Joani 14:27–28

1. Sapo dëgjuam, vëllezër, këto fjalë të Zotit, që ua drejtoi dishepujve të vet: «Le të mos trazohet zemra juaj, as të mos frikësohet. Keni dëgjuar si ju thashë: ‹Po iki e po vij tek ju.› Po të më donit, do të gëzoheshit patjetër që po shkoj tek Ati, sepse Ati është më i madh se unë.» Zemrat e tyre mund të ishin mbushur me trazim e frikë vetëm ngaqë Ai po largohej prej tyre, edhe pse do të kthehej, nga frika se mos ujku i vërsulej kopesë pikërisht gjatë mungesës së bariut. Por, si Perëndi, Ai nuk i braktisi ata prej të cilëve u nda si njeri; dhe vetë Krishti është njëherësh edhe njeri edhe Perëndi. Kështu, Ai edhe iku, për nga njerëzia e vet e dukshme, edhe mbeti, për nga Hyjnia e vet: iku sipas natyrës që i nënshtrohet kufizimeve vendore, e mbeti sipas asaj që gjendet kudo. Përse, pra, të trazohej e të frikësohej zemra e tyre, kur largimi i Tij nga sytë e tyre ishte i tillë, sa prania e Tij në zemrën e tyre mbetej e paprekur? Megjithatë, edhe vetë Perëndia, prania e të cilit nuk njeh kufij vendi, mund të largohet nga zemrat e atyre që largohen prej Tij, jo me këmbët, por me sjelljen e tyre, ashtu si u vjen atyre që i kthehen, jo me fytyrë, por me besim, dhe që i afrohen me shpirt, e jo me mish. Por, që ta kuptonin se vetëm për sa i përket natyrës së Tij njerëzore i tha fjalët «Po iki e po vij tek ju», Ai shtoi: «Po të më donit, do të gëzoheshit patjetër që po shkoj tek Ati, sepse Ati është më i madh se unë.» Kështu, pra, pikërisht në atë anë ku Biri nuk është i barabartë me Atin, në atë anë do të shkonte tek Ati, ashtu si prej Tij ka për të ardhur më pas për të gjykuar të gjallët e të vdekurit; kurse, për aq sa i Vetëmlinduri është i barabartë me Atë që e lindi, kurrë nuk largohet nga Ati, por është kudo krejtësisht i barabartë me Të, në atë Hyjni që nuk njeh kufizime vendore. Sepse «duke qenë në trajtën e Perëndisë», siç thotë apostulli, «nuk e çmoi grabitje të ishte i barabartë me Perëndinë». Sepse si mund të ishte grabitje ajo natyrë që ishte e Tija jo me uzurpim, por prej lindjes? «Por e zbrazi veten, duke marrë trajtën e shërbëtorit»; e kështu, pa e humbur të parën, por duke marrë të dytën, e zbrazi veten pikërisht në atë anë ku doli para nesh këtu në një gjendje më të përulur se ajo në të cilën qëndronte ende me Atin. Sepse u shtua trajta e shërbëtorit, pa u pakësuar aspak ajo hyjnore: kur mori njërën, nuk humbi tjetra. Për njërën thotë: «Ati është më i madh se unë»; kurse për tjetrën: «Unë dhe Ati im jemi një.»

