkurtër para syve të Perëndisë; sepse për këtë të njëjtin «edhe pak», vetë Ungjillori ynë, Joani, thotë: «Fëmijë, është ora e fundit.»

4. Për më tepër, që të mos përfytyrojë ndokush se vetëm Ati dhe Biri, pa Frymën e Shenjtë, bëjnë banesën e tyre tek ata që i duan, le të kujtojë ç'u tha më sipër për Frymën e Shenjtë: «të cilën bota nuk mund ta marrë, sepse nuk e sheh, as e njeh; por ju do ta njihni, sepse do të banojë me ju edhe do të jetë në ju» (vargu 17). Ja, e shihni se, bashkë me Atin dhe Birin, edhe Fryma e Shenjtë e bën banesën e vet tek të shenjtët; domethënë brenda tyre, si Perëndia në tempullin e Tij. Perëndia Trini, Ati, Biri e Fryma e Shenjtë, vjen tek ne, ndërsa ne po vijmë tek Ai: Ai vjen me ndihmë, ne vijmë me bindje; vjen të na ndriçojë, ne të sodisim; vjen të na mbushë, ne të përmbajmë; që ta shohim jo nga jashtë, por nga brenda, dhe që qëndrimi i Tij në ne të mos jetë kalimtar, por i përjetshëm. Biri nuk i shfaqet botës në një mënyrë të tillë; sepse për botën flitet në fragmentin që kemi para nesh si për ata për të cilët Ai shton menjëherë: «Ai që nuk më do, nuk i mban fjalët e mia.» Këta janë të tillë që kurrë nuk e shohin Atin dhe Frymën e Shenjtë, kurse Birin e shohin për pak kohë, jo për të arritur lumërinë, por për dënimin e tyre; edhe Atë, jo në trajtën e Perëndisë, në të cilën është po aq i padukshëm sa Ati dhe Fryma e Shenjtë, por në trajtën njerëzore, në të cilën deshi të përbuzej kur vuante, por të kallte tmerr kur të gjykojë botën.

5. Por kur Ai shtoi: «Edhe fjala që dëgjuat nuk është imja, por e Atit që më dërgoi», le të mos na zërë as çudia, as frika: Ai nuk është më i vogël se Ati, e megjithatë nuk është veçse prej Atit; nuk është i pabarabartë në vetvete, por nuk është prej vetvetes. Sepse nuk ishte fjalë e rreme ajo që tha kur foli: «Ai që nuk më do, nuk i mban fjalët e mia.» Ai i quajti, e shihni, fjalët e veta; a e kundërshton, pra, veten kur thotë përsëri: «Edhe fjala që dëgjuat nuk është imja»? Ndoshta ishte për hir të njëfarë dallimi të qëllimshëm që, kur i quajti të vetat, përdori «fjalët» në shumës; kurse, kur tha se «fjala», domethënë Fjala, nuk ishte e veta, por e Atit, deshi që kjo të kuptohej për veten e vet. Sepse në fillim ishte Fjala, edhe Fjala ishte pranë Perëndisë, edhe Fjala ishte Perëndi. Sepse, si Fjala, Ai sigurisht nuk është i vetvetes, por i Atit; ashtu si nuk është shëmbëllim i vetvetes, por i Atit, edhe nuk është Bir i vetvetes, por i Atit. Me të drejtë, pra, Ai ia vesh gjithçka që bën, si i barabartë, Burimit të gjithçkaje, prej të cilit e ka pikërisht këtë privilegj: të jetë në çdo gjë i barabartë me Të.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it