← I Lumturi Agustini i Hiponit

I Lumturi Agustini i Hiponit

Joani 14:29–31

1. Zoti dhe Shpëtimtari ynë, Jisu Krishti, u kishte thënë dishepujve të Tij: «Po të më donit, patjetër do të gëzoheshit, sepse po shkoj tek Ati; sepse Ati është më i madh se unë.» Se këto fjalë Ai i tha në trajtën e shërbëtorit, e jo në atë të Perëndisë, në të cilën është i barabartë me Atin, këtë e di mirë besimi, ai që banon në mendjet e njerëzve të devotshëm, e jo besimi i sajuar nga përbuzësit dhe të pamendët. Pastaj shtoi: «Dhe tani jua thashë para se të ndodhë, që, kur të ndodhë, të besoni.» Ç'do të thotë Ai vallë me këtë, kur në të vërtetë njeriu duhet ta besojë atë që kërkon të besohet, para se ajo të ndodhë? Sepse vetë lëvdata e besimit është kjo: ajo që besohet nuk shihet. Sepse ç'madhështi ka të besosh atë që shihet? Kjo duket te fjalët e po atij Zoti, kur, duke qortuar një dishepull, tha: «Sepse pe, besove; lum ata që nuk panë e megjithatë besuan.» Madje mezi di a mund të thuhet se dikush beson atë që sheh; sepse vetë besimi përkufizohet kështu në letrën drejtuar hebrenjve: «Besimi është substanca e atyre që shpresojnë, bindja për gjërat që nuk shihen.» Prandaj, në qoftë se besimi është te gjërat që besohen, madje te gjërat që nuk shihen, ç'kuptim kanë këto fjalë të Zotit: «Dhe tani jua thashë para se të ndodhë, që, kur të ndodhë, të besoni»? A nuk duhej më mirë të kishte thënë: «Dhe tani jua thashë para se të ndodhë, që të besoni atë që, kur të ndodhë, do ta shihni»? Sepse edhe ai që iu tha «Sepse pe, besove» nuk besoi vetëm atë që pa; por pa një gjë e besoi një tjetër: e pa si njeri e besoi se ishte Perëndi. Ndjeu dhe preku mishin e gjallë, që e kishte parë duke vdekur, dhe besoi në Hyjninë e mbështjellë në atë mish. Kështu, me ndihmën e asaj që i dukej shqisave të trupit, me mendje besoi atë që nuk e shihte. Por, edhe pse mund të thuhet se besojmë atë që shohim, ashtu si secili thotë se u beson syve të vet, kjo nuk duhet ngatërruar me besimin që Perëndia ndërton në shpirtrat tanë; përkundrazi, nga gjërat që shihen arrijmë të besojmë në ato që nuk shihen. Prandaj, të dashur, në pjesën që kemi përpara nesh, kur Zoti ynë thotë: «Dhe tani jua thashë para se të ndodhë, që, kur të ndodhë, të besoni», me fjalët «kur të ndodhë» Ai pa dyshim do të thotë se ata do ta shihnin sërish pas vdekjes së Tij, të gjallë, tek ngjitej te Ati i Tij; e, kur ta shihnin këtë, atëherë do të shtrëngoheshin të besonin se Ai ishte vërtet Krishti, Biri i Perëndisë së gjallë, duke qenë se mund të bënte një gjë të tillë edhe pasi e kishte parathënë, e mund ta parathoshte edhe para se ta kryente. Dhe këtë atëherë do ta besonin jo me një besim të ri, po me një besim të shtuar; ose të paktën me një besim që qe prishur nga vdekja e Tij dhe u ndreq nga Ngjallja e Tij. Sepse nuk është se nuk kishin besuar edhe më parë se Ai ishte Biri i Perëndisë. Ky besim ishte ende i dobët atëherë kur Ai po u fliste këtu, e thuajse u shua fare në kohën e vdekjes së Tij; por, kur parathëniet e Tij u përmbushën vërtet tek Ai, u gjallërua sërish në jetë të re e me vrull më të madh.