2. Le t'i kushtojë vëmendje kësaj ariani dhe le të shërohet nga kjo vëmendje, që grindja të mos e çojë në kotësi ose, çka është më keq, në marrëzi. Sepse është pikërisht trajta e shërbëtorit ajo në të cilën Biri i Perëndisë është më i vogël, jo vetëm se Ati, por edhe se Fryma e Shenjtë; madje, më tepër akoma, më i vogël edhe se vetvetja, sepse Ai vetë, në trajtën e Perëndisë, është më i madh se vetvetja. Sepse njeriu Krisht nuk resht së quajturi Biri i Perëndisë, emër që u çmua i denjë t'i jepej edhe vetëm mishit të Tij, teksa dergjej në varr. Dhe çfarë tjetër rrëfejmë, kur pohojmë se besojmë në Birin e Vetëmlindur të Perëndisë, që u kryqëzua e u varros nën Ponc Pilatin? E çfarë prej Tij u varros, veç mishit pa shpirt? Kështu, duke besuar në Birin e Perëndisë që u varros, ia japim patjetër emrin «Biri i Perëndisë» edhe mishit të Tij, që i vetmi u vu në varr. Prandaj vetë Krishti, Biri i Perëndisë, është i barabartë me Atin, sepse është në trajtën e Perëndisë; e ngaqë e zbrazi veten pa e humbur trajtën e Perëndisë, por duke marrë atë të shërbëtorit, është më i madh edhe se vetvetja; sepse trajta e Perëndisë, që s'u humb, është më e madhe se trajta e shërbëtorit, që u mor. Atëherë, ç'ka për t'u habitur, ose ç'ka të pavend, nëse Biri i Perëndisë, duke folur për këtë trajtë të shërbëtorit, thotë: «Ati është më i madh se unë», e po ai Bir i Perëndisë, kur flet për trajtën e Perëndisë, shpall: «Unë dhe Ati im jemi një»? Sepse janë një, për aq sa «Fjala ishte Perëndi»; dhe Ati është më i madh, për aq sa «Fjala u bë mish». Le të shtoj diçka që arianët dhe eunomianët s'mund ta kundërshtojnë: sipas kësaj trajte të shërbëtorit, Krishti, kur ishte fëmijë, ishte më i vogël edhe se prindërit e vet, kur, sipas Shkrimit, si foshnjë «u ishte i nënshtruar» të mëdhenjve të vet. Përse, pra, o heretik, meqë Krishti është edhe Perëndi edhe njeri, kur Ai flet si njeri, ti shpif kundër Perëndisë? Ai me vetë personin e Tij nderon natyrën tonë njerëzore; a guxon ti të njollosësh tek Ai Hyjninë? I pabesë dhe mosmirënjohës siç je, a do ta poshtërosh Atë që të krijoi, pikërisht ngaqë po tregon se ç'u bë Ai për ty? Sepse, edhe pse është i barabartë me Atin, Biri, prej të cilit u bë njeriu, u bë njeri që të ishte më i vogël se Ati; e po të mos e kishte bërë këtë, ç'do të bëhej me njeriun?

3. Zoti dhe Mësuesi ynë na i sqaroftë mirë në mendje fjalët: «Po të më donit, do të gëzoheshit patjetër që po shkoj tek Ati, sepse Ati është më i madh se unë.» Le t'i dëgjojmë, bashkë me dishepujt, fjalët e Mësuesit, e të mos u vëmë veshin, si të huajt, dredhive të mashtruesit. Le ta pranojmë substancën e dyfishtë të Krishtit: atë hyjnore, në të cilën është i barabartë me Atin, dhe atë njerëzore, sipas së cilës Ati është më i madh. E megjithatë të dyja bashkë nuk janë dy, sepse Krishti është një; dhe Perëndia nuk është katërni, por Trini. Sepse, ashtu si shpirti i arsyeshëm dhe trupi bëjnë një njeri të vetëm, kështu Krishti, edhe pse është edhe Perëndi edhe njeri, është një; e kështu Krishti është Perëndi, shpirt i arsyeshëm dhe trup. Në të gjitha këto e rrëfejmë se është Krishti, e rrëfejmë në secilën prej tyre. Kush, pra, është Ai që e bëri botën? Krishti Jisu, por në trajtën e Perëndisë. Kush është Ai që u kryqëzua nën Ponc Pilatin? Krishti Jisu, por në trajtën e shërbëtorit. E kështu edhe për pjesët e veçanta prej të cilave përbëhet si njeri. Kush është Ai që nuk u la në Had? Krishti Jisu, por vetëm për sa i përket shpirtit të Tij. Kush do të ngjallej të tretën ditë, pasi u vu në varr? Krishti Jisu, por vetëm për sa i përket mishit të Tij. Për secilën prej këtyre, pra, quhet po ashtu Krisht. E megjithatë të gjitha bashkë nuk janë dy a tre, por një Krisht i vetëm. Pikërisht për këtë arsye, pra, tha: «Po të më donit, do të gëzoheshit patjetër që po shkoj tek Ati»; sepse natyra njerëzore meriton të përgëzohet: Fjala e Vetëmlindur e mori në një mënyrë të tillë, që u bë e pavdekshme në qiell dhe, ndonëse tokësore për nga natyra, u lartësua aq shumë sa, si pluhur i paprishshëm, të zinte vend në të djathtë të Atit. Pikërisht në këtë kuptim tha se do të shkonte tek Ati. Sepse në të vërtetë shkoi tek Ai që gjithmonë kishte qenë me të. Por të shkuarit e Tij tek Ati dhe të larguarit prej nesh nuk ishin gjë tjetër veçse kjo: Ai po e shndërronte dhe po e bënte të pavdekshme atë që kishte marrë prej nesh në gjendjen e vet të vdekshme, dhe po e ngrinte në qiell atë me të cilën jetoi mbi tokë për hir të njeriut. E kush nuk do të merrte gëzim nga një burim i tillë, ai që e do Krishtin aq shumë sa mund të përgëzojë njëherësh natyrën e vet, tashmë të pavdekshme në Krishtin, dhe të ushqejë shpresën se edhe ai vetë do të bëhet i tillë me anë të Krishtit?