2. Po ç'thotë Ai më pas? «Tani e tutje nuk do të flas shumë me ju, sepse po vjen pushtetari i kësaj bote»; e kush është ai, veçse djalli? «Edhe nuk ka asgjë në mua», domethënë asnjë mëkat fare. Sepse me këto fjalë Ai tregon djallin, si pushtetarin jo të krijesave të Tij, po të mëkatarëve, të cilët këtu i quan me emrin «kjo botë». Dhe sa herë që emri i botës merret në kuptim të keq, Ai tregon vetëm ata që duan një botë të tillë; për të cilët është shkruar diku tjetër: «Kushdo që do të jetë mik i kësaj bote, bëhet armik i Perëndisë.» Larg qoftë, pra, që djallin ta kuptojmë si pushtetar të botës në atë mënyrë, sikur ai të mbante në dorë qeverisjen e gjithë botës, domethënë të qiellit, të dheut e të gjithçkaje që gjendet në to; për këtë lloj bote u tha, kur shkoqitnim Krishtin Fjalën: «Edhe bota u bë me anë të Tij.» Gjithë bota, pra, nga qiejt më të lartë deri te dheu më i ulët, i nënshtrohet Krijuesit, jo braktisësit; Shpenguesit, jo shkatërruesit; Çliruesit, jo skllavëruesit; Mësuesit, jo mashtruesit. Dhe në ç'kuptim duhet marrë djalli si pushtetar i botës, e shpalos edhe më qartë apostulli Pavël, i cili, pasi tha «Nuk luftojmë kundër mishit e gjakut», domethënë kundër njerëzve, vazhdoi: «po kundër principatave e pushteteve, kundër sundimtarëve të botës së kësaj errësire.» Sepse pikërisht me fjalën vijuese ai shpjegoi se ç'kuptonte me «botë», kur shtoi «të kësaj errësire»; që askush të mos kuptojë me emrin «botë» gjithë krijimin, të cilit engjëjt e rënë kurrsesi nuk i janë sundimtarë. «Të kësaj errësire», thotë ai, domethënë të atyre që duan këtë botë; prej të cilëve, megjithatë, disa u zgjodhën, jo për ndonjë meritë të vetën, po me hirin e Perëndisë, atyre që u thotë: «Dikur ishit errësirë, po tani jeni dritë në Zotin.» Sepse të gjithë kanë qenë nën sundimtarët e kësaj errësire, domethënë nën sundimtarët e njerëzve të ligj, ose, si të thuash, errësirë e nënshtruar errësirës; por «Falënderim Perëndisë, që na çliroi», thotë po ai apostull, «nga pushteti i errësirës, e na shpuri në mbretërinë e Birit të dashurisë së Tij.» Dhe në Të pushtetari i kësaj bote, domethënë i kësaj errësire, nuk kishte asgjë; sepse as nuk erdhi me mëkat si Perëndi, as mishi i Tij nuk pati ndonjë njollë të trashëguar mëkati në ngjizjen e vet prej Virgjëreshës Mari. Dhe, sikur t'i thoshin: «Përse, pra, vdes Ti, në qoftë se s'ke mëkat që të meritojë ndëshkimin e vdekjes?», Ai menjëherë shtoi: «Po që bota të dijë se e dua Atin, edhe siç më urdhëroi Ati, ashtu edhe veproj: ngrihuni, të shkojmë prej këtej.» Sepse Ai rrinte në tryezë bashkë me ata që ishin ulur po ashtu. Por «të shkojmë», tha Ai. E ku tjetër, veçse atje ku Ai, që s'kishte në Vete asgjë të denjë për vdekje, do të dorëzohej në vdekje? Por Ai kishte urdhrin e Atit që të vdiste, si Ai vetë për të cilin qe parathënë: «Atëherë pagova atë që s'e pata marrë»; dhe kështu qe caktuar ta paguante vdekjen deri në fund, ndonëse s'i detyrohej asgjë, e të na shpengonte nga vdekja që na takonte neve. Sepse Adami e kishte rrëmbyer mëkatin si pre, kur, i mashtruar, zgjati me pafytyrësi dorën drejt pemës e u përpoq të përvetësonte emrin e asaj Hyjnie, emër që s'mund t'i jepet askujt e që atij i qe ndaluar, kurse Biri i Perëndisë është i pajisur me të nga natyra, e jo me grabitje.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it